Эксперты з усёй краіны абмяркоўвалі ў Полацку, як павысіць фінансавую пісьменнасць беларусаў

У рэспубліканскім семінары ў Полацкім дзяржаўным універсітэце ўдзельнічалі прадстаўнікі чатырох міністэрстваў і Акадэміі Навук Беларусі, работнікі вядучых банкаўскіх устаноў, падатковых службаў, страхавых арганізацый, выканаўчых органаў, а таксама студэнты і выкладчыкі ВНУ.

Згодна з сацыялалагічным апытаннем, толькі 16% нашых суайчыннікаў лічаць сябе фінансава пісьменнымі, а каля чвэрці грамадзян заяўляюць, што фінансавыя інструменты іх не цікавяць у прынцыпе. Узровень ведаў і навыкаў беларусаў у гэтай жыццёва важнай сферы, на жаль, невысокі і значна саступае аналагічным паказчыкам жыхароў еўрапейскіх краін.

Актуальнасць праблемы, як адзначыла на адкрыцці семінара загадчыца кафедры фінансаў і галіновай эканомікі ПДУ, доктар эканамічных навук Валянціна Багатырэва, асабліва праявілася ва ўмовах фінансава-эканамічнага крызісу. Узмацнілася няздольнасць насельніцтва арыентавацца ў тэндэнцыях, што адбываюцца. Суб'екты эканамічных адносін не заўсёды падрыхтаваны да вырашэння задач, звязаных з ускладненнем фінансавай сістэмы, паскарэннем працэсу глабалізацыі і з'яўленнем шырокага спектру новых фінансавых прадуктаў.

Каб палепшыць сітуацыю, Савет Міністраў рэспублікі прыняў спецыяльную пастанову і распрацаваў план сумесNных дзеянняў па павышэнні фінансавай пісьменнасці насельніцтва.

Да ўдзелу ў праграме ў якасці адказнага партнёра падключыўся і Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт. Тут не толькі рыхтуюць кадры па фінансава-эканамічных спецыяльнасцях, але і займаюцца навуковымі даследаваннямі, аказваюць паслугі для прадстаўнікоў рэальнага сектара эканомікі па ацэнцы інвестыцыйных праектаў, суправаджэнні крэдытавання, аператыўным і стратэгічным планаванні.

Адным з апошніх распрацовак стала складанне ўжо чацвёртага па ліку бізнес-плана для ААТ «Нафтан». Правядзенне практыкаарыентаванага семінара, дзе абмяркоўваліся пытанні дзяржаўнай важнасці, яшчэ раз пацвердзіла расце аўтарытэт фінансава-эканамічнага факультэта ПДУ.

Будуць пытацца за вынік

Бюджэтнай палітыцы на сучасным этапе было прысвечана выступленне першага намесніка Міністра фінансаў Беларусі Максіма Ермаловіча. Ён расказаў, што ў найбліжэйшай перспектыве ў нашай краіне павінны быць зменены падыходы да планавання і прагназавання ўсіх сацыяльна-эканамічных працэсаў. У прыватнасці, прыняцце закона аб індыкатыўным планаванні цалкам перагледзіць сістэму кіравання эканомікай. Кіраўнікам не будуць даводзіць, колькі трэба надоіць малака ці вырабіць трактароў. Ад дырэктыўных установак мы пяройдзем да паказчыкаў эфектыўнасці, якія характарызуюць якасны вынік працы любой арганізацыі. З'явіцца магчымасць больш разумна кіраваць выдаткамі, назапашваць рэсурсы для развіцця.

Падыходы да фарміравання і фінансавання дзяржаўных праграм таксама будуць удасканалены. – Людзі павінны разумець, – растлумачыла начальнік упраўлення макраэканамічнай палітыкі Міністэрства эканомікі Беларусі Алена Пруднікава-Кірпічонак, – што ствараецца сістэма, якая будзе празрыстай і зразумелай кожнаму чалавеку. Мы будзем бачыць, на якія мэты ідуць, у тым ліку, і нашы падаткі, у што мы інвестуем сваім рублём.

Пералік са 110 дзяржпраграм прапануецца ўпарадкаваць да 23, разбітых на падпраграмы і выбудаваных у дакладную іерархію. Кожны дакумент звяжуць з задачамі сацыяльна-эканамічнага развіцця на пяцігодку. Аргументавана абараняць праекты трэба будзе на конкурснай аснове. Больш жорсткія патрабаванні ўвядуць да паказчыкаў ацэнкі выніковасці, каб убачыць, наколькі эфектыўная тая ці іншая дзяржпадтрымка. Штогод будзе праводзіцца маніторынг, а даныя зводнага справаздачы любы грамадзянін зможа паглядзець на афіцыйным сайце Міністэрства эканомікі.

Падаткі – дабро ці зло?

Чаму неабходна павышаць падатковую культуру грамадства, на пасяджэнні расказаў начальнік галоўнага ўпраўлення падаткаабкладання фізічных асоб Міністэрства па падатках і зборах Беларусі Міхаіл Расолька. Паступленне падаткаў у поўным аб'ёме дазваляе шукаць дадатковыя магчымасці для павелічэння заробкаў, пенсій і дапамог, прыцягнення інвестыцый, будаўніцтва жылля, дарог, камунікацый.

Большасць беларусаў, са слоў дакладчыка, плацяць падаткі сумленна і добрасумленна, а дзяржава стараецца паляпшаць умовы для выканання грамадзянамі сваіх абавязацельстваў. Праводзіцца шырокая інфармацыйная праца. Прапрацоўваецца пытанне ўвядзення факультатыўных заняткаў у школах. Падрыхтавана выданне зборніка «Дзецям пра падаткі». Значным рэформам падверглася падатковае заканадаўства.

Калі яшчэ пяць гадоў таму па паказчыках падаткаабкладання Беларусь займала 183 месца ў рэйтынгу Сусветнага банка, то сёння прасунулася на 63. Цяпер, адзначыў М. Рассолька, у нас адзін з самых кароткіх пералікаў падаткаў і нізкія стаўкі ў параўнанні з большасцю краін еўрапейскага садружнасці. Пастаянна ўкараняюцца перадавыя практыкі адміністравання. Да прыкладу, 270 тысяч суб'ектаў прадпрымальніцтва (больш за 70%) ужо падключаны да сістэмы электроннага дэкларавання.

Ларыса Малашэня,«Віцебскія весці».