Магутны аналіз ад Лукашэнкі. Прэзідэнт дакладна расклаў перадумовы падзей ва Украіне
Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка сёння на нарадзе з членамі Савета бяспекі і кіраўніцтвам Савета Міністраў прадставіў падрабязны аналіз перадумоў цяперашніх падзей ва Украіне і вакол яе.
"Мы планавалі сённяшнюю нараду з урадам, прысвяціўшы яе шэрагу эканамічных праблем краіны. Аднак апошнія падзеі ў свеце, а галоўнае, іх спекулятыўная інтэрпрэтацыя ў СМІ, інтэрнэт-прасторы, асабліва ад нашых збеглых мярзотнікаў з домысламі і нахабнай хлуснёй, прадвызначылі новы фармат сустрэчы і больш шырокі склад удзельнікаў з запрашэннем членаў Савета бяспекі і нашых спецыялістаў, якія вядуць інфармацыйнае проціборства, не хаваю, вайну. Я бачу, што ёсць неабходнасць дакладна раскласці падзеі ва Украіне з улікам іх перадумоў на падставе дакладных фактаў. Можа, нават тых фактаў, пра якія звычайна не кажуць. Але сітуацыя вымушае мяне гэта зрабіць", - адзначыў кіраўнік дзяржавы.
Для пачатку ён звярнуўся да вытокаў гэтага сур'ёзнага еўрапейскага канфлікту. "Дай бог, каб не перарос у міжнародны, планетарны. Ён пачаўся нават не ў 2014 годзе. Тады ён упершыню ўвайшоў у вострую ўзброеную фазу. Але што гэтаму папярэдAddвала?" - абазначыў пытанне беларускі лідар.
На міжнародным узроўні
Абсалютнае ігнараванне Захадам сістэмы бяспекі, нівеліраванне сістэмы стрымання і проціваг, з цяжкасцю дасягнутых пасля распаду Савецкага Саюза. Дэградацыя і абясцэньванне міжнародных дагавораў і пагадненняў прывялі да эскалацыі ваенна-палітычнай сітуацыі ў нашым рэгіёне.
Не спыняецца ўзмоцненая мілітарызацыя, асабліва Польшчы, Украіны і Літвы.
Фінансаванне нацыянальных узброеных сіл даўно перасягнула патрабаваную NATO норму ў 2% ад ВУП. "Памятайце, гэта патрабаванне Дональда Трампа. Ужо больш", - заўважыў кіраўнік дзяржавы.
Пры гэтым самі ЗША павялічылі ваенны бюджэт у 2022 годзе амаль на 4% (амаль $770 млрд), Украіна - да 6% ад ВУП.
На ўнутрыпалітычным узроўні
Стромкая ўкраінізацыя краіны радыкальнымі элементамі з выкарыстаннем інструментарыя прапаганды нацысцкіх ідэй на фоне знішчэння рускай культуры, мовы, гістарычнай памяці, у тым ліку на тэрыторыях пражывання этнічных рускіх.
"Трагічны вынік усяго гэтага мы бачым сёння ва Украіне. Ці хацела гэта бачыць большасць украінскага насельніцтва? Вядома ж, не. Але Майдан зрабіў сваю справу", - канстатаваў Прэзідэнт.
Пры падтрымцы знешніх сіл быў ажыццёўлены дзяржпераварот, што прызнаюць нават на Захадзе. Пралілася кроў. На Данбасе пачалася вайна. Уздрыгнула ўся Еўропа.
"Успомніце, каб спыніць бойню ва Украіне ў 2014 годзе, мы з самага пачатку з галавой акунуліся ў міратворчыя працэсы. Выступілі за мірнае ўрэгуляванне і найхутчэйшае спыненне чалавечых ахвяр і пакут. Прапанавалі Мінск для працы Трохбаковай кантактнай групы на просьбу Расіі і Украіны. Менавіта Мінскія дамоўленасці спынілі кровапраліцце. Так, там пастрэльвалі. Але спынілася вайна і перасталі сотнямі і тысячамі гінуць мірныя людзі, і не толькі мірныя, - сказаў кіраўнік дзяржавы. - Ужо ў кастрычніку я прапанаваў выкарыстаць беларускіх вайскоўцаў, перш за ўсё нашых памежнікаў тады, у якасці міратворчага кантынгенту для таго, каб развесці канфліктуючыя бакі на Данбасе. Аднак на той момант зацікаўленасці ў гэтай прапанове на першым этапе не паслявала. Мы вярнуліся да гэтай тэмы восенню 2017 года ў Савеце Бяспекі ААН. І зноў у адказ цішыня".
