Пра што гаварыў Аляксандр Лукашэнка на сустрэчы з медыйным супольнасцю Беларусі
Адказность у нас адна на ўсіх — захаваць краіну і зберагчы мір
За што ідуць баявыя дзеянні на інфармацыйным фронце, навошта патрэбен ідэалагічны фільтр у медыясферы, чаму нельга ствараць у СМІ «паралельныя светы» усеагульнага дабрабыту і замаўчаць вострыя тэмы? Аб чым папярэдзіў Прэзідэнт і якія прыярытэты абазначыў у працы масавых медыяФорум медыйнай супольнасці Беларусі ў Магілёве сабраў больш за тысячу журналістаў, кіраўнікоў СМІ, блогераў, экспертаў, спецыялістаў у галіне камунікацый з усёй краіны. Сустрэча праходзіла ў вельмі цёплай, нязмушанай абстаноўцы. Атрымалася шчырая і карысная для ўсіх вялікая размова з удзелам Кіраўніка дзяржавы аб ролі журналістаў ва ўмовах трансфармацыі грамадства, аб інфармацыйным супрацьборстве, прапагандзе і контрпрапагандзе, аб тым, якая медыйная парадак дня сёння нам патрэбна. Па словах Аляксандра Лукашэнкі, сам час высунуў прафесію журналіста на перадавыя пазіцыі, зрабіўшы медыйную супольнасць магутным фактарам палітычнага дыскурсу:
— Ведаю, што нерв эпохі інфармацыйнага супрацьборства, або так званай вайны сэнсаў, вы адчуваеце як ніхто іншы. Вы гэтым жывяце. У дадзенай рэальнасці вы — і байцы, і абаронцы, і стратэгі, і тактыкі, а інфармацыя — гэта і рэсурс, і тавар, і зброя… Адказднасць у нас адна на ўсіх — захаваць краіну і зберагчы мір. Мы ведаем, за што змагаемся. За суверэнітэт Беларусі, наша нацыянальнае годнасць, будучыню нашых дзяцей. Штыля, ціхага надвор'я на гэтым інфармацыйным фронце, дзе мы з вамі ваюем, не будзе. Тым цікавей у гэтым плане. Мы — спадчыннікі пераможцаў, таму мы павінны перамагаць. Іншага шляху ў нас няма. Таму што час выбраў нас!
«Своечасовы і маштабны»
Перад пачаткам працы форуму яго ўдзельнікі ўсклалі кветкі на плошчы Славы. Затым у абласным Палацы культуры Кіраўніку дзяржавы прадставілі выставу мультымедыйных праектаў рэгіянальных СМІ, якія рэалізаваны за апошнія два гады. У іх ліку — арыентаваныя на захаванне гістарычнай памяці, якія распавядаюць аб учынках нацысцкіх злачынцаў на тэрыторыі Беларусі, разнастайны дзіцяча-юнацкі кантэнт, гісторыі аб замежніках, якія звязалі сваюсудьбу з Беларуссю, і многія іншыя.Намеснік Кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта Уладзімір Перцоў праінфармаваў, што пры рэалізацыі таго ці іншага праекта ацэньваецца перш за ўсё яго эфектыўнасць — тыраж, рэйтынг гледацкай і чытацкай аўдыторыі.
— Гэта самае галоўнае, — падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.
У цэлым беларускі лідар назваў медыяфорум вельмі своечасовым і маштабным. Але ў той жа час выказаў меркаванне, што маштаб падобных мерапрыемстваў павінен быць яшчэ большым. І праводзіцца такія форумы павінны не адзін, а два-тры дні. Бо гэта выдатная магчымасць абмяняцца думкамі, вопытам, абмеркаваць тэндэнцыі ў медыясферы з калегамі, намеціць новыя праекты. А можа быць, і на зямлі папрацаваць, што выдатна збліжае людзей. Як, напрыклад, чэмпіянат сярод журналістаў па сячы дроў.
