Хто трапляе ў кабінет медыцынскага асведчання ў Віцебску?

Нетрезвыя кіроўцы і сямейныя дэбашыры, удзельнікі ДТЗ і падазраваныя ў злачынствах, наркаманы і таксікоманы. Гэта далёка не ўсе «кліенты» кабінета кругласутачнага медыцынскага асведчавання, які дзейнічае пры наркалагічным аддзяленні Віцебскага цэнтра псіхіятрыі і наркалогіі. У выхадныя і святочныя дні тут асабліва шматлюдна і нават ноч не выключэнне.

Кабінет асведчавання знаходзіцца на тэрыторыі гарадской бальніцы хуткай медыцынскай дапамогі, ён адзіны ў абласным цэнтры. Асабліва частыя госці тут - супрацоўнікі міліцыі са сваімі падапечнымі: грамадзянамі, у дачыненні да якіх пачынаецца адміністрацыйны або крымінальны працэс. Без устанаўлення наяўнасці алкагольнага або іншага ап'янэння ў такім выпадку не абысціся, бо ад гэтага часта залежыць ступень пакарання. Нядзіўна, што за сутачную змену ў выхадныя дні праз дзяжурных медыкаў, а гэта псіхіятр-нарколаг, фельчар і два спецыялісты хіміка-таксікалагічнай лабараторыі, часам праходзіць да 60-70 наведвальнікаў.

Урач Аляксандр Лебедзеў і фельчар Ірына Цвірко, з якімі я апынуўся на змене, працуюць у кабінеце асведчання адпаведна 13 і 7 гадоў. Пабачылі, вядома, шмат. Рэдкае дзяжурства абыходзіцца без п'яных ці тых, хто прыняў дозу хуліганаў, якія пагражаюць і абражаюць усіх і ўся, ды і канфлікты з міліцыянерамі, што іх суправаджаюць, часта перарастаюць у бойкі, не рэдкасць. Бываюць і кур'ёзныя сітуацыі. Напрыклад, аднойчы зімой у моцны мароз медыкам давялося працаваць у памяшканні ў верхнім адзенні і рукавіцах. Нетрывалы наведвальнік вырваўся ад міліцыянераў, разбіў аконнае шкло, хацеў бегчы, але з рашоткай, на шчасце, не справіўся. Іншым разам наркаман, які адправіўся з медработнікам у прыбіральню здаваць мачу для аналізу, ні з таго ні з гэтага вырашыў... скончыць з сабой. Разбіў аб унітаз шкляначку і паспрабаваў парэзаць аскепкам сонную артэрыю. Толькі дзякуючы майстэрству ўрачоў няўдалага самагубцу выратавалі.

Адзінаццатая гадзіна вечара, на парозе два 17-гадовыя хлапчукі ў суправаджэнні супрацоўнікаў інспекцыі па справах непаўналетніх. Міліцыянеры вылавілі іх ў адной з піцейных устаноў Віцебска. Ад наяўнасці ў іх крыві алкаголю шмат у чым будзе залежаць далейшы лёс: штраф, улік у ІДН, назіранне ў наркалога і гэтак далей.

- Набіраем поўныя грудзі паветра, павольна выдыхаем у трубачку да сігналу, - тлумачыць першаму з хлапчукоў фельчар. Праўда, малады чалавек відавочна не гарыць жаданнем хутка даведацца вынік: дыхае не ротам, а носам, хітруе…

- Мы мучымся так ледзь ці не з кожным нетрезвым наведвальнікам. - тлумачыць урач-нарколаг. - Часта, каб усталяваць ісціну, даводзіцца браць кроў для даследавання на ўтрыманне алкаголю. Сёння гэта самы дакладны метад. Для гэтага ў нас ёсць хіміка-таксікалагічная лабараторыя, якая пры неабходнасці выдае вынік на працягу паўгадзіны.

