Што прынясе Віцебшчыне будаўніцтва новых малочна-таварных комплексаў?
Ферма ААТ "Хатылы-Агра" у в.Валохі Пастаўскага раёна
Новы малочна-таварны комплекс на 1440 галоў бугаёў уступіў у строй у ААТ «Віцебская бройлерная птушкафабрыка». Агульнае пагалоўе з улікам маладняку дасягне амаль 3 тысяч галоў. Гэта першы крок у рэалізацыі абласной праграмы пераўзбраення малочнай галіны. Да канца года ў розных раёнах запрацуюць 6 сучасных ферм, будуюцца яшчэ 2.
Асенню мінулага года напярэдадні абласных «Дажынак» старшыня Віцебскага аблвыканкама Мікалай Шарснёў заявіў:
— У рэгіёне менш за 20 працэнтаў новых і рэканструяваных малочна-таварных ферм ад агульнай колькасці дзейных. Астатнія — старыя прыстасаваныя аб'екты. Мы разумеем, што моладзь на іх працаваць не прыйдзе. Таму за тры бліжэйшыя гады неабходна пераўзброіць жывёлагадоўлю... Каб ажывіць жывёлагадоўчую галіну, загрузіць малочныя заводы, трэба пабудаваць хаця б 30 сучасных ферм. У выніку стане магчымым знізіць сабекошт прадукцыі, паменшыць яе рэалізацыйны кошт і павысіць канкурэнтаздольнасць на ўнутраным і знешнім рынках.
Такім чынам, у чым сутнасць праграмы абнаўлення галіны ў рэгіёне? У 2019—2024 гадах плануецца пабудаваць 19 сучасных малочна-таварных комплексаў на 30,2 тысячы ската-месцаў коштам 965 мільёнаў рублёў.
Начальнік упраўлення вытворчасці жывёлагадоўчай прадукцыі і галіновага будаўніцтва Камітэта па сельскай гаспадарцы і харчаванні Віцебскага аблвыканкама Віктар Шабалаў растлумачыў:
— Цяпер у вобласці 184 фермы, якім больш за 40 гадоў. Будаўніцтва новых 19 МТК дазволіць вывесці з эксплуатацыі аварыйныя, непрыдатныя для выкарыстання. Частка пагалоўя будзе пераведзена на сучасныя фермы, частка — выкарыстана ў мясной жывёлагадоўлі, астатнія — выбракаваныя з-за нізкай прадуктыўнасці і непрыдатнасці для далейшага прайгравання. Як вынік: да канца 2026 года плануецца атрымаць мільён 120 тысяч тон малака, з якіх 242 тысячы за кошт выхаду на поўную праектную магутнасць пабудаваных МТК, 878 тысяч — павелічэння да 5200 кілаграмаў у год прадуктыўнасці кароў на існуючых.
Галоўнае пытанне: каму пад сілу падняць такія аб'екты? Зразумела, малаэфектыўныя і нават сярэднія гаспадаркі іх не пацягнуць. Будаваць, як правіла, трэба ў крэдыт, а такім вялікіх грошай не дадуць. Значыць, упор трэба рабіць на моцныя гаспадаркі, прадпрыемствы-інвестары і перапрацоўшчыкі. Ім прасцей узяць крэдыт, банкі заўсёды пойдуць насустрач, таму што ўпэўненыя ў гарантаваным вяртанні.
— Але нават да, здавалася б, надзейных пазычальнікаў патрабаванні жорсткія, — дадае Віктар Шабалаў.
