ІНТАРВ'Ю: Больш за 100 інвестыцыйных праектаў будзе прадстаўлена на восеньскім бізнес-форуме ў Віцебску
ВІЦЕБСКІ ІНВЕСТФОРУМ: КАНТРАКТЫ ПА ВОСЕНІ ЛІЧАЦЬ
Віцебская вобласць - развіты прамысловы рэгіён. Дастаткова нагадаць, што каля паловы рэспубліканскіх аб'ёмаў электраэнергіі і нафтапрадуктаў вырабляецца прадпрыемствамі Віцебшчыны. У вобласці выпускаецца больш за 60% тэлевізараў і металарэжучых станкоў, 97% дываноў і дывановай прадукцыі. Кожная трэцяя пара беларускай абутку - віцебскай вытворчасці. На развіццё эканомікі і сацыяльнай сферы Віцебскай вобласці ў 2008 годзе было накіравана Br3,8 трлн. інвестыцый, а за 8 месяцаў бягучага года тэмп росту інвестыцый перавысіў леташні паказчык за аналагічны перыяд на 17,3%. Амаль дзве траціны капітальных укладанняў - вытворчага прызначэння. Разам з тым па ўдзельнай вазе замежных інвестыцый рэгіён займае пакуль толькі чацвёртае месца ў рэспубліцы. Прыцягнуць замежных і айчынных бізнесменаў дапамагаюць інвестыцыйныя форумы, якія сталі рэгулярна праводзіцца ў рэгіёне. Аб тым, што будзе прадстаўлена на маючым адбыцца восеньскім бізнес-форуме, што ад яго чакаюць мясцовыя ўлады, карэспандэнту БЕЛТА распавёў намеснік старшыні Віцебскага аблвыканкама Алег Мацкевіч.
- Чарговы інвестыцыйны форум пройдзе ў вобласці 15-16 кастрычніка. Якія найбольш актуальныя для рэгіёна праекты будуць на ім прадстаўлены?
- Найважнейшымі праектамі для Віцебшчыны сёння з'яўляюцца павышэнне ўзроўню перапрацоўкі мясцовай сыравіны, вытворчасць на яе аснове запатрабаванай як на знешнім, так і на ўнутраным рынку прадукцыі, эфектыўнае выкарыстанне патэнцыялу, абумоўленага геаграфічным становішчам рэгіёна. Прыродныя рэсурсы дазваляюць актыўна развіваць будаўнічую галіну, дрэваапрацоўку, разліў мінеральных і пітных вод.
Штогод у лясах нарыхтоўваецца да 1,8 млн. куб.м. драўніны. У рэгіёне маецца больш за 3 тыс. тарфяных радовішчаў, у якіх засяроджана 29% агульных запасаў торфу краіны. Яго геалагічныя запасы ацэньваюцца ў 1,25 млрд. т. Запасы даламітаў, прыдатных для вытворчасці мінеральных угнаенняў, складаюць 766 млн. т. У вобласці выяўлена 200 радовішчаў глін, прыдатных для керамічнай вытворчасці і выпуску керамзітаў. Агульныя прамысловыя запасы гліны ацэньваюцца ў 70 млн. куб.м пры штогадовай здабычы да 1 млн. куб.м. Акрамя таго, у вобласці ёсць свае крыніцы мінеральных вод, больш за 1,4 тыс. сапрапелапрадуктыўных азёр.
На форуме будзе прадстаўлена больш за сотню праектаў, некалькі дзясяткаў з іх звязаны з выкарыстаннем мясцовых рэсурсаў. Упэўнены, цікавымі для інвестараў могуць аказацца прапановы ААТ "Віцебскдрэў" па арганізацыі новай вытворчасці ламінаваных пліт і стварэнні мэблевай вытворчасці. Абласное вытворчае лесагаспадарчае аб'яднанне зацікаўлена ў асваенні выпуску паліўных пелет з адходаў дрэваапрацоўкі. Абольскі керамічны завод запрашае інвестараў для вытворчасці парызаванага цэглы - сучаснага экалагічнага і энергазберагальнага будаўнічага матэрыялу.
Пакуль не ў поўнай меры выкарыстаны перавагі геаграфічнага становішча вобласці. Па тэрыторыі Віцебшчыны праходзяць асноўныя транспартныя магістралі, якія звязваюць Маскву, Санкт-Пецярбург з Рыгай, Вільнюсам, Варшавай, Кіевам. Рэгіён уключаны ў склад двух еўрапейскіх транспартных калідораў Берлін-Масква і Хельсінкі-Пловдзіў.
Стварэнне буйных лагістычных цэнтраў прапрацавана ў двух праектах - на базе Аршанскага авіярамонтнага завода і аэрапорта "Віцебск". Акрамя таго, раёны прапануюць цэлы шэраг ініцыятыў, якія тычацца развіцця прыдарожнага сэрвісу.
