Лукашэнка звяртаецца з Пасланнем да беларускага народа і Нацыянальнага сходу. Галоўныя тэзісы і заявы
Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка звярнуўся з штогадовым Пасланнем да беларускага народа і Нацыянальнага сходу. На мерапрыемства ў Палац Рэспублікі запрошаны шырокае кола ўдзельнікаў – больш за 2,5 тысячы чалавек. У ліку запрошаных – парламентарыі і дэлегацыі ад абласцей і горада Мінска, вышэйшыя службовыя асобы краіны, члены Урада, кіраўнікі дзяржаўных органаў, сродкаў масавай інфармацыі, прадстаўнікі дыпламатычнага корпуса і міжнародных арганізацый, кіраўнікі рэлігійных канфесій, парламентарыі мінулых скліканняў, прадстаўнікі рэальнага сектара эканомікі, грамадзянскай супольнасці, журналісты, моладзь.
Кіраўнік дзяржавы ў пачатку выступлення адзначыў, што традыцыя штогадовага звароту Прэзідэнта да беларускага народа і Парламента ў нашай краіне існуе больш чвэрці стагоддзя:
– Гэта свайго роду палітычны дыялог, у якім удзельнічаюць усе: Прэзідэнт, Урад, кіраўнікі ўсіх узроўняў, дэпутаты, грамадскія арганізацыі, грамадзяне… Я абсалютна аддаю сабе справаздачу, так ужо склалася, па загадзе Гасподзь, можа быць, мы з вамі вялі такую палітыку, што за гэтым залам сёння назіраюць мільёны і мільёны вачэй. Я ўважліва сачыў за вашымі пажаданнямі ў СМІ, хто і што хацеў бы сёння пачуць. Я вас разумею, але вы зразумеце мяне. Па-першае, гэта штогадовае Пасланне, па-другое, гэта канцэнтраваны погляд на сітуацыю ў краіне і за яе межамі і задачы на будучыню. І трэцяе: мы прадугледзелі адказы на пытанні. Гэта такі дэмакратычны крок. Я думаю, разам з вамі мы знойдзем сёння адказы на ўсе пытанні, якія стаяць перад нашым грамадствам.
Аляксандр Лукашэнка таксама падкрэсліў:
– Усімі намаганнямі Злучаных Штатаў і іх сатэлітаў у роднай нам краіне развязана поўнамаштабная вайна «да апошняга ўкраінца» (цытую), у выніку якой толькі на працягу года загінула і скалечана каля паўмільёна чалавек з абодвух бакоў. Мільёны сталі бежанцамі. На гарызонце ўу выніку замаячыла трэцяя сусветная з ядзернымі пажарамі, – адзначыў Аляксандр Лукашэнка.
Кіраўнік дзяржавы заявіў, што прадчуванне эпохальных перамен літаральна вітае ў паветры. Свет будзе іншым. Ён таксама адзначыў, што ў імкненні да мірнага стварэння насуперак выклікам, якія ставіць час, мы, беларусы, не самотныя:
– Мала каму падабаецца бачыць, як іскра па лініі Захад – Усход.Як з'яўляюцца новыя раздзяляльныя лініі і зноў апускаецца «жалезная заслона». Ніхто не хоча адчуваць на сабе наступствы вар'яцкіх і бескарысных санкцыйных войнаў. І гэта галоўнае. Народы не разумеюць, як можа быць сумяшчальная ідэалогія глабальнага міжнароднага праекта ўстойлівага развіцця з такімі «дасягненнямі» сучаснасці, як небывалы голад, эпідэміі, маральная дэградацыя, разгул анамальных каштоўнасцей. Такога ў сусветнай гісторыі яшчэ не было!
Прэзідэнт Беларусі перакананы, што галоўным знешнепалітычным трэндам пасля дзяржаўнага перавароту ва Украіне стала ўступленне ў НАТА і прапановы Паўночнаатлантычнаму блоку размясціць яго ваенныя базы на тэрыторыі Украіны.
Разумеючы нависшую пагрозу вайны, кіраўніцтва Расійскай Федэрацыі запатрабавала гарантый бяспекі ад спонсараў ператварэння Украіны ў анты-Расію. Беларускі лідар расказаў, якой была рэакцыя Захаду:
– Скажу шчыра сёння. Мне ў апошні час вельмі часта з пэўнымі ўплывовымі коламі на Захадзе давялося абмяркоўваць гэту тэму. Яны, як і раней, кажуць: «Ну гэта было несур'ёзна, ну што там Пуцін прапанаваў. Гэта ж была несур'ёзная прапанова, мы на гэта проста не маглі пайсці». Я іх перарываю і кажу: «Хлопцы, ну калі гэта была несур'ёзная прапанова і нічога не значачая (бо Пуцін прасіў: дайце пісьмовыя гарантыі), ну чаму вы не напісалі яму гэтыя гарантыі? У патрэбны момант вы, як звычайна, плюнулі б на гэтыя гарантыі. Але калі заб penjelasan вайна, чаму вы не далі на паперы хаця б гэтыя гарантыі?» Цішыня.
Прэзідэнт падкрэсліў, што сёння прынцыпы сацыяльнай справядлівасці ў свеце парушаны:
Аляксандр Лукашэнка звярнуў увагу на тое, што сёння ўнікальны, асаблівы момант, якога не будзе ні ў гісторыі Расіі, Беларусі і Украіны, ні ў сусветнай гісторыі, асабліва еўрапейскай.
– Пытанне адно: што рабіць? Усё вы разумееце і ведаеце: шлях адзін – перамовы. Перамовы без папярэдніх умоў. Ну што за цуды? Прэзідэнт суверэннай незалежнай краіны (Уладзімір Зяленскі. – Заўв. рэд.) падпісвае ўказ, які тычыцца менавіта яго, ізабараняе сабе весці перамовы аб міры. Гэта проста смешна, кажу вам, як Прэзідэнт. Калі ты не хочаш весці перамовы, ну так не вядзі іх, навошта падпісваць гэты ўказ і смяшыць усіх людзей. Што ты гэтым хочаш прадэманстраваць?
Аляксандр Лукашэнка канстатаваў, што, пра што б ні ішла размова, якія б працэсы ні аналізаваліся ў наш час, мы пастаянна ўпіраемся ў пытанне ўкраінскага канфлікту:
– Давайце і мы прынамсі ў агульных рысах яе закранем. Пры гэтым я хачу заўважыць: я ў гэтым фармаце не хачу паглыбляцца ў падзеі ўкраінскага крызісу. Хоць я быў у эпіцэнтры гэтага крызісу, я, як ніхто іншы, быў паглынуты тым, што адбываецца ва Украіне, і цяпер я «адтуль не вылез». Я знаходжуся там – можа быць, нават больш, чым асобныя з тых, хто павінен быць паглынуты прычынамі развіцця і наступствамі гэтага канфлікту. Таму – чыста схематычна.
Прэзідэнт Беларусі нагадаў пра тое, што выказаныя раней прапановы аб міры кіраўніцтвам Украіны адхіляліся.
– Я часта казаў, што я, як сабачка, бегаў ад аднаго прэзідэнта да другога і перадаваў розныя пасылы. Мне было вельмі важна спыніць гэту вайну… І калі нічога не атрымлівалася, я рызыкнуў, прапанаваў: добра, раз так здарылася паміж блізкімі братамі, давайце тады мы станем паміж вамі і ўвядзем памежныя войскі на той мяжы ў 450 кіламетраў, якую патрабавалі ўкраінцы неадкладна аддаць пад кантроль Украіны. Але і на гэта тагачасныя кіраўнікі Украіны не пайшлі. А калі перамовы сталі фактам, памятаеце, тут, у Мінску, як цяпер стала вядома, гэта былі не перамовы – гэта было прыкрыццё! Выйграны час выкарыстоўваўся Захадам для мілітарызацыі Украіны і ўзбраення яе арміі.
Кіраўнік дзяржавы падзяліўся
– Я скажу больш: гэта не трэба хаваць нікому. І з аднаго, і з другога боку на фронце вайскоўцы і людзі не разумеюць, за што яны ваююць і заўтра павінны ісці гінуць. Мы перажылі тую вайну, мы разумелі, што мы абаранялі сваю зямлю, фашысты забівалі не толькі вайскоўцаў – яны палілі ўсё запар. Гэта была іншая вайна. Тады адзін бок разумеў, што ён выйграе. Сёння абодва бакі разумеюць, што дамагацца перамогі нельга. Украінцы лічаць, што яны перамогуць, – гэта глупства! Нельга перамагчы ядзерную дзяржаву. Калі расійскае кіраўніцтва зразумее, што сітуацыя пагражае распадам Расіі, будзе ўжыта самая страшная зброя. Гэтага дапусціць нельга. Але небяспечна і тое, што людзі, якія не разумеюць, за што ваююць, на лініі сутыкнення дамовяцца.
Беларускі лідар расказаў аб найгоршым сцэнарыі развіцця падзей ва Украіне:
– Зараз, як вы чуеце, шмат размоў аб контрнаступленні УСУ, узброеных сіл Украіны. На мой погляд, гэта надзвычай небяспечна. Гэта горшае, што магчыма ў цяперашніх умовах. Таму што можа перакрэсліць усе надзеі на перамоўны працэс і прывесці да незваротнай эскалацыі канфлікту. Разумееце, што здарыцца? Разлічваць на перамогу з дзяржавай, якая валодае ядзернай зброяй, – вар'яцтва. Што для нас? Вайна не там, недзе далёка ў Афганістане, Сірыі, Лівіі, яна ўжо ў нас, за нашым плотам – востры канфлікт. Унутры – вы бачыце, што адбываецца. Адбываецца тое, аб чым я вас папярэджваў у 2020 годзе. Яны паспрабавалі тады ўсё і падышлі да адзінага ваеннага варыянту, каб нас зламаць. Вось гэта і адбываецца. Нагода заўсёды знойдзецца.
Прэзідэнт адзначыў, што лёгкай выбарчай кампаніі не было ў гісторыі Беларусі і не прадбачыцца, пакуль яна існуе як суверэнная дзяржава. На думку беларускага лідара, ужо сёння, не чакаючы электаральнай кампаніі, варта абмеркаваць з людзьмі, якія пытанні будуць вынесены на ўзровень першага канстытуцыйнага складу УНС.
