А
неабходнасці мадэрнізацыі завода задумаліся не ўчора. Ён даўно меў патрэбу ў
абнаўленні, без якога вытворчасць паступова станавілася ўсё менш
эфектыўнай. На 1 студзеня 2015 года працэнт зносу асноўных сродкаў дасягаў 51,
у тым ліку машын і абсталявання — 71. Керамічную цэглу там выраблялі
метадам паўсухога прэсавання.
Само
па сабе такое вытворчасць вельмі энергаёмістае, — адзначыў галоўны
інжынер прадпрыемства Сяргей Леўшоў. — Прадпрыемства
проста не магло паспяхова працаваць ва ўмовах пастаяннага росту коштаў на
паліўна-энергетычныя рэсурсы. Эканамічны фактар прымусіў нас шукаць
альтернативы. Было прынята рашэнне правесці рэканструкцыю цэха №2 і наладзіць
выпуск керамічнай цэглы пластычнага фармавання.
Абласныя сродкі і грэчаскія спецыялісты
Праектныя
вышуканні пачаліся яшчэ ў 2012-м. З улікам значэння завода не толькі для Аболі,
але і для Шумілінскага раёна ў цэлым, працэс рэканструкцыі атрымаў падтрымку
на абласным узроўні. З інавацыйнага фонду Віцебскага аблвыканкама ў 2013-2014
гадах было выдзелена больш за 73 млрд рублёў на закупку сучаснага абсталявання,
а таксама выкананне будаўніча-мантажных работ. Элементы новай лініі
выраблена ва Украіне і Грэцыі. Каб тэхніка функцыянавала належным чынам,
у яе ўстаноўцы і наладцы прынялі ўдзел грэчаскія спецыялісты. За
будаўніча-мантажныя работы, растлумачыў Сяргей Леўшоў, адказвае генпадрадчык
«Прамэнергабуд», але часткова яны выконваюцца таксама сіламі самога прадпрыемства.
Увод аб'екта ў эксплуатацыю пакуль прызначаны на 20 лютага, паведаміў дырэктар
керамічнага завода Павел Манак.
Знізіць сабекошт
Які ж
эфект разлічваюць атрымаць у Аболі ад рэалізацыі дадзенага праекта? Па-першае,
метад пластычнага фармавання менш энергаёмісты. Выдаткі на
паліўна-энергетычныя рэсурсы па цэху №2 павінны скараціцца больш чым на 30%,
сказаў Павел Іванавіч, што знізіць сабекошт прадукцыі. Другі плюс
заключаецца ў тым, што новая лінія будзе аўтаматызаванай. Гэта значыць
чалавечы фактар звядзецца да мінімуму, зменшыцца колькасць шлюбу на выхадзе.
А якасць цэглы пры гэтым павысіцца, тавар стане канкурэнтаздольным.
Акрамя таго, мадэрнізацыя дасць магчымасць прыступіць да выпуску інавацыйнай прадукцыі. Устаноўленае тэхналагічнае абсталяванне дазволіць на стадыі фінішнай падрыхтоўкі сыравіны ўводзіць дабаўкі — асадкі хімводопадрыхтоўкі (гэта значыць адходы станцыі абязжалезвання). У выніку ў Оболі змогуць атрымліваць цэглу рознай каляровай гамы, чым збіраюцца зацікавіць спажыўцоў.
Ці будзе лыжка дзёгцю?
Па словах Сяргея Леўшова, завод плануе выпускаць на новай лініі 30 млн штук цэглы ў год, хоць пры неабходнасці ў перспектыве яна дазваляе выйсці на прадукцыйнасць у 45 млн. На старым абсталяванні, дарэчы, атрымлівалі тыя ж 30 млн, вось толькі якасць і сабекошт вырабаў былі зусім іншымі. Адпаведна, аб рэнтабельнасці продажаў гаворкі не ішло. А пасля рэалізацыі інавацыйнага праекта яна па прадпрыемстве павінна скласці па папярэдніх разліках каля 17%.
Аднак у бочцы мёду, якая маячыць наперадзе, можа апынуцца і лыжка дзёгцю. Каб дамагчыся пазначаных паказчыкаў, трэба не толькі запусціць абноўлены цэх, але і паменшыць колькасць работнікаў — такая суровая рэальнасць. Бо эфектыўнасць праекта ацэньвалася зыходзячы з таго, што іх сярэдне спісачная колькасць на заводзе скароціцца з 364 чалавек у 2015 годзе да 233 у 2016-м. Часткова, відаць, меўся на ўвазе персанал цэха №2, дзе аўтаматызаваная лінія вызваліць парадку 20-25 працаўнікоў. Праўда, Сяргей Леўшоў адзначыў, што пакуль ніхто не збіраецца
— прадумваюцца варыянты іх
перакідання на іншыя ўчасткі.
— Іх
можна заняць на вытворчасці глінянага парашку або пакрыццяў для тэнісных
кортаў, — удакладніў ён. Але што атрымаецца на практыцы, пакажа час.
З трывогай чакаюць
наступнага скарачэння і ў цэху №1, якому мадэрнізацыя не свеціць. Сёння там
пераважае ручная праца, вытворчасць з'яўляецца надзвычай энергаёмістай і
нерэнтабельнай. Частковая рэканструкцыя гэтага ўчастка праблему не вырашыць.
Сродкі нават у гэтым выпадку давядзецца ўкласці немалыя, але зрабіць цэх прыбытковым
такім шляхам усё роўна не атрымаецца. А пачынаць маштабную мадэрнізацыю, як
кажа Павел Манак, не мае сэнсу, паколькі састарэла не толькі
абсталяванне, але і будынак, узведзены ў 1956 годзе. Не мэтазгодна праводзіць
унутры поўнае тэхнічнае пераўзбраенне, калі стан самой пабудовы
ацэньваецца як незадаволены. Так што пакуль будучыня работнікаў першага
цэха — а іх больш за 90 чалавек — застаецца даволі туманным.
Ва ўсякім
случаі ў бліжэйшы час масавых звальненняў на заводзе не прадбачыцца,
падкрэсліў намеснік старшыні Шумілінскага райвыканкама Віктар Дактароў, які курыруе пытанні эканомікі. Усе разумеюць, што сітуацыя
склалася няпростая, знайсці працоўныя месцы ў Обалі нялёгка, і важна не дапусціць
узнікнення сацыяльнай напружанасці. Таму зараз асноўная задача — запуск
сучаснай лініі і атрыманне першай інавацыйнай прадукцыі.
Затым трэба будзе ацаніць, наколькі цэгла палепшанай якасці будзе карыстацца попытам. І тут неабходна не проста чакаць цікавасці з боку спажыўцоў, але і актыўна прасоўваць тавар на рынак. Пры добрым раскладзе, магчыма, прадпрыемству ўдасца застацца на плаву, не скарачаючы на траціну калектыў, заўважыў Віктар Віктаравіч. Тады частку людзей можна будзе ў перспектыве заняць на нейкіх іншых участках, што куды лепш, чым пакінуць іх без працы. Але гэта — пытанні заўтрашняга дня. А сёння і насельніцтва Обалі, і раённыя ўлады ускладаюць вялікія надзеі на мадэрнізацыю керамічнага завода.
Лілія Іўчанка. Фота Дзмітрыя Восіпава. «Віцебскія весці».