Між тым для ўсіх было відавочна - перадумовы канфлікту нікуды не зніклі. Больш таго, Захад узмацніў падыходы да мілітарызацыі рэгіёна. Уцягнуў у гэтую гісторыю украінскі бок нездабытымі абяцаннямі прыняцця краіны ў Еўрасаюз і НАТА. "Мэта адна - справакаваць нас, перш за ўсё Расію. І многія еўрапейскія палітыкі не саромеюцца гаварыць пра гэта з трыбуны ўжо сёння", - заўважыў Прэзідэнт.
Тым часам на Данбасе працягвалі гінуць мірныя грамадзяне. "І, заўважце, гэту вайну на Захадзе нібыта ніхто і не бачыў. Яны аслеплі, і зусім нядаўна - гэты збеглы польскі вайсковец распавёў, як яны палявалі. Аслеплі, ніхто не бачыць, і аглухлі, ніхто гэтага не чуе, - адзначыў Прэзідэнт. - Не было ў заходняй прэсе фота дзяцей, якія сядзяць у падвале падчас абстрэлаў, і шматлікіх ахвяр украінскай агрэсіі супраць мірнага насельніцтва. Хіба тых смерцяў было мала, каб сесці ўсім у Еўропе і вызначыцца з мерамі даверу і бяспекі ў рэгіёне з улікам новых рэалій?"
Ён працягнуў: мы білі ў набат з розных міжнародных пляцовак, вылучылі цэлы шэраг буйных ініцыятываў, накіраваных на перазапуск міжнароднага дыялогу па пытаннях еўрапейскай бяспекі ("Хельсінкі-2"), падтрымлівалі ўсе мірныя ініцыятывы і былі іх удзельнікамі.
Кіраўнік дзяржавы заўважыў, што тады ў кіраўніцтве, у прыватнасці ў МЗС, было два меркаванні наконт таго, ці варта выступаць з гэтымі ініцыятывамі, разумеючы сваё месца ў свеце: "Ведаючы, што нас нават калі пачуюць, адмахнуцца. Гэта ж не Амерыка прапануе ініцыятыву, а Беларусь. І тады я прыняў рашэнне: хай не пачуюць, пачуюць - хай не робяць, але мы павінны пра гэта гаварыць".
Беларусь заставалася прыхільнай да адпаведных міжнародных абавязацельстваў нават ва ўмовах, калі вядучыя краіны з іх выходзілі. У жніўні 2019 года было заяўлена аб працягу выканання палажэнняў Дагавора аб ліквідацыі ракет сярэдняй і меншай дальнасці (РСМД). Не выйшла Беларусь, як ЗША, з Дагавора аб адкрытым небе. Краіна таксама засталася ўдзельнікам Дагавора аб звычайных узбраеннях у Еўропе. "Мы гэтыя дагаворы выконваем, хоць вядомыя краіны аб іх выцерлі ногі", - канстатаваў ён.
Расійскае кіраўніцтва таксама звярталася да ЗША і НАТА з прапановамі аб запуску адкрытага дыялогу па пытаннях бяспекі. Яго прапановы прама ці ўскосна праігнараваны.
Прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін неаднаразова адкрыта заклікаў паважаць расійскія інтарэсы ў сферы бяспекі. Гэтыя заклікі засталіся непачутымі.
Украіну тым часам напампоўвалі зброяй і заахвочвалі да рэваншу на Данбасе. Расквітнелі экстрэмісцкія арганізацыі нацысцкага толку. У 2020-м пачалася "раскачка" Беларусі. "Выкарыстоўвалі прэзідэнцкія выбары. Спробу дзяржперавароту ў нас зрабілі па ўкраінскім сцэнары з актыўным падключэннем украінскіх нацыяналістаў і цэнтраў кібервайны, размешчаных ва Украіне", - заўважыў беларускі лідар.
