Больш за 120 гадоў стажу на ўсіх. Віцяблянін пра працу і дынастыю, пры ўдзеле якой у горадзе з'явіўся трамвай
Трамвайная дэпо для Віктара Несцеровіча - другі дом ужо больш чатырох дзесяткаў гадоў, а калі ўзяць пад увагу ўсю сям'ю, то агульны стаж перавысіць 120. Цяпер майстар змены ўчастка штодзённага абслугоўвання трамвайнай дэпо ААТ "Віцебскаблаўтатранс" з дзяцінства ведае тут кожны куток і можа гадзіны напралёт распавядаць пра разнастайныя мадэлі вагонаў, якія ў розныя гады перавозілі пасажыраў па родным Віцебску. Адным з кіроўцаў быў і сам Віктар Рамуальдавіч. Нямала фактаў ён назаве і з гісторыі электратранспарту ў горадзе - яго прадзед быў сярод тых, хто "будаваў, а затым і запускаў тут трамвай". Віцяблянін распавёў, чаму стаў прадаўжальнікам дынастыі, якім бачыць будучыню электратранспарту і дзякуючы чаму і праз гады праца ў радасць.
Захоўваючы справу продкаў
З Віцебскім трамваем, якому сёлета споўніцца 126 гадоў, мелі справу пяць пакаленняў Несцеравічаў. "У нас ведаеце як? Альбо бацька прыводзіць сына, альбо сын прыходзіць да бацькі, пачынаючы з майго прапрадзеда", - тлумачыць майстар змены.
Захоўваючы справу продкаў
З Віцебскім трамваем, якому сёлета споўніцца 126 гадоў, мелі справу пяць пакаленняў Несцеравічаў. "У нас ведаеце як? Альбо бацька прыводзіць сына, альбо сын прыходзіць да бацькі, пачынаючы з майго прапрадзеда", - тлумачыць майстар змены.
Беражліва ён працягвае старую фотакартку, на якой захаваны заснавальнік дынастыі - яго прапрадзед Людвіг Карлавіч Несцеровіч і прабабуля Ганна Станіславаўна. Здымак 130-гадовай даўніны зрабілі ў першым у Віцебску фотаатэлье Сыгмунда Юркоўскага. Суразмоўнік тлумачыць: яго прапрадзед будаваў у горадзе трамвайны парк, будучы дарожным рабочым. Натхніўшыся яго прыкладам і працавітасцю, сюды ж пазней прыйшоў яго сын Часлаў Людвігавіч, праз некаторы час - Рамуальд Часлававіч, затым - Віктар Рамуальдавіч і яго сын Вадзім. Апошні сёння працуе ў іншай сферы, але, са слоў бацькі, да агульнай справы любові не страціў.
Усе дарогі вялі ў трамвайны парк, або Выбар відавочны
У школьныя гады ў будзільніку Віктар Несцеровіч амаль не меў патрэбы, жартуе ён. Справа ў тым, што дом знаходзіўся, як і цяпер, насупраць адміністрацыйнага будынка трамвайнага парка, а пад вокнамі былі рэйкі (пазней выезд зрабілі з боку пр.Фрунзе ля будынка УУС Віцебскага аблвыканкама). Менавіта па іх вагончыкі строга па раскладзе раніцай выходзілі на лінію і вярталіся ў познія гадзіны.
"Выходзіш гуляць у скверык - усё побач. Трамваі тут бо выходзілі і заходзілі. Раніцай зазванілі - гэта значыць 5.00. Уночы перасталі званіць - 2.00, - успамінае ён. - З дзяцінства ўсё гэта ведаеш, бачыш. Усе размовы дома пра гэта. Ды і навошта нешта іншае шукаць, калі тут ужо ўсё прадвызначана з нараджэння? Хочаш не хочаш, сюды ногі вядуць".
Усе дарогі вялі ў трамвайны парк, або Выбар відавочны
У школьныя гады ў будзільніку Віктар Несцеровіч амаль не меў патрэбы, жартуе ён. Справа ў тым, што дом знаходзіўся, як і цяпер, насупраць адміністрацыйнага будынка трамвайнага парка, а пад вокнамі былі рэйкі (пазней выезд зрабілі з боку пр.Фрунзе ля будынка УУС Віцебскага аблвыканкама). Менавіта па іх вагончыкі строга па раскладзе раніцай выходзілі на лінію і вярталіся ў познія гадзіны.