– Нам трэба пачаць абмеркаванне праекта новай Канцэпцыі нацыянальнай бяспекі – так, як мы рабілі гэта з праектам Канстытуцыі, – дадаў Аляксандр Лукашэнка. – У цяперашні час гэта вельмі востра гучыць. Да людзей трэба пайсці і патлумачыць. І ў цэлым дыялог з людзьмі, пачаты напярэдадні канстытуцыйнага рэферэндуму, варта працягнуць на месцах, у студэнцкіх аўдыторыях, на заводах, у арганізацыях. Не час спыняцца. Не трэба думаць, што мы ўсё і ўсім растлумачылі.
Звяртаючыся да прысутных у зале Палаца Рэспублікі, Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў:
– Мае дзеці прэзідэнтамі не будуць! Вы павінны гэта памятаць і таксама не «абсмольваць», не гаварыць наэту тему. Но мы вместе с вами, пакуль мы жывыя, сваіх заваёў не аддадзім! А не аддадзім, значыць, будзем жыць мы, а будзем жыць мы – будуць жыць нашы дзеці!
– Вы думаеце, гэта ўсё проста так? У іх ёсць канкрэтныя планы, і яны не саромеюцца пра гэта гаварыць адкрыта. Прывяду канкрэтныя прыклады. Цытата генеральнага інспектара узброеных сіл Германіі генерал-палкоўніка Цорна ў канцы мінулага года: «Беларусь можа ўступіць у вайну, – працягнуў ён. – У гэтым выпадку краінам – членам НАТА варта пачаць таемныя аперацыі на яе тэрыторыі. НАТА павінна падрыхтавацца падтрымаць ваеннымі сродкамі палітычныя змены ва Усходняй Еўропе. Такімі зменамі могуць стаць дэмакратычная рэвалюцыя і народнае паўстанне ў Беларусі». Бачыце? Мы яшчэ не ўступілі нікуды, а яны ўжо гэта пачалі. Яны хочуць палітычных змен, але ўжо з стрэльбай у руках. Прыйсці да нас і ажыццявіць гэтыя палітычныя змены.
Паводле слоў Прэзідэнта, трэба вельмі тонка бачыць, што ў свеце адбываецца і наогул, і асабліва на Захадзе. Тым больш што дэструктыўныя працэсы будуць пагаршацца. Адказваючы на абвінавачванні з боку Украіны тыпу «ты там лёг пад Пуціна», беларускі лідар заявіў:
– Ды не пад каго я не клаўся, мы яшчэ не зусім… Яны (украінскае кіраўніцтва. – Заўв. рэд.) забыліся, хто першым увёў санкцыі супраць Беларусі? Хто забараніў палёты над сваёй тэрыторыяй? Хто вас прасіў бегчы наперадзе паравоза? І цяпер вы ад мяне прасіце нейкай лаяльнасці, патрабуеце ад мяне, каб я пачаў ваяваць супраць Пуціна, супраць Расіі? Агідныя вы людзі, вы не разумееце нашага менталітэту – тыя, хто ва ўладзе ва Украіне. Таму пакутуе і ўкраінскі народ, і нам нясалодка.
Кіраўнік дзяржавы заявіў, што Беларусь спрабуюць уцягнуць у вайну, асабліва стараннічаюць нашы заходнія суседзі. Прэзідэнт прывёў канкрэтныя факты:
– На ваенныя патрэбы ў 2023 годзе Польшча плануе накіраваць каля 21 мільярда еўра або прыкладна 3 працэнты ад ВУП – на 70 працэнтаў больш, чым у 2022 годзе. Нават амерыканцы сабе такога росту не дазвалялі. Да 2024 года гэтая лічба можа вырасці да 28 мільярдаў еўра, больш за 4 працэнты ад ВУП. Гэта ў два разы больш, што патрабавала НАТА. Навошта? Хто пагражае Польшчы?
Кіраўнік дзяржавы ў пачатку выступлення адзначыў, што традыцыя штогадовага звароту Прэзідэнта да беларускага народа і Парламента ў нашай краіне існуе больш чвэрці стагоддзя:
– Гэта свайго роду палітычны дыялог, у якім удзельнічаюць усе: Прэзідэнт, Урад, кіраўнікі ўсіх узроўняў, дэпутаты, грамадскія арганізацыі, грамадзяне… Я абсалютна аддаю сабе справаздачу, так ужо склалася, па загадзе Гасподзь, можа быць, мы з вамі вялі такую палітыку, што за гэтым залам сёння назіраюць мільёны і мільёны вачэй. Я ўважліва сачыў за вашымі пажаданнямі ў СМІ, хто і што хацеў бы сёння пачуць. Я вас разумею, але вы зразумеце мяне. Па-першае, гэта штогадовае Пасланне, па-другое, гэта канцэнтраваны погляд на сітуацыю ў краіне і за яе межамі і задачы на будучыню. І трэцяе: мы прадугледзелі адказы на пытанні. Гэта такі дэмакратычны крок. Я думаю, разам з вамі мы знойдзем сёння адказы на ўсе пытанні, якія стаяць перад нашым грамадствам.
Аляксандр Лукашэнка таксама падкрэсліў:
– Пытанні, якія ставім, датычацца кожнага беларуса. Тэмы, котякія мы абмяркоўваем, – ад жыцця. У цэнтры рашэнняў, якія прымаем, імкненне да захавання міру, стварэнне на дабро будучыні Беларусі, сацыяльная справядлівасць. Гэта нашы дэмакратычныя каштоўнасці, сапраўдныя каштоўнасці! Скажу больш, гэта – аснова нашай нацыянальнай ідэі, якую рэльефна вызначыў цяперашні час. І служыць гэтай ідэі павінны мы ўсе – і словам, і справай. Асабліва цяпер, калі на планеце становіцца ўсё менш і менш месца для бяспечнага і годнага жыцця.
Абстаноўка ў свеце
Прэзідэнт дадаў, што на гарызонце замаячыла трэцяя сусветная з ядзернымі пажарамі, пазбегнуць гэтага можна толькі шляхам перамоваў.– Усімі намаганнямі Злучаных Штатаў і іх сатэлітаў у роднай нам краіне развязана поўнамаштабная вайна «да апошняга ўкраінца» (цытую), у выніку якой толькі на працягу года загінула і скалечана каля паўмільёна чалавек з абодвух бакоў. Мільёны сталі бежанцамі. На гарызонце ўу выніку замаячыла трэцяя сусветная з ядзернымі пажарамі, – адзначыў Аляксандр Лукашэнка.
Кіраўнік дзяржавы заявіў, што прадчуванне эпохальных перамен літаральна вітае ў паветры. Свет будзе іншым. Ён таксама адзначыў, што ў імкненні да мірнага стварэння насуперак выклікам, якія ставіць час, мы, беларусы, не самотныя:
– Мала каму падабаецца бачыць, як іскра па лініі Захад – Усход.Як з'яўляюцца новыя раздзяляльныя лініі і зноў апускаецца «жалезная заслона». Ніхто не хоча адчуваць на сабе наступствы вар'яцкіх і бескарысных санкцыйных войнаў. І гэта галоўнае. Народы не разумеюць, як можа быць сумяшчальная ідэалогія глабальнага міжнароднага праекта ўстойлівага развіцця з такімі «дасягненнямі» сучаснасці, як небывалы голад, эпідэміі, маральная дэградацыя, разгул анамальных каштоўнасцей. Такога ў сусветнай гісторыі яшчэ не было!
Прэзідэнт Беларусі перакананы, што галоўным знешнепалітычным трэндам пасля дзяржаўнага перавароту ва Украіне стала ўступленне ў НАТА і прапановы Паўночнаатлантычнаму блоку размясціць яго ваенныя базы на тэрыторыі Украіны.
Разумеючы нависшую пагрозу вайны, кіраўніцтва Расійскай Федэрацыі запатрабавала гарантый бяспекі ад спонсараў ператварэння Украіны ў анты-Расію. Беларускі лідар расказаў, якой была рэакцыя Захаду:
– Скажу шчыра сёння. Мне ў апошні час вельмі часта з пэўнымі ўплывовымі коламі на Захадзе давялося абмяркоўваць гэту тэму. Яны, як і раней, кажуць: «Ну гэта было несур'ёзна, ну што там Пуцін прапанаваў. Гэта ж была несур'ёзная прапанова, мы на гэта проста не маглі пайсці». Я іх перарываю і кажу: «Хлопцы, ну калі гэта была несур'ёзная прапанова і нічога не значачая (бо Пуцін прасіў: дайце пісьмовыя гарантыі), ну чаму вы не напісалі яму гэтыя гарантыі? У патрэбны момант вы, як звычайна, плюнулі б на гэтыя гарантыі. Але калі заб penjelasan вайна, чаму вы не далі на паперы хаця б гэтыя гарантыі?» Цішыня.
Прэзідэнт падкрэсліў, што сёння прынцыпы сацыяльнай справядлівасці ў свеце парушаны:
– Чалавецтва плаўна вядуць да так званага новага свету, у якім будуць мільярды «лішніх» людзей – беспраўных, галодных, жабракоў, але затое нібыта свабодных у самых разнастайных лібералістычных праявах. Якіх – вы ведаеце. Людзі гэта адчуваюць і выходзяць на вуліцы. Паглядзіце, што адбываецца на Захадзе, у той жа Францыі. Такія дзяржавы, як Беларусь, – не проста раздражняльнік. Мы пагроза гэтаму праекту. Таму што ідзём сваёй дарогай. Вось гэтай дарогай, спрабуючы падтрымаць свой народ, сваіх людзей, працаўнікоў.