На Валыншчыне, побач з беларускімі межамі, з ведама ўкраінскіх кампетэнтных улад ствараліся базы і трэніровачныя лагеры з мэтай падрыхтоўкі "добраахвотнікаў" для ўдзелу ў беларускіх падзеях. "Гэта, дарэчы, у судзе публічна пацвердзіў затрыманы камандзір батальёна "Данбас" Сямёнчанка. Маецца таксама бясспрэчнае доказнае сведчанне аб датычнасці спецслужбаў Украіны да дзейнасці банды Аўтуховіча па набыцці боепрыпасаў ва Украіне і перамяшчэнні іх у Беларусь. Не адзіны факт. Мы пра гэта распавядалі нашым людзям. Удумайцеся, на тэрыторыі Украіны дзейнічае больш за 15 палітэмігранцкіх цэнтраў і структур, якія займаюцца вярбоўкай і падтрымкай збеглых з Беларусі", - сказаў кіраўнік дзяржавы.
Толькі ў 2020-2021 гадах беларускімі памежнікамі і службамі Украіны выяўлены чатыры схованкі са зброяй і боепрыпасамі на беларуска-ўкраінскім памежжы. Ручныя процітанкавыя гранаты, выбуховыя прылады, выбухоўка ў велізарнай колькасці, патроны.
Увогуле на тэрыторыі Беларусі за апошнія тры гады спынена дзейнасць 12 агентаў і кадравых супрацоўнікаў украінскіх спецслужбаў. "Паімённа можам назваць. Мы пра гэта казалі. Калі ёсць жаданне, можам паўтарыць. Мы тады меркавалі, але цяпер ужо відавочна: перад тым, як разабрацца з Расіяй, неабходна было разбурыць так званы беларускі балкон. Запомніце, гэта - карэннае. Перш чым ваяваць з Расіяй, калі б не было гэтага канфлікту, трэніраваліся б на нас. Калі ў жніўні 2020 года бліцкрыг у Беларусі праваліўся, нас пачалі душыць эканамічна, - сказаў Аляксандр Лукашэнка. - І тая Украіна, якую любіць кожны беларус, аказалася ледзь не ў фарватары антыбеларускай рыторыкі".
Было абвешчана аб "кардынальным змяненні сітуацыі ў беларуска-ўкраінскіх адносінах" з спыненнем міждзяржаўнага дыялогу на вышэйшым і высокім узроўнях, спынена вяшчанне беларускіх інфармацыйных тэлеканалаў.
Афіцыйны Кіеў падтрымаў, а дзесьці пабег наперадзе Захаду ў антыбеларускай рыторыцы і далучыўся да санкцый ЕС у дачыненні да Беларусі. Неба Украіны закрылася для беларускай авіяцыі.
Парламент Украіны стаў асноўнай пляцоўкай для тэндэнцыйнай рыторыкі, антыбеларускіх заяў, лабіравання рашэнняў, накіраваных на падтрымку радыкальнай беларускай апазіцыі, фінансавую і рэсурсную падтрымку збеглых. "Усё гэта рабілася па ўказцы пэўных сіл. Вы іх добра ведаеце. Перакананы, калі б не было падштурхоўвання гэтых сіл у Радзе Украіны з боку заходніх спонсараў, якія жадаюць разбурыць Беларусь і Расію, такога ажыятажу ў парламенце не было б", - упэўнены Прэзідэнт.
У эканоміцы
Уведзены забарона на імпарт беларускай электраэнергіі, абмежавальныя меры на пастаўку асобных тавараў, кропкавыя санкцыі для некаторых айчынных суб'ектаў гаспадарання, якія працуюць у сферы нафтаперапрацоўкі, пастаўкі калійных угнаенняў.
Пры гэтым, заўважыў Аляксандр Лукашэнка, у крытычны перыяд, калі ўся энергасістэма Украіны магла абрынуцца, Беларусь па просьбе ўкраінскага боку дапамагла з пастаўкамі электраэнергіі. "Мы гэта зрабілі. Праз тыдзень адмовіліся. Ну як хочаце… Праз два дні зноў на каленях сталі прасіць. Мы зноў аднавілі пастаўкі. Цяпер зноў адмовіліся. Далей - больш: па ўказцы гэтага ж Захаду яны спыняюць транзіт па чыгунцы нашых калійных угнаенняў ад БКК і прымаюць іншыя меры. Паралельна з імі ішлі Польшча і Літва. У адказ мы прынялі вядомае рашэнне па Літве. Але што самае дзіўнае, 40% прыкладна дызельнага паліва, бензінаў найвышэйшай якасці (яны самі пра гэта казалі) мы пастаўлялі ва Украіну. І тут яны прымаюць рашэнне, нібыта нашкодзіць нам. Але хіба нам?" - пералічыў кіраўнік дзяржавы.
