Што жыхары Віцебскай вобласці думаюць пра планаваныя змены ў Асноўны закон Беларусі
Вольга Крыва, Дуброўна:
– Канстытуцыя ў першую чаргу – гэта гарант парадку, нашых правоў і свабод. Гэта закон, які дае ўпэўненасць у заўтрашнім дні. Я спакойная, бо ведаю, што знаходжуся пад абаронай дзяржавы. Сёння важна разумець, што Канстытуцыя — гэта яшчэ і ўсе мы, грамадзяне краіны. Нашы ўчынкі, імкненні, праца. Сацыяльнае прызначэнне гэтага дакумента несумненна і шматбакова, бо ён стварае прававую аснову для далейшага існавання і развіцця як дзяржавы, так і ўсяго грамадства. Асноўны закон – шлях у цывілізаваны свет, дзе кожны чалавек дакладна ведае свае правы. Ён замацоўвае грамадска-дзяржаўнае лад, месца чалавека ў ім, адлюстроўвае пэўны светапогляд, робіць той ці іншы ідэалагічны выбар. З дапамогай Канстытуцыі адбываецца пераклад на мову права распаўсюджаных у грамадстве культурных каштоўнасцей: нацыянальных, рэлігійных, этычных і інш. Канстытуцыя – гэта своеасаблівая «прававая Біблія». Толькі вядзе яна людзей не да веры ў Бога, як рэлігійныя тэксты, а да веры ў зямны парадак. Лічу, што папраўкі ў Канстытуцыю патрэбныя, яна не павінна быць закансерваванай. Бо свет мяняецца, і заканадаўчыя акты павінны адпавядаць зменам. Папраўкі, на мой погляд, павінны быць лагічнымі і адпавядаць сітуацыі, якая складваецца ў грамадстве. Скажам, я цалкам падтрымліваю павелічэнне выбарчага ўзросту – з 23 – 25 гадоў, калі чалавек сапраўды мае ўласнае сфарміраванае меркаванне. Мне б хацелася, каб на заканадаўчым узроўні больш увагі надавалася сельскім населеным пунктам і моладзі. Вядома, нельга сцвярджаць, што Асноўны закон у роўнай меры ўлічвае ўсе сацыяльныя інтарэсы, і тым не менш гэта свайго роду «прававая раўнадзейная», якая адлюстроўвае баланс інтарэсаў і здольная служыць прагрэсіўнаму развіццю грамадства.
Юлія Феактістава, Віцебск:
– Я лічу, што з мэтай стымулявання актыўнасці палітычных партый неабходна замацаваць у Канстытуцыі змешаную выбарчую сістэму. Гэта дазволіць грамадзянам выказваць свае інтарэсы праз дзейнасць палітычных партый з сацыяльна значнымі праграмамі, моцнымі лідарамі.
Таксама хацелася б у новай Канстытуцыі вызначыць статус і рэгламент працы Усебеларускага народнага сходу, бо ён можа стаць дарадчым і кансультатыўным органам пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.
Андрэй Пальчэх, Шаркаўшчынскі раён:
– Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь – Асноўны закон нашай краіны. Таму, на мой погляд, любыя ўносімыя папраўкі перш павінны быць уважліва вывучаны, узважаны. І галоўнае пытанне: а ці трэба нешта мяняць? Столькі гадоў мы жылі, і ўсё ўсіх задавальняла? Што змянілася цяпер? Адкуль з'явіліся ў людзях непрыманне адзін да аднаго, крыўда і нават злосць?
Скажу шчыра, гэта ў вялікіх гарадах кіпяць эмоцыі, а на вёсцы людзі як працавалі, так і працуюць. Ды і аб папраўках у Канстытуцыю не спрачаюцца. Хочацца, каб любыя змены пайшлі ўсім нам на карысць і каб больш увагі надавалася працаўнікам вёскі. Праца аператара машыннага даення, жывёлавода, механізатара складаная, карпатлівая і адказная. Таму мне б хацелася, каб у галоўным законе краіны было прапісана паважлівае стаўленне да тых, хто з дня ў дзень расціць хлеб, клапоціцца аб тым, каб на стале ў любой беларускай сям'і былі ў дастатку смачныя, карысныя натуральныя прадукты.
Мой бацька шмат гадоў кіраваў гаспадаркай, ды і я сем гадоў узначальваў сельгаспрадпрыемства, таму ведаю, як складана знайсці рашэнне, якое было б аптымальным для ўсіх. Канстытуцыя – гэта аснова, стрыжань нашага грамадства. Таму важна памятаць, што любыя змены так ці інакш закрануць кожнага з нас, нашых бацькоў і дзяцей. Гэта накладае яшчэ большы цяжар адказнасці на прымаемыя рашэнні.
Як бацька дваіх дзяцей, спадзяюся, што ўнесеныя папраўкі будуць у згодзе з усталяванымі ў грамадстве духоўна-маральнымі, сямейнымі каштоўнасцямі. Хачу, каб мае дзеці выраслі добрымі, разумнымі, сумленнымі, каб паважалі старэйшых, дапамагалі тым, хто мае патрэбу ў клопаце і ўвазе. Гэтыя чалавечыя якасці ўласцівы кожнаму беларусу. Гэта неад'емная частка беларускага менталітэту. Галоўнае – памятаць пра гэта, быць патрыётам сваёй краіны.