Школьнікі з Бешанковічаў асвойваюць сучасныя біятэхналогіі і ствараюць новае
Рухаюць навуковы прагрэс
Профільныя інжынерныя класы пачалі функцыянаваць у Беларусі з 2022-га. Два гады, з 10-га па 11-ы клас, школьнікі паглыблена вывучаюць фізіку і матэматыку альбо біялогію і хімію, а таксама дадаткова займаюцца на факультатывах. Але ў бяшанковіцкай СШ № 1 ім. І. Страчко пайшлі некалькі далей за агульнапрынятыя патрабаванні: тут старэйшакласнікі асвойваюць тэхнічнае канструяванне і біятэхналогіі, вывучаюць натуральныя навукі праз распрацоўку ўласных праектаў.
– Без тэхнічнага канструявання дзіця не зможа зразумець прылады механізмаў і ніколі не стане інжынерам, таму ўсё адпрацоўваем на практыцы, – паведаміла намеснік дырэктара па вучэбна-метадычнай рабоце Алена Піскунова. – Акрамя таго, педагогі займаюцца інжынерыяй з усімі ахвотнымі, нават з дзецьмі з малодшых класаў. Наша задача – развіць у дзяцей не толькі тэарэтычныя, але і практычныя навыкі, каб у іх уключыліся ў працу абодва паўшар'і мозгу.
У школе наладжана цеснае супрацоўніцтва з Віцебскім абласным інстытутам развіцця адукацыі (ВАІРА), які выяўляе адораных у інжынерыі дзяцей па ўсёй вобласці. Сумесна з установай створана і развіваецца школьная STEM-лабараторыя, у якой праводзяцца навуковыя даследаванні і рэалізуюцца інтэрактыўныя праекты па канструяванні. Педагогі школы ўваходзяць у сеткавую супольнасць «STEM-педагог: настаўнік будучыні». Алена Піскунова перыядычна чытае ў інстытуце лекцыі па павышэнні кваліфікацыі і ўдзельнічае ў сумесных семінарах.
Юныя Лабачэўскія і Кавалеўскія
Дзякуючы Зінаідзе Бураковай, настаўніцы інфарматыкі і класнай кіраўніцы 11-га класа, рабяты вучацца ствараць інавацыйныя тэхналогіі. Педагог вядзе факультатыўны курс «Увядзенне ў інжынерную прафесію» і займаецца з вучнямі праграмаваннем. У прыватнасці, пад яе кіраўніцтвам старшакласнікі распрацоўваюць розныя праграмы на візуальнай мове «Скрытч». Ужо два разы прадстаўнікі школьнай лабараторыі ў складзе каманды ВОІРА прымалі ўдзел у штогадовым міжнародным выставачным форуме ТІБО ў Мінску, прысвечаным тэлекамунікацыям, інфармацыйным і банкаўскім тэхналогіям.
У 2023/24 навучальным годзе вучань Зінаіды Генадзьеўны Павел Сытоў заняў 2-е месца на рэспубліканскай алімпіядзе па крэатыўным праграмаванні, пасля чаго ў складзе беларускай дэлегацыі наведаў адзін з маскоўскіх тэхнапаркаў. У верасні 2024 года, будучы ўжо 11-класнікам, юнак прыняў удзел у Міжнароднай а
11-класніца Марыя Петухова пад кіраўніцтвам Алены Піскуновай распрацавала тэхналогію атрымання біяскуры з цэлюлозы чайнага грыба. Праект быў рэалізаваны сумесна з ВОИРО. За распрацоўку, якая не мае сусветных аналагаў, дзяўчына ўдастоілася трэцяга месца на XV Рэспубліканскім конкурсе інавацыйных праектаў у намінацыі «Лепшы моладзевы інавацыйны праект», дзе, дарэчы, была самай юнай удзельніцай. У будучыні Марыя плануе звязаць сваё жыццё з біяінжынерыяй.
– Да свайго адкрыцця я прыйшла эксперыментальным шляхам. Неяк, будучы ў бабулі, звярнула ўвагу на засохлы чайны грыб у слоіку. Узяла яго ў рукі і выявіла, што ён вельмі нагадвае паперу і лёгка рвецца. Тады я задумалася: як зрабіць гэты біялагічны матэрыял больш трывалым, палепшыць яго ўласцівасці? Падышла са сваёй ідэяй да педагога, і мы разам прыступілі да навуковых даследаванняў.
– Мы вырашылі стварыць біяматэрыял, прыдатны для вырабу галантарэйных вырабаў. Для пачатку высветлілі, ці існуюць падобныя тэхналогіі ў свеце, – працягнула апавяданне вучаніцы Алена Піскунова. – Аказалася, што наша ідэя ўнікальная, пры гэтым яна цалкам беларуская. У розных краінах спрабавалі ствараць экаматэрыял, але на сённяшні дзень яго не вырабляюць у прамысловых умовах. Прадстаўнікі Паўднёвай Карэі разлічылі, што для запуску вытворчасці нітак з біяматэрыялу спатрэбіцца больш за 300 мільёнаў долараў. На выпуск падобнага матэрыялу ў нашай школьнай рамеснай майстэрні пры ўмове закупкі неабходнага абсталявання і расходных матэрыялаў спатрэбіцца 3,5 тыс. беларускіх рублёў.
Педагог і вучаніца займаюцца эксперыментамі па атрыманні біяскуры на працягу года і за гэты час атрымалі ўзоры з рознымі эксплуатацыйнымі ўласцівасцямі, адценнямі і пахамі. У іх калекцыі ёсць скура на аснове чайнага грыба, шакаладных цукерак, яблыкаў і груш. Матэрыял атрымліваецца на здзіўленне трывалым, эластычным, устойлівым да ўздзеяння вільгаці. Ён лёгка афарбоўваецца ў розныя адценні, яму можна надаць любую форму. Дарэчы, педагог з гонарам прадэманстравала і гатовы выраб з біяскуры – чахол для мабільнага тэлефона.
Распрацоўкай зацікавіліся ў Мінску. Першыя ўзоры біяскуры былі прадстаўлены на фестывалі навукі, які штогод праходзіць у Цэнтральным батанічным садзе. Нашы землякі на годным узроўні канкуравалі з маладымі вучонымі Беларусі. Прызнаннем іх заслуг стала падзяка прэзідыума Нацыянальнай акадэміі навук.
