Эфектыўнае выкарыстанне цеплавой энергіі – клопат кожнага

Прэзідэнтам Беларусі падпісаны Указ №327 «Аб павышэнні энергаэфектыўнасці шматкватэрных жылых дамоў», які вызначае ўмовы і механізмы ўдзелу ўласнікаў жылых і нежылых памяшканняў у фінансаванні энергаэфектыўных мерапрыемстваў. Мэтай мерапрыемстваў з'яўляецца зніжэнне спажывання цеплавой энергіі і, як следства, скарачэнне выдаткаў на ацяпленне і павышэнне спажывецкіх характарыстык шматкватэрных дамоў.

У адпаведнасці з Указам рашэнне аб правядзенні такіх мерапрыемстваў прымаецца на добраахвотнай аснове агульным сходам удзельнікаў сумеснай уласнасці, калі за яго прагаласавалі ўласнікі, якія валодаюць больш чым дзвюма трацінамі галасоў ад іх агульнай колькасці. Указам прадугледжваецца, што фінансаванне рэалізацыі энергаэфектыўных мерапрыемстваў будзе ажыццяўляцца за кошт грашовых сродкаў мясцовых бюджэтаў і іншых крыніц, у тым ліку запазычаных сродкаў міжнародных крэдытна-фінансавых арганізацый. Уласнікі ў наступным будуць затраты (частку затрат) кампенсаваць.

Для рэалізацыі энергаэфектыўных мерапрыемстваў уласнікамі будуць заключацца дагаворы. Аднак адмова ад заключэння дагавора не вызваліць уласнікаў ад кампенсацыі затрат.
          Затраты будуць кампенсавацца ўласнікамі толькі пасля завяршэння работ па павышэнні энергаэфектыўнасці дамоў. Памер кампенсацыі будзе вызначацца прапарцыйна долі кожнага ўласніка ў агульнай плошчы жылых і (або) нежылых памяшканняў.

Указам устаноўлены парадак кампенсацыі, згодна з якім кампенсацыя затрат ажыццяўляецца штомесяц роўныя долі ўласнікамі:
нежылых памяшканняў – у поўным памеры на працягу 3 гадоў;
жылых памяшканняў - не менш за 50% (памер вызначае Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь) на працягу 10 гадоў. Растэрміноўка можа быць прадоўжана мясцовымі органамі ўлады да 15 гадоў для малазабяспечаных і сацыяльна ўразлівых грамадзян.

На дадзены момант Дэпартаментам па энергаэфектыўнасці, сумесна з іншымі органамі дзяржкіравання, распрацоўваецца план мерапрыемстваў па рэалізацыі палажэнняў Указа.

Згодна з даследаваннямі, праведзенымі спецыялістамі Сусветнага банка сумесна з Дэпартаментам па энергаэфектыўнасці, у

Будаўнічы сектар Беларусі ўяўляе сабой значны патэнцыйны крыніцу энергасбереженне. Каля 80% жылога фонду было пабудавана да 1996 года. Стандарты цеплавой абароны будынкаў былі істотна павышаны ў 1993 годзе і абноўлены ў 2010 годзе. Удзельнае спажыванне цеплавой энергіі будынкамі, пабудаванымі да 1996 года, у сярэднім у два разы вышэй, чым тымі, якія пабудаваны ў апошні час. Комплексная цеплавая рэабілітацыя гэтых аб'ектаў дазволіць зэканоміць больш за 5% ад аб'ёму канчатковага спажывання рэспублікі або парадку 12,0 тыс. ГВт/г у год.

Таму першачарговыя работы па цепламадэрнізацыі прадугледжваецца праводзіць у сектары будынкаў, пабудаваных да 1996 года. Варта адзначыць, што ў рамках дзяржаўных праграм комплексная цеплавая мадэрнізацыя ўжо праведзена на прыкладна 10% плошчы гэтага жыллёвага фонду.

Пералік мерапрыемстваў, падлягаючых укараненню для павышэння спажывецкіх характарыстык шматкватэрных дамоў, будзе вызначаны пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь. Туды ўвойдуць такія напрамкі, як уцяпленне канструктыўных элементаў будынка (сцены, дах і іншыя), прылада і тэхнічная мадэрнізацыя індывідуальных цеплавых пунктаў, рэканструкцыя і тэхнічная мадэрнізацыя сістэмы ацяплення і гарачага вадазабеспячэння будынка, прылада сістэм рэкуперацыі цеплавой энергіі і г.д.

У якасці пілотных рэгіёнаў для адпрацоўкі механізмаў рэалізацыі Указа Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 4 верасня 2019 года №327 вызначаны Магілёўская і Гродзенская вобласці. Фінансаванне будзе

ажыццяўляцца Сусветным банкам і Еўрапейскім інвестыцыйным банкам у рамках сумеснай праекта «Пашырэнне ўстойлівага энергопользования». Прадугледжаны два варыянта цеплавой мадэрнізацыі.

Пакет А будзе ўключаць меры, якія даюць права на атрыманне меркавана 30-працэнтнай капітальнай субсідыі ад дзяржавы на фінансаванне абмежаванага комплексу мер цеплавой мадэрнізацыі: стварэння аўтаматызаваных цеплавых пунктаў, ўстаноўкі терморегуляторов і неабходнай мадэрнізацыі труб сістэмы ацяплення ў асобных кватэрах, замены ўваходных дзвярэй і вокнаў у пад'ездах, а таксама іншых

суправаджальных малазатратных мерапрыемстваў, уключаючы неабходны капітальны рамонт.

Пакет B будзе ўключаць меры, якія даюць права на атрыманне меркаванай 50-працэнтнай капітальнай субсідыі ад дзяржавы. Гэты пакет, у дадатак да пакета А, як правіла, будзе уключаць цеплаізаляцыю даху, вонкавых сцен і перакрыццяў над склепам, а таксама замену вокнаў у асобных кватэрах (поўны кошт якіх уласнікі жылля павінны будуць аплаціць самастойна).

У абодва пакеты ў якасці магчымага варыянту для ўласнікаў жылля будуць уключаны ўстаноўка індывідуальных прыбораў уліку цеплавой энергіі і ўкараненне сістэмы налічэння платы за ацяпленне па факце спажывання на пакватэрным узроўні.

У Віцебскай вобласці напярэдадні рэалізацыі Указа праводзіцца складанне пералікаў жылых дамоў з вызначэннем іх групы па класах энергаэфектыўнасці, распрацоўка інтэрактыўных энергетычных карт жыллёвага фонду населеных пунктаў. Аналіз спажывання энергетычных рэсурсаў насельніцтвам. Аналітычныя матэрыялы прыведзены у дадатках 1-3.