"Выходзіш гуляць у скверык - усё побач. Трамваі тут бо выходзілі і заходзілі. Раніцай зазванілі - гэта значыць 5.00. Уночы перасталі званіць - 2.00, - успамінае ён. - З дзяцінства ўсё гэта ведаеш, бачыш. Усе размовы дома пра гэта. Ды і навошта нешта іншае шукаць, калі тут ужо ўсё прадвызначана з нараджэння? Хочаш не хочаш, сюды ногі вядуць".
"Як пажарнікі: здарылася - робім". Чым займаецца брыгада
Пачынаў Віктар Несцеравіч са слесара ў 1982 годзе, пазней быў кіроўцам трамвая, кіроўцам-перагоншчыкам і цяпер ён - майстар змены ўчастка штодзённага абслугоўвання. У яго брыгадзе ўсяго некалькі чалавек, зона адказнасці вялікая: штодня на лінію выходзяць 39 вагонаў. Кожны з іх павінен быць спраўны і падрыхтаваны да перавозкі пасажыраў.
"Праца наша ў асноўным ідзе пасля абеду, калі пачынаюць заходзіць у парк трамваі, якія адпрацавалі адну змену. Праводзім агляд тэхнічнай часткі трамвая, выконваем заяўкі кіроўцаў. І так да гадзіны ночы, пакуль апошні трамвайчык не зойдзе ў 1.12. Ну а з абеду - калі ўчора ці ўночы нешта не паспелі, не змаглі дарабіць (мы ж паслядоўна працуем па 12 гадзін), то мы ўсё аднаўляем. Напрыклад, напярэдадні трамвайчык заставаўся з няспраўнасцю, цяпер паехаў на абкатку. Мы як пажарнікі. Здараецца - робім. Вядома, лепш, каб не здаралася", - усміхаецца майстар змены.
Пачынаў Віктар Несцеравіч са слесара ў 1982 годзе, пазней быў кіроўцам трамвая, кіроўцам-перагоншчыкам і цяпер ён - майстар змены ўчастка штодзённага абслугоўвання. У яго брыгадзе ўсяго некалькі чалавек, зона адказнасці вялікая: штодня на лінію выходзяць 39 вагонаў. Кожны з іх павінен быць спраўны і падрыхтаваны да перавозкі пасажыраў.
"Праца наша ў асноўным ідзе пасля абеду, калі пачынаюць заходзіць у парк трамваі, якія адпрацавалі адну змену. Праводзім агляд тэхнічнай часткі трамвая, выконваем заяўкі кіроўцаў. І так да гадзіны ночы, пакуль апошні трамвайчык не зойдзе ў 1.12. Ну а з абеду - калі ўчора ці ўночы нешта не паспелі, не змаглі дарабіць (мы ж паслядоўна працуем па 12 гадзін), то мы ўсё аднаўляем. Напрыклад, напярэдадні трамвайчык заставаўся з няспраўнасцю, цяпер паехаў на абкатку. Мы як пажарнікі. Здараецца - робім. Вядома, лепш, каб не здаралася", - усміхаецца майстар змены.
Часцей брыгада выконвае дробныя заяўкі кіроўцаў. Бывае, фара не гарыць або дзверы перастануць адчыняцца, кампастер барахліць. Усё гэта рамантуюць, і ўжо на наступны дзень вагон у страі. "Мы менавіта аварыйная брыгада", - дадае суразмоўца. На шчасце, дзеліцца ён, гаворка ў асноўным ідзе пра стандартныя выпадкі, але раз на год ці радзей можа адбыцца сыход з рэек або паломка пантографа. Гэта звычайна адбываецца з-за знешніх прычын.
"Транспартная прамысловасць зрабіла крок наперад". Курс на экалогію і камфорт
За дзясяткі гадоў у сферы Віктар Несцеравіч пазнаёміўся і вывучыў многія тыпы трамвайных вагонаў. Пачынаў працаваць з РВЗ-6, якія выпускаў Рыжскі вагонабудаўнічы завод, меў справу і з мадыфікацыяй М2. Адзін такі ў Віцебску яшчэ на хаду і выкарыстоўваецца як экскурсійны.
"Транспартная прамысловасць зрабіла крок наперад". Курс на экалогію і камфорт
За дзясяткі гадоў у сферы Віктар Несцеравіч пазнаёміўся і вывучыў многія тыпы трамвайных вагонаў. Пачынаў працаваць з РВЗ-6, якія выпускаў Рыжскі вагонабудаўнічы завод, меў справу і з мадыфікацыяй М2. Адзін такі ў Віцебску яшчэ на хаду і выкарыстоўваецца як экскурсійны.
