Кааперацыйныя праекты і эканамічныя кластары дапамогуць Віцебшчыне ўзмацніць беларуска-расійскае супрацоўніцтва
Неабходна трансфармаваць назапашаны вопыт узаемнай працы ў рэалізацыю двухбаковых кааперацыйных праектаў.
Па выніках 2017 года таваразварот прадпрыемстваў Віцебшчыны з Расіяй склаў каля 2,9 млн долараў і павялічыўся ў параўнанні з 2016-м прыкладна на 10%, прычым гэта дыверсіфікаваны рост, які ўключае шырокую гаму ўзаемных паставак прадукцыі.
Найбольш дынамічна развіваецца партнёрства з Маскоўскай, Ленінградскай, Смаленскай, Разанскай, Пскоўскай, Свярдлоўскай абласцямі. У актыве аблвыканкама дагаворы аб супрацоўніцтве з 24 рэгіёнамі Расіі.
Як паведаміў намеснік старшыні камітэта эканомікі аблвыканкама Канстанцін Чорны, зараз прапрацоўваюцца магчымасці падпісання адпаведных дакументаў з Калінінградскай вобласцю, Краснадарскім краем. Для актывізацыі ўзаемадзеяння са Стаўраполлем рыхтуецца план мерапрыемстваў па гандлёва-эканамічным, навукова-тэхнічным і гуманітарным супрацоўніцтве.
Магчыма, новыя партнёры ў Віцебшчыны з'явяцца на V Форуме рэгіёнаў Беларусі і Расіі. Яго правядзенне запланавана ў Магілёве ў верасні 2018-га.
Такі падыход служыць добрым падспор'ем у тым ліку для арганізацыі дзелавых візітаў прамыслоўцаў у расійскія рэгіёны. Толькі за апошнія два гады іх колькасць перавысіла дзясятак.
У шэрагу выпадкаў дэлегацыі ўзначальвалі старшыня аблвыканкама Мікалай Шарстнёў і яго першы намеснік Алег Мацкевіч.
Так, нядаўна віцебская дэлегацыя вярнулася з Калінінграда, у найбліжэйшы час арганізуюцца дзелавыя місіі ў паўднёвыя расійскія рэгіёны. Удзельнікаў дэлегацыі прымаюць на высокім узроўні, папярэдне падбіраюць патэнцыйна цікавыя кантакты, прадастаўляюць магчымасць правесці прэзентацыі для шырокага кола зацікаўленых прадпрыемстваў і арганізацый.
– У ходзе падобных візітаў мы пераконваемся, што беларуская прадукцыя карыстаецца нязменным попытам, нашы тавары запатрабаваныя, і вызначаем кропкі сутыкнення, па якіх можна развіваць узаемадзеянне, – адзначыў Канстанцін Чорны.
У кааперацыйных праектаў шмат пераваг. Яны забяспечваюць рост узаемнага гандлю, ствараюць працоўныя месцы, стымулююць выпуск канкурэнтаздольнай тэхнікі, павялічваюць падатковыя паступленні ў бюджэт. Гэта асабліва актуальна ў святле тых спрыяльных умоў, якія ствараюцца ў рамках Мытнага саюза і Адзінай эканамічнай прасторы. Аднак для таго, каб патэнцыял двухбаковага супрацоўніцтва выкарыстоўваўся ў поўнай меры, неабходна выбудоўваць узаемаадносіны на якасна іншым узроўні з улікам сучасных эканамічных рэалій.
РЭГІЯНАЛЬНЫЯ ІНІЦЫЯТЫВЫ
На думку Канстанціна Чорнага, неабходна вызначыць парадак стварэння і функцыянавання адзіных эканамічных кластараў (холдынгаў), удзельнікамі якіх у роўнай ступені выступалі б арганізацыі Расіі і Беларусі.
Напрыклад, падобныя аб'яднанні паспяхова працавалі ў ільновай галіне, калі тэхналогіі выпуску тканін адпрацоўваліся ў НДІ ў Цверы і Маскве, вырошчвання лёну – у Оршы, пашыву гатовых вырабаў – і ў Беларусі, і ў Расіі.
Але сёння фарміруецца ільновы холдынг у Смаленскай вобласці з удзелам індыйскага капіталу, а на Віцебшчыну смаленскія калегі звяртаюцца толькі з прапановамі па вывазе ільновалокну, пры гэтым не ўкладваючы рэсурсаў у яго вырошчванне і першасную апрацоўку.