Акрамя таго, беларускі лідар звярнуў увагу на важную праблему: народы Еўропы ўцягваюць у канфлікт з Расіяй, у проціборства з Кітаем:
– Сёння народы Еўропы ўцягнуты ў неабдуманую гонку ўзбраенняў, пагружаны ў эканамічную стагнацыю і маральную дэпрэсію. Іх уцягваюць у канфлікт з Расіяй, у проціборства з Кітаем. І глядзіце: нават варухнуцца баяцца! Вы думаеце, яны хацелі свае «Леапарды» туды (ва Украіну. – Заўв. аўт.) пастаўляць? Асабліва немцы, якіх прымусілі яшчэ больш іх вырабляць і туды пастаўляць. Хацелі? Не! А вязуць туды ўсё. З абкама ў Вашынгтоне сказалі – і павезлі. Вось дысцыпліна!
Беларусь і Расія
Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што абстаноўка, якая складваецца вакол краіны, стала прычынай актывізацыі перамоваў з Прэзідэнтам Расіі Уладзімірам Пуціным аб вяртанні ў Беларусь ядзернай зброі, якая была выведзена ў 90-х гадах.
– Менавіта аб вяртанні ядзернай зброі. Тады пад гарантыі. Ніякіх санкцый супраць тых, хто вывеў, ніякага ціску, ніякага планавання наступлення і рэвалюцый. Усё растаптана, усё парушана. Я маю права паставіць пытанне і вярнуць ядзерную зброю, якую тады яшчэ, да мяне, вар'яты падпісалі, абавязацельствы яе вяртання. Я памятаю, на мяне ціснулі. Я прыпыніў гэты вывад. Не стаў вывозіць у 1994-м і 1995-м зброю і быў падвергнуты найжорсткішаму ціску з боку не толькі Захаду, але і з боку Прэзідэнта Расіі. Я сказаў: «Не, я не буду вывозіць». Як цяпер памятаю. Ён мне адказаў: «Не, але ты зразумей: раздушаць, знішчаць. Дык
і абслугоўваць ты не зможаш стратэгічныя боегалоўкі».Украінскі канфлікт
Гаворачы аб украінскім крызісе, Прэзідэнт падкрэсліў, што трэба спыніцца, пакуль не пачалася эскалацыя канфлікту:– Паспрабую рызыкнуць прапанаваць спыніць баявыя дзеянні.– Так, многія цяпер, асабліва ў Расіі, скажуць: мы ўжо спынялі, тады, на Данбасе. З улікам тых умоў спыніць баявыя дзеянні, перамір'е аб'явіць без права перамяшчэння групоўкі войскаў з абодвух бакоў, без права перакідання зброі і боепрыпасаў, жывой сілы і тэхнікі. Усё, мёртва, замерлі! І калі Захад у чарговы раз паспрабуе выкарыстаць паўзу ў баявых дзеяннях для ўзмацнення сваіх пазіцый падманам, Расія абавязана задзейнічаць усю моц ВПК і арміі для прадухілення эскалацыі канфлікту: і фосфарныя боепрыпасы, і збеднены ўран, і ўзбагачаны ўран. Усё павінна пайсці ў справу, калі ў чарговы раз будзе падман і будзе заўважана хоць найменшае рух праз мяжу з аднаго ці з другога боку, падрыхтоўка да атакі. Ваенныя мяне зразумеюць. Усе пытанні тэрытарыяльныя, аднаўленчыя, бяспекі і іншыя трэба і магчыма вырашыць за сталом перамоваў без папярэдніх умоў. Гэта ж смешна, дыпламаты разумеюць: калі ты ідзеш на перамовы, якія могуць быць умовы?
Аляксандр Лукашэнка звярнуў увагу на тое, што сёння ўнікальны, асаблівы момант, якога не будзе ні ў гісторыі Расіі, Беларусі і Украіны, ні ў сусветнай гісторыі, асабліва еўрапейскай.
– Пытанне адно: што рабіць? Усё вы разумееце і ведаеце: шлях адзін – перамовы. Перамовы без папярэдніх умоў. Ну што за цуды? Прэзідэнт суверэннай незалежнай краіны (Уладзімір Зяленскі. – Заўв. рэд.) падпісвае ўказ, які тычыцца менавіта яго, ізабараняе сабе весці перамовы аб міры. Гэта проста смешна, кажу вам, як Прэзідэнт. Калі ты не хочаш весці перамовы, ну так не вядзі іх, навошта падпісваць гэты ўказ і смяшыць усіх людзей. Што ты гэтым хочаш прадэманстраваць?
Аляксандр Лукашэнка канстатаваў, што, пра што б ні ішла размова, якія б працэсы ні аналізаваліся ў наш час, мы пастаянна ўпіраемся ў пытанне ўкраінскага канфлікту:
– Давайце і мы прынамсі ў агульных рысах яе закранем. Пры гэтым я хачу заўважыць: я ў гэтым фармаце не хачу паглыбляцца ў падзеі ўкраінскага крызісу. Хоць я быў у эпіцэнтры гэтага крызісу, я, як ніхто іншы, быў паглынуты тым, што адбываецца ва Украіне, і цяпер я «адтуль не вылез». Я знаходжуся там – можа быць, нават больш, чым асобныя з тых, хто павінен быць паглынуты прычынамі развіцця і наступствамі гэтага канфлікту. Таму – чыста схематычна.
Прэзідэнт Беларусі нагадаў пра тое, што выказаныя раней прапановы аб міры кіраўніцтвам Украіны адхіляліся.
– Я часта казаў, што я, як сабачка, бегаў ад аднаго прэзідэнта да другога і перадаваў розныя пасылы. Мне было вельмі важна спыніць гэту вайну… І калі нічога не атрымлівалася, я рызыкнуў, прапанаваў: добра, раз так здарылася паміж блізкімі братамі, давайце тады мы станем паміж вамі і ўвядзем памежныя войскі на той мяжы ў 450 кіламетраў, якую патрабавалі ўкраінцы неадкладна аддаць пад кантроль Украіны. Але і на гэта тагачасныя кіраўнікі Украіны не пайшлі. А калі перамовы сталі фактам, памятаеце, тут, у Мінску, як цяпер стала вядома, гэта былі не перамовы – гэта было прыкрыццё! Выйграны час выкарыстоўваўся Захадам для мілітарызацыі Украіны і ўзбраення яе арміі.
Кіраўнік дзяржавы падзяліўся
– Я скажу больш: гэта не трэба хаваць нікому. І з аднаго, і з другога боку на фронце вайскоўцы і людзі не разумеюць, за што яны ваююць і заўтра павінны ісці гінуць. Мы перажылі тую вайну, мы разумелі, што мы абаранялі сваю зямлю, фашысты забівалі не толькі вайскоўцаў – яны палілі ўсё запар. Гэта была іншая вайна. Тады адзін бок разумеў, што ён выйграе. Сёння абодва бакі разумеюць, што дамагацца перамогі нельга. Украінцы лічаць, што яны перамогуць, – гэта глупства! Нельга перамагчы ядзерную дзяржаву. Калі расійскае кіраўніцтва зразумее, што сітуацыя пагражае распадам Расіі, будзе ўжыта самая страшная зброя. Гэтага дапусціць нельга. Але небяспечна і тое, што людзі, якія не разумеюць, за што ваююць, на лініі сутыкнення дамовяцца.
Беларускі лідар расказаў аб найгоршым сцэнарыі развіцця падзей ва Украіне:
– Зараз, як вы чуеце, шмат размоў аб контрнаступленні УСУ, узброеных сіл Украіны. На мой погляд, гэта надзвычай небяспечна. Гэта горшае, што магчыма ў цяперашніх умовах. Таму што можа перакрэсліць усе надзеі на перамоўны працэс і прывесці да незваротнай эскалацыі канфлікту. Разумееце, што здарыцца? Разлічваць на перамогу з дзяржавай, якая валодае ядзернай зброяй, – вар'яцтва. Што для нас? Вайна не там, недзе далёка ў Афганістане, Сірыі, Лівіі, яна ўжо ў нас, за нашым плотам – востры канфлікт. Унутры – вы бачыце, што адбываецца. Адбываецца тое, аб чым я вас папярэджваў у 2020 годзе. Яны паспрабавалі тады ўсё і падышлі да адзінага ваеннага варыянту, каб нас зламаць. Вось гэта і адбываецца. Нагода заўсёды знойдзецца.
Канстытуцыя і дзяржаўнасць
Лукашэнка таксама назваў найважнейшае дасягненне гісторыі беларускай дзяржаўнасці. Ён нагадаў, што палітычнай большасцю ў мінулым годзе на канстытуцыйным узроўні мы вызначылі шэраг новых стратэгічных напрамкаў. Прычым захавалі пераемнасць палітычных традыцый.– Гэта найважнейшае дасягненне гісторыі нашай дзяржаўнасці, – упэўнены Прэзідэнт. – Я выключна ўдзячны вам усім, хто ўключыўся ў абмеркаванне новай рэдакцыі Асноўнага Закона, хто прыняў удзел у рэферэндуме 2022 года. Гэта мільёны. Такога адзінства наша гісторыя не ведала. Дзясяткі тысяч прапаноў былі разгледжаны, усе канструктыўныя ідэі прааналізаваны і знайшлі адлюстраванне калі не ў Канстытуцыі, то ў іншых нарматыўных прававых актах.
Прэзідэнт адзначыў, што лёгкай выбарчай кампаніі не было ў гісторыі Беларусі і не прадбачыцца, пакуль яна існуе як суверэнная дзяржава. На думку беларускага лідара, ужо сёння, не чакаючы электаральнай кампаніі, варта абмеркаваць з людзьмі, якія пытанні будуць вынесены на ўзровень першага канстытуцыйнага складу УНС.
– Нам трэба пачаць абмеркаванне праекта новай Канцэпцыі нацыянальнай бяспекі – так, як мы рабілі гэта з праектам Канстытуцыі, – дадаў Аляксандр Лукашэнка. – У цяперашні час гэта вельмі востра гучыць. Да людзей трэба пайсці і патлумачыць. І ў цэлым дыялог з людзьмі, пачаты напярэдадні канстытуцыйнага рэферэндуму, варта працягнуць на месцах, у студэнцкіх аўдыторыях, на заводах, у арганізацыях. Не час спыняцца. Не трэба думаць, што мы ўсё і ўсім растлумачылі.