У канкурэнтнай барацьбе за свайго спажыўца пытанні цаны і якасці гуляюць не апошнюю ролю. Менавіта таму мадэрнізацыя і замена тэхналагічнага парку, абсталявання, укараненне новых тэхналогій на кожным этапе вытворчага працэсу з'яўляюцца актуальнымі для мясцовых вытворцаў. Навуковыя кадры рэгіёну гатовыя прапанаваць свае ідэі для машынабудавання, лёгкай прамысловасці, сельскай гаспадаркі. Распрацоўкі Полацкага дзяржуніверсітэта, Віцебскага тэхналагічнага ўніверсітэта, ветэрынарнай акадэміі таксама будуць прадстаўлены на форуме.
Увага будзе нададзена праектам у сферы турызму і масавага адпачынку. Мясцовыя ўлады запрашаюць партнёраў для будаўніцтва і рэканструкцыі гасцініц, баз адпачынку, спартыўных і забаўляльных цэнтраў.
Акрамя таго, аблвыканкам прапанаваў мясцовым органам самакіравання і грамадскім арганізацыям прадставіць на інвестфоруме праекты для ўдзелу ў новай праграме ЕС "Літва-Латвія-Беларусь", якая стартуе з 8 кастрычніка. Да ўдзелу ў абмеркаванні гэтых праектаў на інвестфорум запрошаны нашы партнёры з Уценскага павета Літвы і Савета самакіраванняў Латгаліі (Латвіі).
- Развіццё малых гарадоў і праграма адраджэння сяла застаюцца ў цэнтры ўвагі ўлады. Якія праекты прадугледжваецца рэалізаваць у райцэнтрах і ў аграрным сектары?
- Даволі цікавымі з'яўляюцца праекты па перапрацоўцы рапсу, кароткага ільновалакна, вытворчасці біяпаліва з баенскіх адходаў, саломы, ільняной трэскі. Варта адзначыць, што на інвестфоруме будуць прадстаўлены праекты, фінансаванне якіх магчыма за кошт знешніх, замежных крыніц, а не за кошт бюджэтных сродкаў. Пры гэтым распрацоўшчыкі пазнаёмяць патэнцыйных інвестараў з усімі формамі дзяржаўнай падтрымкі, якая прадастаўляецца пры рэалізацыі праектаў у малых гарадах і на сяле.
- У працяг тэмы дзяржаўных прэферэнцый бізнесу. Наколькі актыўна інвестары выкарыстоўваюць магчымасці, прадастаўленыя заканадаўствам? На пачатку лістапада ўступае ў сілу дэкрэт №10 "Аб стварэнні дадатковых умоў для інвестыцыйнай дзейнасці ў Рэспубліцы Беларусь". Як ён, на ваш погляд, можа паўплываць на дзелавую актыўнасць?
- Дзейнае ў Беларусі заканадаўства замацавала шэраг пераваг для рэзідэнтаў свабоднай эканамічнай зоны, для інвестараў у малых гарадах і на вёсцы. Бізнесмены атрымліваюць магчымасць вызвалення ад выплаты мытных пошлін пры ўвозе тэхналагічнага абсталявання, ім прадастаўляецца растэрміноўка па выплаце ўвазнога ПДВ і магчымасць выплаты адзінага падатку пры ажыццяўленні асобных відаў вытворчай дзейнасці. Гэтыя прэферэнцыі аднолькавыя як для айчынных, так і для замежных інвестараў, яны не дыферэнцыраваны ў залежнасці ад памеру прыцягнення капіталу.
Прэтэндуючы на дзяржаўныя льготы, бізнесмены ў сваю чаргу павінны ўзяць на сябе абавязацельствы па стварэнні вытворчасцей і дадатковых працоўных месцаў, забеспячэнні росту выпуску прадукцыі і яе гарантаванага збыту, рэалізацыі імпартазамяшчальных праектаў, забяспечыць стабільную выплату заработнай платы. Абавязкаў у інвестара не так ужо і шмат, яны маюць сацыяльную накіраванасць і не ідуць на шкоду яго фінансавым інтарэсам. Аднак, як паказала практыка, асноўная праблема інвестара - выканаць узятыя на сябе абавязацельствы.
Да таго ж умовы прадастаўлення дзяржпадтрымкі раней агаворваліся асобнымі ўказамі. Дэкрэт №10, які ўступае ў сілу з 6 лістапада, з'яўляецца комплексным дакументам і на карысць інвестараў вырашае цэлы шэраг пытанняў. Многія інвестары "замерлі" ў яго чаканні. Гэты дакумент, безумоўна, падштурхне дзелавую актыўнасць, і магчыма, што прапановы віцебскіх прадпрыемстваў, прадстаўленыя на восеньскім форуме, дзякуючы яму хутчэй увасобяцца ў рэальнасць.
