Як працуе Пастаўскае аграпрамысловае аб'яднанне
У лютым 2020-га выйшаў Указ № 70 «Аб развіцці аграпрамысловага комплексу Віцебскай вобласці». 15 мая таго ж года Аляксандр Лукашэнка здзейсніў паездку ў Віцебскі раён, каб асабіста ацаніць напрацоўкі ў стварэнні інтэграцыйных структур у сельскай гаспадарцы. Выснова Кіраўніка дзяржавы такая: «Мусіць, мы на мацалі зямную форму — інтэграцыйную структуру. Дзякуючы вам усім на мацалі. Маё справа ўжо было прааналізаваць і сказаць так ці не. Я бачу, што гэта зямное. Ад зямлі ідуць кармы, а потым малако, мяса — на перапрацоўку. Перапрацаваў, прадаў, грашовыя патокі пайшлі туды, адкуль прыйшлі малако, мяса. Гэта нармальна. І так мы можам за пяць гадоў Віцебскую вобласць адрадзіць».
На Віцебшчыне на базе малочных і мясакамбінатаў створана сем аграпрамысловых аб'яднанняў, куды ўвайшло больш за 100 гаспадарак. Карысць узаемная. Перапрацоўшчыкі дапамагаюць у растэрміноўку набыць угнаенні і сродкі абароны раслін, у аптымальныя тэрміны правесці сяўбу, нарыхтоўку кармоў, уборку ўраджаю, падтрымліваюць рэканструкцыю і будаўніцтва ферм. У выніку сельгаспрадпрыемствы атрымліваюць больш прадукцыі, паляпшаецца іх эканамічнае становішча, расце зарплата калектыву, а ў перапрацоўшчыкаў — загрузка магутнасцей.
Аграпрамысловае аб'яднанне на базе ААТ «Пастаўскі малочны завод» створана ў красавіку 2020 года. Але ў перапрацоўшчыкаў ужо быў вопыт працы з сельгасарганізацыямі: дзейнічаў свой мехатрад, які дапамагаў гаспадаркам сеяць, нарыхтоўваць кармы, прыбіраць ураджай. Аднак тыя адносіны можна назваць проста партнёрскімі. Пасля стварэння холдынгу да пяці сельгаспрадпрыемстваў, якія ўвайшлі ў яго, сталі ставіцца як да родных дзяцей.
Старшыня Пастаўскага райвыканкама Сяргей Чэпік адзначыў, што аграпрамысловае аб'яднанне папоўнілі самыя слабыя гаспадаркі раёна:
— Калі б не такі крок, палова іх ужо не існавала б. А дзякуючы падтрымцы малочнага завода яны акаляцелі і больш упэўнена адчулі сябе ў фінансавым плане, што станоўча адбілася і на раёне ў цэлым. Дастаткова сказаць, што за 2020 год у параўнанні з папярэднім валавая вытворчасць м
Малако вырасла на 6 працэнтаў. Ад каровы ўпершыню атрымалі 4170 кілаграмаў. У 2021-м дадамо яшчэ прыкладна 200. А малако — самы грашовы тавар, на якім пераважна трымаецца эканоміка любой гаспадаркі.
Як будуецца ўзаемаадносіны гаспадарак з заводам? Ці змяшчае ён іх, ці за ўсё трэба плаціць?
А кіраўніцтва завода вырашае, даваць добра ці не, гэта значыць, кантралюе, каб усе жылі па сродках. Мы рэгулярна плацім за рэалізаванае нам малако.
Паколькі аграпрамысловае аб'яднанне стваралася ў тым ліку для паляпшэння спраў у гаспадарках, важна пачуць ад іх прадстаўнікоў, у чым гэта канкрэтна выявілася.
Кіраўнікі і спецыялісты сельгаспрадпрыемстваў перш за ўсё ўдзячныя мехатраду холдынгу.
— У ім высокапрадукцыйная тэхніка, якая дазваляе праводзіць усе работы ў лепшыя тэрміны, — расказаў кіраўнік ААТ «Янавіца-агра» Аляксандр Шымковіч. — Травы не перастойваюць, убіраюцца ў аптымальную фазу, калі ў іх максімум карысных рэчываў. У выніку пры той жа колькасці кармоў можна атрымаць больш малака. Зразумела, мехатраду мы за работу плацім.
