Чым прывабна мэтавае накіраванне — на прыкладзе моладзі ва Ушацкім раёне
Штогод на прадпрыемствы АПК Віцебшчыны прыходзяць каля тысячы маладых дыпламаваных аграрыяў, але праблема з кадрамі па-ранейшаму застаецца вострай. Асабліва складана са спецыялістамі жывёлагадоўчай галіны: зараз у гаспадарках вобласці не хапае прыкладна 120 ветэрынараў і 140 заатэхнікаў. Нагадаем, што кіраўніцтва рэгіёну два гады таму пайшло на беспрэцэдэнтны крок: заахвоціла выпускнікоў ВНУ і каледжаў адпаведнага профілю штомесячнай даплатай у тысячу рублёў да асноўнага акладу, калі яны заключаць пяцігадовы кантракт з прадпрыемствамі інтэграцыйных аб'яднанняў. Сродкі на прасоўванне закладваюцца ў абласны бюджэт, выплачваюць іх у першыя тры гады працы. Сярод тых, хто атрымлівае «стыпендыю», — галоўны заатэхнік ААТ «Ільюшынскі» Ушацкага раёна Павел Салаўёў. Практычна ўвесь касцяк прадпрыемства — моладзь. Карэспандэнты вывучылі досвед замацавання спецыялістаў АПК на Віцебшчыне.
У той час, калі мы прыехалі ў ААТ «Ільюшынскі», дырэктар Сяргей Халімоненка адлучыўся і параіў звярнуцца да галоўнага бухгалтара. Зазірнулі ў кабінет да Таццяны Алегаўны і здзівіліся: на адказнай пасадзе працуе зусім маладая дзяўчына. Яе муж Ілья Сісковіч у свае 25 — галоўны эканаміст, так што муж і жонка практычна не расстаюцца. Маладым спецыялістам ад гаспадаркі выдзелілі дом. Ілья Васільевіч спачатку быў нацэлены на працу тут: вучыўся па мэтавым накіраванні і атрымліваў даплату да стыпендыі. Таццяна, ураджэнка Бешанковічаў, рушыла за мужам пасля размеркавання ў Горацкай сельгасакадэміі.
— Уласны дом з газам і ўсімі выгодамі — вялікі плюс, — дзяліцца ўражаннямі Таццяна Сісковіч. — Акрамя таго, шмат моладзі, гл
Галоўны лекар нядаўна прыехаў з Віцебска, галоўны інжынер — з Ушачаў. Праца на адказнай пасадзе ў сельгасарганізацыі для маладога бухгалтара — сапраўдная школа жыцця. Мне здаецца, пры жаданні пасля такога досведу лёгка асвоішся ў любой сферы.
Галоўнаму заатэхніку ў гаспадарцы пяцігадовы кантракт з прадпрыемствам прынёс не толькі асобнае службовае жыллё, як сужэнцам Сісковічам, але і тысячную прэмію ад аблвыканкама. У сярэднім без яе зарплата складае каля 1800 рублёў, так што грошы вельмі нядрэнныя. Сродкі на прасоўванне закладваюцца ў абласны бюджэт, выплачваю іх у першыя тры гады працы. Жонка Паўла Анастасія, студэнтка той жа Горацкай акадэміі, завяршае апошні курс і пасля атрымання дыплома таксама плануе ўладкавацца ў «Ільюшынскі» заатэхнікам-селекцыянерам. Аб падпісанні кантракту на пяць гадоў з тысячным дадаткам і для яе сужэнцы пакуль думаюць.
З маладым спецыялістам мы знаёмімся ў пабудаваным летась «прафілакторыі» для цялят. Арыгінальны будынак прымыкае да склада: тры сцены з празрыстых поліпрапіленавых пліт, дах таксама часткова празрысты. Маленькім светла, яны абаронены ад ветру і снегу. Для кожнага — асобны драўляны адсек. Зараз у комплексе, пабудаваным уласнай будбрыгадай прадпрыемства, жывуць 59 маленькіх гадаванцаў, яшчэ столькі ж размяшчаюцца ў аналагічным будынку па суседстве. Змяшчаюць іх тут ад нараджэння да 70 дзён. Парадак і чысціня адразу кідаюцца ў вочы, кармушкі напоўнены камбікормам. За паўгода працы галоўны заатэхнік добра вывучыў свае абавязкі, бо сам вясковы хлопец з вёскі Застодолье Сенненскага раёна, бацька Паўла працаваў механізатарам. Жонка маладога спецыяліста — з Беразіно. Кажа, жыллё і ўмовы працы для абодвух сталі важным аргументам пры выбары месца працы, бо варыянтаў было дастаткова. Хлопцы ўладкоўваюцца, робяць касметычны рамонт у доме.