Звяртаючыся да прысутных у зале Палаца Рэспублікі, Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў:
– Мае дзеці прэзідэнтамі не будуць! Вы павінны гэта памятаць і таксама не «абсмольваць», не гаварыць наэту тему. Но мы вместе с вами, пакуль мы жывыя, сваіх заваёў не аддадзім! А не аддадзім, значыць, будзем жыць мы, а будзем жыць мы – будуць жыць нашы дзеці!
Супрацьстаянне Захаду
Аляксандр Лукашэнка таксама расказаў, што намышляў Захад супраць Беларусі. Паводле яго слоў, нядобразычліўцы рыхтуюць і закідаюць тэрарыстаў у нашу краіну для правядзення дыверсій і актаў запалохвання. Яны спрабуюць стварыць падпольныя экстрэмісцкія ячэйкі для каардынацыі пратэстнай дзейнасці, перадаюць узбраенне і фінансавыя сродкі.– Вы думаеце, гэта ўсё проста так? У іх ёсць канкрэтныя планы, і яны не саромеюцца пра гэта гаварыць адкрыта. Прывяду канкрэтныя прыклады. Цытата генеральнага інспектара узброеных сіл Германіі генерал-палкоўніка Цорна ў канцы мінулага года: «Беларусь можа ўступіць у вайну, – працягнуў ён. – У гэтым выпадку краінам – членам НАТА варта пачаць таемныя аперацыі на яе тэрыторыі. НАТА павінна падрыхтавацца падтрымаць ваеннымі сродкамі палітычныя змены ва Усходняй Еўропе. Такімі зменамі могуць стаць дэмакратычная рэвалюцыя і народнае паўстанне ў Беларусі». Бачыце? Мы яшчэ не ўступілі нікуды, а яны ўжо гэта пачалі. Яны хочуць палітычных змен, але ўжо з стрэльбай у руках. Прыйсці да нас і ажыццявіць гэтыя палітычныя змены.
Паводле слоў Прэзідэнта, трэба вельмі тонка бачыць, што ў свеце адбываецца і наогул, і асабліва на Захадзе. Тым больш што дэструктыўныя працэсы будуць пагаршацца. Адказваючы на абвінавачванні з боку Украіны тыпу «ты там лёг пад Пуціна», беларускі лідар заявіў:
– Ды не пад каго я не клаўся, мы яшчэ не зусім… Яны (украінскае кіраўніцтва. – Заўв. рэд.) забыліся, хто першым увёў санкцыі супраць Беларусі? Хто забараніў палёты над сваёй тэрыторыяй? Хто вас прасіў бегчы наперадзе паравоза? І цяпер вы ад мяне прасіце нейкай лаяльнасці, патрабуеце ад мяне, каб я пачаў ваяваць супраць Пуціна, супраць Расіі? Агідныя вы людзі, вы не разумееце нашага менталітэту – тыя, хто ва ўладзе ва Украіне. Таму пакутуе і ўкраінскі народ, і нам нясалодка.
Кіраўнік дзяржавы заявіў, што Беларусь спрабуюць уцягнуць у вайну, асабліва стараннічаюць нашы заходнія суседзі. Прэзідэнт прывёў канкрэтныя факты:
– На ваенныя патрэбы ў 2023 годзе Польшча плануе накіраваць каля 21 мільярда еўра або прыкладна 3 працэнты ад ВУП – на 70 працэнтаў больш, чым у 2022 годзе. Нават амерыканцы сабе такога росту не дазвалялі. Да 2024 года гэтая лічба можа вырасці да 28 мільярдаў еўра, больш за 4 працэнты ад ВУП. Гэта ў два разы больш, што патрабавала НАТА. Навошта? Хто пагражае Польшчы?
Суверэнітэт і незалежнасць
Толькі грамадзяне Беларусі, як падкрэсліў Прэзідэнт, маюць права гаварыць аб сваіх нацыянальных інтарэсах і вызначаць нацыянальныя ідэі далейшага развіцця. Беларускі лідар назваў першую ўмову суверэнітэту і незалежнасці – гэта народнае адзінства:– Мы, беларусы, заўсёды дэманстравалі яго ў пераломныя моманты гісторыі. Менавіта адзінства давала нам сілы для перамогі над ворагамі і абставінамі. Так было ў гады рэвалюцыйных ліхалеццяў, калі беларускі народ не выпусціў шанец стварэння асноў нацыянальнай дзяржаўнасці. Так было ў 39-м мінулага стагоддзя, калі ўз'ядналіся нашы гістарычныя землі, што было б немагчыма без імкнення беларусаў жыць у адной сям'і. Так было ў гады Вялікай Айчыннай вайны, калі акупанты сутыкнуліся з па-сапраўднаму ўсенародным супрацівам, беспрэцэдэнтным у гісторыі свету. І плячом да пляча хто з намі стаяў тады ў лясах і балотах? Нашы славяне, нашы рускія людзі. Адсюль адказ, чаму мы сёння з імі. У цяжкае пасляваеннае час, у ліхія 90-я, у перыяд сусветных крызісаў і пандэмію беларусы заўсёды былі адзіныя перад тртрудносцяў і выклікаў. Я чуў вас, вы чулі мяне. Усе разам мы выстаялі пад націскам ліберальных мадэляў, выцягнуўшы краіну з разрухі, з прорвы, – заявіў Прэзідэнт. – Мы захавалі пераемнасць гістарычных эпох і традыцый. І ўсе стратэгічныя рашэнні мы прымалі самі. Як бы нас ні абвінавачвалі, што намі нехта кіруе. Самі! Прымалі (рашэнні. – Заўв. рэд.) пераважнай большасцю галасоў на рэферэндумах, на выбарах, падтрымліваючы палітычны курс краіны, якому прытрымліваемся амаль тры дзесяцігоддзі.
Кіраўнік дзяржавы згадаў важныя ўмовы захавання суверэнітэту і незалежнасці – гістарычную памяць і нашы нацыянальныя традыцыі. Ён растлумачыў:– Мы, беларусы, народ з багатай тысячагадовай гісторыяй, у якой перапляліся эпохі росквіту і падзення многіх дзяржаў, створаных на нашых землях. Вытокі беларускай дзяржаўнасці – гэта фундамент нашага суверэнітэту. Амаль трэць стагоддзя тэма вытокаў дзяржаўнасці выклікае бурныя дыскусіі і вострыя спрэчкі ў акадэмічным асяроддзі і грамадстве. Асабліва непакояцца «свядомыя»: сядзяць за мяжой і ўсё шукаюць неславянскія вытокі беларусаў. Ды яшчэ пад чужым кіраўніцтвам заходніх куратараў. Гісторыя для іх – зброя, яны так і кажуць. Таму сам час прымусіў нас заняць больш жорсткую дзяржаўную пазіцыю ў пытаннях захавання гістарычнай праўды, даць прынцыповую, бескампрамісную ацэнку асобным фактам.Кіраўнік дзяржавы расказаў, якім будзе агульны адказ Беларусі, Расіі, Кітая і Ірана на спробы ціску ЗША:
– Спробы ЗША захаваць сусветнае панаванне засяроджаны на эканамічным удушэнні Расіі, пазначанай у амерыканскай стратэгіі як крыніцаник «збояў і нестабільнасці» ў глабальным маштабе, – растлумачыў Прэзідэнт Беларусі. – У іх назрэвае процістаянне і з Кітаем, які Вашынгтон лічыць найбольш сур’ёзным геапалітычным выклікам. Іран даўно ўжо для Штатаў вораг нумар адзін у рэгіёне. А што, іншыя краіны Усходу і Поўдня ў захапленні ад сусветнага парадку па заходніх лекалах? Не. Усе ж бачаць – гэта працяг той жа каланіяльнай палітыкі, толькі на новым вітку свайго развіцця. Калі краіна мае самастойнасць у распараджэнні сваімі рэсурсамі, нацыянальны суверэнітэт у вызначэнні сваёй знешняй і ўнутранай палітыкі, то гэта ўжо нагода для санкцый, а часам і для ваеннага ўмяшання.Эканоміка і развіццё краіны
Кажучы пра тое, што ў Беларусі выбудаваны гандлёвыя адносіны амаль з усімі краінамі свету, Прэзідэнт азначыў безумоўны прыярытэт для нашай транспартнай галіны:
– Знойдзены новыя лагістычныя шляхі, запрацавалі пагадненні з Расіяй у транспартнай сферы, у аўтамабільных, авіяцыйных, чыгуначных перавозках, на сённяшні дзень ужо задзейнічана 20 расійскіх марскіх партоў. Але далей гэтага недастаткова. Стварэнне ўласнай партовай інфраструктуры і новыя сухапутныя маршруты ў напрамку Кітая, Ірана і іншых краін Азіі павінны стаць безумоўным прыярытэтам нашай транспартнай галіны. Усе гэтыя задачы – пытанне не толькі матэрыяльнага дабрабыту Беларусі. Будзем і надалей самі сябе карміць, апранаць, забяспечваць жыллём і іншымі дабротамі цывілізацыі – будзем самі вырашаць, як нам жыць.
Прэзідэнт назваў напрамак, па якім неабходна працаваць, каб нашы людзі не з’язджалі з рэгіёнаў у сталіцу:
– Мы даўно і шмат гаворым пра дээўрбанізацыю, пра стварэнне камфортных умоў для жыцця ў сельскай мясцовасці. Хто захоча з’ехаць з аграгасёлка, раённага цэнтра, калі створым працоўныя месцы з зарплатай на ўзроўні не ніжэй за сярэднюю па вобласці ці галіне, забяспечым людзей жыллём з неабходнай інфраструктурай? Ніхто з такой мясцовасці не з'едзе. Людзям патрэбна праца там, дзе яны жывуць. І рэалізацыя ў бягучай пяцігодцы прынцыпу «адзін раён – адзін праект» заклікана спрыяць стварэнню працоўных месцаў і занятасці насельніцтва.