Была і бязвыплатная дапамога: завод выдзеліў гаспадарцы 150 тысяч рублёў на ўзвядзенне цялятніка. Гэта магчымасць выгадаваць не толькі добры моладняк, але і будучых высокапрадукцыйных кароў. Такім чынам, больш малака, а значыць, карысць гаспадарцы і заводу.
Першыя вынікі: дзякуючы падтрымцы перапрацоўшчыкаў вытворчасць малака ў гаспадарцы сёлета вырасце на 10 працэнтаў.
Кіраўнік ААТ «Кураполле-агра» Васіль Кастэнь удзячны холдынгу за тое, што падставіў плячо пры куплі сродкаў аховы раслін, мінеральных угнаенняў і насення кукурузы:
— Слабым гаспадаркам з усім гэтым цяжка справіцца. Раней, не маючы рэсурсаў, яны сеялі ў пустую зямлю, атрымлівалі невысокія ўраджаі. З году ў год усё паўтаралася. Цяпер ёсць магчымасць вырвацца з замкнёнага кола. Але галоўнае, гэтыя рэсурсы нам даюць у растэрміноўку, можна разлічвацца малаком і ў міжсезонне. Як вядома, угнаенні вясной патрэбны тут і зараз.
Завод таксама ў доўг, а часткова як спонсар дапамог хо
гаспадарцы адрамантаваць чатыры дахі жывёлагадоўчых памяшканняў. Цяпер яны могуць нармальна функцыянаваць. Усё гэта спрыяльна адбілася на малацэ, валавая вытворчасць якога з пачатку года вырасла амаль на 9 працэнтаў. Дадаткова яго рэалізавана 248 тон на суму звыш 200 тысяч рублёў — добрае папаўненне банкаўскага рахунку. У выніку ўдалося падняць сярэдні заробак да 719 рублёў, а даяркі і зусім атрымліваюць 1—1,2 тысячы.
Галоўны эканаміст ААТ «Кураполле-агра» Людміла Лакотка добрым словам адазвалася і аб метадычнай дапамозе з боку галаўнога прадпрыемства. Работнікі эканамічнай і бухгалтарскай службаў пастаянна звяртаюцца да калег на завод за каштоўнымі кансультацыямі. Яны лепш ведаюць рынак, вось і падказваюць гаспадарцы, дзе і што можна купіць танней.
Хоць гаспадаркі купляюць тэхніку самі, але і завод не застаецца ўбаку.
— З-за слабога фінансавага стану сельгаспрадпрыемствы зрэдку не могуць своечасова рабіць лізінгавыя плацяжы, — распавёў Георгій Кастэнь. — Таму раней ім нямала адмаўлялі ў набыцці машын і механізмаў у растэрміноўку. Цяпер мы выступаем гарантам, а лізінгадаўца ўпэўнены: завод заплаціць за гаспадарку, калі ў яго ў нейкі момант не будзе грошай. А мы потым вылічым гэтыя сродкі з рэалізаванага нам малака. Усім тром бакам добра. Але галоўнае — набытая тэхніка працуе на палях і фермах, вырабляе прадукцыю.
Яшчэ адзін аспект паспяховага супрацоўніцтва ўнутры холдынгу — будаўніцтва. ААТ «Камайскі-Агра» ўзводзіць новы малочна-таварны комплекс на 800 галоў надойнага статка. Грошай, як звычайна, не хапае.
— Часткова выкарыстоўваем свае сродкі, — паведаміў кіраўнік Уладзіслаў Шэршнёў, — плануем узяць крэдыт у банку. Ён хоць і льготны, але ўсё роўна трэба плаціць працэнты. А вось малочнаму заводу вялікая падзяка, што беспрацэнтна вылучыў 2 мільёны рублёў. Вядома, іх трэба вярнуць, але толькі пасля ўводу фермы. Разлічвацца ж будзем малаком.
