Новыя правілы атрымання шэнгенскай візы ўступаюць у сілу ў Беларусі з 23 чэрвеня
Цяпер грамадзяне ад 12 гадоў і старэйшыя павінны будуць асабіста з'явіцца ў пасольства, каб прадаставіць біяметрычныя даныя – адбіткі пальцаў рук і лічбавую фатаграфію. Пра гэтае новаўвядзенне і іншыя пытанні, звязаныя з выездам у краіны Шэнгенскай зоны, мы пагутарылі з консулам, кіраўніком Консульства Латвійскай Рэспублікі ў Віцебску Дагніяй Лацэ-Атэ.
– VIS – гэта сістэма абмену інфармацыяй аб візах паміж краінамі – удзельніцамі Шэнгенскага пагаднення. Яна палягчае праверку дабранадзейнасці асобы, якая жадае ўехаць на тэрыторыю Шэнгенскай зоны, у прыватнасці, ці выкарыстоўваў заяўнік папярэднія візы ў адпаведнасці з законам. Дзякуючы гэтаму спрашчаецца працэс іх выдачы, асабліва тым, хто падарожнічае часта.
Наяўнасць біяметрычных даных дазваляе прадухіліць выкарыстанне чужых дакументаў, абараніць падарожнікаў у выпадку крадзяжу або страты пашпарта.
Даныя захоўваюцца ў сістэме VIS на працягу 59 месяцаў – амаль 5 гадоў. Асобам, якія часта наведваюць Шэнгенскую зону, не трэба будзе здаваць адбіткі пальцаў нанова пры кожным звароце за новай візай. Для гэтага будуць выкарыстоўвацца ўжо захаваныя звесткі.
Пасля заканчэння 59 месяцаў пры падачы новай хадайніцтва на выдачу візы супрацоўнікі консульскай службы павінны будуць зноў унесці біяметрычныя даныя заяўніка ў базу даных VIS.
Ад абавязку здаваць адбіткі пальцаў вызваляюцца дзеці да 12 гадоў і асобы, якія фізічна не могуць гэтага зрабіць (пры адсутнасці пальцаў), і ў візавай сістэме робіцца адпаведная адзнака.
Атрыманне адбіткаў пальцаў – працэдура простая і займае ўсяго некалькі хвілін.
– Гаворка ідзе таксама пра лічбавую фатаграфію. Яе трэба прадаставіць самім ці супрацоўнікі зробяць здымак на месцы? І ці неабходна будзе прад'яўляць таксама фатаграфію ў папяровым выглядзе?
– Пасля ўвядзення біяметрычных даных фотаздымкі разам з дакументамі трэба будзе падаваць у папяровым выглядзе. Лічбавы здымак мы будзем альбо сканаваць з папяровых, альбо рабіць на месцы, пакуль гэта вырашаецца. У любым выпадку не трэба дасылаць фотаздымкі ці прыносіць іх на флешцы.
– Скажыце, а як будзе арганізаваны прыём турыстаў, якія едуць у групе? Ці змогуць яны з'явіцца ў розныя дні для атрымання візы?
– На дадзены момант консульства плануе вылучыць для заяўнікаў групавых паездак асобны час для падачы дакументаў. Але неабходна памятаць, што любая візавая заява разглядаецца індывідуальна незалежна ад таго, ці з'яўляецца паездка групавой, ці індывідуальнай. Таму кожны заяўнік павінен будзе мець пры сабе поўны пакет суправаджальных дакументаў і можа запісацца на зручны для яго час.
Я б яшчэ хацела звярнуць увагу на выезд дзяцей у групах. Непаўналетні не мае права сам падпісваць візавую заяву. За яго гэта могуць зрабіць толькі адзін з бацькоў ці юрыдычны апекун, бо менавіта яны прымаюць рашэнне, адпускаць дзіця за мяжу ці не.
– Якія ёсць шматразовыя візы і ў каго ёсць шанец іх атрымаць?
– Візы катэгорыі «С» могуць быць аднаразовымі, двухразовымі і шматразовымі.