— Але важна ўжо і тое, што мы тут сустрэліся, — адзначыў Аляксандр Лукашэнка. — Тысяча чалавек з'ехаліся з усёй краіны.
Бываючы на падобных мерапрыемствах, вы пішаце гісторыю свайго жыцця, і гэта адна са старонак. І я вельмі хачу, каб для журналістаў гэтая старонка была запамінальнай.
«Медыйнае супольнасць — магутны актор палітычнага дыскурсу»
Тэма сёлетняга форуму — «Роля журналіста ва ўмовах трансфармацыі грамадства». Яна заўсёды актуальная, а сёння, у эпоху інфармацыйнага проціборства, або так званай вайны сэнсаў, актуальная ўдвая. Звяртаючыся да ўдзельнікаў форуму, Прэзідэнт Аляксандр Лукашэнка канкрэтызаваў:— Час такі. Ён высунуў прафесію журналіста на перадавыя пазіцыі, зрабіўшы медыйнае супольнасць магутным акторам палітычнага дыскурсу. У дадзенай рэальнасці вы — і байцы, і абаронцы, і стратэгі, і тактыкі, а інфармацыя — гэта і рэсурс, і тавар, і сёння зброя. Але калі краіна пад прыцэлам агрэсіўнай прапаганды, воін — не толькі журналіст.Таму сёння тут сабраліся кіраўнікі і супрацоўнікі рэспубліканскіх і рэгіянальных СМІ, блогеры і эксперты ў сферы камунікацый, прадстаўнікі профільных ВНУ і ідэалагічнага актыву, прэс-сакратары рэспубліканскіх органаў дзяржаўнага кіравання, арганізацый, а таксама прадстаўнікі дзяржорганаў, якія курыруюць пытанні інфармацыйнай палітыкі. Словам, усе, хто стаіць у авангардзе фарміравання інфармацыйнай палітыкі і абароны інфармацыйнага суверэнітэту дзяржавы. Кожны на сваім узроўні, у адпаведнасці са сваімі службовымі абавязкамі.
«Інфармацыйная вайна — гэта прэлюдыя да гарачай фазы супрацьстаяння»
Звяртаючыся да медыйнай супольнасці, Кіраўнік дзяржавы таксама асабліва падкрэсліў, што ўсе сёння працуюць у адной звязцы:— Адказ у нас адзін на ўсіх — захаваць краіну і зберагчы мір. Вы вучылі гісторыю, мысліце аналітычна, бачыце аналогіі, ведаеце, што значыць несці гэты адказ на сваіх плячах.Беларускі лідар дадаў, што вельмі ўважліва сочыць за рыторыкай беларускіх журналістаў, экспертаў, асабліва тых, хто пастаянна ў кадры. Яны глыбока разумеюць тэму гібрыднай агрэсіі, якой краіна процістаіць з таго моманту, як пачала рабіць першыя суверэнныя крокі: калі праводзілі рэферэндумы, ратавалі народную ўласнасць і самі прымалі найважнейшыя рашэнні. Аляксандр Лукашэнка звяртае ўвагу:
— І з тых самых часоў, як толькі далі зразумець, што будзем праводзіць самастойную палітыку, мы жывем пад агнём пастаяннай крытыкі, хлусні, абсурдных абвінавачванняў. Гэта тэрабайты сфабрыкаваных і шчодра аплачаных медыйных фальшывак пад прыгожай абгорткай.Шмат негатыву выліваецца ў тым ліку і асабіста на журналістаў, на іх родных і блізкіх. І ўсё гэта даводзіцца прапускаць праз розум і сэрца. Прэзідэнт гэта цудоўна разумее:
— Каласальная нагрузка, якая патрабуе каласальнай канцэнтрацыі намаганняў па абароне сваёй інфармацыйнай прасторы. Але па-іншаму нельга. Толькі так можна захаваць суверэнітэт краіны, якая знаходзіцца ў эпіцэнтры глабальных геапалітычных супярэчнасцей.
