ІНТАРВ'Ю: У Віцебскай вобласці фарміруюцца пяць рэсурсных цэнтраў для ўстаноў сістэмы прафтэхадукацыі

Я Б У ПРАЦОЎНЫЯ ПАЙШОЎ - НЯГАНАЙЦЕ МЯНЕ НАВУЧЫЦЬ! Сёння ўстановы сістэмы прафесійна-тэхнічнай адукацыі выйшлі на новы ўзровень папулярнасці сярод выпускнікоў школ. Прычым сярод запатрабаваных часта аказваюцца не толькі навучальныя ўстановы, размешчаныя ў Мінску, абласных цэнтрах і буйных гарадах. Годную канкурэнцыю ў барацьбе за абітурыентаў ім складаюць калегі з глыбінкі. Чым абумоўлена мода на прафтэхадукацыю ў сучаснай моладзі і па якім прынцыпе юнакі і дзяўчаты выбіраюць сваё будучае месца вучобы, у інтэрв'ю карэспандэнту БЕЛТА распавёў начальнік упраўлення адукацыі Віцебскага аблвыканкама Іван Шчурок. - Іван Антонавіч, ва ўстановы прафтэхадукацыі Віцебскай вобласці ў мінулым навучальным годзе паступілі каля 6 тыс. маладых людзей, у бягучым набор перавысіў 9 тыс. чалавек, а план камплектавання выкананы на 101%. І гэта з улікам таго, што на асобныя спецыяльнасці конкурс быў такі ж высокі, як і ў некаторыя ВНУ - больш за тры чалавекі на месца. З чым звязана ўзросшая папулярнасць сярэдніх спецыяльных і ПТВ? - Запатрабаванасць усіх устаноў прафесійна-тэхнічнай адукацыі тлумачыцца проста. Сёння ПТВ і сярэднія спецыяльныя навучальныя ўстановы прапануюць шырокі выбар цікавых, патрэбных і добра аплачваемых спецыяльнасцей. Напрыклад, толькі ў Віцебскай вобласці навучанне вядзецца па 58 навучальных спецыяльнасцях і 133 кваліфікацыях. Пры гэтым спецыялісты абласнога ўпраўлення адукацыі вывучаюць попыт на рынку працы. У залежнасці ад атрыманых даных і фарміруецца пералік новых спецыяльнасцей, па якіх вядзецца падрыхтоўка кадраў. - Кім жа хочуць стаць выпускнікі школ, якія выбіраюць для далейшага навучання сістэму прафтэхадукацыі? - З улікам інтэнсіўнага ўзвядзення аграгарадкоў, будаўніцтва жылля на вёсцы, буйных малочна-таварных комплексаў і іншых аб'ектаў адчуваецца на рынку працы недахоп кадраў менавіта для выканання гэтых работ. Адпаведна, попыт прымушае маладых людзей выбіраць прафесіі, звязаныя з будаўнічай галіной, лёгкай і перапрацоўчай прамысловасцю, сельскай гаспадаркай. У прыватнасці, конкурс на будаўнічыя спецыяльнасці сёлета склаў 3,5-4 чалавекі на месца. Звычайна такі паказчык характэрны для ВНУ. Традыцыйна высокі попыт захоўваецца на прафесіі кіроўцы, слесара-рамонтніка, швачкі. Набірае папулярнасць лясная гаспадарка. Напрыклад, у Відзаўскім ліцэі (Браслаўскі раён) пачалася падрыхтоўка леснікаў-егераў. Актуальнасць прапанаванай прафесіі аказалася настолькі вялікай, што на навучанне сюды прыехалі нават 16 маладых расіян. - Не сакрэт, што многіх прываблівае шанц атрымаць за час навучання ў ПТВ ці сярэдняй спецыяльнай установе не адну, а некалькі спецыяльнасцей… - Безумоўна! Возьмем, напрыклад, навучальную ўстанову сельскагаспадарчай вытворчасці. Так, спачатку дзяўчына атрымлівае спецыяльнасць жывёлавода або лабаранта хіміка-бактэрыялагічнага аналізу, затым кухара, наступная прыступка - швачка-прыёмшчыца заказаў комплекснага пункта або цырульнік. Юнак можа прайсці наступную ланцужок: слесар па рамонце сельскагаспадарчых машын - трактарыст - кіроўца або газаэлектразваршчык-кіроўца. Усё залежыць ад матываванасці навучэнца, яго прылегласці. Здольны вучань за час навучання ў сістэме прафтэхадукацыі можа атрымаць цэлы набор спецыяльнасцей. І хлопцы выкарыстоўваюць гэты шанец. Палепшыць кваліфікацыю дапамагаюць таксама штогадовыя конкурсы прафесійнага майстэрства, якія праводзяцца па асноўных спецыяльнасцях: цырульнік, трактарыст-машыніст, токарь-фрэзероўшчык, муляр, майстар аддзелачных работ, кухар і інш. Такім чынам, авалодваючы некалькімі прафесіямі або павышаючы прафесійны ўзровень, маладыя людзі значна павялічваюць свае шансы на рынку працы. Акрамя таго, у апошнія гады наладжана вельмі цеснае супрацоўніцтва з сярэднімі спецыяльнымі і вышэйшымі навучальнымі ўстановамі. З імі заключаны дагаворы аб бесперапыннай падрыхтоўцы навучэнцаў. Дзякуючы гэтаму, калі малады чалавек добра вучыцца, займаецца грамадскай працай, мы па гутарцы без экзаменаў можам накіраваць яго