Чым здзіўляе Глыбоцкі раён падарожнікаў

Маляўнічы райцэнтр Віцебскай вобласці называюць маленькай Венецыяй — у горадзе рака і пяць азёр, а ўсяго навакол іх больш за 100! Упершыню Глыбокае згадваецца ў летапісах у 1414 годзе. Сёння ў райцэнтр едуць па гісторыю і эмоцыі: убачыць «узлётку» легендарнага авіаканструктара Паўла Сухога, самае глыбокае ў Беларусі возера Доўгае, храмавую архітэктуру барока. І, вядома, паспрабаваць фірменную згушчонку і вішню — мясцовыя брэнды. Як і «Вішнёвы фестываль». Гэтым летам Глыбокае правядзе яго ў дзясяты раз. А праз пару месяцаў тут будуць сустракаць абласныя «Дажынкі». Рэгіён рыхтуецца да святаў, квітнее і вельмі чакае гасцей! А сустрэнуць іх тут цікавыя людзі, якія змогуць зарадзіць кожнага сваёй шчырай любоўю да малой радзімы.

Ратуюць жыцці разам

Прозвішча медыкаў Кабуш у Глыбокім на слыху. Дружная дынастыя — гонар рэгіёна. Аляксей Леанідавіч загадвае хірургічным аддзяленнем цэнтральнай райбальніцы, Наталля Георгіеўна — тэрапіяй. Іх дачка Дар'я вучыцца на трэцім курсе Віцебскага меданіверсітэта. Марыць пра хірургію, дзеліцца задаволены бацька:

— Як стаўлюся да яе выбару? Вельмі спакойна, гарантую, што будзе складана, але цікава.

Аляксей і Наталля Кабуш.

Аляксея Кабуша паклікала ў медыцыну мара яго бабулі. Ураджэнка Дубровенскага раёна год праслухала ў Мінскім медінстытуце, а далей была вайна. «Пазней яна сустрэне майго дзеда, — узгадвае хірург. — Стане цудоўнай настаўніцай фізікі і матэматыкі, але ў памяці назаўжды застанецца зарубка «што, калі б...» Бабуля паспела парадавацца майму паступленню. А яшчэ яна была травніцай, з дзяцінства вучыла разбірацца ў «зялёнай аптэцы».

Дынастыя Наталлі Георгіеўны пачалася з яе дзеда — фельчара Аляксея Катова. Удзельнік Вялікай Айчыннай, ён цяжка пацярпеў пры вызваленні Польшчы і… сам наклаў сабе павязку на адкрыты пнеўматоракс. Наталля Кабуш працягвае:

— У 1946-м дзед прыехаў у Лужкі Шаркаўшчынскага раёна. Быў там, па сутнасці, земскім доктарам: і тэрапеўтам, і акушэрам, словам, спецыялістам шырокага профілю. Мае бацькі таксама ўрачы. Тата — тэрапеўт, мама — педыятр, доўгі час яна ўзначальвала Глыбоцкую ЦРБ. Мая родная цётка з боку бацькі працавала фельчарам хуткай дапамогі ў Мурманску, яе дачка — УЗД-дыягност… А муж апошняй — хірург.
Калі ў мяне пытаюцца, як стаўлюся да дынастый у нашай галіне, заўсёды адказваю: станоўча, як жа інакш. Так, прызванне наўрад ці можна перадаць па спадчыне, але павагу, любоў да прафесіі цалкам. Як і ўстаноўку, што пацыент мае права разлічваць на лячэнне не толькі прэпаратамі, але і добрым словам. Важны шчыры падыход! Гэта я як урач-кардыёлаг кажу. 
Глыбоцкі раён сям'я Кабуш любіць перш за ўсё за атмасфернасць, дагледжанасць. Гэта месца, куды заўсёды хочацца вярнуцца, прызнаецца Аляксей Леанідавіч:

— А лепш заставацца дома — нашы беларускія прыгажосці ў любую пару года захапляюць, зараджаюць энергіяй. У Глыбокім, якое зараз яшчэ больш пераўтвараецца да «Дажынак», ёсць усё, што трэба для камфортнага спакойнага жыцця, у тым ліку развітая медыцына. Наша бальніца аснашчана самым сучасным абсталяваннем. З нядаўніх важных падзей — адкрыццё кабінета камп'ютарнай тамаграфіі. 

