Начальнік упраўлення землеўпарадкавання Віцебскага аблвыканкама Ігар Левянкоў падчас «прамой лініі» адказаў на пытанні чытачоў «Віцебскіх вестак»
– Ігар Іванавіч, які парадак вырашэння зямельных пытанняў? Вячаслаў Савельеў, Віцебск.
– Любы канфлікт паміж суб'ектамі зямельных адносін з'яўляецца зямельным спрэчкай. Дзейным заканадаўствам вырашэнне такіх спрэчак разгранічавана па кампетэнцыі паміж мясцовым выканаўчым камітэтам і судом. У прыватнасці, толькі суд вырашае пытанні, звязаныя з правам прыватнай уласнасці на зямельныя ўчасткі, з іх наследаваннем паміж удзельнікамі сумеснай домаўладання, паміж асобамі, якія маюць капітальныя будынкі ва ўсёй сумеснай уласнасці, у тым ліку спрэчкі аб памерах долей у праве на зямельны ўчастак і інш. Зямельныя спрэчкі, якія не адносяцца да вышэйназваных катэгорый, разглядаюцца мясцовымі выканаўчымі камітэтамі па заяве аднаго з зацікаўленых бакоў, а таксама па звестках, якія паступілі ў мясцовы выканаўчы камітэт ад арганізацыі па землеўпарадкаванні разам з актам.
– Ці трэба мне прысутнічаць пры разглядзе зямельнай спрэчкі, якая ўзнікла з суседкай з нагоды мяжы зямельнага ўчастка?
Ангеліна Юр'еўна, Ушачы.
– Зямельная спрэчка разглядаецца ў прысутнасці зацікаўленых бакоў, якіх апавяшчаюць аб часе і месцы разгляду зямельнай спрэчкі мясцовыя выканаўчыя камітэты не пазней чым за тры дні да яе разгляду. Справа можа быць адкладзена ў выпадку неявкі аднаго з бакоў без пісьмовага паведамлення аб прычыне адсутнасці. Пры паўторнай адсутнасці аднаго з бакоў без уважлівых прычын разгляд зямельнай спрэчкі не адкладаецца.
– Нашы ўчасткі ў садаводчым таварыстве знаходзяцца побач. Сусед паставіў плот на маёй зямлі. Старшыня таварыства сказаў, што для разгляду майго пытання трэба звярнуцца ў камісію пры райвыканкаме. Ці так гэта?
Сцяпан Фёдараў, Талачын.
– Для вырашэння зямельных спрэчак у мясцовых выканаўчых камітэтах утвораны камісіі, якія ажыццяўляюць падрыхтоўку дакументаў для аб'ектыўнага і ўсебаковага разгляду спрэчкі (актаў абследавання зямельных участкаў, картаграфічных матэрыялаў і горадабудаўнічай дакументацыі). Па выніках працы камісія рыхтуе праект рашэння, які ўносіцца на чарговае пасяджэнне выканаўчага камітэта. Кожны з бакоў, якія ўдзельнічаюць у зямельным спрэчцы, мае права знаёміцца з матэрыяламі, рабіць з іх выпіскі або здымаць копіі, прадстаўляць дакументы і іншыя доказы, заяўляць хадайніцтвы, даваць вусныя і пісьмовыя тлумачэнні з занашэннем іх у пратакол працы камісіі.
– Ігар Іванавіч, а праз які час мяне праінфармуюць?
– На працягу 5 рабочых дзён пасля прыняцця рашэння. Рашэнне па зямельным спрэчцы можа быць абскарджана ў вышэйстаячым выканаўчым камітэце або ў судзе на працягу аднаго месяца з дня атрымання. Яго абскарджанне прыпыняе выкананне.
– Даўно маю дакументы, якія пацвярджаюць права на зямельны ўчастак, у адпаведнасці з якімі стаіць агароджа. Сусед сумняваецца ў сапраўднасці дакументаў. Як быць?
Вячаслаў, Глыбокае.
– Калі ў ходзе разгляду зямельнага спрэчкі будзе ўстаноўлена, што пры выдачы дакументаў дапушчаны парушэнні патрабаванняў заканадаўства або тэхнічныя памылкі, то разглядаць зямельны спрэчку можна будзе толькі пасля прызнання судом несапраўднымі выдадзеныя дакументы, якія пацвярджаюць права на зямельныя ўчасткі.