Кіраўнік дзяржавы падзяліўся з удзельнікамі форуму сваім назіраннем. У прыватнасці, што такія паняцці, як «інфармацыйная вайна», «ментальная вайна», «постпраўда» і іншыя, у нашым лексіконе з'явіліся зусім нядаўна, літараальна 6 — 7 гадоў таму. А між тым з’явам, якія яны называюць, столькі гадоў, колькі жыве чалавек, перакананы беларускі лідар:
— Інфармацыйная вайна — гэта прэлюдыя да гарачай фазы проціборства. Гэта дэзінфармацыя, спробы ўвесці меркаванага праціўніка ў зман, пагрузіць у туман бескарысных звестак. Гэта спробы заблытаць, прымусіць сумнявацца ў сваіх каштоўнасцях, перакананнях, сілах. Сюжэт старажытны як свет.
Вольны рынак — гэта заходні міф
Дакранаючыся стварэння розных міфаў, Кіраўнік дзяржавы прывёў яскравы прыклад, які можна было назіраць у перыяд пасля распаду Савецкага Саюза. У прыватнасці, тэзіс аб вольным рынку. Па словах беларускага лідара, гэта было навязана спецыяльна:— Ніякага вольнага рынку (пытанне-прапанова) няма і ніколі не было. І навязаны нам гэты тэзіс Злучанымі Штатамі Амерыкі. У іх было ўсё проста: у іх эканоміка трымаецца на папяровых купюрах. На жаль, паколькі мы ўсе заглоцілі гэтую папяровую прынаду, трымаецца паспяхова. Я маю на ўвазе долар. Яны рэгулююць адносіны ў свеце, душыць, падтрымліваюць, што хочуць — тое і твораць.
Аляксандр Лукашэнка ў сваёй палітыцы першапачаткова абапіраўся на іншыя каштоўнасці і ішоў ад зямлі, таму наша краіна выбрала іншы шлях, захоўваючы і прамысловасць, і сельскую гаспадарку, але не адмаўляючыся, напрыклад, ад той жа прыватызацыі. Тыя ж постсавецкія рэспублікі, якія без аглядкі кінуліся ў рынак, практычна нічога не атрымалі.
А вось у якасці паспяховага прыкладу развіцця Кіраўнік дзяржавы прывёў Кітай, на мадэль якога ён заклікаў арыентавацца яшчэ ў часы свайго дэпутацтва:
— Кітай дасягнуў такіх вышынь у тым ліку таму, што не адмовіўся ад планавання. Усё ў гэтым жыцці плануецца і рэгулюецца. Усё астатняе — для таго, каб нас пакласці, паставіць на калені.
Прэзідэнт падкрэслівае, што ў Беларусі не адмаўляліся ад планавання на год і на пяць гадоў:
— Эканоміка з'яўляецца фундаментам і асновай усяго, жыцця грамадства наогул… Мы далёка не адарваліся, таму выстаялі. Мы абапіраемся ў першую чаргу на рукі і розум. Дзякуючы гэтаму выжылі.
«Праўда і толькі праўда
«Фейк», «дыпфейк»… За кожным з гэтых з’яў — звычайная хлусня, скажэнне фактаў, хлусня, падлог. Таму Прэзідэнт перакананы:— Нам усім трэба часцей называць рэчы сваімі імёнамі. Расказваць пра складанае проста і зразумела. Пасля 20-га года мы шмат гаварылі пра адказную журналістыку.
Дамовіліся рабіць стаўку на праўду, нават калі яна не будзе гучаць ярка і сенсацыйна. У аснове павінна ляжаць праўда. Праўда і толькі праўда — гэта самае галоўнае.