"Вось гэты вагон серыі "Х" таксама быў на хаду, - паказвае майстар на бела-блакітны экзэмпляр на пастаменце. - На 100-годдзе трамвая на марш-парад выязджаў у горад. Ён "жывы", яшчэ даваенны, прыкладна 1936-1938 гадоў. А колькі фанатаў! Людзі прыязджаюць з далёкіх гарадоў Расіі, каб менавіта паглядзець на віцебскія трамваі. Наш РВЗ на ўсёй постсавецкай прасторы адзіны застаўся на хаду. Усе стаяць на пастаментах ужо, а на нашым можна пракаціцца. Асабліва калі працаваў музей трамвая, падчас "Славянскага базару" сюды натоўпы прыходзілі".
Парк трамваяў працягвае абнаўляцца, што, безумоўна, радуе, дзеліцца майстар змены. Дзякуючы сучасным тэхналогіям працаваць стала прасцей, а сам працэс адбываецца больш экалагічна. "І чысцей, і менш расходных матэрыялаў трэба выкарыстоўваць. У асноўным усё электроніка вырашае. Калі ўзяць старыя вагончыкі РВЗ, там толькі адной змазкі колькі сыходзіла кілаграмаў на кожны вагон! Бацька прыйшоў у парк у 15 ці 16 гадоў, у яго была лейка трохлітровая, хадзіў буксы змазваў - брудная праца, натуральна. Памятаеце, калі РВЗ яшчэ па горадзе хадзілі, побач з рэйкамі на прыпынках вагоны пакідалі такую чорную дарожку? Прама мазут такі: станеш, як у гудрон, - ледзь не прыліпаеш. Цяпер, вядома, гэтага няма, транспартная прамысловасць зрабіла крок наперад", - кажа Віктар Несцеравіч.
Парк трамваяў працягвае абнаўляцца, што, безумоўна, радуе, дзеліцца майстар змены. Дзякуючы сучасным тэхналогіям працаваць стала прасцей, а сам працэс адбываецца больш экалагічна. "І чысцей, і менш расходных матэрыялаў трэба выкарыстоўваць. У асноўным усё электроніка вырашае. Калі ўзяць старыя вагончыкі РВЗ, там толькі адной змазкі колькі сыходзіла кілаграмаў на кожны вагон! Бацька прыйшоў у парк у 15 ці 16 гадоў, у яго была лейка трохлітровая, хадзіў буксы змазваў - брудная праца, натуральна. Памятаеце, калі РВЗ яшчэ па горадзе хадзілі, побач з рэйкамі на прыпынках вагоны пакідалі такую чорную дарожку? Прама мазут такі: станеш, як у гудрон, - ледзь не прыліпаеш. Цяпер, вядома, гэтага няма, транспартная прамысловасць зрабіла крок наперад", - кажа Віктар Несцеравіч.
Ёсць прыемныя змены і з пункту гледжання камфорту для кіроўцаў, заўважае ён. Кіраваць трамваем стала прасцей, зімой ёсць магчымасць сагрэцца, бо ў першых вагонах і печак не было. Кіроўцам выдавалі валёнкі, шынелі — так і працавалі. Сёння ў кабіне ёсць кандыцыянер. «Нават калі параўнаць, на якіх трамвайчыках я працаваў і якія ёсць цяпер, — неба і зямля», — разважае ён.
«Усё залежыць ад бацькоў». Як заражаюцца вірусам працавітасці
Праца для майстра змены — лад жыцця, прычым з нараджэння. Дастойны прыклад заўсёды падавалі старэйшыя. Бацька, у прыватнасці, перыядычна браў з сабой на працу, паступова знаёмячы сына-падлетка з нюансамі трамвайнай справы. «У школе, класах з 5-6-га, у нас былі ўрокі працы. Навучыліся трымаць у руках малаток, стамеску, шасцярню і гэтак далей. Рабіў неяк тэрачку маленькую на такім уроку, так сцёрлася насяканне, калі ўжо майму сыну было гадоў 10-15. А дзяўчынкі шылі, варылі, пяклі. Узяцца за мятлу і пайсці прыбраць школьны двор ці нешта яшчэ — ніхто гэтым ніколі не брыдзіўся і не адмаўляўся. Быў перыяд, калі дываны ў доме былі моднымі. Праз дзень-тры выносіў яго на вуліцу і выбіваў — ніхто не прымушаў», — дзеліцца Віктар Несцеравіч.