— Для мяне галоўнае, каб жывёлы былі накормлены, сочым за іх здароўем, — распавядае пра свае будні Павел. — Зараз ідуць масавыя ацёлы, могуць па
звоніць і ўночы, дапамагаю. Ніколі не думаў пра працу, да прыкладу, у ветклініцы, тут я на сваім месцы.
— Прадастаўляем пры неабходнасці сем'ям жыллё, якое можна выкупіць пасля сямі гадоў працы, — адзначае Сяргей Анатольевіч. — Апладняльнік атрымлівае з даплатамі каля 2 тысяч рублёў у месяц. У некаторых суседніх гаспадарак няма такіх спецыялістаў, таму дапамагаем і ім. У цэлым, дзякуючы таму, што падцягнулі ветслужбу, у гэтым годзе бачым станоўчую дынаміку па вытворчасці малака: за люты — плюс 15 працэнтаў да ўзроўню мінулага года.
Пагалоўе жывёлы ў гаспадарцы — каля 2 тысяч, 870 з іх — дойнае статак. Каб паляпшаць яго якасць, плануюць і надалей павышаць кваліфікацыю работнікаў. Прычым не толькі з вышэйшай адукацыяй. Цяпер па мэтавым накіраванні ад ААТ адзін спецыяліст вучыцца на ветфельчара ў Віцебскім раёне, яшчэ адзін — на электразваршчыка ў Лепелі. Кожнаму да стыпендыі прадпрыемства даплачвае 3 базавыя велічыні ў месяц. Адпрацоўка па мэтавым накіраванні пасля атрымання прафтэхадукацыі — два гады, пасля сярэднеспецыяльнай — тры, пасля вышэйшай — пяць.
Кажучы пра тое, як зацікавіць людзей працаваць больш эфектыўна, кіраўнік падзяліўся ўласным ноу-хау. На прадпрыемстве ўсталявалі норму для аператараў машыннага даення з фіксаванай аплатай: за 400 літраў малака — 400 рублёў. А вось калі дадаеш да гэтай лічбы 100 кілаграмаў, прыбаўка 10 працэнтаў да зарплаты. Далей — больш.
— Дзякуючы такому дыферэнцыраванаму падыходу ў даярак з'явіўся стымул, аплата за два гады вырасла з мінімальнай да 1600 рублёў у месяц, — адзначае дырэктар.
Кіраўнік не хавае: далёка не заўсёды ўдаецца падабраць патрэбнага спецыяліста з першага разу. Часам ведаў, атрыманых у ВНУ, відавочна недастаткова альбо чалавек памыліўся з прызваннем. Аднак у цэлым працай маладых кадраў ён задаволены. Сакавік — гарачы час размеркавання, калі вырашаецца, дзе адпрацуюць першыя гады наваспечаныя спецыялісты АПК. Час выбіраць, галоўнае — не памыліцца.
— Аб папаўненні прадпрыемстваў стараемся клапаціцца загадзя: у двух школах, ва Ушачах і Глыбачане, адкрыты агракласы для ранняга прафілявання вучняў. Летась у раён на прадпрыемствы АПК прыбылі дзесяць маладых спецыялістаў, з іх двое — мэтавікі, абодва — у ААТ «Ільюшынскі». Шасці выдзелены пакоі і аднакватэрныя дамы, трое пражываюць з бацькамі, адзін — ва ўласным жыллі. У цэлым мы вельмі рады бачыць моладзь, гатовыя даваць накіраванні на мэтавае навучанне. Практычна ўсіх забяспечваем жыллём, ёсць і інтэрнат, і дамы. Акрамя таго, працуе абласная праграма даплат на працягу трох гадоў, стараемся замацоўваць кадры.