Гуляе ад душы

У руках 25-гадовай Таццяны Мікалайчук асаблівы інструмент, не проста баян — сямейная рэліквія. Гэты «Эцюд» у вішнёвых танах педагог Глыбоцкай дзіцячай школы мастацтваў выйграла ў конкурсе гарманістаў, баяністаў, акардэаністаў «Вішнёвыя напевы». Таццяна ўдзельнічала ў ім два разы. У 2017-м узяла Гран-пры, скарыўшы журы віртуозным выкананнем венгерскага чардаша. Першы выпадак, калі галоўны прыз атрымала дзяўчына. Эмоцыі перапаўнялі, успамінае гераіня:

— Здзіўленне, захапленне, што вось яна — перамога! Сёлета зноў хачу граць на нашым галоўным фесце, але не за адзнакі — для душы. Другі інструмент наўрад ці выйграеш, але справа не ў нем, а ў музыцы. 

Таццяна Мікалайчук з мужам Максімам і сынам Паўлам.

Нават не выходзячы на ​​сцэну, Таццяна Мікалайчук здолела стаць зоркай «Вішнёвага фестывалю — 2019». У самы разгар святочнага тыдня нарадзіла першынца, якога яна і яе муж Максім назвалі Паўлам. У Глыбокім малога ахрысцілі па-свойму: «вішнёвы хлопчык». У ліпені гэтаму міламу непаседзе споўніцца тры гады. 

— Хочаце аднойчы сыграць разам? — цікаўлюся.

Таццяна далёка не загадвае:

— Час пакажа. Нядаўна я выйшла на працу на паўстаўкі. Паша бачыць, як я рэпетую перад выступамі, падыходзіць, абдымае за ногі і прыплясвае. Так што музыка яму вызначана падабаецца. 

Сама Мікалайчук упершыню ўзялася за баян у сем гадоў. Папрасіла маму запісаць яе ў музычную школу, а потым даведалася, што інструмент дома ёсць. Аказалася, на ім калісьці гралі яе дзед, бацька. 

— Стараюся раскрыць усе магчымасці баяна, паказаць палёт пальцаў, прыгажосць і характар ​​мелодыі. Падабаецца граць «Чыстыя сажалкі» Талькова. А вышэйшы пілатаж, да якога імкнуся, «Палет шмеля». На занятках у першую чаргу вучу дзяцей любіць і адчуваць музыку. Пры такім падыходзе любая мелодыя па плячы, — упэўнена Таццяна. 
У Таццяны два дыпломы — Наваполацкага музычнага каледжа і Віцебскага дзяржуніверсітэта імя П. М. Машэрава. ВНУ маладая мама скончыла, калі Паўліку споўніўся год. На фінальную сесію ехалі ўсёй сям'ёй.
— Муж, гукааператар у Доме культуры, мяне ва ўсім падтрымлівае. Ён выпускнік таго ж музычнага каледжа, што і я, — адзначае Мікалайчук.

Таленавітая творчая пара пазнаёмілася, калі Таццяна прыйшла ў вакальны калектыў «Глыбоцкія дзяўчаты», і з тых часоў не расставалася. 

Варыць «белае золата»

У Вольгі Целіцы адна з самых салодкіх прафесій. Яна апаратчыца ўпараўвання Глыбоцкага малочна-кансервавага камбіната. Варыць тую самую згушчонку, якую ведаюць і любяць па ўсёй Беларусі і за яе межамі. Гэта не проста прадукт, кажа Вольга Аляксандраўна, гэта наша «белае золата»:

— Я не ласуха, фігуру стараюся берагчы, але ад глубокскай згушчонкі ні за што не адмоўлюся! Для мяне гэта смак родам з дзяцінства.

Вольга Целіца.