Выхоўваць працавітасць, на яго думку, павінна сям'я. «Усё ад бацькоў залежыць, іх стаўленне да сваёй працы, — дадае ён. — А дзіця ж з іх зчытвае і паступае так жа».
«Усё залежыць ад бацькоў». Як заражаюцца вірусам працавітасці
Праца для майстра змены — лад жыцця, прычым з нараджэння. Дастойны прыклад заўсёды падавалі старэйшыя. Бацька, у прыватнасці, перыядычна браў з сабой на працу, паступова знаёмячы сына-падлетка з нюансамі трамвайнай справы. «У школе, класах з 5-6-га, у нас былі ўрокі працы. Навучыліся трымаць у руках малаток, стамеску, шасцярню і гэтак далей. Рабіў неяк тэрачку маленькую на такім уроку, так сцёрлася насяканне, калі ўжо майму сыну было гадоў 10-15. А дзяўчынкі шылі, варылі, пяклі. Узяцца за мятлу і пайсці прыбраць школьны двор ці нешта яшчэ — ніхто гэтым ніколі не брыдзіўся і не адмаўляўся. Быў перыяд, калі дываны ў доме былі моднымі. Праз дзень-тры выносіў яго на вуліцу і выбіваў — ніхто не прымушаў», — дзеліцца Віктар Несцеравіч.
Выхоўваць працавітасць, на яго думку, павінна сям'я. «Усё ад бацькоў залежыць, іх стаўленне да сваёй працы, — дадае ён. — А дзіця ж з іх зчытвае і паступае так жа».
"У 5 раніцы выязджаеш - сонейка ўстае, горад яшчэ пусты". Некалькі слоў пра трамвайную рамантыку
Віктар Несцеравіч – фанат сваёй справы і віцебскага трамвая, гэта заўважаецца па тым, з якім энтузіязмам і любоўю чалавек з больш чым 40-гадовым стажам распавядае пра працу. "Ёсць тыя, каму можна будзе перадаць яе са спакойнай душой", – сцвярджае майстар змены. У тонкасці трамвайнай справы ён пасвячае малодшых калег, праўда, кажа, у асноўным прыходзяць пісьменныя людзі, якім трэба толькі падказаць і накіраваць. А пры падтрымцы кіраўніцтва прадпрыемства і прафсаюза калектыў абавязкова будзе працаваць на вынік.
Віктар Несцеравіч – фанат сваёй справы і віцебскага трамвая, гэта заўважаецца па тым, з якім энтузіязмам і любоўю чалавек з больш чым 40-гадовым стажам распавядае пра працу. "Ёсць тыя, каму можна будзе перадаць яе са спакойнай душой", – сцвярджае майстар змены. У тонкасці трамвайнай справы ён пасвячае малодшых калег, праўда, кажа, у асноўным прыходзяць пісьменныя людзі, якім трэба толькі падказаць і накіраваць. А пры падтрымцы кіраўніцтва прадпрыемства і прафсаюза калектыў абавязкова будзе працаваць на вынік.
"Калі б час вярнуць назад, я б нічога не памяняў. Усё роўна прыйшоў бы сюды. Спачатку было цікава, уцягнуўся, а потым прывык, – коратка апісвае дзесяцігоддзі майстар змены. – На лініі (кіроўцам) таксама было цікава працаваць: у 5 раніцы выязджаеш – сонейка яшчэ ўстае, горад пусты. Потым пачынаюць людзі з'яўляцца: хто на працу, хто проста па справах. На вачах горад расце, бачыш: тут гэта пабудавалі, там – іншае, стала прыгажэй. Пасажыры заўсёды амаль адны і тыя ж садзіліся, ужо здароўкаліся. Тады было шмат фабрык і заводаў, куды на працу пастаянна ездзілі адны і тыя ж людзі. Сямёрачка ў нас хадзіла (трамвай) па Фрунзе – ДСК, інтэрвал быў 4 хвіліны, і сістэмы хадзілі (злучаныя вагоны)... Жыццё другое ў мяне ў гэтым парку. І з жонкай пазнаёміўся ў трамваі – яна ездзіла пасажыркай. Вось ужо 39 гадоў жывём душа ў душу".