балов. — Банкі адразу грошай не даюць. Пытаюць: за кошт чаго будзе ісці акупіруемасць праекта, ці будзе годная кармавая база, ці змогуць даіць дастатковую колькасць малака, каб не толькі вяртаць узятае ў доўг, але і своечасова плаціць зарплату, несці іншыя выдаткі? Гэта значыць, на такіх фермах трэба абавязкова даіць не менш за 8 тысяч кілаграмаў малака ад каровы. Інакш няма сэнсу будаваць. Бо нават пры высокіх надоях акупіруемасць аб'ектаў часам перавышае 15 гадоў.— У рэгіёне менш за 20 працэнтаў новых і рэканструяваных малочна-таварных ферм ад агульнай колькасці дзейных. Астатнія — старыя прыстасаваныя аб'екты. Мы разумеем, што моладзь на іх працаваць не прыйдзе. Таму за тры бліжэйшыя гады неабходна пераўзброіць жывёлагадоўлю... Каб ажывіць жывёлагадоўчую галіну, загрузіць малочныя заводы, трэба пабудаваць хаця б 30 сучасных ферм. У выніку стане магчымым знізіць сабекошт прадукцыі, паменшыць яе рэалізацыйны кошт і павысіць канкурэнтаздольнасць на ўнутраным і знешнім рынках.
Такім чынам, у чым сутнасць праграмы абнаўлення галіны ў рэгіёне? У 2019—2024 гадах плануецца пабудаваць 19 сучасных малочна-таварных комплексаў на 30,2 тысячы ската-месцаў коштам 965 мільёнаў рублёў.
Начальнік упраўлення вытворчасці жывёлагадоўчай прадукцыі і галіновага будаўніцтва Камітэта па сельскай гаспадарцы і харчаванні Віцебскага аблвыканкама Віктар Шабалаў растлумачыў:
— Цяпер у вобласці 184 фермы, якім больш за 40 гадоў. Будаўніцтва новых 19 МТК дазволіць вывесці з эксплуатацыі аварыйныя, непрыдатныя для выкарыстання. Частка пагалоўя будзе пераведзена на сучасныя фермы, частка — выкарыстана ў мясной жывёлагадоўлі, астатнія — выбракаваныя з-за нізкай прадуктыўнасці і непрыдатнасці для далейшага прайгравання. Як вынік: да канца 2026 года плануецца атрымаць мільён 120 тысяч тон малака, з якіх 242 тысячы за кошт выхаду на поўную праектную магутнасць пабудаваных МТК, 878 тысяч — павелічэння да 5200 кілаграмаў у год прадуктыўнасці кароў на існуючых.
Галоўнае пытанне: каму пад сілу падняць такія аб'екты? Зразумела, малаэфектыўныя і нават сярэднія гаспадаркі іх не пацягнуць. Будаваць, як правіла, трэба ў крэдыт, а такім вялікіх грошай не дадуць. Значыць, упор трэба рабіць на моцныя гаспадаркі, прадпрыемствы-інвестары і перапрацоўшчыкі. Ім прасцей узяць крэдыт, банкі заўсёды пойдуць насустрач, таму што ўпэўненыя ў гарантаваным вяртанні.
— Але нават да, здавалася б, надзейных пазычальнікаў патрабаванні жорсткія, — дадае Віктар Шабалаў.
Вярнемся да таго, з чаго пачалі, — новага МТК ААТ «Віцебская бройлерная птушкафабрыка». Агульны кошт будаўніцтва 35 мільёнаў рублёў. 63 працэнты з іх — крэдыт пад палову стаўкі рэфінансавання, які выдаў Банк развіцця, астатняе — уласныя сродкі і грошы іншых банкаў. Акупіруемасць праекта — 11 гадоў.
Плануецца чатыры памяшканні для кароў, вялікая даільная зала, дзе адначасова могуць знаходзіцца 50 галоў. Будзе яшчэ маленькая на 8 галоў для раздою першацелак. Памяшканні для моладзі. Замкнёны цыкл. Цёлачка тут народзіцца і з часам становіцца малочнай каровай.
Чаму прадпрыемства пайшло на будаўніцтва?
— Рашэнне было свядомым і прадуманым, — тлумачыць намеснік генеральнага дырэктара па сельскай гаспадарцы ААТ «Віцебская бройлерная птушкафабрыка» Надзея Грыбанава. — У нас два сучасныя МТК з агульным пагалоўем 1600 кароў. На адным гадавы надой ад каровы 8200 кілаграмаў, на другім — 6500. Ёсць яшчэ шмат малых ферм, састарэлых маральна і фізічна. Напрыклад, у агракомплексе «Янавічы», дзе ўзведзены новы МТК, іх 5. Некаторым амаль паўвека. Прывязная тэхналогія ўтрымання жывёл і даенне ў малакаправод не дазваляюць павялічваць вытворчасць і паляпшаць якасць. На гэтых фермах крыху больш за тысячу кароў. Адна новая дазваляе не толькі захаваць, але і павялічыць пагалоўе. Трэба ўлічваць і такі аспект. На ўсіх старых фермах у гэтым агракомплексе 18 даярак. На новым МТК — усяго 6. Як бачым, значна ўзрастае прадукцыйнасць працы. Таму старыя паступова зачынім, пакінем толькі адну. Магчыма, з часам яе чакае рэканструкцыя і перавод на новую тэхналогію.