Аляксандр Лукашэнка заявіў, што самае галоўнае ўмова суверэнітэту і незалежнасці – эканоміка:
– Можна было прасцей сказаць, канцэнтравана выказацца: дайце мне эканоміку – усё астатняе я зраблю без вас. Вось ужо тры дзесяцігоддзі фундаментам дзяржаўнай палітыкі Беларусі з'яўляецца сацыяльна арыентаваная эканоміка. Гэтая палітыка паспяховая, народ яе падтрымлівае. Па ўсіх паказчыках, якія характарызуюць сацыяльную няроўнасць, Беларусь ставіцца да найбольш паспяховых краін. Мы стварылі дзяржаву без алігархаў, не дапусціўшы
ці канцэнтрацыі капіталу і ўласнасці ў адных руках, усе нацыянальныя багацці належаць народу. Таму менавіта эканоміка, якая забяспечвае сацыяльную абароненасць грамадзян, з'яўляецца галоўнай мішэнню Захаду. Пытанне не ў розніцы менталітэтаў, не ў адрозненнях палітычных сістэм Захаду і Усходу. Усё значна прасцей і прымітыўней: ні суверэнная Беларусь, ні суверэнная Расія з моцнай эканомікай нікому не патрэбныя.
Прэзідэнт адзначыў, што кожны куток нашай радзімы мае свой непаўторны культурны і прыродны каларыт, але эканамічнае развіццё ўсіх абласцей павінна быць справядлівым і збалансаваным – гэта прыярытэт праграмы развіцця рэгіёнаў.
Кіраўнік дзяржавы заявіў, што цяпер самы ўдалы час для выпуску прадукцыі, у тым ліку сумесна з Расіяй:
– Пара б канчаткова пазбавіцца ад чужых балтоў і гаек і выпускаць свой прадукт. У тым ліку прадукт Саюзнай дзяржавы. Удумайцеся: толькі рынак аўтакампанентаў для транспартнага машынабудавання, імпартаваных на тэрыторыю Беларусі і Расіі ў 2021 годзе, склаў 19 мільярдаў долараў. А гэта нашы кампетэнцыі, у нас ёсць адпаведны завод. Мы можам гэта пашыраць. Чаму павольна гэта робім?
Аляксандр Лукашэнка закрануў і пытанне развіцця IT-сферы ў Беларусі. Ён адзначыў, што маштабная цыфравізацыя, пра якую Урад гаворыць гадамі, пакуль буксуе:
– Статус IT-краіны прадугледжвае стварэнне прадукту для патрэб уласнай эканомікі ў першую чаргу. Для гэтага даваліся прэферэнцыі. Аддачы пакуль не вельмі відаць. Вы памятаеце, з якімі цяжкасцямі мы сутыкнуліся, калі супраць нас увялі тэхналагічныя санкцыі. Мы ўбачылі, як залежныя ад замежнага праграмнага забеспячэння і якія рызыкі гэта нясе. А ўявіце, да чаго маглі б прывесці збоі ў праграмным забеспячэнні на буйных хімічных прадпрыемствах або, да прыкладу, на атамнай электрастанцыі (чаго яны хацелі б там, за мяжой) і якія мы б атрымалі праблемы з разлікамі ў фінансавай сферы. Таму стварэнне айчыннага софту і яго ўкараненне павінны стаць безумоўным прыярытэтам для ўсіх арганізацый, якія займаюцца адпаведнымі распрацоўкамі.
Аляксандр Лукашэнка нагадаў, што ў Беларусі цалкам забяспечана харчовая бяспека. Ён дадаў, што цяжкасці былі, аднак за суверэнітэт давядзецца плаціць.
– Ці мы шмат заплацілі? Ці мы нешта страцілі? Мы яшчэ і не пачалі плаціць. З большага ўсё так жа цёпла, утульна ў дамах, у крамах на паліцах прадукты, нават для самых вытанчаных гурманаўнов, детишки ходят в школы и университеты. Порядок и безопасность на улицах. А ведь потерять это можно в один момент. И мы тоже видим, как это происходит, – сказал Президент.
Глава белорусского государства заявил, что предстоящее вступление Беларуси в ШОС в качестве полноправного члена открывает новые перспективы:
– Эта организация сегодня является одним из самых крупных в мире региональных объединений. С ним мы сами станем сильнее и сделаем его более сильным, предоставив дополнительные возможности для сотрудничества по многим направлениям, включая производственную кооперацию и логистику. И продолжим Шелковый путь.Здоровье нации и семейные ценности
Во время выступления Президент также призвал особое внимание уделить юным белорусам. Для них необходимо создавать самые комфортные условия.
– Здоровье детей – вопрос в том числе демографической безопасности, без чего нет смысла думать о завтрашнем дне. Для кого строим Беларусь, уютный комфортный дом? Наше поколение сберегло этот «дагледжаны куточак», приняв его из рук наших родителей. Но кто здесь будет жить завтра? Кто сбережет родной язык, память о нашей героической истории, кто будет ухаживать за могилами предков, «берагчы спадчыну»? Будет ли звучать детский смех в хоромах, которые многие настроили в период так называемой диктатуры? Чтобы крепко стоять на своей земле, нас, белорусов, должно быть значительно больше – это важнейшее условие суверенитета. И государство делает много, чтобы обеспечить условия. Оказывается масштабная поддержка семьям, воспитывающим детей. Будущие мамы окружены заботой. Система здравоохранения берет под патронаж деток еще до их рождения, система образования создает систему по уходу за детьми с раннего возраста: ясельные группы, детские садики. За мамой сохраняется рабочее место, тем самымдзяржава дапамагае забяспечыць баланс сям'і і кар'еры. Для шматдзетных – асаблівыя ўмовы: жыллё, сямейны капітал, бясплатнае харчаванне ў садзе і школе і многае іншае. Вось кажу гэта, і мозг свідруе адна праблема: мы забяспечваем шматдзетных, а бо ёсць тысячы фактаў, калі грошы аддаём, а яны бацькамі прапіваюцца. Вы ведаеце, што шматдзетныя сем'і – гэта не заўсёды шакалад. Чаго б нам ні каштавала, Ураду і губернатарам вырашыць праблему. Я перад вамі паставіў гэтае пытанне. Калі вы бачыце, што сям'я прапівае гэтыя сродкі і да дзяцей яны не даходзяць, прыміце рашэнне і забяспечце дзяцей!
Аляксандр Лукашэнка таксама падняў тэму выхавання дзяцей і сямейнай прапаганды. Ён упэўнены, што культ паўнавартаснай сям'і павінен быць стылем жыцця беларусаў.
– Толькі так мы зможам быць упэўнены, што наступныя за намі пакаленні будуць прырастаць. А значыць – моцна трымаць суверэнітэт у сваіх руках і гарантавана жыць у міры, – дадаў ён.
Прэзідэнт раскрытыкаваў існуючую сістэму выплат дапамогі за нараджэнне дзяцей і запэўніў, што дасць указанне Ураду і губернатарам вывучыць гэтае пытанне.
Аляксандр Лукашэнка заявіў, што ў краіне створаны і забяспечаны ўсім неабходным міжраённыя цэнтры, у якіх дыягностыка і лячэнне праводзяцца не горш, чым у сталічных клініках, укараняюцца навацыі.
– Ніякія санкцыі не змогуць і не павінны паўплываць на ўзровень нашага медыцынскага абслугоўвання. Таму на асаблівым кантролі вытворчасць беларускіх лекавых прэпаратаў. Іх долю неабходна пастаянна павышаць, асартымент – пашыраць. Такія ж патрабаванні да айчынных тэхналагічных інавацый і абуправленнем, – падкрэсліў Кіраўнік дзяржавы.– Мы «сем Я» – шэсць абласцей і сталіца, гэта наш лозунг, – канстатаваў Прэзідэнт. – Нельга сцягваць усе рэсурсы ў Мінск, каб у выніку дапусціць гіперцэнтралізацыю. Нельга агулам заігрывацца ў так званую аптымізацыю, канцэнтруючы рабочую сілу і кампетэнцыі выключна ў абласных цэнтрах і сталіцы за кошт скарачэння рэгіянальнай сеткі.Прэзідэнт падкрэсліў, што ў Беларусі выступаюць за захаванне традыцыйных сямейных каштоўнасцей.– Давайце будзем шчырымі: дзяржава не павінна купляць дзяцей у бацькоў. Яна можа дапамагчы выгадаваць будучых грамадзян, убяспечыць іх, забяспечыць сацыяльныя гарантыі і магчымасці для развіцця.Кіраўнік дзяржавы расказаў, што ў Беларусі створаны ўсе ўмовы, каб жанчына магла рэалізаваць сябе як маці і як прафесіянал. Прэзідэнт таксама адзначыў, што не варта зацяняць ролю бацькі ў выхаванні дзяцей. Дзень бацькі, які быў абвешчаны ў краіне летась, закліканы падкрэсліць, што кіраўнік сям'і адыгрывае важную ролю не толькі ў забеспячэнні даходаў у сям'і. Моцнае плячо неабходна для паўнавартаснага выхавання дзіцяці.
– Таму сродкі масавай інфармацыі, кінавытворчасць, культурныя праекты павінны працаваць на ідэю адраджэння традыцый вялікай, поўнай, класічнай сям'і, – акцэнтаваў увагу Аляксандр Лукашэнка.Адкрытасць да дыялогу
Аляксандр Лукашэнка паведаміў, што Беларусь адкрыта для дыялогу з Захадам. Але наша пазіцыя нязменная – супрацоўнічаць толькі з тымі, хто паважае беларускі народ, толькі пры ўмове захавання нацыянальных інтарсов Беларусі.– Не мы зачыняем дзверы ў нашых адносінах, не мы нагнятаем зашкальваючы градус палітычнай напружанасці, не мы бразгаем зброяй ля межаў. Мы адкрыты для ўсякага дыялогу. Вы нашы суседзі, еўрапейцы. Мы гатовы з вамі супрацоўнічаць і рабіць усё тое, што магчыма ў цяперашніх умовах. Міласці просім. Але мы заўсёды выступалі за ўмацаванне мер даверу і бяспекі ў рэгіёне. Таму ў свой час высунулі ініцыятыву «Хельсінкі-2». Мы заўсёды былі і застаемся паслядоўнымі партнёрамі ў прадухіленні пагроз трансгранічнага характару і павышэнні мер узаемнага даверу. Менавіта мы рабілі ўсё магчымае, каб спыніць ваенныя дзеянні ва Украіне і ўсталяваць мір, такі патрэбны для нашых братоў украінцаў і расіян.Прэзідэнт падкрэсліў, што за ўсе гады незалежнасці Беларусь не знаходзілася ў такой трывожнай і пагрозлівай для яе бяспекі сітуацыі, як сёння.
