«Бульбу з прабіркі» выпрабоўваюць на полі пад Віцебскам
Развіццё агародніцтва абмяркоўвалі на штогадовым Еўразійскім форуме агароднікаў у Мінску.
Замежныя эксперты далі высокую ацэнку працы аграрыяў, асаблівыя кампліменты атрымалі селекцыянеры і вытворцы сельгастэхнікі.«Бульба з прабіркі» не баіцца вірусаў, а ўраджайнасць – рэкордная. 15 эксперыментальных сартоў, выведзеных у Нацыянальнай акадэміі навук, выпрабоўваюць на полі пад Віцебскам. Адсюль элітны насенны бульба трапляе ў гаспадаркі па ўсёй краіне.
Іван Барыс, дырэктар Віцебскага занальнага інстытута сельскай гаспадаркі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі:
«У першую чаргу, нам трэба забяспечыць сваіх вытворцаў, забяспечваць паўнавартаснай бульбай без вірусаў менавіта сельгасвытворцаў Віцебскай вобласці, для далейшага размнажэння і далейшага продажу, напрыклад, ужо ў Расію».Поспехі селекцыі даюць адчувальныя вынікі. Аграрыі ўжо прыступілі да ўборкі новага ўраджаю. Пад «другі хлеб» сёлета адвялі 48 тысяч гектараў. Пакуль убралі дзясятую частку, але сярэднюю ўраджайнасць прагназуюць на цэнтнер больш, чым у 2014 годзе.
Цуды селекцыі закранулі і іншыя стратэгічныя культуры: такія, як агурок, тамат, морква і бурак. За чатыры гады Беларусь павялічыла вытворчасць агародніны на траціну – да 570 тысяч тон летась. Пры гэтым упор робяць на тэхналогію: плошчы скарачаюцца, але ўраджайнасць павялічваецца ў разы. І тыя, хто вучыў атрымліваць максімальныя цэнтнеры з гектара, цяпер ужо самі прыязджаюць пераймаць вопыт.
Ганна Буц, намеснік дырэктара Дэпартамента аграпрамысловай палітыкі Еўразійскай эканамічнай камісіі:
«У Беларусі высокія паказчыкі і па збожжавай вытворчасці, і па агародніцтве, і па тэхнічным забеспячэнні, і развіцці цяплічнай вытворчасці, перапрацоўка добра развітая. Таму ёсць, што запазычыць».І тэхналогія прыносіць прыбытак. Трэць беларускіх агародніны ідзе на экспарт, попыт – каласальны. Да прыкладу, у ЕАЭС штогод знешне закупляюць агародніну на 3,5 млрд даляраў. Таму імпартазамяшчэнне – галоўная тэма Еўразійскага форуму агароднінаводаў, ён прайшоў у Мінску. Сярод удзельнікаў – навукоўцы з Беларусі, Расіі і Казахстана. Тут жа найноўшыя гатункі і гібрыды. Але асаблівы інтарэс – да айчыннай тэхнікі, яна даўно карыстаецца падвышаным попытам.
Сямён Ягаўдзік, тэхнічны дырэктар прадпрыемства «Тэхмаш» (г. Ліда):
«Напрыклад, як гэтая пасадачная машына для пасадкі капусты і іншых культур. Яна можа для дробных фермераў два шэрагі саджаць, для сярэдняга – чатыры, для буйнога – шэсць шэрагаў. Гэта значыць, вырабляем па патрэбе нашых аграрыяў».А патрэбы агароднінаводаў закрытага грунту і зусім з прыстаўкай «хай-тэк». У цяпліцы – толькі самыя сучасныя тэхналогіі: ад кропельнага паліву да клімат-кантролю. Галандскі гатунак таматаў, адаптаваны пад беларускую глебу, дае гадавую выручку больш за мільярд рублёў. Бо такі экалагічна чысты прадукт на рынку – вялікая рэдкасць.
Галоўны тэхнолаг Марыя Беляўская прызнаецца – развіваць цяплічную гаспадарку трэба і далей, гэта аснова агародніннай бяспекі краіны. А імпартазамяшчэнне павінна датычыцца ў тым ліку насення – тады беларускія агуркі і таматы стануць таннейшымі і выцесняць замежныя аналагі.
Марыя Беляўская, выканаўца абавязкаў галоўнага тэхнолага цяплічнай гаспадаркі сельгаспрадпрыемства «Рассвет ім. К.П. Арлоўскага»:
«Насенне мы закупляем у Галандыі, мінеральная вата – Польшча, кубік – Польшча, сістэма паліву – Ізраіль. Рэнтабельнасць усяго 2%. Гэта, вядома, для гаспадаркі грошы. Усё імпартнае – таму і дорага».Зрэшты, айчынныя тэхнікі ўжо працуюць над інавацыйнымі прадуктамі, і ў 2016 годзе абяцаюць здзівіць агрэгатамі, якія не толькі не саступаюць аналагам, але і значна таннейшыя. Бо ў любога сельгасвытворцы ёсць простае, але эканамічна выгаднае імкненне: каб ураджай быў на 100% сваім.