Дзе ў Віцебску з'явяцца новыя жылыя кварталы і якія кватэры аддаюць перавагу будучыя новасёлы?
– Віцебск разрастаецца жылымі кварталамі, а якая сітуацыя ў іншых рэгіёнах вобласці? У цэлым сталі будаваць больш ці не?
– Больш правільна будзе казаць пра колькасць уводзімых квадратных метраў жылля. Звернемся да лічбаў. У 2019-м Віцебскай вобласці было даведзена заданне пабудаваць 325 тыс. кв. м, здадзена ў эксплуатацыю больш за 326 тыс. План гэтага года – 335 тыс. кв. м, для яго выканання будзе прыкладзена максімум намаганняў, і, зыходзячы з тэмпаў, ён будзе выкананы.
– З чаго складаецца план?
– З патрэб тых, хто мае патрэбу ў паляпшэнні жыллёвых умоў, камерцыйнага попыту, сітуацыі на рынку нерухомасці і іншых фактараў. Гадоў дзесяць таму чарга была даўжэйшая і аб'ёмы будаўніцтва былі большыя. Хачу растлумачыць: упраўленні па капітальным будаўніцтве з'яўляюцца адзіным дзяржаўным заказчыкам будаўніцтва жылля для грамадзян, якія стаяць на ўліку тых, хто мае патрэбу ў паляпшэнні жыллёвых умоў. Галоўная задача УКБ і яго 17 даччыных прадпрыемстваў у раёнах – забяспечыць своечасовую распрацоўку праектна-каштарыснай дакументацыі, выбар падраднай арганізацыі і як мага хутчэй прыступіць да будаўніцтва, каб у названы тэрмін здаць жылыя дамы.
Калі разглядаць катэгорыі новасёлаў, то большасць – тыя, хто мае патрэбу і карыстаецца дзяржпадтрымкай. У мінулым годзе каля 125 тыс. кв. м выдзелена такім сем'ям, або 119,7% да даведзенага задання, шматдзетным – 79,8 тыс. кв. м, сацыяльнага карыстання – 6,96 тыс., камерцыйнага карыстання – 12,12 тыс. кв. м. У цяперашні час прыярытэтным з'яўляецца будаўніцтва жылля ў рамках Указа №240 «Аб дзяржаўнай падтрымцы грамадзян пры будаўніцтве (рэканструкцыі) жылых памяшканняў». Згодна з гэтым дакументам, у дадатак да дзеючай сістэмы льготнага крэдытавання жыллёвага будаўніцтва ўводзіцца новы від дзяржаўнай падтрымкі грамадзян, якія маюць патрэбу ў паляпшэнні жыллёвых умоў, – дзяржаўныя адрасныя субсідыі. Яны прадастаўляюцца на выплату часткі працэнтаў за карыстанне крэдытам на будаўніцтва жылля, а таксама на пагашэнне часткі асноўнага доўгу па такіх крэдытах.
Раней усё жыллёвае будаўніцтва пераважна вялося ў рамках Указа №13, па ім на Віцебшчыне ў бягучым годзе ўзводзіцца шэсць дамоў (ужо часткова ўведзены ў эксплуатацыю два) – у Браславе, Талачыне, Віцебску, Оршы, Віцебскім раёне.
– Цікава, дзе, калі не браць у разлік Віцебск, больш за ўсё будуецца жылля?
– Пасля Віцебска ідуць Орша, Полацк і Наваполацк. З апярэджваючымі тэмпамі ўзводзіцца жыллё ў Лепельскім, Пастаўскім і Глыбоцкім раёнах, дзе на працягу года здавалі па два-тры дамы на 40 – 60 кватэр. Прасцей назваць, дзе не вядзецца будаўніцтва. Гэта Расонскі, Сенненскі, Дубровенскі і Шаркаўшчынскі раёны. Але ў апошнім на гэты год запланаваны шматкватэрны жылы дом.
– У апошнія гады з'явілася арэнднае жыллё. Людзі больш хочуць арандаваць ці мець уласныя кватэры?
– За 2019 год уведзена ў эксплуатацыю 12,12 тыс. арэндных метраў.
– Гэта добра, што ў людзей ёсць магчымасць выбару. Але, безумоўна, кожны хоча ўласнае жыллё. Дарэчы, калі яшчэ гадоў пяць таму, калі былі праблемы з крэдытамі, у новых дамах пуставалі па 30 кватэр, то сёння свабодных практычна няма. Бывае, што ўдзельнік перадумаў, калі ўжо дом здадзены ў эксплуатацыю, і скасаваў дагавор, але гэта адзінкавыя выпадкі.
– У свой час узводзіліся арэндныя жылыя дамы з выкарыстаннем бязвыплатнай тэхніка-эканамічнай дапамогі Кітая. Супрацоўніцтва з КНР будзе працягнута?
