У Наваполацку функцыянуе адзіны ў вобласці поўны цыкл раздзельнага збору і перапрацоўкі смецця – камунальнае прадпрыемства «Біямехзавод бытавых другасных рэсурсаў».

Дзякуючы ўстаноўцы сёлета новай лініі сартавання смецця аб'ёмы і хуткасць перапрацоўкі цвёрдых бытавых адходаў значна выраслі, энергетычныя затраты паменшыліся, да таго ж з'явілася 16 новых працоўных месцаў. 

Пасля перапрацоўкі тут прыкладна чвэрць адходаў ператвараюцца ў карысныя матэрыяльныя рэсурсы, астатняе – экалагічна утылізуецца.

Па словах дырэктара біямехзавода Сяргея Сямёнычава, будаўніцтва прадпрыемства пачалося яшчэ ў 2003 годзе, але запрацаваў ён толькі ў 2010-м.

— Поўны запуск завода доўга зацягваўся з-за фінансавых цяжкасцей, — распавядае Сяргей Алегавіч. – Шмат укладзена з абласнога і рэспубліканскага бюджэтаў, былі сродкі розных міжнародных і беларускіх экалагічных праграм і праектаў, а таксама аператара «Другасныя матэрыяльныя рэсурсы». Спачатку мы толькі сартавалі і вылучалі другасныя рэсурсы. Затым замест спецаўтабазы пачалі збіраць смецце ў горадзе і прыгарадах, стварылі ўласную сетку прыёмных пунктаў, наладзілі рэалізацыю вылучаных рэсурсаў. Сёння на прадпрыемстве працуе 175 чалавек, задзейнічана больш за 40 адзінак тэхнікі, якая за апошні час абнавілася напалову.

Біямехзавод сапраўды добры прыклад таго, як у асобна ўзятым горадзе эфектыўна арганізаваць збор і перапрацоўку смецця. У Наваполацку ўстаноўлена больш за 2 тысячы кантэйнераў для збору паперы, шкла, пластыка. Кожны месяц у перапрацоўку паступае да 200 тон паперы, 100 — 150 тон шкла, да 40 тон палімераў, гэтага якраз дастаткова для поўнай загрузкі прадпрыемства.

З усяго прывезенага бытавога смецця спачатку ўручную адбракоўваюцца буйнагабарытныя адходы, затым яно загружаецца ў

спецыяльнае бункернае сховішча, дзе на працягу шасці сутак, прасушваючыся, смецце рухаецца да канвеера з барабанным сітам – так сартуюць дробныя фракцыі. Толькі потым работнікі старанна дасартуюць рэшткі, здабываючы самае каштоўнае. Пры гэтым пластык выбіраецца нават па колеры. Усё непатрэбнае змяшчаецца ў сховішча-бункер для наступнага біяхімічнага абясшкоджвання і пахавання на палігоне.

Па словах Сяргея Сямёнычава, дзякуючы карпатлівай, перш за ўсё, ручной працы супрацоўнікаў біямехзавод — адно з нямногіх падобных прадпрыемстваў у рэспубліцы, дзе дасягаецца самы высокі працэнт здабыцця другасных матэрыяльных рэсурсаў. Выгадна працаваць з макулатурай (найбольшы працэнт здабыцця), пластыкавай тарай, шклом. Папера – прэсуецца, шкло і палімеры – сартуюцца і нядрэнна прадаюцца на айчынныя перапрацоўчыя прадпрыемствы, а таксама ў Расію і Літву.

— Вядома, будучыня за аптычнай сартаваннем смецця, але пакуль гэта занадта вялікая раскоша, — распавядае Сяргей Алегавіч. – Пры ўсёй механізацыі дамінуе ручная праца, па-ранейшаму немалыя энергетычныя затраты. Таму многія віды перапрацоўкі смецця нерэнтабельныя і, як ва ўсім свеце, маюць патрэбу ў дзяржкрэдытах. Хоць нямала залежыць і ад узроўню адпаведных камунальных тарыфаў, якія ў апошнія гады сталі вышэй, што мінімізавала нашы страты. Найбольш выгадна дасартаванне смецця. Гэта значыць, чым больш людзей не паленацца разбрэхаць свае адходы ў адпаведныя кантэйнеры, тым менш затрат на яго перапрацоўку і ўтылізацыю.

На гэтым акцэнтаваў увагу і кіраўнік вобласці Мікалай Шарстнёў падчас нядаўняга пасяджэння абл­выканкама. Час быць па-сапраўднаму цывілізаванымі людзьмі, беражліва ставіцца да прыроды, да яе рэсурсаў, здабываць выгаду з адходаў дзякуючы няхітрым дзеянням кожнага з нас — раздзельнаму збору смецця. Астатняе возьме на сябе вытворчасць, такое, як у Наваполацку.

Аляксандр КУЦЫНКА, фота аўтара. «Віцебскія весці».