На новым МТК плануецца адразу выйсці на надой у 10 тысяч кілаграмаў за год. Як дасягнуць такога выніку? Жывёлагадоўчыя памяшканні камплектуюцца толькі нецелямі. Для гэтага загадзя па спецыяльна распрацаваным графіку закуплялі цялушак у іншых гаспадарках, а таксама раслі на сваіх фермах. Клапаціліся пра іх, атрымлівалі высокія прывагі, пакрывалі ў аптымальным узросце, каб былі 24 месяцы ад нараджэння.
Кадры. Адбіралі лепшых аператараў машыннага даення, правераных у справе, якія змогуць рэальна ўвасобіць усе задумкі кіраўніцтва і атрымліваць максімальную колькасць высокакаларыйнага малака. Тыя, хто не трапіў у іх лік, пасля закрыцця старых ферм пойдуць на пенсію або дапаможныя работы. На раней пабудаваных сучасных МТК даяркі атрымліваюць 1,4—1,5 тысячы рублёў. Зразумела, на новым комплексе пры высокіх выніках зарплата будзе не ніжэй.
Загадзя паклапаціліся і пра кормы. Жывёл тут яшчэ не было, а сілас і сенаж іх ужо чакаў. На новым комплексе 14 траншэй, якія дазваляюць цалкам забяспечыць паўнавартасны рацыён жывёл. У птушкафабрыкі магутны камбікормавы завод. Ён можа выпрацаваць дастаткова канцэнтратаў не толькі для птушкі, але і ўсяго КРС. Свайго збожжа дастаткова. Сёлета намалацілі больш за 40 тысяч тон, у тым ліку 2,6 тысячы тон гароху. 3,5 тысячы гектараў адводзіцца пад рапс. Самі яго перапрацоўваюць. Алей ідзе на камбікорма для птушкі, жмых — для КРС.
На гэтым птушкафабрыка не спыняецца. Вядзецца праектаванне яшчэ аднаго такога ж малочна-таварнага комплексу, плануюць пачаць будаўніцтва ў наступным годзе.
— Малако — тавар выгадны, — дадае Надзея Грыбанава. — Рэнтабельнасць у сярэднім па гаспадарцы — 30 працэнтаў, а на МТК — 50. Апошняя лічба — яркае пацвярджэнне эфектыўнасці сучасных тэхналогій яго атрымання.
Як бачым, Віцебская бройлерная птушкафабрыка стварыла надзейную кармавую базу. А якая сітуацыя ў цэлым па вобласці? Бо будаўніцтва новых малочна-таварных комплексаў патрабуе не толькі больш сенажу-сіласу, але і паляпшэння яго пажыўных уласцівасцей, а таксама захаванасціці.
— Патрабаванне адназначнае — развітацца з буртамі, — кажа Віктар Шэбалаў. — У 2019 годзе планавалася ўвесці 203 траншэі, заданне будзе выканана. Але гэтага пакуль недастаткова, каб усе кармы размясціць у стацыянарных сховішчах. Калі ў наступным годзе пабудуем яшчэ столькі ж, праблему вырашым.
Рэгіёну на год патрабуецца прыкладна 4 мільёны тон травяных кармоў. Столькі і нарыхтоўваюць. Але якасць задавольвае не заўсёды. Трэба не проста пакласці корм у траншэі, а прыбраць у аптымальныя тэрміны, каб травы не перастаялі. Трэба таксама забяспечыць бялком кармавыя адзінкі.
