Гіпноз па медычных паказаннях. З якімі захворваннямі прыходзяць пацыенты да віцебскага гіпнатэрапеўта?

«

На Віцебшчыне такіх спецыялістаў, як Святлана Марчанка, адзінкі. Далёка не кожны псіхіятр або псіхатэрапеўт ужывае ў сваёй працы гіпнатэрапію, а Святлана Аркадзьеўна займаецца гэтым больш за 30 гадоў. Яшчэ ў размове па тэлефоне мяне зачараваў яе супакойваючы, расслабляльны голас.

Праўда, нягледзячы на ​​усе мае аргументы, дамовіцца аб паўнавартасным сеансе гіпнозу не атрымалася.

- Гіпноз - гэта сур'ёзнае ўмяшанне ў падсвядомасць, і ўжываць яго без медыцынскіх паказанняў нельга, - патлумачыла мне лекар. - Справа ў тым, што многія людзі маюць псіхічныя праблемы, схаваныя глыбока ў падсвядомасці. У большасці выпадкаў яны там застаюцца ўсё жыццё і не турбуюць. Але калі ўвесці чалавека ў гіпнатычны сон, наступствы могуць быць непрадказальныя.

Эксперыментаваць са сваёй псіхікай я не стаў, і мы дамовіліся аб сеансе расслабляльнага трансу.

І вось я наўскосі ляжу ў зручным крэсле насупраць Святланы Аркадзьеўны. Зацямнёны кабінет, расслабляльная музыка. Па словах лекара, галоўнае ў гіпнозе - падбор пэўных слоў і ціхая камфортная абстаноўка. Кінашныя атрыбуты накшталт вагальных маятнікаў або шароў перад вачыма пацыента, як, у прынцыпе, і музыка, неважныя. Часам гэта толькі трохі паскарае працэс пагружэння ў паўдрэму. У сярэднім лячэбны сеанс доўжыцца 40-45 хвілін. Пацыенту ж звычайна здаецца, што прайшло значна менш часу. Лекар з дапамогай пытанняў увесь час трымае кантакт з хворым. Яго страта і пагружэнне чалавека ў глыбокі сон лічыцца сур'ёзным шлюбам у працы гіпнатэрапеўта. Зрэшты, па словах Святланы Марчанкі, нічога страшнага ў гэтым няма, бо гіпноз - прамежкавы стан паміж явай і сном, то ёсць у такім выпадку пацыент папросту засне і прачнецца сам праз некалькі гадзін. Але мэта лекара - лячыць гіпнозам, а не ўсыпляць.

- Не дапамагайце і не перашкаджайце мне, - папрасіла Святлана Аркадзьеўна перад сеансам.

Я і не збіраўся, уключыў дыктафон, расслабіўся і стаў слухаць лекара.

Голас у Святланы Марчанкі ціхі, супакойваючы. Сапраўды хочацца забыць пра праблемы і расслабіцца. Была не была! Забыўшы пра свой прыродны скептыцызм, я ўслухоўваўся толькі ў словы лекара, уяўляючы, што яна кажа.

Хочацца спаць, кожнае слова трапляе дакладна ў мэту, нібыта нават дыхаецца лягчэй.

З паўдрэмы Святлана Марчанка вывела мяне з дапамогай ліку. Сеанс заняў не больш за 10 хвілін, але пасля яго такое адчуванне, быццам праспаў некалькі гадзін, пасвятлела ў галаве, дадалося аптымізму. Не верыцца, што простымі ў агульным-то словамі можна так уздзейнічаць на арганізм. Дзіўна!

Пытанняў у мяне назапасілася памежна, і Святлана Аркадзьеўна ласкава адказала на іх.

Гіпнатычны трохкутнік

- Як я зразумеў, гіпноз не так ужо і бяспечны?

- Сапраўды, сеанс гіпнатэрапіі без наяўнасці медыцынскіх паказанняў можа справакаваць псіхічнае засмучэнне. Наша псіхіка - як трохвугольнік. Адзін яго вугал - перадсвядомасць, другі - уласна свядомасць, а трэці - падсвядомасць, на якую, на думку псіхіятраў, прыпадае 95% дзейнасці чалавечага мозгу. Гіпноз якраз адкрывае дзверы ў падсвядомае, дапамагае пазнаць самога сябе, высветліць і вырашыць праблему, якая турбуе. Варта разумець, што гіпноз - не панацэя і не сродак ад усіх хвароб. Ён выкарыстоўваецца ў комплекснай тэрапіі нервова-псіхічных засмучэнняў.

- Так што ж такое гіпноз?

- Гэта памежны стан паміж сном і явай, транс, у які лекар уводзіць пацыента словамі. Але мы самі знаходзімся ў стане трансу вельмі часта. Напрыклад, раннім ранкам, калі накшталт прачнуліся, але яшчэ дрэмлем. Падчас лячэбнага гіпнатычнага сеансу лекар дапамагае наладзіць сувязь з падсвядомым і па магчымасці адкарэктаваць яго.

- У якіх выпадках звычайна прызначаецца гіпнатэрапія і калі яна супрацьпаказана?

- Гіпноз ужываецца ў барацьбе са стрэсамі, трывожнымі станамі, неўрозамі, болямі, рознымі фобіямі. Ён добра дапамагае дзецям, якія пакутуюць начнымі папісямі або страхамі. Яны больш запатрабаваныя і не аналізуюць свае паводзіны ў такой ступені, як дарослыя, а значыць, і працаваць з іх падсвядомасцю лягчэй.

