Як правільна здаць кватэру ў арэнду
Здача кватэр у арэнду з'яўляецца адным з крыніц папаўнення сямейнага бюджэту. Аднак, каб пазбегнуць непрыемнасцей, неабходна гэта зрабіць правільна. Некаторыя грамадзяне не заключаюць дагаворы найму, таму ў далейшым у іх могуць узнікнуць праблемы з наёмцамі.
Напрыклад, наёмца можа адмовіцца высяляцца і пачаць шантажаваць уласніка жылля паведамленнем у падатковыя органы і вялікімі штрафнымі санкцыямі. У такім выпадзе давядзецца спачатку заплаціць падатак і адпаведныя штрафы і толькі потым падаваць у суд іск аб высяленні. Прычым за складанне іска і прадстаўленне інтарэсаў у судзе давядзецца заплаціць адвакату, а за падачу іска — яшчэ і дзяржпошліну.
Калі адсутнічае дагавор найму з апісаннем стану кватэры і перададзенай маёмасці, то будзе надзвычай праблематычна спагнаць шкоду, прычыненую жылому памяшканню і ўладальніку дзеяннямі наёмца: пашкоджанне мэблі, сантэхнікі, шпалер і падлогавых пакрыццяў, заліццё кватэры суседзяў знізу, вялізныя рахункі за тэлефонныя перамовы.
Такім чынам, заключэнне дагавора найму важна ў першую чаргу кватэрасдатчыку.
Дагавор найму заключаецца ў пісьмовым выглядзе і лічыцца заключаным з даты рэгістрацыі раённым, гарадскім, пасёлкавым, сельскім выканаўчымі камітэтамі, мясцовай адміністрацыяй раёна ў горадзе. Варта звярнуць увагу на тое, што невыкананне ўстаноўленай заканадаўствам формы дагавора не вызваляе фізічную асобу ад абавязку выплаты фіксаваных сум падаходнага падатку.
Пасля заключэння дагавора найму неабходна стаць на ўлік у інспекцыі МПЗ па месцы рэгістрацыі, дзе супрацоўнікі падатковага органа дапамогуць вылічыць суму падатку, растлумачаць парадак і тэрміны яго выплаты ў бюджэт, падскажуць банкаўскія рэквізіты, неабходныя для пералічэння падатку ў бюджэт.
Стаўкі падаходнага падатку ў фіксаванай суме ўстанаўліваюцца абласнымі і Мінскім гарадскім Саветамі дэпутатаў у межах ставак, устаноўленых Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 4 жніўня 2006 г. №497 «Аб выплаце падаходнага падатку ў фіксаваных сумах». Такім чынам, у розных гарадах і населеных пунктах фіксаваныя сумы падаходнага падатку, якія плацяць грамадзяне пры атрыманні даходу ад здачы кватэры ўнаём, адрозніваюцца адзін ад аднаго.
Варта звярнуць увагу, што стаўкі падаходнага падатку ў фіксаваных сумах устанаўліваюцца не за кватэру ў цэлым, а за кожны здадзены пакой у кватэры. Такім чынам, пры здачы, напрыклад, унаём трох пакояў у трохпакаёвай кватэры стаўка множыцца на тры.
Тэрміны выплаты падаходнага падатку залежаць ад спосабу выплаты. Заканадаўствам прадугледжана два спосабы. Грамадзянін самастойна вызначае, якім чынам ажыццяўляць выплату падаходнага падатку ў фіксаваных сумах: за ўвесь каляндарны год не пазней за працоўны дзень, наступны за ўстаноўленым у дагаворы тэрмінам фактычнага прадастаўлення кватэры ўнаём. Выплата фіксаваных сум падаходнага падатку з фізічных асоб за кожны наступны каляндарны год ажыццяўляецца не пазней за 1-е чысло года, за які ажыццяўляецца выплата; за адзін месяц не пазней за працоўны дзень, наступны за ўстаноўленым у дагаворы тэрмінам фактычнага прадастаўлення кватэры ўнаём, а ў наступным — штомесяц не пазней за 1-е чысло месяца, за які ажыццяўляецца выплата падаходнага падатку з фізічных асоб.
За ўхіленне ад выплаты наступае адказнасць, прадугледжаная часткай 8 артыкула 13.6 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адміністрацыйных правапарушэннях: нявыплата або няпоўная выплата сумы падатку, здзейсненая наўмысна, цякуць накладанне штрафу ў памеры 20 працэнтаў ад нявыплачанай сумы падатку, але не менш за 5 базавых велічынь (на сённяшні дзень — не менш за 900000 рублёў).
Акрамя таго, у поўным памеры будзе спагнана нявыплачаная сума падатку.
Складаць пратакол і разглядаць справу аб адміністрацыйным правапарушэнні ўпаўнаважаны падатковыя органы.
Супрацоўнікамі інспекцыі на пастаяннай аснове праводзяцца кантрольныя мерапрыемствы ў дачыненні да асоб, якія ўхіляюцца ад выплаты падатку за здачу ўнаём кватэр.
Так, за два месяцы 2015 года ўстаноўлена тры такія факты. Крыніцай інфармацыі для выяўлення «нелегальных кватэрздавальнікаў», як правіла, з'яўляюцца суседзі.
Такім чынам, улічваючы адносна невялікія стаўкі падатку ў параўнанні з даходам, атрымліваемым ад здачы ўнаём кватэры, а таксама каб пазбегнуць неапраўданай рызыкі, лепш здаваць яе законна.
Валерый КУРТЫН, начальнік аддзела падаткаабкладання фізічных асоб
інспекцыі Міністэрства па падатках і зборах Рэспублікі Беларусь па Кастрычніцкім раёне Віцебска