– У мяне ўчастак у садаводчым таварыстве. Набыла дом з прыбіральняй у былога ўладальніка. Размежаванняў паміж участкамі не было. Суседка сцвярджае, што раней ён належаў ёй.
Сцепаніда Міхайлаўна, Ліёзна.
– Маёмасныя пытанні разглядае суд. Кожны бок павінен прадставіць свае доказы і пацвердзіць іх дакументамі. І толькі потым магчыма вырашэнне зямельнага спрэчкі.
– Дзве сястры 18 гадоў таму атрымалі ў спадчыну ў роўных долях дом у прыватным сектары. Адна хоча прадаць сваю палову, але на ўчастак няма дакументаў. Што трэба зрабіць, каб здзейсніць здзелку?
Вольга Іванаўна, Полацк.
– Перш чым здзейсніць адчужэнне жылога дома, неабходна звярнуцца за атрыманнем дакумента, які сведчыць правы на зямельны ўчастак. З заявай трэба звярнуцца ў мясцовы выканаўчы камітэт па месцы знаходжання зямельнага ўчастка. Прадавец долі абавязаны паведаміць у пісьмовай форме астатніх удзельнікаў пра намер прадаць сваю долю ў праве агульнай уласнасці старонняй асобе з указаннем цаны і іншых умоў, на якіх яе прадае. Адмова ўдзельнікаў ад атрымання пісьмовага паведамлення прадаўца пра намер прадаць сваю долю лічыцца такім паведамленнем. Калі астатнія адмовяцца ад пакупкі або не набудуць прадаваную долю ў праве агульнай уласнасці на нерухомую маёмасць на працягу месяца, а ў дачыненні да іншай маёмасці – на працягу дзесяці дзён з дня паведамлення, прадавец мае права прадаць сваю долю каму заўгодна.
– Застаўся ў вёсцы дзядулеў дом, у якім жылі бацькі і дзеці. Бацькі памерлі, але дом з участкам зямлі ніхто з сясцёр не прыватызаваў. Гэта хоча зрабіць цёця з Эстоніі. Як гэта зрабіць і што трэба зрабіць?
Святлана, Ушачы.
– Дзядулеў дом у вёсцы не можа быць прадметам прыватызацыі. Часта грамадзяне маюць на ўвазе атрыманне праваўдасведчальнага дакумента на жылы дом, зямельны ўчастак. У дадзенай сітуацыі зямельны ўчастак для абслугоўвання жылога дома будзе прадастаўлены ўласніку гэтага жылога дома, да якога правы на дом перайшлі ў парадку наследавання. У любым выпадку трэба звярнуцца ў натарыяльную кантору для афармлення спадчыны, і яшчэ невядома, ці будуць падставы ў вашай цёці атрымаць яе. Прыняцце рашэнняў аб прадастаўленні грамадзянам зямельнага ўчастка для абслугоўвання жылога дома ў межах сельскага населенага пункта адносіцца да кампетэнцыі сельскага выканаўчага камітэта.
– На якой адлегласці ад суседскай мяжы можна высаджваць дрэвы і кусты?
Ілья, Гарадоцкі раён.
– Ад межаў суседняга ўчастка асобна стаялы жылы дом, сажалка або басейн варта размяшчаць на адлегласці не менш за 3 м, гаспадарчыя пабудовы, перголы і альтанкі вышынёй не больш за 3 м – на адлегласці не менш за 1 м, вальеры з хатнімі жывёламі – не менш за 4 м, пляцоўкі часовага складання будаўнічых матэрыялаў (не вышэй за 3 м) – на адлегласці не менш за 1 м. Ад межаў суседняга ўчастка высокарослыя расліны – 3 м, сярэднерослыя (да 3 м) – 2, нізкарослыя (да 2 м) – 1 м.
– А якія патрабаванні да агароджаў?
– Вышыня агароджы ўстанаўліваецца не больш за 2 м, ступень святлапразрыстасці ад нуля да 100% па ўсім перыметры зямельнага ўчастка. Уздоўж фронту вуліц, дарог і праездаў паміж тратуарам і мяжой прысядзібных участкаў можа фарміравацца паласа дэкаратыўнага азелянення са шматгадовых кустоў і дрэў пры ўмове забеспячэння дастатковай асветленасці ўчасткаў і выканання нарматыўных разрываў да інжынерных камунікацый.
– Мне завяшчалі дачу з зямельным участкам, на які не аформлены дакументы. Ці магу я прадаць, падарыць або завяшчаць сваю спадчыну іншай асобе?
