Да Дня беларускай навукі: у сям’і Красочка з Віцебска — тры доктары навук, і гэта не мяжа
Для дынастыі Красочка з Віцебскай ордэна «Знак Пашаны» дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны навука — справа сямейная
Адразу тры доктары навук ў адной сям'і! Гэтыя супрацоўнікі — сапраўдная гордасць альма-матар. Пётр Красочка — доктар ветэрынарных і біялагічных навук, прафесар, загадчык кафедры эпізааталогіі і інфекцыйных хвароб. Яго жонка Ірына Аляксандраўна таксама доктар ветэрынарных навук, прафесар, узначальвае кафедру мікрабіялогіі і вірусалогіі ВГАВМ. Іх 38-гадовы сын Павел тры гады таму стаў адным з самых маладых дактароў навук у Беларусі. Дарэчы, і яго жонка Вераніка ідзе па сямейнай лініі, яна кандыдат навук.
Загадчык галіновай лабараторыі ВГАВМ Павел Красочка і старшы навуковы супрацоўнік Вераніка Красочка.
— Калі на экзаменах студэнт упарта маўчыць, ты, дарослы чалавек, прафесар, разумееш, што, хутчэй за ўсё, гэта стрэс. Справядлівасць не ў пераздачы, а ў тым, каб даць магчымасць успомніць усё і, галоўнае, матывацыю вучыць!
Хапае рабят, у якіх Пётр Красочка «запаліў» непадробную навуковую цікавасць. Прага эксперыментаў прыводзіць іх у лабараторыю пры кафедры эпізааталогіі і інфекцыйных хвароб.
— Гэта наша святая святых, — Пётр Альбінавіч запрашае ўнутр. — У родны ВНУ я вярнуўся ў 2017-м, пасля 30 гадоў працы ў Інстытуце эксперыментальнай ветэрынарыі ў Мінску. Кіраўніцтва ВГАВМ выдзеліла для нашай вучэбна-даследчай лабараторыі неабходнае абсталяванне: ламінарны шафу, тэрмастаты, аўтаклаў, цэнтрыфугі… Вынік не прымусіў сябе чакаць. Трэці год наш навуковы гурток займае першыя месцы «на рэспубліцы».
Пакуль мы размаўляем, на тэлефон Пятру Красочку тэлефануюць — зацверджаны яго 99-ы (!) патэнт. Радасная навіна да Дня навукі! Дарэчы, у сям'і Красочка гэтае свята, лічы, падвойнае, бо 26 студзеня ў Пятра Альбінавіча дзень нараджэння, а сёлета і зусім — юбілей. Ці будзе соты патэнт? Заз усмешкай паціскае плячамі:
— Ідэй у галаве і стале хапае. У кожным з вынаходаў не абышлося без укладу маіх памочнікаў, у тым ліку студэнтаў, аспірантаў, дактарантаў…
Але першым і самым галоўным паплечнікам прафесар лічыць жонку Ірыну Аляксандраўну. Разам амаль 40 гадоў.
— Я была студэнткай чацвёртага курса ветэрынарнай акадэміі, — узгадвае Ірына Красочка, — а ён аспірантам на кафедры, да якога пад «патранаж» мяне накіравала мой настаўнік прафесар Смірнова. Для мяне Ніна Іванаўна — гэта той самы яскравы прыклад, як зацікавіць іншых навукай. Нягледзячы на ка সাংস্কৃতিক занятасць, яна знаходзіла час асабіста зазірнуць у лабараторыю, зарадзіўшы ў нас, студэнтаў, дух эксперыменту. І ў гэтым была віртуозна пераканаўчая. Дзейсны навуковы і адначасова чалавечы падыход — выгадаваць паслядоўніка, вучня сваім прыкладам.
Як і муж, Ірына Красочка выкладала, займалася навукай у сталічнай ВНУ. Яе профіль — інфекцыйныя паталогіі.
— Вірусы вывучаюцца ў фундаментальным аспекце і, безумоўна, у прыкладным, — дзеліцца прафесар, — для распрацоўкі мерапрыемстваў і спосабаў дыягностыкі, прафілактыкі і лячэння інфекцыйных хвароб жывёл. Тут мы з мужам таксама глядзім у адным кірунку.
Калі карані Пятра Альбінавіча з Гомельскай вобласці, то Ірына Аляксандраўна ў Віцебску вярнулася да вытокаў. Кажа, дома, у родным ВНУ і сцены навуцы дапамагаюць.
Старшы навуковы супрацоўнік Вераніка Красочка, загадчык галіновай лабараторыі Павел Красочка, загадчык кафедры эпізааталогіі і інфекцыйных хвароб Пётр Красочка, загадчык кафедры мікрабіялогіі і вірусалогіі ВГАВМ Ірына Красочка.