Зрэшты, спрабаваць падмануць медыцынскі алкатэстар бескарысна. Абсталяванне англійскае, прафесійнае, сертыфікаванае, нагадвае міні-камп'ютар. Кітайскія алкатэстары, якімі цяпер завалены паліцы нашых крам, і побач не стаялі. Апарат праходзіць рэгулярную паверку, і памылка вымярэнняў складае сотыя працэнты. Ды і псіхіятра-нарколага наўрад ці атрымаецца ўвесці ў зман. Толькі па адным знешнім выглядзе і размове чалавека спецыяліст можа вызначыць факт ап'янэння, а яшчэ ж ёсць розныя фізічныя тэсты, якія ашалелага чалавеку выканаць цяжка ці наогул немагчыма.

Тым часам з трэцяга разу ў хлапца ўсё ж атрымалася справіцца з алкатэстарам, а праз хвіліну прыбор выдаў вынік. І ўсё стала на свае месцы - 0,43 праміле алкаголю ў выдыханым паветры. 0,37 праміле выявілі ў яго таварыша (а факт ап'янэння фіксуецца пры больш чым 0,3 праміле). Пакуль лекар піша медыцынскае заключэнне, адзін з непаўналетніх ледзь не плачучы паўтарае:

«Я ж зрабіў толькі глыток піва».

На будучыню лепш пі малако. Здаравей будзеш, - раіць яму напрыканцы нарколаг і перадае разам з дакументамі ў распараджэнне міліцыянтаў.

Тым часам у калідоры з'яўляюцца новыя наведвальнікі, утвараецца невялікая чарга, чуваць, як яны сварацца паміж сабой і з міліцыянтамі.

- Сёння вам яшчэ шанцуе, - каментуе Аляксандр Лебедзеў. - Пакуль трапляюцца адносна ціхія кліенты. Бывала, імітавалі псіхічныя захворванні,

«страчвалі прытомнасць», падалі на падлогу, на фоне моцнага алкагольнага ап'янення ўпадалі ў белую гарачку. На шчасце, у кабінеце ўстаноўлены відэакамеры. Нярэдка наведвальнікі «забываюць», што праходзілі асведчанне, і даводзіцца з дапамогай відэазапісаў даказваць у судзе адваротнае.

Між тым у кабінет наркалога заводзяць хлопца 22-23 гадоў у кайданках. Прадставіўшыся, ён спакойна дыхае ў трубку алкатэстера, які выдае 0 праміле. Як удалося даведацца ў суправоджаючага яго супрацоўніка крымінальнага вышуку, маладога чалавека падазраюць у згвалтаванні…

Новыя наведвальнікі - патрэпаная жыццём пара сярэдніх гадоў. 35-гадовага

«кавалера» міліцыянты затрымалі са шпрыцам, у якім, магчыма, наркатычнае рэчыва, цяпер яму пагражае сур'ёзны тэрмін пазбаўлення волі. Мужчына не хавае ад медыкаў, што наркаман з 15-гадовым стажам, ужывае гераін і стаіць на ўліку ў наркалога ў цэнтры псіхіятрыі і наркалогіі. Аб гэтых страшных падрабязнасцях сваёй біяграфіі ён распавядае спакойна і неяк стомлена, жыцця ў вачах наркамана даўно няма.

Алкатэстер фіксуе ў яго 0,71 праміле алкаголю, а ў аналізе мачы знойдзены марфін. Хоць, са слоў мужчыны, ён ужываў гераін некалькі дзён таму. Столькі цяжкія наркотыкі не выводзяцца з арганізма і за тыдзень, растлумачыў лекар.

Сложней аказалася асведчыць яго 36-гадовую сяброўку. Алкатэстер не зафіксаваў алкаголю ў выдыханым паветры, але мачу на аналіз жанчына здаваць адмовілася.

«У мяне двое дзяцей дома адны, а вы мяне тут трымаеце. Я «чыстая»! Адпусціце неадкладна, я буду скардзіцца!» - патрабавала яна. Міліцыянерам і медыкам доўга давялося ёй тлумачыць, што адмова ад здачы аналізаў раўназначная прызнанню наяўнасці ў арганізме наркотыкаў або алкаголю, што і адлюстроўваецца ў медыцынскім заключэнні. Упарцілася яна невыпадкова, пазней у мачы жанчыны выявілі марфін.

