Начальнік фінупраўлення Барыс Кічаноўскі: «Курс на эканомію і эфектыўнасць захаваецца і ў 2017 годзе»
– Барыс Валянцінавіч, давайце падвядзем папярэднія фінансавыя вынікі года, які завяршаецца.
– Выкананне бюджэту 2016 года праходзіла ў няпростых умовах крызісных з'яў у эканоміцы, і ўсім удзельнікам бюджэтнага працэсу давялося праявіць максімум прафесіяналізму, каб эфектыўна выкарыстоўваць дзяржаўныя сродкі. На практыцы гэта азначае дасягненне зададзеных мэт і максімальнага выніку з выкарыстаннем мінімальнага аб'ёму бюджэтных рэсурсаў.
Бюджэт вобласці захаваў сацыяльную накіраванасць. На фінансаванне аховы здароўя, адукацыі, культуры, сацыяльнай абароны, фізкультуры і спорту накіравана 980 млн рублёў, або 66% агульнай сумы расходаў вобласці. Акрамя таго, у 2016 годзе аказана падтрымка аграпрамысловаму комплексу, жыллёва-камунальнай гаспадарцы (у тым ліку па падрыхтоўцы да ацяпляльнага сезона), транспартным і дарожным арганізацыям. Частка рэсурсаў накіравана на абслугоўванне дзяржаўнага доўгу. Нягледзячы на цяжкасці з выкананнем бюджэту, практычна цалкам пагашана запазычанасць па лізінгу гарадскога электратранспарту, істотна павялічаны расходы на замену цепласетак і катлоў у ЖКГ. У Сянне рэканструяваны фізкультурна-спартыўны комплекс і пабудаваны ЗАГС. Завершаны рэканструкцыя трохпавярховага тэрапеўтычнага корпуса дзіцячай абласной клінічнай бальніцы і мадэрнізацыя лячэбнага корпуса абласной інфекцыйнай бальніцы.
Неабходна адзначыць, што беспрэцэдэнтныя меры падтрымкі прыняты ў дачыненні да арганізацый АПК. Указы кіраўніка дзяржавы аб развіцці сельскагаспадарчай вытворчасці Віцебскай вобласці і аб стварэнні і дзейнасці ААТ «Агенцтва па кіраванні актывамі» дазваляюць праз механізм рэалізацыі каштоўных паперу аблвыканкама рэструктурызаваць значную частку запазычанасці сельгас арганізацый і прадпрыемстваў перапрацоўчай прамысловасці
перед банкамі. Бюджэт узяў на сябе значную нагрузку па абслугоўванні і пагашэнні аблігацый. Задзейнічаны таксама механізм прадастаўлення плацельшчыкам адтэрміноўкі і растэрміноўкі запазычанасці па падатках і бюджэтных пазыках. Частка даўгоў акцыянерных таварыстваў АПК рэструктурызавана шляхам перадачы іх акцый у камунальную ўласнасць. Мэта прынятых мер – надаць дадатковы імпульс развіццю аграпрама і ў далейшым пасля фінансавага аздараўлення арганізацый атрымаць дывідэнды ў выглядзе росту падатковых паступленняў.Разам з тым абмежаванасць бюджэтных рэсурсаў абумовіла граматнае пераразмеркаванне грашовых сродкаў паміж галінамі і эканамічнымі артыкуламі расходаў. Такія рашэнні даваліся нялёгка, паколькі першапачаткова ў бюджэце не было ніякіх лішкаў. Але гэта дазволіла сканцэнтраваць рэсурсы на выкананні першачарговых сацыяльных абавязацельстваў і паспяхова завяршыць фінансавы год.
Магу з поўнай упэўненасцю сказаць, што фінансісты Віцебшчыны годна справіліся са сваёй галоўнай задачай па рэгуляванні і кіраванні ў бюджэтнай сферы. Хачу падзякаваць нашых калег, чый прафесіяналізм дапамагае вырашаць пастаўленыя задачы, – работнікаў абласной інспекцыі Міністэрства па падатках і зборах і падатковых органаў у рэгіёнах, Галоўнага ўпраўлення Міністэрства фінансаў па Віцебскай вобласці, спецыялістаў банкаўскага сектара.
– Якія асноўныя палажэнні галоўнага фінансавага дакумента вобласці на 2017 год, які, як уяўляецца, будзе не менш складаным?
– Курс на эканомію і эфектыўнасць захаваецца і ў наступаючым годзе, паколькі ўплыў крызісных з'яў застаецца моцным. Бюджэт вобласці на 2017-ы вызначаны ва ўмовах жорсткай эканоміі рэсурсаў. Галоўная задача – падтрыманне збалансаванасці бюджэту і забеспячэнне яго так званых базавых абавязацельстваў.