– Унутры краіны разгарнулі кампанію па выманні грашовых сродкаў ашуканцамі, уцягванні нашай моладзі ў проціпраўную дзейнасць і экстрэмізм, – адзначыў Аляксандр Лукашэнка. – За ўсімі фактамі стаяць спецслужбы сумежных дзяржаў. Наш знешнепалітычны адказ на ўсю гэту вакханалію – ва ўскораным развіцці адносін з нашымі саюзнікамі. Так званы разварот на Усход у нашай палітыцы ёсць самая разумная рэальнасць, прадыктаваная духам часу. У рэшце рэшт, як мы ведаем, сонца заходзіць на захадзе, а ўстае на ўсходзе.
Прэзідэнт адзначыў, што беларусы рады прымаць у сваю нацыянальную сям'ю ўсіх, хто падзяляе нашы духоўна-маральныя прынцыпы.– Вядома, мы рады прымаць у сваю нацыянальную сям'ю ўсіх, хто падзяляе нашы духоўна-маральныя прынцыпы, хто так жа, як і мы, клапоціцца пра будучыню, хоча выхаваць сваіх дзяцей на традыцыйных каштоўнасцях. На беларускай зямлі знаходзяць новы дом і новую радзіму тысячы замежнікаў. Сем'ямі адны хаваюцца ад вайны. Іншыя шукаюць сацыяльнай стабільнасці і абароненасці. Хтосьці бяжыць ад заганаў заходняй цывілізацыі. Як правило, гэта людзі з кампетэнцыямі, адукаваныя, разумныя, з залатымі рукамі. Яны хочуць развівацца, вучыцца, ствараць. Нам варта падумаць аб стварэнні для іх пэўных умоў, якія б стымулявалі пераезд да нас такіх людзей, у тым ліку тых, хто хоча перавезці свой бізнес сюды. Усе гэтыя механізмы павінны працаваць. Нам не трэба саромецца. Для нашых былых суайчыннікаў, ураджэнцаў нашай савецкай радзімы (цяпер я не пра збеглых, хоць і па іх мы вырашылі пытанне), – ім у самы час вяртацца да каранёў. На Захадзе градус русафобіі такі, што трэба сур'ёзна задумацца аб бяспецы свайго жыцця і жыцця сваіх дзяцей. Лягчэй не будзе.Абароненасць і бяспека
Важнай умовай суверэнітэту і незалежнасці Прэзідэнт Беларусі назваў абароненасць дзяржавы. Аляксандр Лукашэнка падрабязна спыніўся на гэтым, выступаючы з Пасланнем беларускаму народу і Парламенту.
– Нікому не трэба тлумачыць, навошта дзяржаве патрэбна моцная, узброеная па апошнім слове тэхнікі армія, навошта трэба развіваць уласную ваенную прамысловасць, наколькі важна ні ад каго не залежаць у гэтым пытанні... Чым больш мы хочам жыць у мірнай суверэннай дзяржаве, тым мацнейшымі мы павінны быць. Гэта аксіёма. Для тых, хто не зразумеў, паўтару яшчэ раз: Беларусь – міралюбная краіна, мы не плануем ні на кога нападаць, не хочам ні з кім ваяваць. Не хочам! Мы яшчэ не пахавалі апошняга салдата і мірнага жыхара, якіх страцілі ў гады Вялікай Айчыннай. Мы ўсім сэрцам хочам, каб тая вайна засталася апошняй у гісторыі нашай зямлі, прасякнутай крывёю і слязамі. Нам хапіла болю! Але жыццё прымушае нас порах трымаць сухім, таму што сапраўдны твар так званай заходняй дыпламатыі мы ведаем. Аб міры, імкненні знайсці кампраміс там ніхто ніколі не думаў і не думае. Мы засвоілі гэты ўрок яшчэ раней, калі гарантыі нашай бяспекі з боку Захаду па Будапештскім мемарандуме зніклі разам з вывадам апошняй ядзернай ракеты з нашай тэрыторыі. Наперад мы будзем зыходзіць з таго, што абяцанні заходніх
х палітыкаў, нават змацаваныя высокімі подпісамі, нічога не каштуюць. Веры ім больш няма, і не толькі ў нас. Гаворка ідзе пра глабальную страту даверу паміж дзяржавамі.
Прэзідэнт паведаміў, што даў загад вайскоўцам аднавіць пляцоўкі, на якіх былі размешчаны ядзерныя боегалоўкі «Топаль». Кіраўнік дзяржавы таксама распавёў пра ваенную тэхніку, якая знаходзіцца на ўзбраенні:
– Беларускія ракетчыкі асвоілі айчынны камплект «Паланэз», карыстаецца каласальным попытам. Хачу, каб грамадскасць ведала: беларускі «Паланэз» не саступае амерыканскаму HIMARS, якім сёння ваююць украінцы. А па многіх характарыстыках нават пераўзыходзіць яго. Наша армія атрымала яшчэ больш магутны ракетны комплекс «Іскандэр». Гэта зброя не ведае роўных у свеце.
Лукашэнка дапусціў, што выпадак з гродзенскім тэрарыстам – не апошняя спроба зладзіць у Беларусі казус беллі (нагода для пачатку вайны). Спробы дэстабілізаваць Беларусь ваенным чынам або праз тэракты ні да чаго не прывядуць:
– Мы выдатна разумеем, што гэта не апошняя спроба зладзіць тут казус беллі (нагода для пачатку вайны), справакаваць і ўцягнуць нас вядома куды. Але і свае рызыкі яны хай добра пралічаць. Па Гродне вы заўважылі: у палон нікога не бярэм. Аказаў супраціўленне – да Госпада бога, прабачце мяне, гэта было маё распараджэнне. Больш таго, найжорсткішае патрабаванне да сілавікоў: не дай бог загіне хоць адзін вайсковец пры падобных аперацыях. Не дай бог!Выхаванне новага пакалення
Лукашэнка таксама ўказаў на важнасць выхаваўчага элемента ў адукацыі:
– Да нас едуць (інстранцы – рэд.) у тым ліку з-за ведаў. Сёння Беларусь з'яўляецца адукацыйным хабам Усходняй Еўропы, дзе створаны ўсе ўмовы для атрымання фундаментальнай і прыкладной адукацыі па самым шырокім спектры спецыяльнасцей. Аднак у першую чаргу айчынная адукацыя павінна адпавядаць запытам беларускай эканомікі. А гэта дарога з двухбаковым рухам. Хто, калі не кіраўніцтва прадпрыемстваў, ведае, у якіх кадрах мае патрэбу галіна? І памятаем, што ўся сістэма адукацыі павінна быць накіравана ў будучыню: фарміраваць работніка новага тыпу – пісьменнага, гнуткага, ініцыятыўнага, гатовага жыць і працаваць у адкрытым інфармацыйным грамадстве. Гэта датычыцца ўсіх спецыяльнасцей – ад камбайнера і будаўнікоў да ўрачоў, – сказаў Прэзідэнт. – Другое і найважнейшае – у дзіцячых садках, школах, сярэдніх спецыяльных і вышэйшых навучальных установах фарміруецца духоўны і маральны аблік нацыі. Каласальная адказнасць ляжыць на плячах выхавальнікаў, школьных настаўнікаў, выкладчыкаў ВНУ – захаванне пераемнасці нашых традыцыйных каштоўнасцей. Галоўнае ў іх – любоў да сваёй краіны. І скажу зноў, таму што актуальна: выхаваць патрыёта можа толькі патрыёт. У гэтым у нас каласальнае ўпушчэнне. Як я казаў пра ахову здароўя, хачу сказаць пра адукацыю: трэба страсянуць наш рэктарскі корпус. 20-ы год вы бачылі: ціхенька адседзеліся, яны нібыта ні пры чым. Не-не, я не хачу ценю кінуць на ўсіх. Але ёсць у нас асобныя, якія перасталі не тое што бегчы – ісці перасталі. Звярніце на гэта ўвагу.
Адпаведзі на пытанні
Кіраўнік дзяржавы выказаўся і на тэму тактычнай ядзернай зброі. Адказваючы на пытанне старшыні Свіслацкага райвыканкама Аляксандра Версоцкага аб рэакцыі збеглых і Захаду, аб размяшчэнні ядАб ядзернай зброі на тэрыторыі Беларусі і аб тым, што можа паслужыць спусковым кручком для яе прымянення, Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка сказаў наступнае:
– Мы не пераступім ініцыятыўна мяжу Беларусі. Ніколі. Нам дастаткова сваёй зямлі. Я толькі што гаварыў аб дэмаграфічнай бяспецы. Дай бог нам у два разы больш людзей на гэтай тэрыторыі, чым ёсць цяпер. Таму мы не збіраемся ні на кога нападаць. Але мы і не дапусцім, каб бот чужога салдата або замежніка, недружалюбна нам настроенага, перайшоў нашу мяжу. Будзем рэагаваць адэкватна.
Прэзідэнт Беларусі расказаў аб стаўленні да англасаксаў і аб тым, што многія ў Еўропе ўжо працвярэзілі:
– Час не прыйшоў. Але вы пераканайцеся, што англасаксы розныя. Нават на самым высокім узроўні. Нават тыя, хто супраць нас так ці інакш арганізуе тэрарыстычныя акты і мерапрыемствы рознага роду. Яны ўсе розныя. Таму не будзем паўтараць іх памылкі і ісці агулам. Але тое, што трэба называць сваімі імёнамі асобныя рэчы і мерапрыемствы, – гэта дакладна трэба. Я з вамі згодны. Думаю, што і Урад, і губернатары, і новы міністр адукацыі гэта пачуюць. Што тычыцца «ашчэцініцца», джунглі… Ведаеце, разумныя людзі ў джунглі ходзяць з асцярогай. Таму я іх папярэджваю: хай акуратней з нашымі джунглямі.