Адным з перспектыўных напрамкаў для супрацоўніцтва з'яўляецца аграпрамысловы комплекс. Напрыклад, на тэрыторыі прыгранічных расійскіх абласцей размешчаны вялікія плошчы сельскагаспадарчых земляў, якія не выкарыстоўваюцца і наўрад ці будуць запатрабаваны для размяшчэння прамысловых аб'ектаў або здабычы карысных выкапняў. Іх мэтазгодна ўключыць у абарот і атрымліваць ураджай у агульную скарбонку. Тым больш што на Віцебшчыне ёсць сфарміраваная інфраструктура сельгаспрадпрыемстваў і сістэма падрыхтоўкі кадраў адпаведных спецыяльнасцей.
Людзі зацікаўлены ў атрыманні айчыннай экалагічна чыстай натуральнай сыравіны, яе перапрацоўцы і вытворчасці прадукцыі гарантаванай якасці. Пры гэтым ствараюцца новыя працоўныя месцы, што асабліва важна для мясцовага насельніцтва. Расійскія рэгіёны маюць рэсурсы, але механізму іх выкарыстання для падобных сумес ных праектаў няма.
– Калі мы гаворым пра інтэграцыю, то павінны разумець яе ў шырокім сэнсе: у вытворчасці сумес нага прадукту, падрыхтоўцы спецыялістаў, арганізацыі адзінай сістэмы збыту, – адзначыў Канстанцін Чорны. – Пры гэтым кожны рэгіён мае ўласныя напрацоўкі, перавагі, якія неабходна максімальна эфектыўна выкарыстоўваць у інтэграцыйных утварэннях, няхай гэта будзе сельгасферма ці прамысловае прадпрыемства.
Сыравіну трэба перапрацоўваць там, дзе гэта найбольш эканамічна выгадна. У вытворчасць неабходна ўключаць як мага больш удзельнікаў з абодвух бакоў, і гэты працэс, які падмацоўваецца адзінымі сертыфікатамі і рэгламентамі, не павінны парушаць ні тарыфы на электраэнергію, ні квоты на пастаўку камплектуючых і сыравіны. Трэба паклапаціцца аб стварэнні адзінага механізму гарантаванага страхавання знешнегандлёвых здзелак.
Працэсы, якія адбываюцца сёння ў эканоміцы, падштурхоўваюць да выпрацоўкі падобнай схемы супрацоўніцтва і падтрымкі яе на вышэйшым дзяржаўным узроўні, перакананы Канстанцін Чорны. У адваротным выпадку мы будзем вымушаны канкураваць адзін з адным нават у рамках адзінай эканамічнай прасторы.
– Любы інтэграцыйны працэс не можа быць стыхійным, неабходны дакладныя метады кіравання ім, канкрэтныя праекты, персанальная адказнасць за іх рэалізацыю, – падкрэсліў ён.
Складзеная схема вытворчасці, напрыклад, прадукцыі машынабудавання патрабуе звязаць у адзіны ланцужок вытворцаў металу, электронікі, гідраўлікі, праграмістаў і яшчэ дзясятка напрамкаў, якія дзейнічаюць на тэрыторыі рэгіёнаў Беларусі і Расіі. Пры гэтым цяперашняя сістэма тэндараў не ўлічвае інтэграцыйныя працэсы, а падтрымлівае таго, хто прапануе больш нізкія цэны.
– Галоўнае, каб мы самі для сябе вызначылі: ці гатовыя мы падтрымліваць стварэнне і развіццё айчынных вытворцаў тавараў і паслуг, ці будзем карыстацца тым, што прапануюць замежныя партнёры па-за Саюзам Беларусі і Расіі, якія актыўна прасоўваюць свае метады кіравання і арганізацыі вытворчасці, – дадаў Канстанцін Чорны. – Так што зацягваць з прыняццем інтэграцыйных рашэнняў нельга.
А пакуль аблвыканкам вымушаны канстатаваць: доля Расіі ў экспарце прадпрыемстваў Віцебскай вобласці знізілася да 43,4% (у 2016-м – 60%), што абумоўлена шэрагам фактараў.
У Расійскай Федэрацыі ўжосточыліся ўмовы тэндараў, пры гэтым павялічыліся тэрміны разлікаў за адгружаную прадукцыю, што фарміруе пратэрмінаваную дэбіторскую запазычанасць у беларускіх кампаній.
Расійскія партнёры арыентуюцца на вываз сыравіны, а беларускі бок разлічвае на павелічэнне долі паставак гатовай прадукцыі, якая па выніках 2017 года склалася на ўзроўні менш за 60%. Акрамя таго, у Расіі дзейнічаюць абмежаванні на пастаўку асобных прадуктаў мяса-малочнай галіны, што таксама не спрыяе нарошчванню таваразвароту.