- З такімі людзьмі заўсёды складана, - адзначае Аляксандр Лебедзеў. - Наркаманы ведаюць, што ім пагражаюць вялікія турэмныя тэрміны, але не могуць спыніцца. Хітруюць, падманваюць, закатываюць істэрыкі. Неяк да нас даставілі наркамана, які, каб не трапіцца, падвязваў на пояс і насіў у штанах бутэлечку з

«чыстай» мачай. Вось таму ў туалет нашы наведвальнікі ходзяць у суправаджэнні медрабоўніка.

Бліжэй да поўначы ў кабінет асведчання супрацоўнікі патрульна-паставой службы дастаўляюць яшчэ некалькі выпівак. Адзін, гадоў 30-ці, заявіў, што піў з сябрамі каньяк і пакуль не дайшоў да дома, другі, 24-гадовы хлопец, у адказ на заўвагу міліцыянераў захацеў памерацца з імі сіламі. Як і варта было чакаць, у першага выявілася 0,94 праміле алкаголю, а ў другога - амаль 2, што, між іншым, прыкладна роўна выпітай бутэльцы гарэлкі.

Зрэшты, гэта яшчэ не самы вялікі рэкорд. Медыкі расказалі, што аднойчы проста з прадпрыемства на асведчанне прывезлі рабочага, у якога алкатэстар зафіксаваў амаль 4(!) праміле. Быў і няўдалы кіроўца, які сабраўся прайсці перадрэйсавы медыцынскі агляд (у кабінеце аказваюцца і такія паслугі) з 1 праміле алкаголю ў выдыханым паветры. Дастаўлялі і вінаватага ДТЗ, у крыві ў якога выявілася 2,64 праміле. Былі і зусім юныя, 12-13-гадовыя, хлопцы, якія напіліся з сябрамі піва. А аднойчы ў пункт асведчання ў поўным складзе прыехала… брыгада хуткай дапамогі. Справа ў тым, што на выкліку хворы заявіў, што медыкі працуюць у нецвярозым стане. Прыйшлося афіцыйна даказваць адваротнае.

Пасля паўночы ў кабінет зачасцілі супрацоўнікі ДАІ з кіроўцамі, падазронымі ў знаходжанні за рулём нападпітку. Да другой гадзіны ночы прывезлі траіх. Прычым ва ўсіх фіксуецца алкагольнае ап'янэнне ад 0,45 да 1,45 праміле. Усе аўтааматары трапіліся пры звычайнай праверцы дакументаў супрацоўнікамі ДАІ. Наведвальнікі выконваюць указанні медыкаў маўкліва, апусціўшы вочы, пах алкаголю ад іх чуваць за версту. Смутак няўдалых кіроўцаў зразумець можна: усе яны цяпер застануцца без правоў як мінімум на тры гады, заплацяць вялізныя штрафы, а адзін з іх, які неаднаразова прыцягваўся да адказнасці за кіраванне ў нецвярозым стане раней, хутчэй за ўсё, пазбавіцца аўтамабіля.

- Канфіскацыя машын - адзінае выратаванне ад такіх кіроўцаў, - дзеліцца меркаваннем Аляксандр Лебедзеў. - У нас бывалі кліенты, якія трапляліся за рулём п'янымі па некалькі разоў на тыдзень і пры гэтым заяўлялі, што ўсё роўна будуць піць і ездзіць. Такім людзям няма апраўдання, і нават яны самі, калі не вельмі п'яныя, гэта разумеюць, праходзячы асведчанне.

Трэцяя гадзіна ночы, але каля дзвярэй пункта асведчання зноў спыняецца міліцэйскі аўтамабіль…

Дарэчы, пры неабходнасці тут можна прайсці асведчанне ананімна. Дадатковая інфармацыя - па тэлефоне 42-83-53.

Аляксандр Кутынко, "Віцебскія весці"