Мітынг-рэквіем, прысвечаны 80-годдзю з дня ўтварэння «Суражскіх варот», адбыўся ў Віцебскім раёне
Каля воінскіх пахаванняў сабраліся прадстаўнікі мясцовых органаў улады, працоўных калектываў, грамадскіх аб'яднанняў, навучэнцы Суражскай сярэдняй школы і мясцовыя жыхары. Удзел у мерапрыемстве прыняў старшыня Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў Уладзімір Цярэнцьеў.
Шмат чаго давялося пабачыць на сваім веку Суражу. Не раз падвяргаўся ён разбуральным нашэсцям, быў сведкам ваенных дзеянняў, ворагі спальвалі яго, а людзі сваёй упартай працай зноў і зноў аднаўлялі. 80 гадоў таму, 10 лютага 1942 года, на фронце пачалі дзейнічаць «Суражскія (Віцебскія) вароты» — вольны ад акупацыі калідор шырынёй да 40 кіламетраў у лініі фронту на стыку нямецкіх груп армій «Поўнач» і «Цэнтр» паміж Вяліжам і Усвятамі, які дзейнічаў да 28 верасня 1942 года. Своеасаблівы пралом з'явіўся ў выніку наступу савецкіх войскаў у ходзе Таропецка-Холмскай аперацыі і дзеянняў партызанскіх атрадаў, якія змаглі вызваліць некалькі вёсак Віцебскага раёна. Гэта была першая ў Беларусі тэрыторыя, вызваленая ад ворага.
Брэш у флангах нямецкай абароны дазволіла эвакуіраваць на вялікую зямлю больш за 200 тысяч мірнага насельніцтва. Праз «Суражскія вароты» на акупаваную немцамі тэрыторыю накіроўваліся ўпаўнаважаныя і сувязныя Цэнтральнага камітэта Камуністычнай партыі Беларусі, арганізатары і кіраўнікі партыйнага падполля і партызанскага руху, групы і цэлыя атрады, спецыялісты і інструктары, у тыл ворага перапраўлялася зброя, боепрыпасы, медыкаменты, выбухоўка, сродкі сувязі. Ахову «варот» ажыццяўлялі 51-я стралковая брыгада і 249-я стралковая дывізія, а таксама партызанскія атрады.
– У ходзе наступальнай аперацыі воінамі 3-й і 4-й ударных армій была вызвалена вялікая тэрыторыя, сувымерная з тэрыторыяй Віцебскай вобласці, — адзначыў Уладзімір Церанцьеў. — Невыпадкова 8 лютага 1967 года за актыўны ўдзел у партызанскім руху ў перыяд Вялікай Айчыннай вайны і поспехі, дасягнутыя ў аднаўленні і развіцці народнай гаспадаркі, Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР Віцебская вобласць была ўзнагароджана ордэнам Леніна. Захаванне гістарычнай памяці і перадача яе наступнаму пакаленню важныя для беларускага народа, асабліва ў Год гістарычнай памяці, прыемна, што не толькі людзі старэйшага пакалення, але і школьнікі ведаюць і памятаюць, цаной колькіх жыццяў заваявана наша свабода.
— «Суражскія брамы» нездарма называюць дзіркай у лініі фронту, гэта «брамы жыцця», якія ўнеслі велізарны ўклад у Перамогу савецкага народа над нямецка-фашысцкімі захопнікамі, — падкрэсліў старшыня Віцебскага райвыканкама Генадзь Сабыніч. — Ва ўсе часы адзінства народа было, ёсць і будзе для нашай краіны галоўнай нацыянальнай ідэяй і ў палітычным, і ў духоўным плане. Гэта тая нацыянальная аснова, якая звязвае наша мінулае, сучаснасць і будучыню.
Да брацкай магілы ўдзельнікі мітынгу-рэквіему ўсклалі кветкі, ушанавалі іх памяць хвілінай маўчання.
У гэты ж дзень кіраўнік дэпутацкага корпуса Віцебшчыны стаў галоўным спікерам дыялогавай пляцоўкі па тэме «Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь — аснова адзінства нацыі і захавання гістарычнай памяці народа», якая прайшла ў Суражскім гарпасёлкавым доме культуры. У абмеркаванні праекта Асноўнага закона прынялі ўдзел кіраўніцтва Віцебскага раёна, дэпутаты, члены працоўных калектываў, старэйшыны вёсак Суражскага сельсавета. Сацыяльныя гарантыі, палітычная сістэма, захаванне гістарычнай памяці і сямейных каштоўнасцей — гэта няпоўны спіс тэм, якія былі закрануты ў рамках сустрэчы.