далей вучыцца. Штогод такой магчымасцю карыстаюцца 10-15% навучэнцаў. - Прымяненне сучаснай камп'ютарызаванай тэхнікі ў розных сферах народнай гаспадаркі прад'яўляе і новыя патрабаванні да падрыхтоўкі кадраў. Бо кожны наймальнік жадае атрымаць "гатовога" спецыяліста, ужо які валодае навыкамі працы і перадавымі тэхналогіямі, а не пачаткоўца, якому патрабуецца перыяд адаптацыі або дадатковых ведаў… - Забяспечыць якасны ўзровень адукацыі і даць усе неабходныя навыкі дапамагаюць рэспубліканская і абласная праграмы развіцця сістэмы прафтэхадукацыі. У адпаведнасці з імі на ўмацаванне матэрыяльна-тэхнічнай базы, укараненне новых тэхналогій і методык навучання выдзяляюцца вялікія фінансавыя сродкі. Так, для Віцебскай вобласці на бягучы навучальны год гэтая сума складае Br4,1 млрд. Яна накіроўваецца на набыццё новай тэхнікі для адпрацоўкі практычных навыкаў. Такім чынам, мы навучаем юнакоў і дзяўчат не на састарэлых і спісаных агрэгатах, а на самых сучасных узорах машын, якія выкарыстоўваюцца ў нашых гаспадарках. Асабліва актуальнае гэтае пытанне для сельскагаспадарчай вытворчасці, бо сёння трактарыст-машыніст або жывёлавод - гэта спецыяліст высокага ўзроўню, які працуе на сучаснай тэхніцы і найноўшых агрэгатах. Толькі на такой тэхніцы ў навучальных гаспадарках хлопцы праходзяць увесь комплекс работ, пачынаючы ад пасяўной, догляду ў перыяд паспявання раслін да ўборачнай і сяўбы азімых. Дзякуючы гэтаму, навучэнцы ў поўнай меры авалодваюць асаблівасцямі працы па поўным цыкле. - Вырашыць праблему дапамагае і стварэнне рэсурсных цэнтраў? - Так, у Віцебскай вобласці ўжо ідзе фарміраванне пяці рэсурсных цэнтраў для ўстаноў сістэмы прафесійна-тэхнічнай адукацыі. Так, на базе Аршанскага ПТВ №110 і прафесійнага ліцэя будаўнікоў №2 у Віцебску камплектуюцца рэсурсныя цэнтры, якія спецыялізуюцца на падрыхтоўцы кадраў для будаўнічай галіны. Спецыялісты для сельскай гаспадаркі будуць удасканальваць свае практычныя навыкі ў рэсурсных цэнтрах Гарадоцкага і Пастаўскага прафесійна-тэхнічных каледжаў, а будучыя работнікі прадпрыемстваў лёгкай прамысловасці - у ліцэі №4 Віцебска. На 70% для гэтых устаноў адукацыі ўжо закуплена самая сучасная тэхніка і абсталяванне. Пры гэтым папаўненне і абнаўленне іх тэхнічнага парку вядзецца пастаянна. Дарэчы, рашэнне аб фарміраванні ў рэгіёне двух рэсурсных цэнтраў сельскагаспадарчага і будаўнічага профілю прынята ў сувязі з высокай запатрабаванасцю кваліфікаваных спецыялістаў гэтых галін на рынку працы і зацікаўленасцю моладзі ў атрыманні гэтых спецыяльнасцей. Невыпадкова выбар упаў і на рэгіянальныя навучальныя ўстановы. Камплектаванне на іх базе высокатэхналагічных рэсурсных цэнтраў дазваляе прыцягнуць сюды больш навучэнцаў. - Наколькі шырока інфармуецца моладзь аб навучальных установах? І ці кіруюцца маладыя людзі пры іх выбары? - Пазнаёміць маладых людзей з навучальнымі ўстановамі дапамагае правядзенне Дзён адкрытых дзвярэй. У гэтыя дні на ўсе іх пытанні гатовыя адказаць кіраўнікі і выкладчыкі той ці іншай навучальнай установы. Хлопцы могуць паглядзець навучальную базу, пагутарыць з навучэнцамі і скласці на аснове ўсяго ўбачанага і пачутага сваё меркаванне. Пры гэтым усё часцей канчатковы выбар адбываецца не пад "дыктоўку" тэрытарыяльнай блізкасці будучага месца вучобы, галоўным фактарам з'яўляецца якасць навучання. Так, напрыклад, працэнт здачы з першага разу на права кіравання аўтатранспартам пасля заканчэння Коханаўскага вучылішча ў выпускнікоў складае 90-95%, што з'яўляецца найвышэйшым паказчыкам. Таму малады чалавек, які вырашыў атрымаць такую спецыяльнасць, адназначна выбярэ гэту навучальную ўстанову. - Улівае ўпэўненасць у будучыні і гарантаванае месца працы… - Набор ва ўстановы прафтэхадукацыі праводзіцца толькі па заяўках прадпрыемстваў, узгодненых на ўзроўні адміністрацый гарадоў і раёнаў. Па кожнай спецыяльнасці заключаюцца двух- або трохбаковыя дагаворы (працадаўца - установа адукацыі або працадаўца - установа адукацыі - бацька), у адпаведнасці з якімі і вызначаецца колькасць месцаў навучэнцаў. Далейшае працаўладкаванне строга кантралюецца. Я