«Мабільны майстар» у ЖКГ, электронныя школы і рэцэпты. Як Віцебская вобласць укараняе IT-тэхналогіі ва ўсе сферы
Сёння змены ва ўсіх сферах жыцця адбываюцца настолькі імкліва, што дыджыталізацыя ўжо не проста модны трэнд, а інструмент і рэсурс выжывальнасці, паспяховага развіцця арганізацыі любога маштабу і сфер дзейнасці, уключаючы сацыяльную.
Лічбавая трансфармацыя эканомікі азначае ўкараненне інфармацыйна-камунікацыйных тэхналогій ва ўсіх галінах для павышэння эфектыўнасці і канкурэнтаздольнасці.
Арганізатары паставілі перад сабой задачу на канкрэтных прыкладах паказаць: сёння без пагружэння ў лічбавы свет ужо не абысціся і неабходна адэкватна рэагаваць на такія выклікі.
— Калі мы гаворым пра лічбавую трансфармацыю, многім здаецца, што гэта — справа далёкай будучыні. Маўляў, можа быць, гэта калісьці да нас прыйдзе, і мы калісьці будзем перабудоўвацца. Гэта не так, дырэктарам трэба ўжо зараз думаць над гэтым і пачынаць укараняць інфармацыйныя тэхналогіі ў вытворчыя працэсы, — падкрэсліў першы намеснік старшыні аблвыканкама Алег Мацкевіч.
Для гэтага ў распараджэнні бізнесу ёсць усе неабходныя інструменты: воблачныя тэхналогіі, інтэрнэт рэчаў, вялікія дадзеныя (Big Data), штучны інтэлект. Невыпадкова семінар быў арганізаваны на базе Віцебскага філіяла РУП «Белтэлекам» — арганізацыі, якая, па вобразным выказванні дырэктара філіяла Дзмітрыя Казака, з'яўляецца своеасаблівым транспартам для лічбавай трансфармацыі.
— Пракладваючы аптычна-валаконныя лініі сувязі, мы ствараем «крывяносную» сістэму для ўкаранення інфармацыйна-камунікацыйных тэхналогій, — адзначыў ён, паабяцаўшы да канца 2019 года завяршыць на Віцебшчыне падключэнне шматпавярховага жылога сектара да сучаснай інфраструктуры, прадаставіўшы кожнаму жыхару магчымасць карыстацца тэхналогіяй GPON, і працягнуць асваенне прыватнай забудовы. А самыя маштабныя пераўтварэнні адбудуцца ў Аршанскім раёне, дзе плануецца рэалізаваць канцэпцыю «Разумны горад» у два этапы да 2023 года.
МАДЭЛЬ ТРАНСФАРМАЦЫІ
У найбліжэйшай перспектыве алічбаваная Аршаншчына будзе служыць мадэллю для тыражавання досведу ў іншых раёнах пры рэалізацыі стратэгіі стварэння IT-краіны.
Па словах галоўнага інжынера Віцебскага філіяла РУП «Белтэлекам» Кірыла Мінчанкі, для пераўтварэнняў рэгіён мае развітую інфраструктуру, у прыватнасці, оптавалаконнымі сеткамі забяспечана 95% шматкватэрнага жылога сектара. Работы па лічбавай трансфармацыі прадугледжаны Праграмай развіцця Аршанскага раёна на перыяд да 2023 года.
На першым этапе праекта (2019-2020 гг.) будзе распрацавана падрабязная праграма «Разумны горад» і дарожная карта яе рэалізацыі.
Каля 1,8 млн рублёў будзе накіравана на фінансаванне мерапрыемстваў падрабязнай праграмы «Разумны горад» у Аршанскім раёне
У гэты ж перыяд працягнецца ўкараненне ў раёне галіновых праектаў «Электронная школа» і «Электронны рэцэпт», прадугледжваецца стварэнне геаінфармацыйнай сістэмы, прызначанай для комплекснага планавання і кіравання тэрыторыяй.
Да канца 2019 года будзе рэалізаваны пілотны праект па аказанні электронных паслуг і здзяйсненні адміністрацыйных працэдур па прынцыпе «адзінае акно» на базе РУП «Белпошта». Праект дазволіць грамадзянам непасрэдна ў мясцовых паштовых аддзяленнях атрымліваць усе неабходныя паслугі (замена або атрыманне дакументаў і г.п.).
На другім этапе (2021-2023 гг.) прадугледжваецца непасрэдна прыступіць да рэалізацыі падрабязнай праграмы, калі інфармацыйныя інавацыі закрануць усе сферы жыццядзейнасці.
У прыватнасці, трэба будзе пабудаваць тэставую зону бесправадной сувязі наступнага пакалення (5G) для развіцця інтэрнэту рэчаў, запусціць сістэму маніторынгу грамадскага транспарту, а таксама шматфункцыянальны гарадскі інтэрнэт-партал, які змяшчае інфармацыю аб інфраструктуры і паслугах.
Акрамя таго, будзе створана «Экалагічная карта» Оршы, укаранёны адзіная інфармацыйная сістэма разлікаў за жыллёва-камунальныя і іншыя паслугі, аўтаматызаваная сістэма «Дыспетчарская служба» і дадатак «Мабільны майстар».
МЕДЫЦЫНА БУДУЧЫНІ
У Беларусі ствараецца нацыянальная сістэма электроннага аховы здароўя. На Віцебшчыне распрацоўка і ўкараненне элементаў лічбавай трансфармацыі галіны вядуцца на працягу апошняга дзесяцігоддзя.