Гіпноз супрацьпаказаны пры высокай тэмпературы, непрытомнасці, галюцынацыях, эпілепсіі, атручваннях. Ён не вельмі эфектыўны ў дачыненні да людзей, якія моцна паддаюцца унушэнню, якія лічаць гіпноз панацэяй ад усіх хвароб і, наадварот, у дачыненні да тых, хто не хоча ісці на кантакт са спецыялістам. Наогул гіпноз выніковы толькі ў тым выпадку, калі пацыент сапраўды хоча сабе дапамагчы.

- Ці можна маніпуляваць чалавекам, які знаходзіцца ў стане трансу?

- Хутчэй не, чым так. Варта адрозніваць медыцынскі і сцэнічны гіпноз. У першым выпадку мэта лекара - дапамагчы хвораму расслабіцца або вырашыць праблему, якая не дае спакою. Мэта сцэнічнага - забава альбо заробк. Сапраўды, чалавек пад гіпнозам можа адчуваць сябе ў стане невасомасці, гэта значыць, напрыклад,

Але ў любым выпадку немагчыма прымусіць чалавека пад гіпнозам рабіць тое, што ён не хоча. Напрыклад, адказваць на некарэктныя пытанні. Нават у падсвядомасці ёсць пэўны стрымліваючы фільтр. Калі гіпнатызёр спрабуе маніпуляваць, чалавек або перастане рэагаваць, праваліцца ў сон, або самастойна выйдзе з трансу.

- А як жа гісторыі з цыганамі, якія

- Гэта так званы эрыксанаўскі гіпноз, названы ў гонар яго распрацоўшчыка, гэта значыць гіпноз наяве, без пагружэння ў транс. Уменне ўнушаць ім прывіваецца з дзяцінства, вопыт перадаецца з пакалення ў пакаленне. Выкарыстоўваецца найпрасцейшая тэхналогія: выбіраюць чалавека, які лёгка паддаецца ўнушэнню, як правіла, маладых дзяўчат, у цяжкай жыццёвай сітуацыі. Затым іх, гледзячы прама ў вочы, шакуюць пэўнай слоўнай камбінацыяй і

Але цыганы не адзіныя, хто спрабуе намі маніпуляваць. Сёння да гэтага звяртаюцца і многія прадаўцы, выкарыстоўваючы найноўшыя перадавыя тэхналогіі НЛП (неўралінгвістычнае праграмаванне - аўт.). Не варта забываць і пра эфект 25-га кадра, які ў ліхія 1990-я пастаянна прысутнічаў у тэлерэкламе.

- Ці ёсць людзі, якіх нельга загіпнатызаваць?

- У клінічных умовах і пры жаданні пацыента гіпнозу паддаецца любы. Пры слабой унушальнасці лекару проста спатрэбіцца крыху больш часу. Звычайна лягчэй працаваць з жанчынамі і дзецьмі.

- Ці можна выкарыстоўваць гіпноз, напрыклад, для раскрыцця, напрыклад, злачынстваў?

- Свайго часу спрабавалі так рабіць, але навукоўцы даказалі, што гэта не вельмі эфектыўна. Справа ў тым, што наш мозг, асабліва ў стане стрэсу, можа нараджаць ілжывыя ўспаміны, якія чалавек часам не можа адрозніць ад рэальных. Пры неабходнасці выкарыстоўваюць не гіпноз, а спецыяльныя псіхатропныя прэпараты, якія запавольваюць волю, іх яшчэ называюць сыроваткай праўды.

- Ці можа гіпноз змяніць характар чалавека, яго стаўленне да жыцця?

- Пры жаданні пацыента ў нейкай ступені гэта магчыма. У ходзе сеансаў можна пераканаць чалавека глядзець на свет з іншага пункту гледжання, выбраць іншы вобраз дзеянняў. Гэта асабліва трэба для людзей у стрэсавых сітуацыях.

- Як вы ставіцеся да самагіпнозу?

- Станоўча. Я сама часам да яго звяртаюся, асабліва калі трэба зняць зубны ці галаўны боль. Самаўнушэнне найбольш эфектыўнае раннім ранкам, калі вы толькі прачнуліся, або познім вечарам, перад засынаннем. Неабходна прагаворваць пра сябе нейкую славесную формулу, напрыклад,

- У заключэнне раскажыце трохі пра сябе. Чаму вы выбралі такую ​​складаную навуку, як псіхіятрыя?

- У мяне бацькі - медыкі, я з вёскі Слабодка Браслаўскага раёна, дзе ў савецкія гады быў галоўны цэнтр псіхіятрыі ў краіне - рэспубліканская псіхіятрычная бальніца. Мой бацька - вядомы псіхіятр. Гэтым захапілася і я: з першага курса медыцынскага інстытута займалася ў навуковым гуртку, з чацвёртага - працавала медсястрой у абласной псіхіятрычнай бальніцы. Гіпнатэрапіі вучылася на курсах павышэння кваліфікацыі ў Харкаве. У БССР тады яшчэ не было такой магчымасці.

- Ці кожны лекар можа практыкаваць гіпноз?

- У прынцыпе любы псіхатэрапеўт валодае базавымі ўменнямі ў гіпнатэрапіі. Хоць, вядома, далёка не кожны даб'ецца у гэтым поспеху. Трэба любіць сваю прафесію, умець спачуваць і гарэць жаданнем дапамагчы пацыенту. Шмат працаваць над сабой.

- Дзякуй за сустрэчу!

Аляксандр Кутынко, "Віцебскія весці"