Літоўскі акцёр Юозас Будрайціс прадставіў у Віцебску фотавыставу "Маё кіно"

Вiдомы савецкi i літоўскi акцёр тэатра i кiно Юозас Будрайціс прадставiў у Вiцебску выставу фотаздымкаў, зробленых iм на здымках фільмаў. Экспазiцыя "Маё кiно. 1970-1990 гады" размясцiлася ў музеi Марка Шагала, дзе адбылася творчая сустрэча з аўтарам, паведамляе карэспандэнт БЕЛТА.

Вiцебск стаў другiм горадам Беларусi пасля Мiнска, дзе акцёр прадставiў свае працы. Сталічная публiка мела магчымасць пазнаёмiцца з фотаздымкамi мэтра кiно ў лiстападзе 2013 года падчас кiнафестывалю "Лiстапад". На здымках адлюстраваны людзi, якiя пакiнулi глыбокi след у душы акцёра: Марiна Неёлава, Вера Глаголева, Яўгенiй Леановiч, Алег Янкоўскi, Iнакенцiй Смоктуноўскi.

Прадстаўлены ў экспазiцыi i партрэт жонкi Юозаса Будрайціса. Па словах акцёра, з яго ўсё i пачалaся. "Гэты здымак зроблены ў 1969 годзе. Шчырасць гэтага партрэта заразiце мяне ўгляданнем у чалавечыя твары. Гэта стала маёй любімай справай. Падчас шматлiкiх паездак, праводзячы час у чаканнi ў аэрапортах i на вакзалах, пільна ўглядаўся ў твары i набiраў за iмi. Гэта была добрая школа, яна дала мне больш, чым магло б даць акцёрскае адукацыю", - сказаў Юозас Будрайціс, падкрэслiўшы, што ў яго няма спецыяльнай адукацыi.

"Фотаздымкi адлюстроўваюць маё жыццё ў 70-х, 80-х гадах, калi я вельмi актыўна знiмаўся ў кiно. Тады кiно было маім ладам жыцця - гэта iснаванне, гэта ўвасабленне, гэта засяроджанасць i хваляванне. А цяпер яшчэ i сум, што пакуль я там жыў, мае дзецi выраслi амаль без мяне. Гэта вельмi засмучае. Дзецi сталi прыстойнымi людзьмi, i гэтым я ўдзячны сваёй жонцы, якая здолела iх выхаваць, паралельна займаючыся сваёй навуковай працай", - распавёў акцёр.

Юозас Будрайціс падкрэсліў, што ў тыя часы акцёры вымяралі сваё жыццё не гадамі, а фільмамі. "Фільм па сучасных мерках здымаўся даволі доўга – ад 4 да 6 месяцаў. За гэты час некаторыя ўлюбляліся, іншыя нават жаніліся. А калі кіно складалася з некалькіх серый, нараджалі дзяцей. Усё жыццё праходзіла на пляцоўцы. Было шмат часу, таму што чакалі, калі пойдзе дождж, калі хмары зачыняць сонца ці наадварот, калі сонца з'явіцца з хмар, каб працягнуць здымку. Зараз не звяртаюць на гэта ўвагі, а тады вельмі строга выконвалі. Акцёры сядзелі, стаялі, палілі, чыталі. Я быў дастаткова вялікім непаседам. Мне хацелася захаваць сабе на памяць твары і вочы, якія мне былі вельмі важныя, якія я адчуваў сэрцам. Таму я падыходзіў да чалавека і казаў – паглядзі прама ў аб'ектыў", - падзяліўся ўспамінамі вядомы акцёр.

Ён адзначыў, што ў яго атрымаліся свайго роду фотаздымкі-паштоўкі творчых людзей, зробленыя ў натуральнай абстаноўцы і якія перадаюць атмасферу і антураж, што існавалі вакол і ўнутры кіно. Па словах мэтр кіно, у яго нават думкі не было, што калі-небудзь гэта будзе выстаўляцца.

"Думаў, калі пастарэю, буду разглядаць фотаздымкі і ўспамінаць гэтыя твары, гэтыя вочы. З падсвядомасці ўзнікнуць усе адчуванні, якія я выношваў на той момант, якімі я жыў у той час. Але аказалася, што гэтыя твары цікавыя не толькі мне", - канстатаваў акцёр.

Ён прызнаўся, што быў уражаны рэакцыяй гледачоў на першым вернісажы, які адбыўся ў 2010 годзе ў Маскве: "Адна жанчына глядзела на партрэт Янкоўскага і выцірала слёзы, іншая нешта шаптала і гладзіла фотаздымак Леанова".

Акцёр падкрэсліў, што ён з гонарам прымае тое, што яму выпаў гонар экспанаваць свае працы ў музеі Марка Шагала, вельмі любімага ім мастака. "Я зачараваны Віцебскам, па якім мы праехалі спяшаючыся. Цудоўны горад. Мяне ўразіў домік, дзе нарадзіўся Шагал. Хачу вярнуцца, калі стане цёпла, і можна будзе вольна шпацыраваць па Віцебску і глядзець на вуліцы, дамы. Сцены доміка Шагала здаліся мне шурпатымі і вельмі жывапіснымі. Іх хочацца дакрануцца рукамі", - падзяліўся ўражаннямі Юозас Будрайціс.

Юозас Будрайціс — савецкі і літоўскі акцёр тэатра і кіно, народны артыст Літоўскай ССР, народны артыст Літвы, кавалер ордэнаў Дружбы, Пашаны, "За заслугі" III ступені (Украіна), лаўрэат Царскасельскай мастацкай прэміі, узнагароджаны вялікім камандорскім крыжам ордэна "За заслугі перад Літвой". З 1996 па 2013 год быў аташэ па культуры пасольства Літвы ў Расіі, міністр-саветнік пасольства. Фільмаграфія Будрайціса ўключае больш за 60 фільмаў, у тым ліку "Служили два товарища" (1968), "С тобой и без тебя" (1973), "Подранки" (1976), "Богач, бедняк" (1984), "Опасный возраст" (1981), "Русский бунт" (2013), "Даун Хаус" (2013), "Коллекционер" (2013).

У 2013 годзе Юозас Будрайціс удастоены спецыяльнага прыза прэзідэнта Беларусі "За захаванне і развіццё традыцый духоўнасці ў кінамастацтве".

Алена Ціханава