Аднаразовыя выдаюцца на канкрэтны тэрмін знаходжання. Двухразовыя прызначаны ў асноўным для тых, каму неабходна перасекчы Шэнгенскую зону падчас транзіту. Напрыклад, чалавек жадае наведаць Вялікабрытанію, якая не з'яўляецца шэнгенскай краінай, і паедзе туды на аўтамашыне. Адна віза патрэбна, каб перасекчы Шэнген і даехаць да месца прызначэння, а другая – каб вярнуцца тым жа шляхам назад.
Шмаматразовыя візы могуць выдавацца на розныя тэрміны. Звычайна – на год (90 дзён знаходжання ў кожным паўгоддзі), а таксама на два гады і пяць гадоў. На іх могуць прэтэндаваць у першую чаргу надзейныя турысты, якія ў папярэднія паездкі не парушылі Візавы кодэкс і мэту паездкі. Таксама такая віза выдаецца людзям, у якіх на працягу бліжэйшых гадоў не будзе мяняцца мэта паездкі. Напрыклад, сваякам. Гэта заўсёды індывідуальнае рашэнне.
Таму я заклікаю тых, хто збіраецца падаваць дакументы на візу, не імкнуцца нешта прыўкрасіць або ўтаіць. Мы працуем, унікаючы ў сутнасць пытання. Былі выпадкі, калі чалавек прадстаўляў падробленую даведку аб даходзе з месца працы, таму што лічыў, што сапраўдная зарплата занадта маленькая. А гэта – свядомае падачу недакладнай інфармацыі і, такім чынам, адмова.
– Людзі так паступаюць, бо існуе меркаванне, што калі ў цябе маленькая зарплата, ты хатняя гаспадыня або знаходзішся ў адпачынку па доглядзе за дзіцем, то табе візу не дадуць…
– Гэта глупства. Чалавек павінен даказаць, што мае дастатковую колькасць сродкаў для знаходжання ў зоне Шэнген: каб аплаціць зарэзерваваны гасцініцу і 25 еўра на кожны дзень. Для гэтага трэба прадставіць даведку аб заработнай плаце, дапамозе або пенсіі, і тады мы бачым, што ў заяўніка ёсць грошы на паездку.
Калі ж чалавек па нейкіх прычынах не жадае падаваць такую даведку, то ён абавязаны прадаставіць інфармацыю аб тым, што ў яго на банкаўскім рахунку ёсць грошы, якіх дастаткова для знаходжання. І гэта павінен быць бягучы рахунак, а не дэпазітны.
Калі за візай звяртаецца, напрыклад, студэнт, ён павінен мець ліст ад бацькоў, у якім гаворыцца аб тым, што яны згодныя спансіраваць знаходжанне свайго дзіцяці за мяжой. Тое ж датычыцца і хатніх гаспадынь. Калі працуючы муж застаецца дома, а ў падарожжа едзе яго непрацуючая жонка, то разам са сваімі дакументамі яна падае даведку аб зарплаце мужа, а таксама копію яго пашпарта і заяву мужа аб тым, што ён будзе спансіраваць яе паездку.
– Спадарыня Дагнія, а калі ў чалавека ёсць шэнгенская віза на некалькі гадоў, выдадзеная без біяметрычных даных, ці застанецца яна сапраўднай?
– Так. З такімі візамі можна падарожнічаць да канца тэрміну іх дзеяння. Біяметрычныя даныя будуць браць толькі ў атрымальнікаў новых віз з 23 чэрвеня.
– Што рабіць падарожніку, які, атрымліваючы візу з біяметрычнымі данымі, быў на адной прозвішчы, а потым змяніў яе і, адпаведна, пашпарт. Ці патрэбна ў такім выпадку новая віза, альбо старая застанецца ў сіле?
– Калі віза была прыдатная яшчэ дастаткова працяглы тэрмін, можна напісаць заяву з просьбай аб яе пераносе ў новы пашпарт, указаўшы, па якой прычыне гэта неабходна зрабіць. А гэта можа быць не толькі змена прозвішчы, але і страта або крадзеж дакумента.
