Галоўны ўрач Сенненскай бальніцы вяртае перспектыўныя кадры і ўкараняе ў раённую медыцыну найноўшыя тэхналогіі
Пяць гадоў Андрэй КАКОЙЧАНКА цэгліна да цэгліны будуе сваё жыццё, вольны час, працу ў райцэнтры Сянно. Прыехаў сюды хірургам па размеркаванні. Кіраўніцтва райвыканкама і цэнтральнай раённай бальніцы не стала чакаць, пакуль перспектыўны спецыяліст адпрацуе і з'едзе ў вялікі горад. Своечасова прапанавалі ўзначаліць хірургічнае аддзяленне, тры месяцы таму зусім даверылі Андрэю Аляксандравічу здароўе ўсяго раёна — прызначылі галоўным урачом.
АДКАЗНАЯ пасада дадала цяжар новых абавязкаў, большасць з якіх — арганізацыйныя. Першы час практыкуючага хірурга, які прывык ледзь ці не да штодзённых аперацый, гэта засмучала, але неўзабаве кіраўнічае права ацаніў. Ёсць магчымасць укараніць сучасныя тэхналогіі, удасканаліць падыходы.
— Медыцына пастаянна развіваецца, а мы бесперапынна вучымся. Мой настаўнік на інтэрнатуры, кіраўнік практыкі, так мне і казаў, што па праве хірургам можна называцца праз гадоў 10, калі скрадзеш шмат досведу ў калег. Менавіта скрадзеш, бо ўсё гэта асабістыя напрацоўкі, — усміхаецца суразмоўца.
У ЦРБ прыбавілася матэрыяльна-тэхнічнага аснашчэння, дзякуючы чаму павысілася мясцовая дыягностыка і паменшалася нагрузка на абласныя структуры. У мінулым годзе закуплены два апараты УГД высокага класа, апарат ФГДС. У 2020-м плануюць набыць наркозныя і дыхальныя апараты, бо экстраннай дапамозе заўсёды надаецца найбольшая ўвага.
— Складанасць раённага звяна — у адсутнасці вузкага профілю. Любая паталогія — наша сцяжына. Паступаюць цяжкія пацыенты пасля ДТЗ з множнымі траўмамі — хутка абследуеш і аказваеш шматпрофільную хірургічную дапамогу, почыркаючы з ліфта. Здаралася, нетранспартабельным пацыентам разам з кардыяхірургам начамі аорту пратэзавалі, — узгадвае Андрэй Какойчанка.
Малады доктар не хавае, што напачатку шляху адчуваў цяжкасці. Усплывае перад вачыма пацыент, які памірае на аперацыйным стале пасля найцяжэйшай вытворчай траўмы — падзення з вышыні. Заводзіш сэрца, а яно зноў спыняецца — нібы ўсё адбываецца ў фільме, не з табой. Проста сказаць, што траўма несумяшчальная з жыццём. Але Андрэй Какойчанка з тых, хто прычыну ўсіх бед пачынае шукаць у сабе. Добра, што падтрымліваюць старэйшыя калегі.
Узорам для пераймання стаў суседні Аршанскі рэгіён і рэалізуемы там пілотны праект. Калегі ўзаемадзейнічаюць: вузкаспецыялізаваная дапамога, планавыя высокатэхналагічныя аперацыі прыняла на сябе Орша, і гэта дазваляе сенненскім урачам засяродзіцца на ўмяшаннях, пад сілу матэрыяльна-тэхнічнай базе.
У Сянне намяцілі шлях да глабальнай інфарматызацыі, укараняюць электронную паліклініку, развітваючыся з аб'ёмнымі карткамі. Развіваюць тэлемедыцыну. Яна не патрабуе нічога звышнатуральнага: кампактная камера, камп'ютар і ключ ад праграмы, якая дазваляе ўносіць усе абследаванні і завочна вызначаць аперацыйныя рызыкі.
Добра працуе той, хто зрозумам адпачывае. Прыехаўшы на Сенненшчыну, Андрэй Аляксандравіч з аднакурснікамі ўліліся ў дасведчаную каманду інтэлектуалаў «Што? Дзе? Калі?», за пяць гадоў у раёне ні разу не саступілі першага месца. Летам з сябрамі сплаўляецца на байдарках. На шчасце, Сенненшчына славіцца азёрамі. З калегам аб'ездзілі ўвесь раён на шашэйных роварах, паглядзелі славутасці — напрыклад, другі па велічыні ў краіне валун-камень.