Узмацніліся правакацыі на дзяржаўнай мяжы. Толькі з лістапада па студзень украінскімі паветранымі сродкамі тройчы парушана паветраная прастора Беларусі. "Я кажу толькі пра Украіну. Не бяру Захад", - заўважыў Аляксандр Лукашэнка.
"А што адбывалася ў нашых заходніх суседзяў? Кратна павялічыліся мерапрыемствы аператыўнай і баявой падрыхтоўкі з адпрацоўкай задач зусім не абарончага характару, як нам спрабавалі унушыць, а менавіта наступальных дзеянняў. Паветраная разведка ўздоўж нашых межаў вялася з інтэнсіўнасцю 15-20 палётаў на тыдзень. Відавочна з мэтай выяўлення сістэмы супрацьпаветранай абароны і ацэнкі нашых магчымасцей. На карты наносілі нашы аб'екты. Навошта? У абарончых мэтах? - сказаў Прэзідэнт. - Мы таксама бачылі, як актыўна праводзілася падрыхтоўка ваеннай інфраструктуры (аэрадромаў, партоў, баз захоўвання, транспартных камунікацый) да прыёму буйных груповак войскаў. Еўрапейскі саюз прыняў значныя меры па спрашчэнні перамяшчэння замежных войскаў па сваіх тэрыторыях шляхам прыняцця так званага ваеннага шэнгену". "Безперашкодна з Вялікабрытаніі, Германіі, Чэхіі і іншых краін ва Усходнюю Еўропу ішлі эшалоны са зброяй, боепрыпасамі, тэхнікай і жывой сілай", - канкрэтызаваў кіраўнік дзяржавы.
Пад выглядам вырашэння праблемы міграцыйнага крызісу ў суседніх краінах была створана групоўка войскаў нібыта для прыкрыцця межаў ад незаконнага перасячэння мігрантамі. Яе колькасць толькі па наяўных даных перавышала 30 тыс. чалавек. Украіна падцягнула да мяжы Беларусі больш за 6 тыс. чалавек на першапачатковым этапе.
УСУ зацягнулі аперацыю "Палессе" з мэтай падрыхтоўкі сваіх войскаў для дзеянняў на беларускім напрамку, сталі ўзбройваць нацыяналістычныя фарміраванні таксама для дзеянняў на гэтым напрамку.
Затым уздоўж сваіх паўночных, усходніх і паўднёвых межаў, ад Львова да Адэсы, яны разгарнулі вучэнне "Завіруха-2022" з прыцягненнем яшчэ каля 30 тыс. чалавек. Праявілася прадузятасць у адносінах да беларускіх грамадзян, якія перамяшчаліся ва Украіну. І ўсё гэта на фоне інфармацыйнай істэрыі, надуманых абвінавачванняў у падрыхтоўцы агрэсіі з боку Беларусі.
"У сукупнасці ўсе гэтыя факты яўна паказвалі на магчымую падрыхтоўку Захаду да агрэсіі супраць Беларусі і Расіі", - заўважыў Прэзідэнт.
У сітуацыі, якая склалася, кіраўнікі дзяржаў Беларусі і Расіі прынялі рашэнне аб праверцы сіл рэагавання Саюзнай дзяржавы. "Што тут новага? Мы бачым напружанне, мы вырашылі праверыць з Пуціным нашы сілы", - адзначыў Аляксандр Лукашэнка.
Завяршальным этапам праверкі было спланавана правядзенне сумеснай аператыўнай вучэнні "Саюзная рашучасць - 2022". Праверка была заклікана пацвердзіць трываласць адносін дзвюх краін, рашучасць у адстойванні сваіх нацыянальных інтарэсаў.