Мы аддавалі сабе справаздачу ў тым, што канкураваць з дэструктыўнымі крыніцамі нам будзе складана. Але паглядзіце, што адбываецца. Збеглыя сёння адкрыта кажуць, што ў іх няма ніякіх рычагоў ціску на краіну, акрамя санкцый. Так, жыццё навучыла беларусаў мысліць крытычна і правяраць інфармацыю, перш чым рабіць высновы. Або прапускаць міма, калі праверыць нельга. Гэта маленькая, але перамога. Ваша перамога. Перамога ў тым ліку тых, хто падверг жорсткай верыфікацыі паток вылітай тады на нас бруду.
Быць гатовымі да любых правакацый
У складаны для краіны перыяд журналісты выдатна спрацавалі ў звязцы з праваахоўнымі органамі. Настолькі, што створаныя перадачы ўвайшлі ў гісторыю як дапаможнік па абароне інфармацыйнага суверэнітэту краіны.Але беларускі лідар не стамляецца паўтараць, што расслабляцца нельга. Таму што выдатна разумее, чым можа абярнуцца для краіны страта канцэнтрацыі, абыякавасць, а дзесьці і халатнае стаўленне да сваёй справы.
Аляксандр Лукашэнка падкрэслівае, што самае маштабнае ў найноўшай гісторыі гібрыднае ціск з боку Захаду не аслабевае. Прасоўванне антыбеларускай пазіцыі на міжнародным палітыка-прававым полі, радыкалізацыя экстрэмісцкіх платформ, раскрутка махавіка санкцый, спробы ўцягнуць Беларусь у ваенныя канфлікты прымушаюць нас пастаянна «быць у форме», і Аляксандр Лукашэнка прама пра гэта папярэджвае:
— Мы павінны быць гатовыя да любых правакацый, у тым ліку інфармацыйных.Па словах Прэзідэнта, пра гэта падрабязна гаварылі падчас Усебеларускага народнага сходу, на якім зацверджанырдилі Канцэпцыю нацыянальнай бяспекі Беларусі:
— У дакуменце вызначаны ўнутраныя і знешнія крыніцы пагроз у інфармацыйнай сферы. Прыняты неабходныя рашэнні, выбудавана прававое поле, забяспечаны меры падтрымкі вытворчасці нацыянальнага інфармацыйнага прадукту. Цяпер прыйшоў час звераць гадзіннікі і канкрэтызаваць задачы.
«Адзіны вымяральнік паспяховасці любога СМІ — цікавасць аўдыторыі»
Унікальнасць беларускага лідара ў тым, што ён заўсёды глыбока пагружаецца ў спецыфіку любой з'явы, якая так ці інакш уплывае на лёс краіны і яе развіццё. З сродкамі масавай інфармацыі ўсё дакладна так жа. Прэзідэнт бачыць і рух, і недахопы, і прагрэс. Цяпер яму дакладваюць, што сур'ёзным чынам перабудавана сістэма падрыхтоўкі будучых журналістаў — з акцэнтам на практычную дзейнасць, і вось як гэта ацэньвае Аляксандр Лукашэнка:— Да працэсу навучання прыцягнуты нашыя знакамітыя журналісты. Гэта правільна. Трэба ўзмацняць пул аднадумцаў, рыхтаваць паслядоўнікаў. На аснове праўды. У адваротным выпадку маладыя будучыя журналісты нас незразумеюць і, галоўнае, не ўспрымуць тое, што мы спрабуем ім прапанаваць.
Кіраўнік дзяржавы канстатаваў, што традыцыйныя СМІ пашыраюць сваю прысутнасць у найбольш папулярных сегментах інфармацыйнай прасторы:
— З'явіліся цікавыя аўтарскія, аналітычныя, забаўляльныя праекты, што важна — папулярныя і вядомыя за мяжой. Новы імпульс развіцця атрымала рэгіянальная прэса.У Беларусі пайшлі па шляху стварэння медыяхолдынгі. Па словах Аляксандра Лукашэнкі, гэта дазволіла асучасніць многіявыданні, умацаваць творчы і тэхнічны патэнцыялы. І праца ў гэтым напрамку будзе працягнута. Калі самі гульцы медыярынку будуць з гэтым згодныя.
