Незвычайная выратавальная аперацыя на Дзвіне: вучоныя «перасяляюць» вадзяны мох

На Заходняй Дзвіне прыйшоў час збіраць камяні, але незвычайныя. Паўвека таму на такіх даламітавых валунах вучоныя выявілі Цынкідотус Дунайскі – водны мох. Яго калі і можна сустрэць, то толькі ў Альпах.

Зараз вучоныя праводзяць спецыяльную выратавальную аперацыю, каб гэты ўнікальны від не знік назаўсёды.

Па калена ў вадзе – сёння ў батанікаў пагрузачна-разгрузачныя работы. На сотні кіламетраў вакол, гэта адзінае месца, дзе расце рэдкая расліна.

Унікальны мох, амаль усё жыццё пад вадой, але глыбіня больш за два метры – ужо пагроза для існавання. А тут вада хутка паднімецца на ўсе 10, ніжэй па цячэнні будуецца Віцебская ГЭС. Паўвека таму ў Латвіі разгортваўся такі ж сцэнарый. Але там на расліну ўвагі не звярнулі. Цяпер Цынкідотус Дунайскі застаўся толькі тут.

Ірына Вазнячук, вядучы навуковы супрацоўнік сектара маніторынгу расліннага свету Інстытута эксперыментальнай батанікі Нацыянальнай акадэміі навук: «Калі ніжэй па цячэнні ракі Даугавы ішло будаўніцтва ГЭС, гэты від быў затоплены, мы вырашылі пайсці іншым шляхам, даць шанец захавацца гэтаму віду на іншых рэках».

Вялікая вада іншым прадстаўнікам чырвонай кнігі на Заходняй Дзвіне не пагражае – такі вынік экалагічнай экспертызы. Знікаючую расліну пераселяць адразу ў некалькі месцаў, на рацэ Аўсянцы і на Заходняй Дзвіне, там, дзе няма пагрозы падняцця вады.

Алег Маслоўскі, загадчык сектара кадастра расліннага свету Інстытута эксперыментальнай батанікі Нацыянальнай акадэміі навук: «Мы становімся прыкладам для многіх іншых краін СНД. Ні ва Украіне, ні Прыбалтыцы, ні Расіі, такіх прыкладаў перасялення няма, у гэтым плане мы становімся піянерамі і вядучай нацыяй, якая фарміруе не толькі станоўчы імідж як краіны, але і стварае метадалогію як ахоўваць прыроду».

Да перасялення вадзянога моху навукоўцы рыхтаваліся некалькі месяцаў. Задача не проста перавезці камяні. Выбіралі месцы, дзе прыродныя ўмовы дазволяць батанікам стварыць новыя мікрасістэмы і весці назіранні. Тым больш што на рацэ Аўсянцы растуць і іншыя прадстаўнікі Чырвонай Кнігі.

За два дні навукоўцы перавезуць сотні камянёў, ахінутых рэдкай раслінай, прычым з Заходняй Дзвіны валуны набіралі з запасам, каб вадзяному моху было куды расці.

АНТ.