Аляксандр Лукашэнка патлумачыў, чаму расійская армія – другая наймацнейшая ў свеце – пакуль не можа справіцца з украінскай:
– Першапачаткова ў Расіі быў пэўны перакос у узбраенні. Яны надалі больш увагі перспектыўным распрацоўкам. Першымі ў свеце стварылі гіпергукавую зброю, у іх самыя новыя сістэмы стратэгічнага ўзбраення – «Ярс», «Сармат». Гэта велізарныя грошы. Але ў той жа час значна менш увагі было ў
дзелена артылерыі: «Градам», «Ураганам», «Тарнада». І грошай не хапала, бо яны пайшлі на перспектыўныя распрацоўкі. Нібыта будучая вайна не на зямлі, а дзесьці ў космасе. А ўкраінскі досвед паказаў, што немагчыма перамагчы без гранатамётаў, кулямётаў, без аўтаматаў, без самага элементарнага. Нельга перамагчы без «Градаў», «Тарнада», «Урагана». Гэта ўсё зброя і ў нас маецца», – канстатаваў беларускі лідар.
? Гэта мне спецыялісты падкінулі тэзіс, дзе перавернута ўсё дагары нагамі і дзе – я спецыяльна яго прачытаў – нічога не перасякаецца. Ну што значыць «павінны мы ўдзельнічаць у змяненні свету ці падладжвацца»? Дарагія мае, не пакутуйце глабалізмам! Дзе трэба, там трэба падладжвацца, не трэба надзімаць шчокі. Расія – якая глабальная краіна – і вы бачыце, як спрабуюць яе разарваць і раздушыць. А мы надзімем шчокі і ні пад што не будзем падладжвацца? Дзе трэба для краіны, там трэба падладжвацца. Але ўдзельнічаць у змяненні гэтага свету мы павінны! Бо інакш гэта зробяць без нас – і нашы інтарэсы ўлічаны не будуць. На мой погляд, гэта па-беларуску адказ на гэтае пытанне – толькі так, з нашымі саюзнікамі.
Прэзідэнт таксама ўказаў на годны ўзровень працы беларускіх спецслужбаў і дадаў, што іх прафесіяналізмам захапляюцца ў іншых краінах:
«Вы бачылі, як імгненна сістэма адрэагавала на правакацыю ў Мачулішчах. Вось вам і дыктатура. Зрабілі, што нават усе замежныя спецслужбы захапляюцца гэтым. Мы атрымалі гэтыя сігналы з захапленнем... Але ведайце, мы будзем і далей так працаваць, у тым ліку супраць вас. Гэта была бліскучая аперацыя. Яна будзе ў падручніках. Мы хутка адшукалі гэтага дыверсанта і ўсіх, хто гэтаму дапамагаў. Сёння ў засценках 30 мярзотнікаў.
Беларускі лідар лічыць, што цяпер сапраўды важна ўдзельнічаць у змене гэтага свету. Інакш гэта зробяць без нас:
«Што значыць плыць у фарватары чужых інтарэсаў, рэльефна паказвае ўкраінская тэма. І ці можна назваць самастойнай палітыку Арганізацыі Аб'яднаных Нацый, АБСЕ, Міжнароднага валютнага фонду, шэрагу іншых міжнародных структур, якія даўно абслугоўваюць інтарэсы глабалістаў? Такім чынам, мы выходзім на вельмі важную думку. Калі свет мяняецца, ці павінны мы пад яго падладжвацца, ці мы павінны ўдзельнічаць у яго змене? Быць староннім назіральнікам, праглынаючы чужыя ідэі, чужыя нам рашэнні, ці дзейнічаць актыўна са сваімі саюзнікамі? Праглынаць ідэі ці дзейнічаць? Прыстасоўвацца ці ўдзельнічаць у змене?»
Прэзідэнт звярнуўся да беларускага народа:
– Мы будуем сваю палітыку не на тым, каб кагосьці захапіць, паглынуць. Наша ваенная дактрына – зямная аснова. Мы павінны быць гатовыя нанесці непрымальны ўрон агрэсарам. Калі яны будуць ведаць, што адказ будзе такім, які для іх непрымальны, яны ніколі сюды не ўступяць. Вось з чаго я зыходжу. У нас для гэтага ўсё ёсць. Акрамя таго, мы надаём абароне нашай Радзімы усенародны характар. Гэта не проста лозунг. Мы ўжо дастаткова далёка прасунуліся ў развіцці тэрытарыяльнай абароны.
Лукашэнка таксама падкрэсліў, што на прыкладзе працы УНС мы павінны паказаць Захаду сапраўдную дэмакратыю:
– Усебеларускае народнае сход – гэта не копія Парламента, не дубліруючы орган. УНС павінна вырашаць сур'ёзныя пытанні. Яно не павінна замінаць працаваць існуючым органам улады: і Прэзідэнту, і Ураду, губернатарам і гэтак далей.
Кіраўнік дзяржавы пракаментаваў рашэнне МАК аб удзеле беларускіх і расійскіх спартсменаў у міжнародных спаборніцтвах:
– Такі спорт нам не патрэбны. Нікакі гэта ўжо не спорт. Гэта накірунак палітыкі, і нават не палітыкі – гэта ўжо накірунак вайны. Вы ведаеце, хто гэта зацягнуў, чаму гэта адбываецца. Калі яны ўлезлі ў Сірыю, Лівію, калі яны ўмяшаліся ў Афганістан, Ірак разбамбілі… Ніхто ж іх (ЗША. – Заўв. рэд.) не адхіліў. Гэта значыць, яны сёння ўжо кіруюць усім. У МАК «абгаўняліся», прабачце. Яны справіцца ўжо не могуць у свеце з гэтымі працэсамі…
Успамінаючы падзеі 2020 года, Прэзідэнт Беларусі адзначыў:
– Большасцю мы выстаялі ў 20-м. Гэта відавочна нават для тых, хто кіраваў тым варварскім бліцкрыгам. Праўда, час бы ім ужо публічна прызнаць сваю паразу. Па-чалавечылыжамі, па-добраму сустракаючыся з тымі заходнікамі, я ім казаў: «Мужыкі, ну прайгралі. Ну прайгралі, ну прызнайце, што прайгралі, і пачнем будаваць неяк нашы адносіны, якія можна сёння пабудаваць».
Кіраўнік дзяржавы даў наступныя даручэнні Рэспубліканскаму савету па гістарычнай палітыцы:
– Неабходна выпрацаваць адзіныя падыходы ў інтэрпрэтацыі эпахальных падзей. Скажу больш канкрэтна: людзі павінны ведаць, хто нашы героі, выхоўваць на іх прыкладах новыя пакаленні беларусаў. Хатынь, Ала, Боркі, Брэсцкая крэпасць і ўсе месцы трагедыі і подзвігу беларускага народа, народаў СССР, адным словам, народа-пераможцы павінны стаць месцам паломніцтва і пакланення. У першую чаргу для нашых дзяцей.
Лукашэнка зрабіў акцэнт на тым, што нашы авіязаводы вырабляюць амаль 500 відаў дэталяў для расійскіх самалётаў. Ён запатрабаваў актыўней прасоўваць прадукцыю беларускіхзапатрабаваў яшчэ больш актыўна прасоўваць прадукцыю беларускага машынабудавання на расійскі рынак:
— З расійскімі партнёрамі плануем запусціць каля 15 праектаў машынабудавання, якія маюць інвестыцыйна-кааперацыйны эфект. Пытанні іх фінансавання вырашаны, але разгортваемся павольна. Будзем вырабляць шырокую лінейку прадукцыі – ад высокаінтэлектуальных інтэгральных мікрасхем да кар'ерных самазвалаў і сельскагаспадарчых машын.
Аляксандр Лукашэнка заявіў, што адна з архіважных задач у эканоміцы – захаваць набраны тэмп развіцця інжынерна-транспартнай інфраструктуры:
– Аб'ёмы дарожнага будаўніцтва, уводу жылля, добраўпарадкаванне населеных пунктаў – залог камфортнага пражывання ў рэгіёнах. Трэба вярнуцца да маштабнага будаўніцтва бетонных аўтамагістралей. За гэта попыт будзе найжорсткішы. Я папярэджваў асобных членаў Урада. Мы ж закупілі да гэтых санкцый самае сучаснае абсталяванне. Бетонныя дарогі – гэта наша выратаванне ў нашых умовах надвор'я. Гэта даўгавечнасць. Гэта задача для Урада і мясцовых органаў.
Прэзідэнт Беларусі запэўніў, што ў краіне ёсць магчымасці для фінансавання важных інфраструктурных аб'ектаў:
– Гэта справа нашага гонару. Сёння ў гэтай зале прысутнічае ў поўным складзе Урад, з якім мы не раз абмяркоўвалі гэтае пытанне. Скончыць гэту працу – справа гонару. Грошы на гэта ёсць, таму трэба скончыць гэтыя праекты. Калі будзе нешта не так, калі сарваны нейкія праекты, дакладзіце мне праз Качанаву (Наталля Качанава, старшыня Савета Рэспублікі. – Заўв. рэд.), у гэтым я разбяруся. На гэты конт былі дадзены мае адпаведныя распараджэнні, грошы на гэта выдзелены.
br/>
Кіраўнік дзяржавы упэўнены, што Беларусь не прайграе інфармацыйную вайну. Ён прызнаў, што нашы журналісты і палітолагі цяпер «на вастрыі»:
– Вы малайцы, вы шчыра змагаецеся за сваю краіну. Цяпер ідзе вострая фаза інфармацыйнай вайны. Гэта ўжо не проціборства, гэта вайна, якая развязана ў тым ліку супраць нас. Мы навучыліся ваяваць, кантрактаваць. Мы не можам прайграць гэту вайну. Прайграем інфармацыйную вайну – значыць, акунемся ў вайну сапраўдную. У бліжэйшы час прымем меры, каб узмацніць прапаганду і агітацыю. Прапагандаваць будзем лепшае, агітаваць будзем за лепшае.