У аснове фінансавай устойлівасці бюджэту ляжыць яго дынамічнае напаўненне за кошт уласных даходаў. Вызначальнае значэнне маюць такія даходныя крыніцы, як падаходны падатак, падаткі на дададзеную вартасць, на прыбытак, на ўласнасць, а таксама падаткі па асаблівых рэжымах падаткаабкладання. Таму запаволенне тэмпаў іх паступлення істотнаўплывае на агульную сітуацыю.
Канцэпцыя абласной казны на
2017-ы ўключае некалькі асноўных палажэнняў. Перш за ўсё, гэта стабільнасць
умоў фарміравання даходнай базы мясцовых бюджэтаў. Нормы, паводле якіх
будуць размяркоўвацца падаткі паміж абласным і базавымі, замацаваны ў Бюджэтным
кодэксе Рэспублікі Беларусь і застаюцца нязменнымі на бліжэйшую перспектыву.
Органы мясцовай улады дакладна ўяўляюць сабе структуру даходнай часткі бюджэтаў, вагу кожнай даходнай крыніцы і ведаюць напрамкі, па якіх неабходна засяродзіць намаганні ў працы па мабілізацыі даходаў. Гэта рост прадукцыйнасці працы і заработнай платы, інвестыцыі ў асноўныя фонды, стварэнне новых працоўных месцаў, выпуск прадукцыі з высокай дабаўленай вартасцю, пісьменнае распараджэнне дзяржаўнай маёмасцю.
Пры гэтым ёсць напрамкі, па якіх неабходна папрацаваць разам. Сярод іх аграэкатурызм – адзін з перспектыўных і які развіваецца відаў паслуг. Патэнцыял рэгіёнаў Віцебшчыны ў гэтай сферы павінен быць задзейнічаны значна поўнасцю. Акрамя таго, трэба больш эфектыўна выкарыстоўваць такія рэсурсы атрымання дадатковых даходаў, як плата за размяшчэнне вонкавай рэкламы, развіццё сеткі аб'ектаў прыдарожнага сэрвісу, узмацненне кантролю за паступленнем мясцовых падаткаў і збораў.
Пры паспяховым выкананні задач па прыцягненні
уласных даходаў іх сума ў 2017 годзе складзе не менш
1 млрд 235 млн руб. Датацыі з рэспубліканскага бюджэту запланаваны ў памеры
488 млн руб., але, як паказала практыка апошніх гадоў, у ходзе выканання
бюджэту яны істотна скарачаюцца.
У планаванні выдаткаў на будучы год захаваны вектар на сацыяльнае развіццё. Прыярытэт у фінансаванні аддаецца такім галінам, як адукацыя (выдаткі прадугледжаны ў суме 575 млн руб., або 32% ад агульнай сумы), ахова здароўя (440 млн руб., або 25%), мерапрыемствам у сферы сацыяльнай палітыкі (94 млн руб., або 5%), фізічнай культуры і спорту, культуры (77 млн руб., або 4%).
Сацыяльную стабільнасць гарантуюць замацаваныя аб'ёмы першачарговых, сацыяльна абароненых абавязацельстваў. Да такіхрасходам адносяцца сродкі на выплату заработнай платы з налічэннямі, аплата медыкаментаў, прадуктаў харчавання, камунальных паслуг, абслугоўванне доўгу органаў мясцовага кіравання, субсідыі на транспартныя і жыллёва-камунальныя паслугі, цвёрдае паліва для насельніцтва і трансферты грамадзянам. У бюджэце вобласці гэтыя расходы складаюць 1 млрд 375 млн руб. (77%), і яны не падлягаюць памяншэнню.
Пры ўсіх складанасцях запраектаваны капітальныя укладанні на фінансаванне аб'ектаў, якія маюць найважнейшае сацыяльнае значэнне або высокую ступень гатоўнасці. Сярод іх будаўніцтва дзіцячых садоў у мікрараёне Білева абласнога цэнтра, у Оршы і Глыбокім, паліклініка ў мікрараёне Поўдзень-7а у Віцебску, ФАК у Гарадку, інжынерна-транспартная інфраструктура да заводу белай бляхі у Мёрскім раёне і іншыя.
– На якія асаблівасці бюджэту 2017 года і новацыі бюджэтнай палітыкі неабходна, на ваш погляд, звярнуць увагу?
– Найважнейшая канцэптуальная асаблівасць кансалідаванага бюджэту – гэта абавязковая ўмова завяршыць надыходзячы фінансавы год не проста без дэфіцыту, але з забеспячэннем прафіцыту. Іншымі словамі, да канца 2017-га мы абавязаны зэканоміць на расходах і назапасіць пэўны запас трываласці у выглядзе нявыкарыстаных рэсурсаў. Гэтая новацыя замацавана у законе аб рэс-публіканскім бюджэце.