Канчатковая мэта — звязаць у адзіную інфармацыйную сетку ўсе медустановы, што дасць магчымасць вывесці на якасна новы ўзровень дыягностыку і лячэнне, перш за ўсё за кошт павышэння аператыўнасці паступлення да лекара поўнай і дакладнай інфармацыі аб стане здароўя пацыента.
Сёння ў цэнтралізаванай базе дадзеных медыцынскай інфармацыі назапашаны звесткі прыкладна аб 800 тыс. жыхарах вобласці.
Важным вынікам праводзімай працы павінна стаць зніжэнне кошту медыцынскіх паслуг і эканомія рэсурсаў, якія выдзяляюцца на ахову здароўя. Па ацэнцы начальніка галоўнага ўпраўлення па ахове здароўя аблвыканкама Юрыя Дзеркача, чаканы эканамічны эфект ад інфарматызацыі галіны — да 10% ад агульнага аб'ёму яе фінансавання, якое складае штогод каля 25% абласнога бюджэту.
Праца вядзецца адразу па некалькіх напрамках. Ва ўстановах аховы здароўя аўтаматызуюцца ўнутраныя бізнес-працэсы, укараняюцца сістэмы аўтаматычнай апрацоўкі вынікаў дыягнастычных і лабараторных даследаванняў. Фарміруюцца базы медыцынскай інфармацыі аб пацыентах з наступнай цэнтралізацыяй дадзеных і забеспячэннем доступу да іх.
Інфармацыйныя тэхналогіі цалкам зменяць узаемадзеянне лекара і пацыента. Гэта адбудзецца за кошт укаранення электроннай медыцынскай карты з выкарыстаннем лічбавага подпісу, аддаленай дыягностыкі і запісу на прыём, электроннага рэцэпту, мабільных рашэнняў для прыёму і медыцынскага догляду на доме, а таксама праграмных рашэнняў па прафілактыцы захворванняў і кантролі над эфектыўнасцю вядзення здаровага ладу жыцця.
Пагружэнне ў digital дае магчымасць эфектыўна планаваць лекавае забеспячэнне, фарміраванне дзяржзаказу на вырабы медыцынскага прызначэння, арганізацыі лячэбнага харчавання і масу іншых нюансаў аж да арганізацыі прафілактычнай працы на найбліжэйшае дзесяцігоддзе з улікам дынамікі колькасці насельніцтва і рызык развіцця захворванняў.
Па ацэнцы Юрыя Дзеркача, установы аховы здароўя гатовыя матэрыяльна і тэхнічна да працы ў лічбавым асяроддзі. Медыкі прайшлі неабходную для гэтага падрыхтоўку. Так што пасля вырашэння арганізацыйных пытанняў, у прыватнасці, з выбарам правайдэра, Віцебшчына зможа падключыцца да нацыянальнай сістэмы электроннай аховы здароўя на працягу паўгода.
КАДРЫ ДЛЯ ЛІЧБАВАГА ПРАРЫВУ
Асаблівую ўвагу ўдзельнікі семінара надалі пытанням удасканалення працы ўстаноў адукацыі, якія павінны забяспечваць лічбавую эканоміку кампетэнтнымі кадрамі.
— Калі мы не будзем сёння рыхтаваць моладзь да працы ў лічбавым асяроддзі, то заўтра яны апынуцца неканкурэнтаздольнымі на рынку працы, — акцэнтаваў увагу кіраўнікоў памочнік Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь — інспектар па Віцебскай вобласці Віталь Воўк.
Да канца 2019 года ў праект «Электронная школа» будуць уцягнуты да 80% устаноў адукацыі Віцебскай вобласці.
Намеснік начальніка галоўнага ўпраўлення па адукацыі аблвыканкама Сяргей Арэхаў удакладніў: у якія засталіся 20% увойдуць, як правіла, малакамплектныя ўстановы, цалкам падключыць вобласць да галіновага праекта прадугледжваецца да 2021 года.
На Віцебшчыне больш за 52% школ увялі і карыстаюцца лічбавымі сэрвісамі.
Таксама ўдасканальваецца ўзровень матэрыяльна-тэхнічнага аснашчэння навучальных устаноў, набываюцца інтэрактыўныя панэлі (мультыборды), 3D-прынтэры, невялікія станкі з праграмным кіраваннем для тэхнічнай творчасці навучэнцаў.
Пад уплывам ІТ-тэхналогій адбываюцца змены ў прафесійнай адукацыі. Напрыклад, Віцебскі дзяржаўны прафесійна-тэхнічны каледж машынабудавання ім. М. Шмырова ўкараняе канцэпцыю «Лічбавы каледж».
З выкарыстаннем воблачных сэрвісаў створаны сайт-спадарожнік, дзе размешчаны лічбавыя рэсурсы па вучэбных прадметах, віртуальная настаўніцкая, матэрыялы метадычных камісій, а таксама розныя культурна-адукацыйныя праекты, удзел у якіх могуць прыняць усе ахвотныя дыстанцыйна.
У Полацкім дзяржаўным эканамічным каледжы створана адзіная лакальная сетка, якая аб'ядноўвае навучальны корпус і інтэрнат, дзе ёсць бесправадны доступ да інтэрнэту з дапамогай WiFi-кропак. Гэта дазваляе карыстацца сеткавымі рэсурсамі праз мабільныя прылады.
Разам з тым захоўвае актуальнасць праблема падрыхтоўкі педагагічных кадраў да працы ў лічбавым асяроддзі.