Дарожная карта арганізацыі тэкстыльнага кластара распрацавана ў Віцебскай вобласці
Стварэнне інтэграванай структуры па вырошчванні і перапрацоўцы лёну на базе Аршанскага льнокамбіната, Інстытута лёну Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі і ВДТУ прадугледжана Праграмай сацыяльна-эканамічнага развіцця Рэспублікі Беларусь на 2021-2025 гады. Супрацоўнікі ўніверсітэта як ключавога суб'екта будучага аб'яднання вывучылі міжнародны вопыт, ролю феномену кластараў у пабудове інавацыйнай эканомікі, правялі аналіз асаблівасцей кластарнай палітыкі, фарміравання кластарных сувязяў. Вынікі даследавання выкарыстаны пры распрацоўцы комплекснага плана рэалізацыі праекта, стратэгічна значнага для Віцебскай вобласці. Пры гэтым, як паказвае практыка іншых краін, неабходнай умовай у гэтым працэсе з'яўляецца матывацыя ініцыятараў і зацікаўленых асоб, разуменне імі асаблівасцей функцыянавання кластара на аснове кааперацыі і супрацоўніцтва канкурэнтаў для дасягнення сумеснх мэт, падкрэсліла Галіна Яшава.
Першы этап дарожнай карты прадугледжвае выяўленне патэнцыйных удзельнікаў кластара і фарміраванне структуры. Акрамя ўжо названых ключавых арганізацый, гэта могуць быць ільнозаводы, промшвейныя прадпрыемствы, гэта значыць суб'екты па ўсёй тэхналагічнай ланцужку ператварэння насення лёну ў гатовыя швейныя вырабы. Прычым вопыт іншых краін паказвае, што сярод удзельнікаў паспяховых тэкстыльных кластараў доля малога і сярэдняга бізнесу даходзіць да 90% і больш.
Другі этап – ініцыяванне стварэння кластара. На думку Галіны Яшавай, фактычна ён ужо рэалізаваны ў Праграме сацыяльна-эканамічнага развіцця. Гэта адпавядае сусветнаму вопыту, калі па ініцыятыве зверху з'яўляюцца падобныя праекты. На трэцім этапе трэба будзе праводзіць сумесныя мерапрыемствы ў рамках кластарнай ініцыятывы. Іх арганізацыяй павінны займацца ключавыя суб'екты і зацікаўленыя структуры, у тым ліку дзяржорганы. У прадпрымальніцкім асяроддзі часта адсутнічае вопыт выбудоўвання адносін на аснове канкурэнтнага супрацоўніцтва, якія дазваляюць кампаніям узаемадзейнічаць, напрыклад, пры закупцы сыравіны і матэрыялаў, прасоўванні прадукцыі на знешнія рынкі, сертыфікацыі, правядзенні маркетынгавых даследаванняў, растлумачыла Галіна Яшава. Таму важна надаць увагу асветніцкай і тлумачальнай працы, каб суб'екты гаспадарання добраахвотна і свядома далучаліся да ініцыятывы.
Наступным этапам неабходна стварыць электронную платформу для арганізацыі ўзаемадзеяння ўдзельнікаў кластара, у тым ліку па навукова-даследчых праектах. Там жа можна размяшчаць розныя інфармацыйныя базы і прадукты, у прыватнасці, удзельнікаў кластара і зацікаўленых суб'ектаў, акты заканадаўства, якія рэгулююць гэту сферу, іншую карысную інфармацыю. Распрацоўкай макета платформы зараз займаюцца ў ВДТУ.
На заключным этапе трэба будзе наладжваць супрацоўніцтва ўдзельнікаў унутры структуры, а таксама арганізоўваць міжкластарнае ўзаемадзеянне. Напрыклад, для віцебскага тэкстыльнага кластара перспектыўным бачыцца партнёрства з харчовымі прадпрыемствамі па выпуску ільнянога алею, а таксама шэрагу іншых напрамкаў, дадала Галіна Яшава.
Па дадзеных камітэта эканомікі Віцебскага аблвыканкама, на тэрыторыі вобласці функцыянуюць медыка-фармацэўтычны, нафтахімічны, кампазітны кластары. Зараз яны аб'ядноўваюць 25 арганізацый, а да 2025 года іх колькасць плануецца павялічыць да 30 суб'ектаў. Акрамя таго, у стадыі фарміравання знаходзіцца дрэваапрацоўчы кластар на базе СЭЗ "Віцебск".