Акрамя таго, нароўні з існуючымі нарматывамі забяспечанасці расходаў на ахову здароўя і адукацыю з 2017 года уводзіцца і мінімальны нарматыў бюджэтнай забяспечанасці расходаў на правядзенне капітальнага рамонту, рэканструкцыі, мадэрнізацыі аб'ектаў ЖКГ. Сюды адносяцца і расходы на капрамонт жылфонду, аб'ектаў водазабеспячэння і адвядзення вады, замену цепласетак, катлоў і ліфтоў.
У 2017-м далейшае развіццё атрымае уведзены у бягучым годзе механізм прадастаўлення безнаяўных жыллёвых субсідый. Дзяржаўная падтрымка будзе аказвацца сацыяльна уразлівым катэгорыям грамадзян як па выяўленчым, так і па заяўным прынцыпе.
Адным з праблемных пытанняў 2017 года з'яўляецца забеспячэнне неабходнага ўзроўню кампенсацыі расходаў транспартныхорганизацый па перавозцы пасажыраў у гарадскім і прыгарадным напрамку. Тарыфы на праезд павялічваюцца са значным адставаннем ад росту выдаткаў транспартнікаў, і частка выдаткаў апошніх застаецца не забяспечанай крыніцамі узнаўлення.
– Барыс Валянцінавіч, 2017-ы для фінансістаў Віцебшчыны будзе яшчэ і юбілейным…
– Сапраўды, ужо без малога стагоддзе ў Віцебскай вобласці ад работніка да работніка перадаецца гэта свайго роду мастацтва фарміравання і выканання бюджэту. У снежні 2017-га будзе 100 гадоў з моманту утварэння фінансавага аддзела Губернскага Савета, пра што сведчаць дакументы абласнога дзярж архіва. Як адзначаў у сваім цыркуляры часова выконваючы абавязкі загадчыка фінансавага аддзела, прызначэнне гэтага аддзела – «...кантрольная і творчая дзейнасць. Кантрольная частка яго заключаецца ў вытворчасці папярэдняй рэвізіі ўсіх выдаткаў з сум Дзяржаўнага Казначэйства, каб прадухіліць магчымасць няправільных выдаткаў... Творчая дзейнасць аддзела заключаецца, галоўным чынам, у выпрацоўцы праектаў-рэформ, якія маюць на мэце павелічэнне даходаў казны».
Яшчэ адна цікавая даведка. Развітваючыся з
калектывам фінансавага аддзела ў 1924 годзе, яго загадчык пісаў:
«Не магу не адзначыць таго высокага свядомага стаўлення да сваёй сціплай
працы, якое было праяўлена апаратам у цэлым і яго работнікамі ў
асобнасці. Успомніць хаця б моманты з працы касавага апарата, у перыяд
наплыву плацельшчыкаў сельгасналогу, калі выбіўшыхся з сіл работнікаў выносілі
з працы ў непрытомным стане, або працу зметна-бухгалтэрскіх
работнікаў і фінінспектараў, калі пасля ўстаноўленага гранічнага начнога
часу вартаўнікі выдалялі супрацоўнікаў, якія заседзеліся...». Вядома, можна з іроніяй
адносіцца да гэтых фактаў, але яны красамоўна падкрэсліваюць высокую
адказнасць работнікаў за справу, што застаецца адметнай рысай
фінансістаў і ў наш час.
Карыстаючыся выпадкам, хачу павіншаваць усіх спецыялістаў мясцовых фінансавых органаў з прафесійным святам – Днём банкаўскіх і фінансавых работнікаў, які адзначаецца ў першую нядзелю
года. Па традыцыі цёплыя словы падзякі адрасую нашым былым работнiцам Лiлii Аляксандраўне Iзабовай, Таццянеicцiеўне Маханек, Раiсе Iванаўне Карасцiк, Галiне Iосіфаўне Лапцевiч, Любові Уладзіміраўне Новiцкай, Таццяне Васiльеўне Эстрынe, Iрыне Мечыславаўне Мілашевіч, Раiсе Iванаўне Шамшур.
Фота Антона Сцепанішчава
Бюджэт вобласці захаваў сацыяльную накіраванасць. На фінансаванне аховы здароўя, адукацыі, культуры, сацыяльнай абароны, фізкультуры і спорту накіравана 980 млн рублёў, або 66% агульнай сумы расходаў вобласці.
Нараўне з існуючымі нарматывамі забяспечанасці расходаў на ахову здароўя і адукацыю з 2017 года ўводзіцца і мінімальны нарматыў бюджэтнай забяспечанасці расходаў на правядзенне капітальнага рамонту, рэканструкцыі, мадэрнізацыі аб'ектаў ЖКГ.
Сяргей Антонаў, «Віцебскія вясці».