— Так, спорт — гэта маё, — сцвярджае галоўны ўрач. — Усім калектывам удзельнічаем у турзлётах, спаборніцтвах у вяровачным гарадку, гуляем у лазертаг, валейбол, займаемся ў ФАК. Шмат у чым дзякуючы маладому прафкаму. Актыўны лад жыцця, падтрымка сям'і і сяброў дапамагаюць старанна працаваць, настройвацца на поспех. Не лічу, колькі зрабіў аперацый, галоўнае — колькі іх яшчэ трэба зрабіць.
Чакаю доктара Какойчанку ў яго кабінеце і звяртаю ўвагу на ідэальны парадак. Кожная рэч, пачынаючы ад дыпломаў і гістарычных альбомаў, нясе сэнсавую нагрузку. Мінімалізм у мэблі і на працоўным стале, дзе аб гаспадары нагадваў толькі ноўтбук. У думках выбудоўваю вобраз галоўнага ўрача. Зразумела, што малады і энергічны, таленавіты і мэтанакіраваны. Хоць і кажуць, што судзіць аб чалавеку можна па яго сябрах. Але пераканалася: і па працоўным кабінеце. І дакладна, пазней высветлю: «канцэпцыя стала» супадае з палітыкай ЦРБ, дзе даўно асвоілі лічбу.
— Не, я не першы малады галоўны ўрач у вобласці, ёсць прыклад Аляксея Кароткіх, які ўзначальваў Дубровенскую ЦРБ, а цяпер усю структуру Аршанскага аховы здароўя, — заўважае Андрэй Аляксандравіч. — Тэндэнцыя амаладжэння кадраў — спосаб ступіць у век высокіх тэхналогій і стандартызацыі. Да прыкладу, у асваенні найноўшага абсталявання. Некаторыя навінкі вывучаюцца за мяжой, а для гэтага як мінімум трэба ведаць замежную мову і быць мабільным. Мяркую па сабе, бацьках і калегах: чым старэй і дасведчаней становішся, тым менш дынамічнасці.У галоўнага ўрача нямала і іншых знаёмых паспяховых равеснікаў: яго аднакурсніца загадвае ў Сянно тэрапеўтычным аддзяленнем, а калега, малодшая на год, — хірургічным. Збіраецца надзейная маладая каманда: з 55 урачоў практычна палове да 35 гадоў. Разам з тым побач ёсць вопытныя калегі з вышэйшай катэгорыяй і стажам больш за 20 гадоў, якія дапамагаюць і падштурхоўваюць да перспектыў.— Абнадзейвае, што на месцах застаецца моладзь. Калі раней аддавалі перавагу атрымаць неабходны вопыт, рэкамендацыі і па класічным шляху адпраўляліся ў буйныя гарады, то цяпер тэндэнцыяобратная. Думаюць вярнуцца гінеколаг і хірург, якія ў нас пачыналі, — падкрэслівае Андрэй Какойчанка. — Сёлета ў Сенна прыедуць сямёра інтэрнаў. Усе па мэтавай падрыхтоўцы — значыць, як мінімум на пяць гадоў.
Андрэю Аляксандравічу як кіраўніку з актыўнай грамадзянскай пазіцыяй хочацца, каб будучыя калегі тут засталіся назаўжды:
— Давайце прама. Што мы называем домам? Месца, дзе нарадзіліся, — гэта бацькоўскі дом. Свой дом — гэта не проста будаўнічае збудаванне, гэта невялікі свет, пабудаваны ўласнымі рукамі, дасягненнямі, пазітыўнымі ідэямі, эмоцыямі, узаемадзеяннем з людзьмі, з якімі жывеш і працуеш.
Андрэй Аляксандравіч родам з Ліёзна, утульнага і маленькага мястэчка. Але менавіта Сенна для яго стала домам. Лёгка патлумачыць чаму. Менавіта мясцовай медыцыне прысвяціў пяць плённых гадоў. На прыёме ў паліклініцы ў свой час прымаў каля 70—80 чалавек у дзень, у месяц — больш за паўтары тысячы. А ў раёне ўсяго 20 000 жыхароў. Гэта значыць, практычна з кожным знаёмы ў твар. Тады як у родным горадзе па вялікім рахунку ведаеш сваякоў і школьных таварышаў.
