«Невядомая Талачыншчына» атрымала прэмію фестывалю аўтарскіх фільмаў

«Невядомая Талачыншчына» – так называецца новы фільм рэжысёра народнай студыі «Летапіс» Дзмітрыя Іўчанкі. Гэтая ўнікальная 40-хвілінная стужка – хроніка падзей з ХI па ХIХ стагоддзе, адлюстраваная ў помніках прыроды, архітэктуры, малавядомых падзеях.


Галоўная ідэя – паказаць няпросты лёс талачынскай зямлі і яе жыхароў. Усе факты, выкладзеныя ў кінастужцы, былі дасканала вывучаны і вывераны даследчыкам і рэжысёрам. Гэтая праца ўжо атрымала прэмію фестывалю аўтарскіх фільмаў у Вілейцы, заваявала высокую ацэнку крытыкаў і мясцовых гледачоў, яе паказ стаў знакавай падзеяй у культурным жыцці Талачыншчыны.

– Гэта, вядома, не Канскі кінафестываль, але прызнанне на ўзроўні рэспублікі дарагога каштуе, – заяўляе рэжысёр. 

Дзмітрый Іўчанка, ураджэнец і жыхар райцэнтра, сваімі заслугамі хваліцца не прывык, а вось пра тое, з чаго «пачыналася кіно», распавядае з задавальненнем.

– Гісторыяй і краязнаўствам захапляўся са школьнай парты, – узгадвае Дзмітрый Аляксандравіч. – Марыў стаць археолагам, аднак бацькі настаялі, каб я атрымаў рабочую спецыяльнасць. Таму вывучыўся на рэгуліроўшчыка радыёапаратуры. Пасля службы ў арміі працаваў у тэлемайстэрні, потым уладкаваўся на чыгунку электрамеханікам.

12 гадоў таму мне на вочы трапіўся артыкул прафесара БДУ, які арганізоўваў экспедыцыю ў Сібір. І вось я прыехаў у Мінск і напрасіўся ў удзельнікі. Цэлы месяц у тайзе, на беразе Енісея, у дзікіх умовах за раскопкамі – гэта тое, пра што даўно марыў. Тады ў мяне ўжо была аматарская відэакамера, таму ўсе самыя цікавыя моманты я здымаў і манціраваў. Атрымаўся даволі займальны фільм, які першымі ўбачылі члены экспедыцыі, а потым – талачынцы. З тых часоў не згасала запал да відэа- і фотаздымкі, рэжысуры.

Я і ўявіць не мог, што ў 2009 годзе мяне запросяць у адну са старэйшых кінастудый краіны, адзіную на Віцебшчыне са званнем народнай – «Летапіс» на базе Талачынскага Цэнтра культуры. 

Дзмітрый Іўчанка працуе там па

сумяшчальнікам рэжысёрам, не пакідаючы прафесіі электрамеханіка. Сюжэты для фільмаў, а іх на рахунку Дзмітрыя Аляксандравіча ўжо больш за два дзясяткі, выбірае сам. Ёсць у краязнаўцы і ўласны сайт – «Фотаэнцыклапедыя Беларусі», які наведваюць больш за 600 чалавек у суткі. Тут сабраны фотаматэрыялы з апісаннем славутасцей, цікавых мясцін у гарадах і вёсках нашай краіны. Дзмітрый пабываў ва ўсіх без выключэння райцэнтрах Беларусі, буйных населеных пунктах, аднак марыць наведаць і самыя аддаленыя, «асірацелыя» паселішчы.   

Іншымі словамі, тэм для новых работ яшчэ мноства. А жаданне тварыць і пакінуць спадчыну для нашчадкаў – велізарнае.

Вольга ЛЕБЕДЗЕВА, фота аўтара. «Віцебскія весці».