- Галоўным героем сёлетняга бізнес-форуму можна назваць лён. Упершыню інвестарам будзе прадстаўлена выстава вырабаў з беларускага шоўку. Што гэта за праект і якая яго галоўная задача?
- Віцебская вобласць у большай ступені, чым іншыя рэгіёны, зацікаўлена ў эфектыўнай працы ільнаводчай галіны. У вобласці налічваецца найбольшая колькасць ільнозаводаў у параўнанні з іншымі абласцямі, у Оршы працуе адзіны ў рэспубліцы ільнакамбінат. Мноства гаспадарак вобласці звязаны ў адзіны вытворчы ланцужок з заводамі і камбінатам, і іх эфектыўная праца залежыць адзін ад аднаго. Сучасныя тэхналогіі дазваляюць вырабляць з лёну самую розную прадукцыю: пражу, доўгае і кароткае валакно, насенне і трэску, разнастайныя тканіны - ад тонкага палатна да грубага брызенту. Нават адходы вытворчасці могуць стаць паліўнымі брыкетамі або угнаеннем. На бізнес-форуме мы прадставім гэтыя віды прадукцыі, пакажам дзеючыя і перспектыўныя распрацоўкі для таго, каб прыцягнуць увагу спажыўцоў да беларускага шоўку, а інвестараў - да новых праектаў.
- Восенскі форум ужо трэці па ліку ў гэтым годзе. Скептыкі кажуць, што так часта праводзіць бізнес-сустрэчы няма неабходнасці. А для чаго патрэбны падобныя форумы, якія канкрэтныя вынікі ад іх правядзення?
- Сапраўды, два інвестфорумы ўжо прайшлі: адзін адбыўся ў сакавіку, другі - у ліпені. На іх заключаны дагаворы на агульную суму каля $350 млн. Няхай гэта не вельмі значныя сумы, аднак мы - рэалісты і разумеем, што пасля адной сустрэчы чакаць буйных кантрактаў не варта. Бізнэсмэнам неабходна пазнаёміцца, прыгледзецца, пралічыць, у рэшце рэшт, выгаду той ці іншай прапановы.
Не хаваю, што, праводзячы такія сустрэчы, мы вырашаем і іншыя задачы. Па-першае, адбор інвестпраектаў для прэзентацыі на форуме - гэта своеасаблівая рэвізія інвестыцыйнай дзейнасці кожнага рэгіёну і прадпрыемства. Для падрыхтоўкі інвестыцыйных праектаў задзейнічаюцца спецыялісты рознага ўзроўню, што спрыяе павышэнню іх прафесіяналізму. Не сакрэт, што зусім нядаўна распрацоўка праектаў вялася фармальна, інфармацыя аб магчымасцях і перспектывах развіцця прадпрыемстваў фарміравалася бессистэмна. Стаўка рабілася на адзін напрамак развіцця, без уліку патрабаванняў рынку. Для віцебскіх рэгіёнаў і прадпрыемстваў самае галоўнае сёння - навучыцца сябе рэкламаваць, паказаць інвестару свае перавагі перад іншымі. Інвестыцыйны праект - гэта такі ж тавар, які неабходна навучыцца прадаваць. І самае галоўнае: інвестыцыйны праект павінен уключаць эканамічныя разлікі, абгрунтаванне тых ці іншых укладанняў, тэрміны акупнасці.
Склад наведвальнікаў форуму пастаянна змяняецца, і разам з тымі, хто можа ўкладваць сродкі ў тыя ці іншыя праекты, мы запрашаем прадпрымальнікаў, для таго каб яны змаглі ацаніць прадукцыю, выпускаемую віцебскімі вытворцамі. Такім чынам, форум выконвае і функцыі выставачнай пляцоўкі. Прадпрыемствы спецыяльна для яго фармуюць экспазіцыі сваёй прадукцыі, прадстаўляюць тут камерцыйныя прапановы і знаёмяць з умовамі рэалізацыі.
- Дзе можна азнаёміцца з інвестыцыйнымі прапановамі віцебскіх прадпрыемстваў і як трапіць на бізнес-форум?
- Бізнес-форум пройдзе 15-16 кастрычніка. Выставачнай пляцоўкай стане канцэртная зала "Віцебск". Праграма форуму размешчана на афіцыйным сайце Віцебскага аблвыканкама, дзе таксама можна знайсці і пералік спасылак на сайты прадпрыемстваў рэгіёну і азнаёміцца падрабязней з іх прадукцыяй.
Дзіяна КУРЫЛА,
БЕЛТА.-0-