— Мясцовая інфраструктура, вядома, не параўнаецца са сталічнай ці абласной, але яе дастаткова, каб запоўніць 20 працэнтаў часу. Улічваючы, што 80 працэнтаў я праводжу на працы, — заўважае галоўны ўрач. — Мяне не прываблівае рытм вялікіх гарадоў. Жыву ў 50 метрах ад бальніцы і атрымліваю задавальненне, выходзячы на балкон і назіраючы свяцільныя вокны сваёй аперацыйнай. Значыць, пара апранацца і выходзіць.
— Не, я не першы малады галоўны ўрач у вобласці, ёсць прыклад Аляксея Кароткіх, які ўзначальваў Дубровенскую ЦРБ, а цяпер усю структуру Аршанскага аховы здароўя, — заўважае Андрэй Аляксандравіч. — Тэндэнцыя амаладжэння кадраў — спосаб ступіць у век высокіх тэхналогій і стандартызацыі. Да прыкладу, у асваенні найноўшага абсталявання. Некаторыя навінкі вывучаюцца за мяжой, а для гэтага як мінімум трэба ведаць замежную мову і быць мабільным. Мяркую па сабе, бацьках і калегах: чым старэй і дасведчаней становішся, тым менш дынамічнасці.У галоўнага ўрача нямала і іншых знаёмых паспяховых равеснікаў: яго аднакурсніца загадвае ў Сянно тэрапеўтычным аддзяленнем, а калега, малодшая на год, — хірургічным. Збіраецца надзейная маладая каманда: з 55 урачоў практычна палове да 35 гадоў. Разам з тым побач ёсць вопытныя калегі з вышэйшай катэгорыяй і стажам больш за 20 гадоў, якія дапамагаюць і падштурхоўваюць да перспектыў.— Абнадзейвае, што на месцах застаецца моладзь. Калі раней аддавалі перавагу атрымаць неабходны вопыт, рэкамендацыі і па класічным шляху адпраўляліся ў буйныя гарады, то цяпер тэндэнцыяобратная. Думаюць вярнуцца гінеколаг і хірург, якія ў нас пачыналі, — падкрэслівае Андрэй Какойчанка. — Сёлета ў Сенна прыедуць сямёра інтэрнаў. Усе па мэтавай падрыхтоўцы — значыць, як мінімум на пяць гадоў.
Андрэю Аляксандравічу як кіраўніку з актыўнай грамадзянскай пазіцыяй хочацца, каб будучыя калегі тут засталіся назаўжды:
— Давайце прама. Што мы называем домам? Месца, дзе нарадзіліся, — гэта бацькоўскі дом. Свой дом — гэта не проста будаўнічае збудаванне, гэта невялікі свет, пабудаваны ўласнымі рукамі, дасягненнямі, пазітыўнымі ідэямі, эмоцыямі, узаемадзеяннем з людзьмі, з якімі жывеш і працуеш.
Андрэй Аляксандравіч родам з Ліёзна, утульнага і маленькага мястэчка. Але менавіта Сенна для яго стала домам. Лёгка патлумачыць чаму. Менавіта мясцовай медыцыне прысвяціў пяць плённых гадоў. На прыёме ў паліклініцы ў свой час прымаў каля 70—80 чалавек у дзень, у месяц — больш за паўтары тысячы. А ў раёне ўсяго 20 000 жыхароў. Гэта значыць, практычна з кожным знаёмы ў твар. Тады як у родным горадзе па вялікім рахунку ведаеш сваякоў і школьных таварышаў.
— Мясцовая інфраструктура, вядома, не параўнаецца са сталічнай ці абласной, але яе дастаткова, каб запоўніць 20 працэнтаў часу. Улічваючы, што 80 працэнтаў я праводжу на працы, — заўважае галоўны ўрач. — Мяне не прываблівае рытм вялікіх гарадоў. Жыву ў 50 метрах ад бальніцы і атрымліваю задавальненне, выходзячы на балкон і назіраючы свяцільныя вокны сваёй аперацыйнай. Значыць, пара апранацца і выходзіць.