На гэтым жа прадпрыемстве ўсё жыццё працавала мама нашай гераіні Таццяна Генадзьеўна. Сама Вольга прыйшла на МКК адразу са школьнай парты. І засталася. Апаратчык упароўвання згушчае малочна-цукровую сумесь — праца адказная і няпростая. Трэба дакладна сачыць за тэхналагічным працэсам, каб прадукт, прайшоўшы праз вакуум-апарат, набыў правільную кансістэнцыю. Вольга Аляксандраўна дзейнічае ў тандэме з апаратчыкам пастэрызацыі. За 12-гадзінную змену разам яны здольныя зварыць да 30 тон любімага ласунку. Дарэчы, вытворчыя магутнасці кансервавага цэха дазваляюць перапрацаваць да 270 тон малака на суткі. На выхадзе гэта 290 тысяч слоікаў! 
У Глыбокім робяць згушчонку больш за 20 відаў. Мясцовыя маркетынгі раскруцілі незвычайны інтэрнэт-праект: цацачны слоік згушчонкі з Глыбокага падарожнічае па ўсім свеце. Адсачыць яго маршрут можна ў сацсетках. 
— Напрыклад, нядаўна прадстаўнікі камбіната пабывалі на дзелавым форуме ў Азербайджане, — распавядае Вольга. — Уражаннямі ад паездкі падзяліўся і наш слоік. Выглядае міла і душэўна.

Целіца называе сябе патрыётам роднага прадпрыемства. Яго поспехам, прызнаецца, радуецца не менш, а можа, і больш за ўласныя. У самой дасягненні таксама маюцца: за выдатную працу была занесена на Дошку гонару Глыбоцкага МКК.

Слоік згушчонкі — лепшы арыенцір і сувенір, жартуе Вольга:

— Сын вучыцца ў Акадэміі МУС. Калі аднагрупнікі пачулі, што ён з Глыбокага, адразу ўспомнілі: «Так гэта там, дзе робяць згушчонку!» Нашу фірмовую прысмаку прэзентуем родным і знаёмым, без яе не абыходзіцца ні адно сямейнае чаяванне. Муж і сын аддаюць перавагу класіцы, я — са смакам кавы, какава, цыкорыю. Ну а згушчонка з вішнёвым водарам, створаная спецыяльна ў гонар нашага брэндавага фестывалю, — ва ўсех сэнсах вішанька на торце.

Вырошчвае гросмайстраў

Па дыпломе інжынер-будаўнік, а цяпер педагог дадатковай адукацыі Глыбоцкага цэнтра дзяцей і моладзі Васіль Сінькевіч павярнуў жыццё на 180 градусаў. Пакінуў будаўнічую сферу дзеля шахмат. З 2010-га ён вучыць «гульні каралёў» юных жыхароў райцэнтра. Пад яго кіраўніцтвам тонкасці адной з самых старажытных лагічных гульняў асвойваюць каля 300 дзяцей з чатырох гадоў. Адрозніваць ферзя ад ладдзі яны часам вучацца раней, чым чытаць і пісаць, смяецца Сінькевіч:

— У мяне 150 вучняў садкоўскага ўзросту. Вядома, не ўсе стануць гросмайстрамі, але не ў гэтым соль. Гараздо важней — хай растуць добрымі, разумнымі, думаючымі людзьмі. 

Васіль Сінькевіч са сваімі выхаванцамі.

Бачылі б вы, з якой радасцю дзеці спяшаюцца да яго на заняткі! Што могуць даць ім шахматы? Насамрэч многае. Яны пракачваюць інтэлект, развіваюць цярпенне, вытрымку, здольнасць пралічваць сітуацыю на некалькі хадоў наперад… Гэтыя ўменні заўсёды спатрэбяцца, упэўнены энтузіяст:
— Дзеці, якіх я трэнірую, гуляюць у задавальненне. Хтосьці схоплівае ўсё на ляту, камусьці цікавы сам працэс, зносіны. Да кожнага дзіцяці імкнуся падабраць ключык, раскрыць яго талент. Ёсць выпускнікі, якія ўжо вучацца ў іншых гарадах, а прыязджаючы дадому ў Глыбокае, спяшаюцца па старой памяці на гульню. Радуюць і новыя чэмпіёны. «Вікторыю» з шахматнага першынства Віцебскай вобласці сёлета прывезлі Крысціна Чычэрава і Мацвей Рагун. 
Васіль Сінькевіч упершыню паставіў фігуры на дошку ў класе пятым, услед за стрыечнымі сёстрамі. А потым пад чулым кіраўніцтвам настаўніка Алега Лукьяненка. У 10-м класе выканаў першы шахматны разрад на міжнародным турніры ў Смаленску. Ці думаў, што аднойчы будзе трэніраваць іншых? 