Пётр Альбінавіч заўсёды падтрымае, дасць правільны курс, разважае кандыдат ветэрынарных навук Яраслаў Яромчык:
— Пад яго кіраўніцтвам, напрыклад, з'явіліся дзве мае распрацоўкі («Ротакор-К» і «Бактавір-6»). Апошняя — гэта новая вакцына, якую яшчэ трэба будзе зацвердзіць на фармсавеце. Яе мэта — стварыць павышаны малозіўны імунітэт цялят. Думаю, практыкі, ветурачы сельгаспрадпрыемстваў, ацэняць.
На фоне санкцый вакцыны ВГАВМ як ніколі своечасовыя. Выпушчаныя ў партнёрстве з «БелВітуніфармам» прэпаратыне толькі Беларусі неабходныя, але і маюць магутны экспартны і імпартазамяшчальны патэнцыял. Пётр Альбіновіч уводзіць у курс:
— Нашы вакцыны сёння запатрабаваны ў Расіі, Казахстане, а ва Узбекістане папярэднія досведы паказалі, што іх эфектыўнасць роўная 95—98 працэнтам.
Крокі да запаветнай мэты Красочка-малодшы пачаў там жа, дзе і яго бацькі, — у віцебскай ветакадэміі. Выбраў «паўночную» ВНУ, нягледзячы на магчымасць без экзаменаў стаць студэнтам Беларускага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта.
— Вучыўся я ў сталічнай 13-й гімназіі, — дзеліцца Павел. — Яе профіль хіміка-біялагічны, але з тэхнічным складам розуму я заўсёды цікавіўся складаным абсталяваннем. Цяпер для працы ў лабараторыі мне гэта толькі ў плюс. Школьнікам удзельнічаў у конкурсах, алімпіядах, пісаў навуковыя працы.
Трэцякурснікам Красочка атрымаў прэмію Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, пазней яго адзначылі на рэспубліканскім конкурсе навуковых студэнцкіх работ. Далей была летняя практыка за мяжой, на птушкафабрыцы ў Англіі. Паездка аказалася лёсавызначальнай, усміхаецца жонка Паўла Вераніка:
— Я вучылася ў ветэрынарнай акадэміі на год малодшай і таксама адправілася ў Англію. З паездкі мы вярнуліся ўжо парай.
З тых часоў Павел і Вераніка Красочка ўвесь час разам. І дома, і нават на працы іх сталы ў адным кабінеце. У навуковых даследаваннях таксама бачна дапамога і падтрымка адзін аднаго, прызнаецца Вераніка:
— Перад вачыма ёсць самы ўдалы прыклад!
У 2018-м Павел Красочка атрымаў грант Прэзідэнта за распрацоўку і ўкараненне прынцыпова новага біялагічнага прэпарата. Вакцына ад інфекцыйнага ринотрахеита буйной рагатай жывёлы прынесла Красочку ступень доктара навук. Сёння разам з жонкай яны імкнуцца зрабіць прэпарат яшчэ больш эфектыўным і эканамічна выгадным. Таксама працуюць над недастаткова вывучанымі хваробамі.
— Не нясучы сур'ёзнай пагрозы жыццю жывёл, — звяртае ўвагу Вераніка, — тым не менш яны ўплываюць на іх прадуктыўнасць. Магчыма, гэта тэма для маёй будучай доктарскай дысертацыі.
Прыгожая пара маладых вучоных выхоўвае дачок — 12-гадовую Віку і 4-гадовую Яну. Старэйшая пад крылом бацькоў ужо праяўляе навуковы інтарэс. Неяк разам яны рыхтавалі займальны эксперымент для школьнага ўрока біялогіі.
— Захочуць працягнуць дынастыю, мы толькі за, — дзеліцца Павел. — Аб'ездзіўшы нямала краін, пабываўшы ў многіх замежных ВНУ, я пераканаўся, што ў Беларусі моцная навук
Адразу тры доктары навук ў адной сям'і! Гэтыя супрацоўнікі — сапраўдная гордасць альма-матар. Пётр Красочка — доктар ветэрынарных і біялагічных навук, прафесар, загадчык кафедры эпізааталогіі і інфекцыйных хвароб. Яго жонка Ірына Аляксандраўна таксама доктар ветэрынарных навук, прафесар, узначальвае кафедру мікрабіялогіі і вірусалогіі ВГАВМ. Іх 38-гадовы сын Павел тры гады таму стаў адным з самых маладых дактароў навук у Беларусі. Дарэчы, і яго жонка Вераніка ідзе па сямейнай лініі, яна кандыдат навук.
Загадчык галіновай лабараторыі ВГАВМ Павел Красочка і старшы навуковы супрацоўнік Вераніка Красочка.