АДКАЗНАЯ пасада дадала цяжар новых абавязкаў, большасць з якіх — арганізацыйныя. Першы час практыкуючага хірурга, які прывык ледзь ці не да штодзённых аперацый, гэта засмучала, але неўзабаве кіраўнічае права ацаніў. Ёсць магчымасць укараніць сучасныя тэхналогіі, удасканаліць падыходы.
— Медыцына пастаянна развіваецца, а мы бесперапынна вучымся. Мой настаўнік на інтэрнатуры, кіраўнік практыкі, так мне і казаў, што па праве хірургам можна называцца праз гадоў 10, калі скрадзеш шмат досведу ў калег. Менавіта скрадзеш, бо ўсё гэта асабістыя напрацоўкі, — усміхаецца суразмоўца.
У ЦРБ прыбавілася матэрыяльна-тэхнічнага аснашчэння, дзякуючы чаму павысілася мясцовая дыягностыка і паменшалася нагрузка на абласныя структуры. У мінулым годзе закуплены два апараты УГД высокага класа, апарат ФГДС. У 2020-м плануюць набыць наркозныя і дыхальныя апараты, бо экстраннай дапамозе заўсёды надаецца найбольшая ўвага.
— Складанасць раённага звяна — у адсутнасці вузкага профілю. Любая паталогія — наша сцяжына. Паступаюць цяжкія пацыенты пасля ДТЗ з множнымі траўмамі — хутка абследуеш і аказваеш шматпрофільную хірургічную дапамогу, почыркаючы з ліфта. Здаралася, нетранспартабельным пацыентам разам з кардыяхірургам начамі аорту пратэзавалі, — узгадвае Андрэй Какойчанка.
Малады доктар не хавае, што напачатку шляху адчуваў цяжкасці. Усплывае перад вачыма пацыент, які памірае на аперацыйным стале пасля найцяжэйшай вытворчай траўмы — падзення з вышыні. Заводзіш сэрца, а яно зноў спыняецца — нібы ўсё адбываецца ў фільме, не з табой. Проста сказаць, што траўма несумяшчальная з жыццём. Але Андрэй Какойчанка з тых, хто прычыну ўсіх бед пачынае шукаць у сабе. Добра, што падтрымліваюць старэйшыя калегі.
Узорам для пераймання стаў суседні Аршанскі рэгіён і рэалізуемы там пілотны праект. Калегі ўзаемадзейнічаюць: вузкаспецыялізаваная дапамога, планавыя высокатэхналагічныя аперацыі прыняла на сябе Орша, і гэта дазваляе сенненскім урачам засяродзіцца на ўмяшаннях, пад сілу матэрыяльна-тэхнічнай базе.
У Сянне намяцілі шлях да глабальнай інфарматызацыі, укараняюць электронную паліклініку, развітваючыся з аб'ёмнымі карткамі. Развіваюць тэлемедыцыну. Яна не патрабуе нічога звышнатуральнага: кампактная камера, камп'ютар і ключ ад праграмы, якая дазваляе ўносіць усе абследаванні і завочна вызначаць аперацыйныя рызыкі.
Добра працуе той, хто зрозумам адпачывае. Прыехаўшы на Сенненшчыну, Андрэй Аляксандравіч з аднакурснікамі ўліліся ў дасведчаную каманду інтэлектуалаў «Што? Дзе? Калі?», за пяць гадоў у раёне ні разу не саступілі першага месца. Летам з сябрамі сплаўляецца на байдарках. На шчасце, Сенненшчына славіцца азёрамі. З калегам аб'ездзілі ўвесь раён на шашэйных роварах, паглядзелі славутасці — напрыклад, другі па велічыні ў краіне валун-камень.
— Так, спорт — гэта маё, — сцвярджае галоўны ўрач. — Усім калектывам удзельнічаем у турзлётах, спаборніцтвах у вяровачным гарадку, гуляем у лазертаг, валейбол, займаемся ў ФАК. Шмат у чым дзякуючы маладому прафкаму. Актыўны лад жыцця, падтрымка сям'і і сяброў дапамагаюць старанна працаваць, настройвацца на поспех. Не лічу, колькі зрабіў аперацый, галоўнае — колькі іх яшчэ трэба зрабіць.