Дзмітрый Хома: любая выбарчая кампанія выклікае ў грамадстве цікавасць, асабліва выбары Кіраўніка дзяржавы
Кампанія па выбарах Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь набліжаецца да аднаго з найбольш цікавых і адказных момантаў: увечары 9 жніўня, роўна ў восем гадзін, участкі спыняць прыём выбаршчыкаў і прыступяць да падліку галасоў, аддадзеных на карысць таго ці іншага кандыдата ў Прэзідэнты. Аб тым, як падрыхтаваўся да найважнейшай грамадска-палітычнай кампаніі года наш рэгіён, гутарым са старшынёй Віцебскай абласной камісіі па выбарах Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Дзмітрыем Хомам.
— Дзмітрый Леанідавіч, кожная выбарчая кампанія пры ўсім тым, што падрыхтоўка і правядзенне выбараў у нашай краіне — адладжвальны працэс, які адпавядае сусветным дэмакратычным стандартам, мае свае нюансы. У чым асаблівасць, на ваш погляд, цяперашняй кампаніі?
— Так, сапраўды, любая выбарчая кампанія выклікае ў грамадстве цікавасць, асабліва выбары Кіраўніка дзяржавы. У гэту кампанію першапачаткова вялікая колькасць прэтэндэнтаў выявіла жаданне стаць кандыдатам у Прэзідэнты, але далёка не ўсе з іх пацвердзілі грунтоўнасць сваіх намераў. Перадвыбарны марафон працягваюць пяць чалавек. Гэта людзі рознага палітычнага маштабу. Галоўная задача Віцебскай абласной камісіі — забяспечыць у межах сваёй кампетэнцыі падрыхтоўку і правядзенне выбараў на тэрыторыі вобласці ў адпаведнасці з заканадаўствам, з тым, каб прэтэндэнты на вышэйшую дзяржаўную пасаду мелі магчымасць заявіць пра сябе, а выбаршчыкі — прыняць прадуманае рашэнне ў спакойнай і добразычлівай абстаноўцы. Калі казаць пра асаблівасці цяперашняй кампаніі, то варта адзначыць высокую электаральную актыўнасць, сур'ёзную працу штабоў прэтэндэнтаў па зборы ініцыятыўнымі групамі подпісаў у падтрымку вылучэння кандыдатаў.
— А як бы вы ацанілі актыўнасць саміх кандыдатаў на тэрыторыі нашай вобласці ў перыяд перадвыбарнай агітацыі?
— Яна даволі высокая, хоць і розная — у залежнасці ад тактыкі вядзення агітацыі, абранай штабамі кандыдатаў. Шэраг кандыдатаў выкарыстоўвалі радыё- і тэлевізійны эфір, сустрэчы з выбаршчыкамі ў месцах, вызначаных для гэтай мэты. Словам, агітацыйная праца праводзіцца ў вобласці дастаткова шырока, каб у нас была магчымасць прыняць узважанае рашэнне падчас галасавання.
— Адзін з важных момантаў кампаніі — праверка дакладнасці подпісаў выбаршчыкаў у падтрымку вылучэння кандыдатаў і забеспячэнне дакладнасці даных аб колькасці такіх подпісаў. Як тут спрацавалі тэрытарыяльныя камісіі вобласці?