Крысціна, Віцебск.
–Здзейсніць здзелку з садовым домікам можна, калі аформлены дакумент, які сведчыць права на зямельны ўчастак. Калі такіх дакументаў няма, то пасля адкрыцця спадчыны зямельны ўчастак не будзе ўваходзіць у склад спадчыннай маёмасці. Каб правы на зямельны ўчастак перайшлі ў парадку спадчыны, давядзецца атрымаць праваўдасведчальны дакумент на зямельны ўчастак ва ўстаноўленым парадку.
– У вёсцы ў дзядулі ёсць дом з участкам зямлі, дакументы не аформлены ні на дом, ні на ўчастак, хоць ёсць два сыны. Каму дастанецца нерухомасць і зямля спадчыннікам у выпадку яго смерці? Што параіце ў дадзенай сітуацыі?
Вера Іванаўна, Чашнікі.
– Зямельны ўчастак будзе прадастаўлены тым асобам, хто аформіць права ўласнасці на жылы дом у парадку спадчыны, а потым ужо афармляць дакументы на зямлю. Для гэтага спадчыннікам трэба будзе звярнуцца ў мясцовы выканаўчы камітэт.
– Пражываю ў гарпасёлку, ёсць участак для вырошчвання сельгаспрадукцыі без права ўзвядзення на ім нерухомасці. Ці абавязкова на гэту зямлю атрымліваць дакументы? А калі я захачу прадаць надзел?
Дар'я Цімафееўна, Шуміліна.
–Карыстацца зямельным участкам можна толькі на падставе выдадзенага прававысвятляльнага дакумента на яго, нават калі гэта невялікі надзел пад агарод у сельскай мясцовасці. Выкарыстоўваць зямельны ўчастак для агародніцтва можна толькі на падставе рашэння сельскага выканаўчага камітэта, іншых дакументаў атрымліваць не патрабуецца. Калі вы будзеце выкарыстоўваць зямельны ўчастак без атрымання дакументаў, то такія дзеянні кваліфікуюцца як самавольнае заняцце зямельнага ўчастка, за што грамадзяніна можна прыцягнуць да адміністрацыйнай адказнасці ў выглядзе штрафу ад 10 да 30 базавых велічынь. Зямельны ўчастак для агародніцтва прадастаўляецца толькі ў часовае карыстанне і не можа з'яўляцца прадметам здзелак, гэта значыць яго нельга прадаць, падарыць.
– У мяне ёсць участак зямлі, на які не афармляў дакументы. Прамых спадчыннікаў няма. Ці могуць у мяне адабраць гэты надзел?
Міхаіл Смірноў, Бешанковіцкі раён.
– Абавязкова трэба атрымліваць дакумент на зямельны ўчастак, такім прававысвятляльным дакументам з'яўляецца пасведчанне (удзельнік) аб дзяржаўнай рэгістрацыі права на зямельны ўчастак. Калі яго не атрымаць, то зямельны ўчастак не будзе ўваходзіць у склад спадчыннай маёмасці і не пяройдзе спадчыннікам.
–Маю ўчастак зямлі ў садаводчым таварыстве. Дакументы не аформлены. Ці трэба гэта рабіць?
Алег Сцяпанавіч, Віцебск.
– Атрымаць дакументы на зямлю – абавязак кожнага члена садаводчага таварыства, які ўскладзены Указам Прэзідэнта Беларусі ад 28.01.2008 №50 «Аб мерах па ўпарадкаванні дзейнасці садаводчых таварыстваў». У ім, у прыватнасці, гаворыцца, што грамадзяне, якім былі прадастаўлены зямельныя ўчасткі для вядзення калектыўнай садаводства да ўказа, а таксама тыя, хто набыў іх па дагаворах куплі-продажу, дарэння і іншым не супярэчачым заканадаўству спосабам, не зарэгістраваўшы іх ва ўстаноўленым парадку, абавязаны гэта зрабіць. Пры выяўленні незарэгістраваных зямельных участкаў мясцовыя выканаўчыя і распарадчыя органы, на тэрыторыі якіх яны размешчаны, накіроўваюць грамадзянам прадпісанні аб неабходнасці звярнуцца з заявай аб выдачы праваўстаноўчых дакументаў у месячны тэрмін. Невыкананне патрабавання з'яўляецца падставай для вылучэння зямельнага ўчастка.