Пры гэтым Прэзідэнт падкрэслівае:
— Але вы ведаеце, адзіны вымяральнік паспяховасці любога сродку масавай інфармацыі — цікавасць аўдыторыі. А тое, што вас актыўна глядзяць, слухаюць, чытаюць, у тым ліку і заўзятыя апаненты, цытуюць дэструктыўныя рэсурсы, — гэта поспех, і ён відавочны. Вы сёння фарміруеце парадак дня.
Разам з тым расслабляцца нельга, бо нашы праціўнікі таксама вучацца на сваіх памылках і ўдасканальваюцца. Беларускі лідар перасцерагае прадстаўнікоў медыйнай супольнасці:
— Нельга недаацэньваць патэнцыял тых, хто глядзіць на Беларусь як на геапалітычную мэту. Гэта не зграя фрылансераў, а ўзброеная найноўшымі тэхналогіямі сетка палітолагаў і інфармацыйна-псіхалагічных цэнтраў. Якія грошы там круцяцца, вы нават не ўяўляеце.
Таму трэба паглядзець на сябе і крытычна. Каб стаць яшчэ паспяховей, яшчэ лепш. Год якасці абавязвае. Ды і час прымушае.
«Гераічная гісторыя савецкага народа — наш галоўны настаўнік»
Сімвалічнасць цяперашняга форуму ў тым, што ён праходзіць у дні пераможнага мая. Нядаўна ў краіне адсвяткавалі Дзень Перамогі. Наперадзе яшчэ адна найважнейшая дата — 80-годдзе вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Аляксандр Лукашэнка падкрэслівае:— Гераічная гісторыя савецкага народа — найвялікшы здабытак. Яна наш галоўны настаўнік.У гады той вайны, гады акупацыі Беларусі ішла найжорсткішая бітва за будучыню — не толькі на фронце, але і на старонках друкаваных выданняў, на хвалях радыёвяшчання. У прэсе на акупаваных тэрыторыях друкавалі вершы і прозу калабарацыяністы, якія прысягнулі Гітлеру. На яе старонках распавядалася аб «выдатнай будучыні» беларусаў пад уладай «вялікай Германіі» з арыентацыяй на «новы Эўропу», распаўсюджваліся міфы аб звярства партызан, бальшавікоў і іншых, абяцаліся нейкія «свабоды». Кошт гэтых «свабод» і новага «еўрапейскага будучыні» ведаем — кожны трэці жыхар Беларусі. А можа, ужо і кожны другі, улічваючы расследаванне Генеральнай пракуратуры па генацыдзе.
А што сёння змянілася ў рыторыцы ангажаваных Захадам сучасных крыніц інфармацыі — сацсетак, тэлеграм-каналаў, усялякіх чатаў? Наратывы тыя ж. Толькі мішэні новыя. Тады дыскрэдытавалі вобраз Савецкага Саюза. Сёння выціраюць ногі аб Беларусь і Расію, іншыя дзяржавы. Тут і там б'юць па Прэзідэнце, яго блізкіх, сілавіках, дзяржслужачых і публічным асобам. Людзям, якія занялі актыўную дзяржаўную пазіцыю.«Мы ведаем, за што змагаемся»Кіраўнік дзяржавы заўважыў, што мы неяк несправядліва мала ўспамінаем у дні святкавання Вялікай Перамогі і Дня Незалежнасці ваенных карэспандэнтаў:
— Яны таксама знішчалі ворага. Знішчалі словам, якое давала сілы байцам Чырвонай арміі і падымала іх у бой за нашу Радзіму. Яны перамаглі. У нас з вамі за плячамі таксама нямала перамог на інфармацыйным фронце. Мы ведаем, за што змагаемся. За суверэнітэт Беларусі, нашу нацыянальную годнасць, будучыню нашых дзяцей.