Агонь навуковых адкрыццяў
Калі спытаць у студэнтаў ветэрынарнай акадэміі: «Які Пётр Красочка выкладчык?», пачуеш адказ, за якім — напрацаваны гадамі аўтарытэт, уменне разгледзець патэнцыял. Кампетэнтны, патрабавальны і пры гэтым лаяльны — усё гэта пра Пятра Альбінавіча. Ён упэўнены:— Калі на экзаменах студэнт упарта маўчыць, ты, дарослы чалавек, прафесар, разумееш, што, хутчэй за ўсё, гэта стрэс. Справядлівасць не ў пераздачы, а ў тым, каб даць магчымасць успомніць усё і, галоўнае, матывацыю вучыць!
Хапае рабят, у якіх Пётр Красочка «запаліў» непадробную навуковую цікавасць. Прага эксперыментаў прыводзіць іх у лабараторыю пры кафедры эпізааталогіі і інфекцыйных хвароб.
— Гэта наша святая святых, — Пётр Альбінавіч запрашае ўнутр. — У родны ВНУ я вярнуўся ў 2017-м, пасля 30 гадоў працы ў Інстытуце эксперыментальнай ветэрынарыі ў Мінску. Кіраўніцтва ВГАВМ выдзеліла для нашай вучэбна-даследчай лабараторыі неабходнае абсталяванне: ламінарны шафу, тэрмастаты, аўтаклаў, цэнтрыфугі… Вынік не прымусіў сябе чакаць. Трэці год наш навуковы гурток займае першыя месцы «на рэспубліцы».
Пакуль мы размаўляем, на тэлефон Пятру Красочку тэлефануюць — зацверджаны яго 99-ы (!) патэнт. Радасная навіна да Дня навукі! Дарэчы, у сям'і Красочка гэтае свята, лічы, падвойнае, бо 26 студзеня ў Пятра Альбінавіча дзень нараджэння, а сёлета і зусім — юбілей. Ці будзе соты патэнт? Заз усмешкай паціскае плячамі:
— Ідэй у галаве і стале хапае. У кожным з вынаходаў не абышлося без укладу маіх памочнікаў, у тым ліку студэнтаў, аспірантаў, дактарантаў…
Але першым і самым галоўным паплечнікам прафесар лічыць жонку Ірыну Аляксандраўну. Разам амаль 40 гадоў.
— Я была студэнткай чацвёртага курса ветэрынарнай акадэміі, — узгадвае Ірына Красочка, — а ён аспірантам на кафедры, да якога пад «патранаж» мяне накіравала мой настаўнік прафесар Смірнова. Для мяне Ніна Іванаўна — гэта той самы яскравы прыклад, як зацікавіць іншых навукай. Нягледзячы на ка সাংস্কৃতিক занятасць, яна знаходзіла час асабіста зазірнуць у лабараторыю, зарадзіўшы ў нас, студэнтаў, дух эксперыменту. І ў гэтым была віртуозна пераканаўчая. Дзейсны навуковы і адначасова чалавечы падыход — выгадаваць паслядоўніка, вучня сваім прыкладам.
Як і муж, Ірына Красочка выкладала, займалася навукай у сталічнай ВНУ. Яе профіль — інфекцыйныя паталогіі.
— Вірусы вывучаюцца ў фундаментальным аспекце і, безумоўна, у прыкладным, — дзеліцца прафесар, — для распрацоўкі мерапрыемстваў і спосабаў дыягностыкі, прафілактыкі і лячэння інфекцыйных хвароб жывёл. Тут мы з мужам таксама глядзім у адным кірунку.
Калі карані Пятра Альбінавіча з Гомельскай вобласці, то Ірына Аляксандраўна ў Віцебску вярнулася да вытокаў. Кажа, дома, у родным ВНУ і сцены навуцы дапамагаюць.
Для сябе і на экспарт
На рахунку Пятра Красочкі мноства самых высокіх узнагарод, навуковых адкрыццяў. У сферы яго інтарэсаў — вірусалогія, выкарыстанне прадуктаў пчалярства для лячэння хвароб жывёл, прабіётыкі, распрацоўка імуностимулятараў. А ў суаўтарстве з калегамі ён распрацаваў звыш 40 незаменных у ветэрынарыі вакцын, з іх 15 — вытворчасці ААТ «БелВітуніфарм», астатнія вырабляюцца на доследна-вытворчым участку Інстытута эксперыментальнай ветэрынарыі імя С. М. Вышалескага. На трох з іх, выпушчаных «БелВітуніфармам», варта спыніцца падрабязней. Гэта «Энтэравак-5», «Ротакор-К», даву, апошні адразу ж акупіўся больш чым у 20 разоў. А выгада ад вакцыны «Большэвак» для прафілактыкі захворванняў КРС ужо ў 50 разоў перавысіла затрачаны на яе распрацоўку бюджэт. І гэта толькі пачатак!Старшы навуковы супрацоўнік Вераніка Красочка, загадчык галіновай лабараторыі Павел Красочка, загадчык кафедры эпізааталогіі і інфекцыйных хвароб Пётр Красочка, загадчык кафедры мікрабіялогіі і вірусалогіі ВГАВМ Ірына Красочка. Пётр Альбінавіч заўсёды падтрымае, дасць правільны курс, разважае кандыдат ветэрынарных навук Яраслаў Яромчык:
— Пад яго кіраўніцтвам, напрыклад, з'явіліся дзве мае распрацоўкі («Ротакор-К» і «Бактавір-6»). Апошняя — гэта новая вакцына, якую яшчэ трэба будзе зацвердзіць на фармсавеце. Яе мэта — стварыць павышаны малозіўны імунітэт цялят. Думаю, практыкі, ветурачы сельгаспрадпрыемстваў, ацэняць.
