Алейны баранак і жытні хлеб з Глыбоцкага раёна прызнаны нематэрыяльнай культурнай спадчынай Беларусі
Традыцыйныя стравы Глыбоцкага раёна - масланы баран і жытні хлеб - прызнаны нематэрыяльнай культурнай спадчынай Беларусі, паведаміла карэспандэнту БЕЛТА дырэктар Віцебскага абласнога метадычнага цэнтра народнай творчасці Кацярына Лабука.
Такое рашэнне прынята нядаўна на пасяджэнні навукова-метадычнай рады па пытаннях гісторыка-культурнай спадчыны. Тэхналогія прыгатавання гэтых двух унікальных кулінарных твораў не толькі захоўваецца, яе носьбіты з задавальненнем дзеляцца ёю, тым самым працягваючы традыцыю.
Жыхарка вёскі Матюкова Цярэса Струй з дачкой Марынай Хрол на працягу многіх гадоў рыхтавалі да вялікіх святаў масланога барана. З хатняга масла, прыгатаванага ў драўлянай маслабойцы з соллю, з дапамогай спецыяльнай формы выляпляецца баран са спіральнымі рагамі, кучаравай поўсцю. Па словах Кацярыны Лабука, ужо сама па сабе гэтая скульптура можа стаць упрыгожаннем любога святочнага стала, але акрамя таго, масланы баран смачны і добра захоўваецца: масла не прагоркае. Акрамя тэхналогіі прыгатавання, ёсць яшчэ і тэхналогія паядання цудоўнай стравы. Аказваецца, есці барана трэба толькі з хваста. Слава аб майстрыцах з Матюкова разнеслася па ўсёй Глыбоччыне, і цяпер да іх паступаюць заказы на прыгатаванне масланога барана для вяселляў, хрэсьбін, Вялікадня з усяго раёна.
Яшчэ адна традыцыя звязана з выпечкай жытняга хлеба. Яе беражліва захоўвае Сцепаніда Лупач з вёскі Дзяркоўшчына. Жытні хлеб яна выпякае розных відаў: на кляновых лісці, з салам, хуткаспелы, асаблівы - у дарогу. Майстрыца з задавальненнем перадае свой вопыт вучням мясцовай школы мастацтваў і гурткоўцам з дома рамёстваў.
Па словах Кацярыны Лабука, глыбоцкія ўлады маюць намер выкарыстоўваць традыцыйныя стравы ў якасці мясцовых славутасцяў для прыцягнення ў рэгіён турыстаў. Магчыма, што ўжо да пачатку турыстычнага сезона ў раёне з'явіцца хата з печчу, дзе будуць выпякаць свой жытні хлеб, ляпіць масланога барана і вучыць гэтым дзеянням усіх жадаючых.
Раней у Віцебскай вобласці статус нематэрыяльнай культурнай спадчыны атрымала калядная гульня "Жаніцьба Церашкі", якая захавалася ў сваім першапачатковым выглядзе толькі на Лепельшчыне. Як адзначыла суразмоўніца, Віцебшчына багатая на культурныя традыцыі. Паводле ацэнкі спецыялістаў, у спіс нематэрыяльнай культурнай спадчыны можна ўнесці больш за дзясятак абрадаў, рамёстваў і нават кулінарных страў. У цяперашні час матэрыялы па чатырох традыцыйных аб'ектах нематэрыяльнай спадчыны рыхтуюцца для прадстаўлення навукова-метадычнай радзе: ажурнае ткацтва, шапавальства, тэхналогія прыгатавання вясельнага рагатага каравая і іншых нацыянальных страў.
Беларусь стала адной з першых краін, якія падпісалі Канвенцыю ЮНЕСКА 2003 года аб захаванні нематэрыяльнай культурнай спадчыны, яна ўваходзіць у склад Міжурадавага камітэта ЮНЕСКА па ахове нематэрыяльнай культурнай спадчыны. З 2005 года ў Беларусі была праведзена вялікая праца па выяўленні нематэрыяльнай культурнай спадчыны краіны. Першымі ў спісе нематэрыяльнай спадчыны Беларусі сталі "Калядныя цары" - абрад, які здзяйсняецца падчас святкавання Каляд і Новага года ў вёсцы Семежава (Мінская вобласць). Сёння ў Беларусі існуе адзіны Дзяржаўны спіс аховы гісторыка-культурных каштоўнасцей як для матэрыяльных, так і для нематэрыяльных аб'ектаў. У спіс ужо ўключана больш за 60 элементаў нематэрыяльнай культурнай спадчыны.