Прэзідэнт падзякаваў усім прадстаўнікам медыйнай супольнасці за працу, высокі прафесіяналізм, прынцыповасць, адданасць роднай краіне і смеласць:
— Ніколі нікога не бойцеся. Вы на сваёй зямлі. У адваротным выпадку чым вы адрозніваецеся ад тых збеглых, якія збеглі і там сёння дрыжаць, каб не страціць працу ці нейкую капейку перахапіць, каб па-ранейшаму змагацца супраць нашай краіны. А там грошы ўжо не даюць нават на СМІ. Толькі асобным. Усё, што разгортваецца супраць нас, — пад кантролем спецслужбаў. Вядома, не польскіх і не літоўскіх. Там яны (амерыканцы. — Прым. рэд.) ужо запраўляюць і арудуюць. Але грошы даюць на зброю, узброеную барацьбу, на захоп хаця б клапці зямлі на тэрыторыі Беларусі. Гэта ім трэба. Амерыканцам перш за ўсё. Нават не еўрапейцам.
Аляксандр Лукашэнка папярэджвае:
— Штыля, ціхага надвор'я на гэтым інфармацыйным фронце, дзе мы з вамі ваюем, не будзе. Тым цікавей у гэтым плане. Значыць, у вас заўсёды будуць драйв і натхненне. Мы — спадкаемцы пераможцаў. Таму мы павінны перамагаць. Іншага шляху ў нас няма. Таму што час выбраў нас!Як беларускім СМІ стаць яшчэ паспяховей?
Прэзідэнт абазначыў сем прыярытэтаў у рабоце масмедыя
Кажучы пра развіццё сродкаў масавай інфармацыі на сучасным этапе, Кіраўнік дзяржавы абазначыў напрамкі, дзе яшчэ трэба ўдасканаліцца.
ПЕРШАЕ. Фарміраваць нацыянальны інфармацыйны стыль вяшчання
Па ссловам Аляксандра Лукашэнкі, неабходна сканцэнтравацца на фарміраванні нацыянальнага інфармацыйнага стылю вяшчання са павелічэннем долі вытворчасці ўласнага якаснага, канкурэнтаздольнага прадукту:— Я не заклікаю адмовіцца ад замежнага кантэнту, але ўсё, што мы купляем, павінна адпавядаць нашаму ладу жыцця, традыцыям, культуры, менталітэту. Як мінімум мы не павінны засмечваць сваё эфір крывавымі, амаральнымі і пошлымі сюжэтамі. Гаварыў ужо пра гэта. Патрэбен ідэалагічны фільтр.
ДРУГОЕ. Пашыраць пул экспертаў
Аляксандр Лукашэнка звярнуў увагу, што ў нас з'явіліся яркія спікеры, аналітыкі, але нельга іх затыражаваць:— Інакш страцім цікавасць гледача, які падсаджаны на пастаянную змену карцінак і эмоцый. Вы гэта ведаеце.
Патрэбны новыя твары. Прычым шукаць такіх экспертаў неабходна і ў рэгіёнах, і ў галінах.Мы зацыкліліся на Мінску, на геапалітыцы. А дзе лідары меркаванняў сярод урачоў, педагогаў, навукоўцаў, прадпрымальнікаў — прафесіяналаў у сваёй сферы? Бо яны ёсць. Іх сотні, калі не тысячы. Іх ведаюць людзі і іх меркаванню давяраюць у калектывах. Няхай іх галасы загучаць мацней.
Асобна Кіраўнік дзяржавы выказаўся наконт аўтарскай журналістыкі. Гэты жанр, па яго словах, патрабуе каласальных працоўных выдаткаў, і, як правіла, аўтарскія праекты не робяцца ў адзіночку, над імі працуе калектыў прафесіяналаў. У той жа час на айчыннай інфармацыйнай прасторы якасць аўтарскай журналістыкі павінна расці, упэўнены Аляксандр Лукашэнка. На гэта ён арыентаваў кіраўнікоў СМІ, якія павінны ўсталяваць для аўтараў пэўную планку, ніжэй якой нельга апускацца, а таксама ўзмацніць прафесійную падрыхтоўку.