На фоне санкцый вакцыны ВГАВМ як ніколі своечасовыя. Выпушчаныя ў партнёрстве з «БелВітуніфармам» прэпаратыне толькі Беларусі неабходныя, але і маюць магутны экспартны і імпартазамяшчальны патэнцыял. Пётр Альбіновіч уводзіць у курс:
— Нашы вакцыны сёння запатрабаваны ў Расіі, Казахстане, а ва Узбекістане папярэднія досведы паказалі, што іх эфектыўнасць роўная 95—98 працэнтам.
Рухавік прагрэсу
Што будзе вучоным, загадчык галіновай лабараторыі ветэрынарнай біятэхналогіі і заразныххвароб жывёл ВГАВМ Павел Красочка ведаў з дзяцінства. Класе ў шостым сур'ёзна цікавіўся ў мамы з татам: калі ж ён сам стане дацэнтам? Сёння яны па праве ганарацца сынам, адным з самых маладых доктараў навук нашай краіны.Крокі да запаветнай мэты Красочка-малодшы пачаў там жа, дзе і яго бацькі, — у віцебскай ветакадэміі. Выбраў «паўночную» ВНУ, нягледзячы на магчымасць без экзаменаў стаць студэнтам Беларускага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта.
— Вучыўся я ў сталічнай 13-й гімназіі, — дзеліцца Павел. — Яе профіль хіміка-біялагічны, але з тэхнічным складам розуму я заўсёды цікавіўся складаным абсталяваннем. Цяпер для працы ў лабараторыі мне гэта толькі ў плюс. Школьнікам удзельнічаў у конкурсах, алімпіядах, пісаў навуковыя працы.
Трэцякурснікам Красочка атрымаў прэмію Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, пазней яго адзначылі на рэспубліканскім конкурсе навуковых студэнцкіх работ. Далей была летняя практыка за мяжой, на птушкафабрыцы ў Англіі. Паездка аказалася лёсавызначальнай, усміхаецца жонка Паўла Вераніка:
— Я вучылася ў ветэрынарнай акадэміі на год малодшай і таксама адправілася ў Англію. З паездкі мы вярнуліся ўжо парай.
З тых часоў Павел і Вераніка Красочка ўвесь час разам. І дома, і нават на працы іх сталы ў адным кабінеце. У навуковых даследаваннях таксама бачна дапамога і падтрымка адзін аднаго, прызнаецца Вераніка:
— Перад вачыма ёсць самы ўдалы прыклад!
У 2018-м Павел Красочка атрымаў грант Прэзідэнта за распрацоўку і ўкараненне прынцыпова новага біялагічнага прэпарата. Вакцына ад інфекцыйнага ринотрахеита буйной рагатай жывёлы прынесла Красочку ступень доктара навук. Сёння разам з жонкай яны імкнуцца зрабіць прэпарат яшчэ больш эфектыўным і эканамічна выгадным. Таксама працуюць над недастаткова вывучанымі хваробамі.
— Не нясучы сур'ёзнай пагрозы жыццю жывёл, — звяртае ўвагу Вераніка, — тым не менш яны ўплываюць на іх прадуктыўнасць. Магчыма, гэта тэма для маёй будучай доктарскай дысертацыі.
Прыгожая пара маладых вучоных выхоўвае дачок — 12-гадовую Віку і 4-гадовую Яну. Старэйшая пад крылом бацькоў ужо праяўляе навуковы інтарэс. Неяк разам яны рыхтавалі займальны эксперымент для школьнага ўрока біялогіі.
— Захочуць працягнуць дынастыю, мы толькі за, — дзеліцца Павел. — Аб'ездзіўшы нямала краін, пабываўшы ў многіх замежных ВНУ, я пераканаўся, што ў Беларусі моцная навук
Навуковая база і кадравы патэнцыял. Гэта і ёсць галоўны рухавік прагрэсу. А значыць, з новымі адкрыццямі і з тым, як увасобіць іх у жыццё, усё складзецца.