— Хобі стала справай жыцця зусім натуральна, нібыта само па сабе. Проста я аднойчы зразумеў, што быць прарабам, інжынерам — добра, а шчаслівым — лепш. Шахматы — а гэта цэлы свет — даюць мне менавіта это адчуванне. 

Блізкія спачатку ставіліся да яго рашэння насторожана, а цяпер падтрымліваюць. Дачка Аня і сын Аляксандр, якія выбралі юрыдычную сцяжынку, таксама гуляюць. «Бываюць і хатнія баталіі», — дзеліцца Васіль Сінькевіч. І мудра заўважае правільнае правіла на ўсе выпадкі жыцця: нават пешка можа стаць каралевай, галоўнае — не апускаць рукі. 

Заваёўвае аграстыхію

Амаль чвэрць стагоддзя клапоціцца пра ўраджаі Таццяна Лукша, галоўны аграном сельгаспрадпрыемства «Канстанцінаў Двор». Ні аб адным дні ў прафесіі яна не шкадуе. «Ці бываюць аграномы, якія не любяць зямлю? Такіх не ведаю», — Таццяна Пятроўна сустракае нас ва ўрочышчы Мядведкі сярод зеляніны азімай жыта. 

— У «Канстанцінаў Двор» я прыйшла 24-гадовай, адразу пасля дэкрэта. Усім прэмудрасцям палявой навукі мяне навучылі былы кіраўнік гаспадаркі У. А. Асон, якога, на жаль, ужо няма з намі, і брыгадзір К. Ф. Татун. Поле — гэта асаблівая аграстыхія, якую заваёўваеш з сезона ў сезон. 

Таццяна Лукша.
 
Наша гераіня — ураджэнка Калінінградскага краю. Скончыла Гусеўскі сельскагаспадарчы тэхнікум. Сустрэча з будучым мужам Іванам, у якога глубокскія карані, змяніла яе лёс і геаграфію. Ён таксама аграном, заўважае Таццяна Пятроўна:

— Мае бацькі з сялянскай жылкай, мама — жывёлавод, тата — механізатар, так што спецыяльнасць быццам на роду напісана. Ды і вясковы ўклад, неспешны, удумлівы лад жыцця мне з дзяцінства па душы. Цяпер мы з мужам і дачкой жывем у Дзяркоўшчыне. Каця перайшла ў сёмы клас мясцовай школы. Сын Арцём скончыў Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт. 

Нягледзячы на тое, што летам працоўны дзень агранома часта стартуе разам з сонейкам, Таццяна Лукша паспявае справіцца з хатнімі клопатамі. Даеннем стракатай буранкі Ночкі, вялікім агародам, садам. Апошні больш прэрагатыва главы сям'і, усміхаецца жанчына:

— Разбіў яго гадоў пяць таму, цяпер клапоціцца як пра роднага. Дрэвы розныя, у асноўным яблыні і, вядома, вішні. Без іх наш раён цяжка ўявіць. Вр

Ці падводзіў нехта статыстыку, але па вясне здаецца, што ўсё Глыбокае тоне ў бела-ружовай кіпені. А спелая духмяная ягада — наша смачная візітоўка.

Без клапатлівай працы, павагі да зямлі ў нашай сферы рабіць няма чаго. Верыце, поле да гэтага часу мяне натхняе. 
 Дасведчаны аграном ганарыцца поспехамі «Канстанцінава Двора». Летась сваім ураджаем парадавала кукуруза. Сёлета пад царыцу палёў у гаспадарцы адвялі 730 гектараў — на 130 больш, чым год таму. Разлічваем на вынік, дзеліцца гераіня:

— У 2021-м выкарыстоўвалі новы для сябе тэхналагічны прыём — плюшчэнне. Мабільная ўстаноўка прама ў полі ператварала кукурузнае збожжа ў выдатны багаты на бялок корм. Карысны досвед абавязкова паўторым. 

Ёсць у Таццяны Лукшы і самая дарагая сэрцу культура — лён. Паўночны шоўк яна ўпершыню ўбачыла ў Беларусі. Квітнеючы лён узрушыў да слёз: нябесна-блакітныя палі нагадалі ёй пра роднае Балтыйскае мора.