— Добрасумленна, аб'ектыўна, кампетэнтна. Гаварыць пра якое-небудзь прадузятае стаўленне з боку членаў раённых, гарадскіх, абласной выбарчых камісій проста не даводзіцца. Мяркуюце самі. У тэрытарыяльных камісіях, утвораных у Віцебскай вобласці, прадстаўлены шырокі грамадска-палітычны спектр. Як, зрэшты, і ва ўчастковых камісіях. Гэта людзі рознага ўзросту, розных палітычных поглядаў, але аднолькава адказныя, якія усведамляюць ступень важнасці сваёй працы. У склад тэрытарыяльных камісій, утвораных на Віцебшчыне, увайшлі 338 чалавек з 344 прэтэндэнтаў — гэта значыць практычна кожны, хто быў вылучаны палітычнымі партыямі, іншымі грамадскімі аб'яднаннямі, працоўнымі калектывамі, грамадзянамі шляхам збору подпісаў. Такая ж карціна і па ўчастковых камісіях — 9217 чалавек з 9800 прэтэндэнтаў, гэта значыць больш за 90 працэнтаў ад агульнай колькасці тых, каго вылучалі ў склад участковых камісій. Што тычыцца праверкі дакладнасці подпісаў выбаршчыкаў, то існуе дакладны парадак, устаноўлены Выбарчым кодэксам. Напрыклад, подпісы прызнаюцца недакладнымі, калі даныя пра выбаршчыка ўнесены нерукапісным спосабам або алоўкам, калі дата подпісу выканана неўласцівуручна, калі гэта подпіс асобы, якая не валодае выбарчым правам. Усе подпісы ў падпісным лісце прызнаюцца недакладнымі, калі сабраны не членам ініцыятыўнай групы, калі падпісны ліст не запячатаны членам ініцыятыўнай групы або запячатаны членам ініцыятыўнай групы, які не збіраў подпісы. І гэтак далей. Тут многае залежала ад саміх зборшчыкаў подпісаў. Нельга сказаць, што ўсе з іх былі максімальна дакладнымі і акуратнымі. Абласная камісія, у сваю чаргу, правярала працу раённых, гарадскіх камісій і падвяла вынікі па зборы подпісаў за вылучэнне. Магу з упэўненасцю сказаць, што члены камісій праявілі максімум аб'ектыўнасці.
— Мы гутарым з вамі напярэдадні датэрміновага галасавання. Як падрыхтаваліся да прыёму выбаршчыкаў участковыя камісіі?
— Гатоўнасць стопрацэнтная. Членамі ўчастковых выбарчых камісій праведзена сур'ёзная праца па ўдакладненні спісаў грамадзян, якія маюць права прымаць удзел у галасаванні. З 24 ліпеня такія спісы прадстаўлены на ўчастках, з тым каб выбаршчыкі пры жаданні маглі з імі азнаёміцца. Датэрміновае галасаванне пройдзе на 729 выбарчых участках. У санаторыях, прафілакторыях, дамах адпачынку, арганізацыях аховы здароўя і воінскіх часцях утвораны 21 участак, дзе галасаванне праводзіцца толькі ў дзень выбараў — 9 жніўня. Як і раней, захоўваюцца прынцыпы безбар'ернага асяроддзя для людзей з абмежаванымі магчымасцямі. Безумоўна, асаблівая ўвага нададзена выкананню рэкамендацый Міністэрства аховы здароўя, якія тычацца эпідэміялагічнай бяспекі. Для ўчасткаў падабраны прасторныя памяшканні, што дазваляе пазбегнуць шчыльнасці людзей. Члены камісій будуць уважлівыя і добразычлівыя да выбаршчыкаў — як і падчас мінулых выбарчых кампаній. У традыцыях нашага народа ўспрымаць дзень выбараў як святочны. Не стане выключэннем і дзень
9 жніўня: на большасці ўчасткаў адбудуцца канцэрты, будзе працаваць гандаль.
— Дзмітрый Леанідавіч, закончыце, калі ласка, фразу: «Я пайду галасаваць, таму што…»
— …гэта мой маральны абавязак і натуральная патрэба грамадзяніна сваёй краіны зрабіць узважаны выбар. Я абавязкова пайду галасаваць, таму што ўпэўнены: ад майго голасу, як і ад голасу ўсіх выбаршчыкаў, залежыць вельмі многае. Жыхары Віцебскай вобласці заўсёды адрозніваліся свядомасцю, неабыякавасцю да лёсу краіны, актыўным удзелам у галасаванні падчас мінулых выбарчых кампаній. Упэўнены, што так будзе і ў гэты раз.