Галоўныя заатэхнікі ААТ «Сцяг Перамогі Агра» Таццяна Гродзь і КУСП «Дунілавічы-Агра» Эма Гасюк асабліва адзначылі метадычную і практычную дапамогу ўпраўлення па сельскай гаспадарцы аграпрамысловага аб'яднання ў
Сама Наталля Лоўшэнка патлумачыла:
— Нашаму ўпраўленню пастаўлена задача ўдасканаліць тэхналогію вырошчвання маладняку і вытворчасці малака. Створаны дзве брыгады ветурачоў: адна займаецца гінекалогіяй, другая — артапедыяй. Спецыялісты вядуць лячэнне і прафілактыку захворванняў капытоў. Мы разумеем, што наперадзе яшчэ шмат працы, але першы поспех у тым, што ўдалося знізіць выбыццё жывёлы.
Вядома, пра значныя дасягненні аграпрамысловага аб'яднання пакуль гаварыць рана, але ўсё ж прагрэс ёсць. За паўтара года валавая вытворчасць малака ў гаспадарках, якія першапачаткова ўваходзілі ў холдынг, узрасла на 6 працэнтаў. А з улікам яшчэ аднаго дадаўшагася — на 16. Цяпер менш ездзіць за межы вобласці і здалёк дастаўляць сыравіну на перапрацоўку. Нямалаважны і такі факт: рэалізацыя малака сортам экстра вырасла з 30 да 50 працэнтаў. Выгада ўзаемная. Гаспадаркі атрымліваюць больш грошай, а прадпрыемства — якаснае малако для вытворчасці сыроў.
Гаспадаркі, якія ўваходзяць у інтэграцыйную структуру, пастаўляюць на завод прыкладна 30 працэнтаў малака, яшчэ столькі ж — іншыя сельгаспрадпрыемствы раёна. Астатняе даводзіцца закупляць за межамі. А бо везці яго, напрыклад, са Смалявічаў ці Лагойска нятанна.
– Пастаўлена задача да 2025 года павялічыць вытворчасць уласнага малака ў раёне да 80 працэнтаў ад патрэбы завода, — расказаў старшыня Пастаўскага райвыканкама Сяргей Чэпік. — Для гэтага пасля ўзвядзення малочна-таварнага комплексу ў ААТ «Камайскі-Агра» намечана пабудаваць яшчэ два. Работы ўжо пачаты некалькі гадоў таму ў ААТ «Кураполле-Агра» і «Сцяг Перамогі Агра», але з-за недахопу грошай прыпынены. З дапамогай малочнага завода плануецца аднавіць будаўніцтва.
Дарэчы, дапамога завода і паляпшэнне фінансавага стану гаспадарак дазволілі больш увагі надаць абнаўленню жывёлагадоўчых памяшканняў і ўзвядзенню іх з лёгкіх канструкцый. Напрыклад, у ААТ «Камайскі-Агра» рэканструявалі два цялятнікі (кожны на 200 галоў), пабудавалі прафілакторыі на двух МТФ, таксама вядуцца работы ў цянтовым збудаванні для цялушнага пагалоўя. Такіх фактаў нямала і ў іншых гаспадарках.
КАМЕНТАРЫЙ
— У аграпрамысловыя аб'яднанні вобласці ўваходзіць прыкладна палова ўсіх сельгаспрадпрыемстваў. Падтрымка іх з боку перапрацоўшчыкаў значная. Перш за ўсё варта адзначыць тэхнічны бок. У распараджэнні галаўных прадпрыемстваў шмат розных машын і механізмаў, і, манеўруючы імі, яны дапамагаюць забяспечыць правядзенне палявых работ у аптымальныя тэрміны ва ўсіх гаспадарках. Дзякуючы ўкладу аграпрамысловых аб'яднанняў і іх тэхнічнай дапамозе ў гэтым годзе павялічаны азімы клін: рапсу пасеяна на 23 працэнты больш, чым у 2020-м, збожжавых — на 18. Гэта дазволіць у 2022 годзе атрымаць добры прырост ураджаю, бо азімыя культуры заўсёды эфектыўнейшыя за яравыя.