– Калі мяняеш пашпарт, у якім было шмат віз, ці варта рабіць яго копію?
– Варта. Таму што на дадзены момант мы не бачым віз, выдадзеных у консульствах іншых краін, нам даводзіцца звяртацца да нашых калег для ўдакладнення. З візамі, выдадзенымі з атрыманнем біяметрычных даных, такіх праблем не будзе.
– У якія краіны, апроч Латвіі, можна атрымаць візу ў вашым консульстве?
– Консульства Латвійскай Рэспублікі ў Віцебску выдае таксама візы ў Эстонію, Францыю, Нідэрланды, Польшчу, Іспанію і Славенію.
– Які кошт шэнгенскай візы для дзіцяці?
– Візавы кодэкс прадугледжвае, што дзіцяці віза выдаецца бясплатна да 6 гадоў. Да 12 гадоў яна каштуе 35 еўра. Аднак згодна з дагаворам паміж Латвіяй і Беларуссю беларускім дзецям віза выдаецца бясплатна да 12 гадоў уключна. З 13 гадоў па 24 гады, калі юнак ці дзяўчына навучаюцца на дзённым аддзяленні, віза каштуе 35 еўра. Але гэта толькі ў тым выпадку, калі галоўная альбо адзіная мэта паездкі – Латвія.
– Мэта ці краіна ўезду?
– Мэта. Гэта міф, што, атрымаўшы візу ў Латвію, можна праз яе ўехаць у зону Шэнген, а потым ехаць, напрыклад, у Польшчу, і віза будзе выкарыстана правільна. Гэта не так. У такім выпадку па часе знаходжання галоўнай краінай павінна быць Латвія. І яна можа быць неабавязкова першай дзяржавай на шляху.
– Скажыце, а ці можна атрымаць шэнгенскую візу, не ведаючы, калі і куды ты паедзеш, – проста, каб была на выпадак цікавай турыстычнай прапановы?
– Віза выдаецца на пэўныя паездкі, а не для таго, каб калі-небудзь куды-небудзь паехаць. У анкеце ёсць канкрэтныя пытанні: куды і калі менавіта вы паедзеце, дзе будзеце пражываць і гэтак далей. І гэтая інфармацыя павінна адпавядаць планам чалавека.
На жаль, вельмі часта, падаючы дакументы на шматразовыя візы, людзі рэзервуюць месца ў якой-небудзь гасцініцы, дзе і не збіраюцца спыняцца. Потым браніраванне адмяняецца, і чалавек, атрымаўшы візу, раствараецца дзесьці ў зоне Шэнген. І мы, і міграцыйная служба краін-удзельніц Шэнгенскага пагаднення пераправераем браніраванне гасцініц. І калі грамадзянін не знаходзіцца там, дзе ён задэклараваў, гэта грубае парушэнне выкарыстання візы, што можа пацягнуць ануляванне ўжо выдадзенай візы. Калі вы яшчэ не ведаеце, куды паедзеце, значыць, не трэба пакуль падаваць дакументы.
Такі мядзведжы сэрвіс – выдачы візы ў нікуды – часта аказваюць неакрэдытаваныя фірмы, якія абяцаюць людзям за пэўную суму зрабіць шматразовую візу.
З дакументамі для афармлення шэнгенскай кароткатэрміновай візы катэгорыі «С», акрамя акрэдытаваных турфірм, можна звяртацца ў Візавы цэнтр афіцыйнага сэрвіс-провайдара Консульства Латвійскай Рэспублікі ў Віцебску «Поні Экспрэс», які знаходзіцца па праспекце Чарняхоўскага, 6. Любое іншае пасрэдніцтва незаконнае.
Згодна з Візавым кодэксам падаць дакументы на атрыманне шэнгенскай візы можна за тры месяцы да пачатку паездкі. То бок тыя, хто збіраецца выехаць у краіны Шэнгенскай зоны да 23 верасня, могуць скарыстацца шансам і да 23 чэрвеня здаць дакументы на візу без біяметрычных даных.
– Дзякуй, спадарыня Дагнія, за падрабязныя адказы!
Алена Алімава, "Віцебскія весці"