У развіцці эканомікі краіны найважнейшай задачай Прэзідэнт назваў імпартазамяшчэнне і павышэнне долі інавацыйнай вытворчасці:
– Мы не павінны залежаць ад капрызаў заходніх палітычных эліт, якія абмяжоўваюць свабоду цывілізаванага бізнесу. Гэта пытанне нацыянальнай бяспекі. Тут шырокае поле для рэалізацыі самых смелых задумак беларускіх вучоных. Паглядзіце, на тых вытворчасцях, дзе гэта зразумелі даўно, мы маем рост экспарту і насычэння нашага рынку высакаякаснымі таварамі.
Кіраўнік дзяржавы расказаў, што неабходна рабіць беларусам для захавання незалежнасці нашай дзяржавы:
– Калі Прэзідэнту трэба ўмешвацца і вучыць то таму, то гэтаму, то «Макдоналдс» нейкі перарабляць у «Макбай» ці яшчэ нешта, то ў мяне кроў закіпае. Вы ж хочаце быць суверэннымі і незалежнымі. Як жа вы будзеце суверэннымі і незалежнымі, калі вы не бачыце, што творыцца ў вас пад нагамі? Таму я заўсёды кажу: займайцеся сваёй справай. Зрабіце кожны на сваім ме, асабліва прадстаўнікі ўлады, тое, што вы павінны зрабіць. А дэпутаты, сенатары, я вас прашу, не прагінайцеся пад насельніцтва. Там, дзе трэба дапамагчы, дапамагайце, патрабуйце. Але там, дзе трэба гэтага выбаршчыка прымусіць зрабіць, прымусьце! Гэта датычыцца і прафсаюзаў, і будучых партыйных лідараў.Аляксандр Лукашэнка зделал заявление о том, что Беларусь не намерена обменивать осужденного в стране Анджея Почобута на снятие ограничений в пунктах пропуска на белорусско-польской границе. Вместе с тем Глава государства назвал условия, на которых подобного рода обмен мог бы состояться, и предложил свои варианты.– Скажу публічна: калі яны хочуць Пачобута абмяняць на нешта, ну так у Польшчы «Лахушко»… Зрэшты, праводзіць такі абмен «адзін на адзін» Беларусь не стане. Толькі калі ў краіну вернуць усю групу, якая назвала сябе «НАУ» і размяшчаецца ў Польшчы. Перадайце ім. Да вечара вырашым пытанне. Я не супраць, – дадаў Прэзідэнт.
Характарызуючы сусветную геапалітычную абстаноўку, Кіраўнік дзяржавы заўважыў:
– Не ўсё так проста. У прынятай у кастрычніку 2022 года стратэгіі нацыянальнай бяспекі ЗША ўказана, што для дасягнення сваіх стратэгічных мэт намаганні будуць накіраваны на інвеставанне ў крыніцы і інструменты амерыканскай моцы і ўплыву, уключаючы ўзброеныя сілы. У тым ліку ў мэтах «абароны правоў чалавека ад Беларусі да Сіньцзяна». Сур'ёзна? Яны збіраюцца займацца абаронай правоў чалавека ад Беларусі да Сіньцзяна – да Кітая! У той час як рэпартажы з вуліц Лос-Анджэлеса, Дэтройта, Тэхаса ўсё больш нагадваюць зводкі з фронту. Паглядзіце заакіянскія тэлеканалы: тысячы людзей гінуць ад нікім не кантраляванай зброі і разгулу бандытызму, а нямала ад рук так называемых праваахоўнікамі, прычым пры сумнеўных абставінах. І ніхто не прымае меры! І Трамп, і цяперашні «сонны Джо» – яны нічога не могуць зрабіць! Але ці так не могуць? Не хочуць! Таму што трэба наступіць на хвост вытворцам зброі. А як жа наступіць, а грошы ж адкуль? Вось і ўся іх незалежнасць (не ведаю, ад каго) і іх правы чалавека. Захацелі – зрабілі б.
Адказваючы на пытанне аб ядзерным арсенале, Кіраўнік дзяржавы заве́рыў, што бескантрольнай зброі ў Беларусі няма і быць не можа:«Усё будзе па законе і па правілах. Бескантрольнай зброі ў Беларусі няма і быць не можа. Таму кіраваць усім тым, што ёсць у Беларусі, будзем мы тут».Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што ў нашым грамадстве не павінна быць ніякай прапаганды нетрадыцыйных адносін:
– Гэтага ў нашым грамадстве быць не павінна. Я жанчын у гэтым плане не абвінавачваю. Значыць, мы недагледзелі. Значыць, мы дзесьці недапрацавалі ў чымсьці.
Прэзідэнт Беларусі таксама анансаваў сустрэчу з расійскім калегам яшчэ да пасяджэння Вышэйшага дзяржаўнага савета Саюзнай дзяржавы. Лукашэнка дадаў, што такі алгарытм прапанаваў Уладзімір Пуцін.
– Прыкладна як ён вёў перамовы з Сі Цзіньпінам. Мы абмяркуем некаторыя пытанні, якія не падлягаюць абмеркаванню на Вышэйшым дзяржаўным савеце. І прымем адпаведнае рашэнне, якое тычыцца ВДС, – падкрэсліў Кіраўнік дзяржавы.
Прадстаўнік студатрадаўскага руху звярнуўся да Кіраўніка дзяржавы з прапановай даверыць БРСМ удзел у стварэнні Рэспубліканскага патрыятычнага цэнтра на базе Кобрынскага ўмацавання Брэсцкай крэпасці і па добрай традыцыі аб'явіць гэты аб'ект Усебеларускай маладзёжнай будоўляй.
Аляксандр Лукашэнка расказаў, што плануе вывучыць пытанне надання патрыятычнаму цэнтру ў Брэсце статусу Усебеларускай маладзёжнай будоўлі.
«Мы вывучым гэту вашу прапанову. Тым больш вы мне людзі не чужыя, родныя», – сказаў Прэзідэнт.
Прэзідэнт акцэнтаваў увагу на тым, што беларусам трэба прайсці складаны перыяд і пры гэтым нічога не страціць.
– Я ўжо адчуваю па першым квартале, што ў нас ёсць магчымасць, перш за ўсё ў эканоміцы, прыбавіць. І мы павінны прыбавіць. Я вас вельмі прашу, – звярнуўся ён да беларусаў, – давайце зоймемся сваёй краінай. Будзе эканоміка – ніякія ракеты, узброеныя тэрарысты і іншае нам не будуць страшныя. Дайце мне гэту эканоміку. Гэта залежыць ад вас. Усё астатняе я вырашу сам.
Па словах Аляксандра Лукашэнкі, у Расіі ёсць усё, каб адбіць любое контрнаступленне ва Украіне:
«Я магу сёння ўжо сказаць, што ніякага ў «контрнаступу» поспеху не будзе. Наступаць заўсёды складаней, чым абараняцца. І Расія мае ўсё для таго, каб адбіць любое контрнаступленне. Любое. Навошта ад украінцаў гэтага патрабаваць? Бо колькі загіне ні ў чым не вінаватых людзей», – сказаў ён.
Кіраўнік дзяржавы пракаментаваў заяву Меркель аб Мінскіх пагадненнях – цябе ж пазіцыянаваліяк моцную асобу:
– Гэта хлусня! Усё было сур'ёзна. І тады не думалі, што час выйграюць. Гэта зараз Украіна змагаецца, яна супрацьстаіць другой арміі свету, "агрэсару" і прачее... Яны ж тады ў Мінску не за гэта былі. Зараз гэта непапулярна. І яны хацелі паказаць, якія яны героі: адтэрмінавалі гэту вайну на шэсць-сем гадоў і далі магчымасць Украіне ўзброіцца. Прыгожа? Франсуа Аланд – гэта ладна. Але Меркель... цябе ж пазіцыянавалі на ўвесь свет як моцную асобу і прачее. Ты чаго так дробишься? Навошта падпісалася побач з некаторымі агіднымі людзьмі? Але гэта іх пытанне.
Прэзідэнт падкрэсліў, што ў Беларусі прыняты ўсе неабходныя меры для рэгулявання цэн:
– Так, яны жорсткія. Вы ведаеце мой прынцыповы падыход: нікому не дазволена беспадстаўна павышаць цэны і абіраць людзей. Гэта першае. І другое – беларусы не павінны плаціць за пустыя даляры, як сёння гэта робіць увесь свет.
Лукашэнка адказаў на пытанне, хто мог бы стаць пасярэднікам у перамовах паміж Украінай і Расіяй
– З кантактаў, якія ў мяне ёсць з уплывовымі людзьмі на Захадзе, у тым ліку ў ЗША, я зразумеў, што цяпер яны вельмі занепакоенылены тымі, хто будзе выгадаатрымальнікам ад мірных перамоваў. Гасподзь з вамі! Няважна хто, абы мір быў! Не... "Кітай ад гэтага выйграе". Чаму? "Мы прыкінулі, таму што Кітай больш мае права быць уплывовым пасярэднікам у гэтым канфлікце".
Прэзідэнт таксама заўважыў, што тыя, хто хоча і можа працаваць, зарабляюць у Беларусі:
– У нашай краіне ўсе, хто хоча і можа працаваць, працуюць і зарабляюць. Паўтару: хто хоча, у нас могуць працаваць і зарабляць. Гэта вельмі тонкія грані, не хацеў пра гэта гаварыць, але, прабачце, скажу, як Прэзідэнт. Не толькі ж вы з мяне павінны «шкуру дзяраць», але і нейкія пытанні народу павінен задаць. Усе патрабуюць, каб усе былі багатымі. Каб зарплата была па 3 тысячы рублёў, як у лепшых, а можа, і больш.
Лукашэнка таксама спыніўся на перспектывах развіцця беларускай электраіндустрыі. Ён падкрэсліў, што дзякуючы БелАЭС у Беларусі замяшчаецца спажыванне газу, магчымасці для развіцця гэтай сферы пашырыліся:
– Ключавым складнікам тут выступае электратранспарт, але трэба актыўна пашыраць вытворчасць цягавых электрарухавікоў, кампанентаў для беспілотнага транспарту, ды і пара б нашым навукоўцам прадставіць лінейку якасных нятанных канкурэнтаздольных акумулятарных батарэй. У бліжэйшы час паглядзім.
"СБ"