– Так. Сфарміраваны трэці этап будаўніцтва жылых дамоў. Першы быў рэалізаваны ў 2016 – 2017 гадах, другі – у 2018 – 2019-м. Нядаўна КНР пацвердзіла гатоўнасць ажыццяўляць фінансаванне трэцяга. У нашай вобласці па гэтай праграме будзе ўзведзена пяць жылых дамоў: у Оршы на 108 кватэр, а ў Докшыцах, Сянне, Талачыне, Новалукомлі 40-кватэрныя. Агульная плошча жылля – звыш 17 тыс. кв. м, аб'ём кітайскіх інвестыцый – 65,19 млн кітайскіх юаняў, або больш за 9 млн долараў.
Кватэры будуць прадастаўляцца тым, хто мае патрэбу ў паляпшэнні жыллёвых умоў, хто мае права на атрыманне жылых памяшканняў сацыяльнага карыстання.
– Якія новыя жылыя кварталы з'явяцца ў абласным цэнтры?
– Адзін з іх – Чаромушкі – па левым боку ад Білева. Па генеральным плане горада індывідуальны сектар каля гандлёвага цэнтра «Еўраопт» часткова ідзе пад знос. Мікрараён Білева выходзіць на фінішную прамую – у хуткім часе ён будзе цалкам забудаваны. Другі жылы квартал з'явіцца ў раёне Лучосы – паміж крамай «Карона» і лагістычным цэнтрам «Марка». Некалькі новых дамоў узвядуць на вуліцах Ленінградскай, Працы.
– Вядома, людзей перш за ўсё хвалююць квадратныя метры, але для аблічча горада значэнне маюць і архітэктурныя формы жылых дамоў.
– Архітэктары імкнуцца стварыць прывабны аблік кварталаў. У новых раёнах ён адзін, у цэнтры горада – іншы, з улікам існуючага стылю. Але зразумела, што кожны дадатковы архітэктурны элемент адбіваецца на кошце квадратнага метра.
– А ці шмат жадаючых мець уласны дом?
– УКС не займаецца будаўніцтвам індывідуальнага жылля. Хоць у гэтым напрамку пачынае працу. Так, упраўленне капітальнага будаўніцтва Аршанскага раёна прыступіла да ўзвядзення далевым спосабам таўнхаусаў. У перакладзе з англійскай – «дом у горадзе». Гэта малапавярховы дом еўрапейскага тыпу, падзелены на некалькі кватэр з агульнымі бакавымі сценамі і дахамі. У кожнай кватэры абсталяваны асобны ўваход, ёсць уласны зялёны дворык, які прылягае да дома. Фактычна таўнхаусы можна назваць шматкватэрнымі катэджамі.
– Яшчэ адно пытанне аб перавагах будучых новасёлаў: большасць хочуць кватэру без аздаблення ці каб у яе можна было адразу ўехаць і жыць?
– Без аздаблення звычайна будуюць кватэры за ўласныя сродкі. Будучыя жыльцы хочуць ствараць інтэр'еры пад свой густ і кашалёк.
– Шматдзетныя сем'і, якія атрымліваюць дзяржаўныя субсідыі, пераважна выбіраюць цалкам гатовую кватэру.
– Арэнднае жыллё, зразумела, са 100-працэнтнай аздабленнем.
– У сакавіку гэтага года выйшла пастанова Савета Міністраў Беларусі аб прымяненні ў жыллёвым будаўніцтве драўляных аконных і дзвярных балконных блокаў. Якія яшчэ новаўвядзенні ўведзены апошнім часам?
– Так, Саўмін рэкамендаваў прымяняць драўляныя канструкцыі пры ўзвядзенні, рэканструкцыі, капітальным рамонце жылых дамоў, у тым ліку з выкарыстаннем дзяржаўнай падтрымкі.
– Яшчэ адно ноу-хау – прылада ліфтоў ва ўсіх шматкватэрных жылых дамах і інтэрнатах з колькасцю паверхаў два і больш, за выключэннем аднакватэрных і блакіраваных жылых дамоў.
– Гэта створыць больш камфортныя ўмовы для людзей з абмежаванымі магчымасцямі, маладых мам, жыльцоў, якія маюць ровары, і іншых. Да новаўвядзенняў у будучыні таксама ставіцца і абмежаванне ўсім забудоўшчыкам прыбытку да 5%.
– Ці ёсць сярод жылых дамоў даўгабуды?
– Ніводнага. Раней былі адзінкавыя выпадкі, з-за неўкамплектаванасці ўсіх кватэр, выхаду за нарматыўны тэрмін. Але ён мінімальны. Вялікая ўвага надаецца і якасці. На працягу ўсяго будаўніцтва УКБ як заказчык ажыццяўляе тэхнічны нагляд за работамі. Мы стараемся, каб навасёлаў на Віцебшчыне было больш і жыхары вобласці з радасцю атрымлівалі ключы ад уласных кватэр.
– Дзякуй за гутарку.
"Віцебскія весці". Фота газеты і з адкрытых крыніц.