"Дарэчы, па завяршэнні вучэння расійскія войскі падрыхтаваліся да убыцця ў месцы пастаяннай дыслакацыі і некаторыя (тэлебачанне гэта паказвала) пачалі убываць. Аднак Захаду быў патрэбны менавіта ваенны канфлікт, прычым з абвінавачваннем Расіі ў яго распальванні. Іх рэакцыяй сталі не толькі інфармацыйныя ўкідванні і эканамічныя меры, але і прывядзенне ў гатоўнасць да перакідання ў Еўропу васьмітысячнай групоўкі, з якой каля дзвюх тысяч прыбылі ўжо да 20 лютага да нашай мяжы. Байдэн пасылаў сілы хуткага рэагавання - самых падрыхтаваных вайскоўцаў - з розных тэатраў ваенных дзеянняў да нас. Пытаецца, што ім тут трэба каля Беларусі? - распавёў Прэзідэнт. - Напампоўка Украіны зброяй проста зашкальвала, штодня прыбывалі амерыканскія самалёты з грузам супрацьтанкавых і зенітных ракет, а таксама іншай зброі і боепрыпасаў. Адначасова УСУ значна павялічылі колькасць удараў па грамадзянскіх аб'ектах у Данбасе ракетамі, артылерыяй буйнога калібра, забіваючы ні ў чым не вінаватых людзей".
"Вы памятаеце, зусім нядаўна хлынулі тысячы бежанцаў на тэрыторыю Расіі. Я ў гэты час якраз знаходзіўся з Пуціным", - адзначыў беларускі лідар.
"У абстаноўцы, якая склалася, я папрасіў Прэзідэнта Расіі пакінуць толькі частку сіл для прыкрыцця менавіта Гомельскага напрамку. Таму што сярэдзіна нашай мяжы з Украінай - гэта непраходныя гушчары і балоты, рэкі. Брэсцкае напрамак у нас ёсць чым прыкрыць, там добрая брыгада дыслакавана і не толькі. Але Гомельскае напрамак і іншыя ў сувязі з тым, што мы ніколі не збіраліся ваяваць з Украінай і ніколі не думалі, што з Украіны будуць нам пагражаць, мы ніколі там не дыслакавалі Узброеныя Сілы", - заявіў Аляксандр Лукашэнка.
"З-за ўзмацнення ваеннай актыўнасці Узброеных Сіл Украіны і аднаўлення баявых дзеянняў па лініі судакранання бакоў кіраўнікі ДНР і ЛНР запрасілі ваенную дапамогу ў Расійскай Федэрацыі. Як вы ведаеце, яна была аказана", - адзначыў Прэзідэнт.
"Расіі таксама не пакінулі выбару, - канстатаваў беларускі лідар. - Мы ў гэты час, і я перш за ўсё, разумелі, што з намі можа быць. Але мы не ўцягваліся ў канфлікт, мы нікога не правакавалі. Яшчэ раз паўтараю: для мяне было важна прыкрыць паўднёвую дзяржаўную мяжу. І мяжа вельмі няпростая. Гэта не мяжа на Захадзе".
Ён нагадаў, што Прэзідэнтам Расіі Уладзімірам Пуціным прынята рашэнне аб правядзенні спецыяльнай ваеннай аперацыі на Данбасе. "Натуральна, прадугледжвалася прымяненне групоўкі войскаў, якая засталася на тэрыторыі Беларусі. І мяне інфармаваў аб гэтым у 5 гадзін раніцы 24 лютага. Перад прыняццем такога рашэння наша разведка і расіяне выявілі на тэрыторыі Украіны ў непасрэднай блізкасці ад беларускай мяжы некалькі зенітных і ракетных дывізіёнаў (гэта было ўвечары 23 лютага, да 11 вечара), якія падрыхтаваліся для нанясення ўдару па расійскіх войсках у раёнах засяроджвання на нашай тэрыторыі. Па тых войсках, якія я папрасіў Пуціна пакінуць у Беларусі", - распавёў кіраўнік дзяржавы.
Па яго словах, амерыканцы злівалі украінскаму боку разведданыя: "Спадарожнікі круціліся над нашай тэрыторыяй. Цяпер вельмі цяжка нешта схаваць, ды і ніхто не хаваў. Усе разведданыя перадаваліся ўкраінскім Узброеным сілам. У адваротным выпадку, навошта было падцягваць цяжкае ўзбраенне да нашай мяжы".
Адначасова з аб'яўленнем рашэння на правядзенне аперацыі Расіяй быў нанесены папераджальны ўдар па гэтым цяжкім узбраенні, пазіцыях, каб прадухіліць свае страты і ўздзеянне на Беларусь. "Калі б гэтага не зрабілі, гэтыя ракеты прыляцелі б у Гомель і Мазыр", - адзначыў кіраўнік дзяржавы.