— Займаемся абнаўленнем відавога складу шматгадовых траў, — распавёў намеснік начальніка ўпраўлення земляробства, раслінаводства і кармавытворчасці Камітэта па сельскай гаспадарцы і харчаванні Віцебскага аблвыканкама Юрый Раманаў. — Сёлета на ворнай зямлі падсеяна 100 тысяч гектараў траў і больш за 45 тысяч — на палепшаных лугапастэльных угоддзях. Задача: на ворнай зямлі сеяць толькі бабовыя ў чыстым выглядзе. Цяпер бабовыя і бабова-злакавыя сумесі займаюць 83 працэнты плошчаў — плюс 4 працэнты да мінулага года. Бабовых у чыстым выглядзе больш за 40 працэнтаў. У 2018-м было менш за 35. Прагрэс відавочны.
Вобласць паступова нарошчвае плошчы высокабялковай люцэрны. Летась яе было 6 тысяч гектараў, цяпер дадалі яшчэ 200. Аднак паўночны рэгіён больш спрыяльны для вырошчвання канюшыны. Да таго ж яе насенне можна атрымаць самім, а люцэрны купляць за мяжой. Гэта немалыя грошы. Сёлета таксама на 15 працэнтаў павялічылі плошчы пад кукурузу.
Хоць для КРС галоўнае — травяныя кармы, але і без канцэнтратаў не абысціся. Апошнімі гадамі Віцебшчына збірае прыкладна мільён тон збожжа. У амбарнай вазе выходзіць 900 тысяч. Аднімем дзяржзаказ і насенне. Застаецца 600 тысяч. Але толькі на кармавыя мэты патрабуецца 850 тысяч тон. У выніку спецыялісты падлічылі: для поўнага забеспячэння ўсяго жывёлагадоўлі рэгіёну трэба намалаціць на 300 тысяч тон больш.
Як гэтага дасягнуць? Палепшаць культуру земляробства, больш уносіць угнаенняў, выкарыстоўваць больш ураджайныя гатункі.
— Не трэба забываць і пра зернебабовыя, — дадае Юрый Раманаў. —— Іх плошчы ў вобласці ўжо ўсталяваліся на ўзроўні 60 тысяч гектараў і валавога збору 100 тысяч тон. Цяпер галоўнае — нарошчваць ураджайнасць. Невыпадкова на абласныя «Дажынкі» ўвялі спецыяльную намінацыю на лепшы вынік у вытворчасці зернебабовых культур. Гэта свой бялок, які дазваляе паменшыць імпарт і сабекошт жывёлагадоўчай прадукцыі. Ёсць нямала прыкладаў высокіх дасягненняў у гэтым сектары. Напрыклад, СГЦ «Задняпроўскі» Аршанскага раёна сёлета атрымаў 43 цэнтнеры з гектара гароху. А РПУП «Усце» НАН Беларусі» гэтага ж раёна і зусім 60.
Яшчэ адна прыемная навіна для Віцебшчыны. На днях уступіў у строй і новы МТК у філіяле «Цеплічны» РУП «Віцебскэнерга» Аршанскага раёна. Там будзе 460 галоў дойнага статка, а разам з маладняком — 1210.
— Фінансаванне праекта ўзяло на сябе галаўное прадпрыемства, — распавёў дырэктар філіяла Павел Фамінаў. — Агульны кошт — 20,5 мільёна рублёў. 80 працэнтаў — крэдыт Банка развіцця, астатняе — свае сродкі.
Гаспадарка сёлета плануе надоіць больш за 7 тысяч кілаграмаў малака ад каровы. Для новага комплексу задача вышэй — пачынаць з 8,5 тысячы. Пры гэтым за наступны год валавую вытворчасць малака ў гаспадарцы плануецца нарасці ў паўтара раза. Але галоўнае — эфектыўнасць галіны. Цяпер, нягледзячы на адносна высокія надоі, рэнтабельнасць малака 11 працэнтаў. З дапамогай новага МТК плануюць павялічыць да 30.
У вобласці на падыходзе ўвод яшчэ чатырох малочна-таварных комплексаў. Гэта значыць, што ўжо ў бліжэйшы час можна чакаць нарошчвання вытворчасці малака — самага грашовага тавару.