ТРЭЦЯЕ. Узмацняць прапаганду, контрпрапаганду і ідэалагічную працу
Прэзідэнт заклікаў не саромецца гэтых слоў і паняццяў:— Ці на Захадзе іх няма? Ёсць. Проста назвалі іншым словам — «піяр». То бок праца з грамадскай думкай. Сутнасць адна. Вось хай і працуюць з грамадскай думкай на сваёй тэрыторыі. Нас не трэба карміць бал
тней аб нібыта незалежных СМІ, дэмакратычных каштоўнасцях.
Мы ж бачым, як яны кідаюць у турмы сваіх журналістаў, зачыняючы медыя і пераследуючы кожнага, хто пасмеў не пагадзіцца з палітыкай і дзеяннямі ўладаў. Прыкладаў маса — ад Злучаных Штатаў і Еўрасаюза да Малдовы, Прыбалтыкі, Украіны і Грузіі.Тут некаторыя, магчыма, паспрабуюць правесці нейкія паралелі з сітуацыяй у Беларусі ў 2020 годзе, аднак гэта, са слоў Прэзідэнта, абсалютна некарэктнае параўнанне. У Беларусі прэтэнзіі да асобных журналістаў былі не з-за іх меркавання ці пазіцыі, а таму, што яны павялі сябе як здраднікі — пачалі ламаць і крышыць краіну.
— Вось мы змагаліся супраць гэтага. У тым ліку і пыталіся з журналістаў — за парушэнне законаў, — падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.
ЧАЦВЁРТАЕ. Рабіць мірны парадак яркім
Прэзідэнт выдатна разумее, што з пункту гледжання прафесійнай рэалізацыі на інфармацыйным фронце цікавей «ваяваць», паколькі сюжэты атрымліваюцца больш глябальныя. Але вось якую рэкамендацыю дае журналістам:— Трэба і мірную парадак дня рабіць яркай, запамінальнай. Сёння асаблівасць такая, што людзі ўжо хочуць бачыць мірную парадак дня.
У якасці прыкладу Аляксандр Лукашэнка прывёў артыкулы і сюжэты пра працаўнікоў вёскі, хлебаробаў — такія сюжэты заўсёды блізкія людзям. Ён акцэнтуе ўвагу:
— Павінен быць баланс ваяўнічых і стваральных матэрыялаў — аднолькава яркіх. Трэба значна часцей выходзіць з такімі гісторыямі, сюжэтамі на папулярныя лічбавыя платформы, перакладаючы і агучваючы фактуру на іншыя мовы.
ПЯТО
Е. Не ствараць у СМІ «паралельныя міры»
Яшчэ адзін важны момант, на які звяртае ўвагу беларускі лідар:— Я ніколі не патрабаваў фільтраваць інфармацыю, ствараючы ў СМІ «паралельныя міры» ўсеагульнага дабрабыту і замоўчваючы вострыя тэмы. Вы ведаеце мой падыход. Людзі павінны бачыць і ведаць праўду. А некаму карысна рабіць высновы.Пры гэтым Аляксандр Лукашэнка ў курсе, што некаторыя кіраўнікі на месцах вельмі балюча рэагуюць на «вынос смецця з хаты», і лічыць гэта дрэннай тэндэнцыяй:
— Не трэба хаваць праблемы, рэтушаваць. Яны ёсць у кожнай краіне. Але асвятляць іх трэба аб'ектыўна, не згушчаючы фарбы.
Пры гэтым важна, каб і ў эфірах, і ў друку былі прадстаўлены розныя пункты гледжання, у тым ліку крытычнага характару. Аднак без крытыканства, дадае Кіраўнік дзяржавы, якое нам і так падкідаюць з усіх бакоў, а па-дзелавому, каб быў эфект. Рэмарка і для чыноўнікаў:
— Ніхто не адмяняў маё рашэнне, што на кожнае заўважанне і крытыку ў СМІ адрасат, супраць каго гэта накіравана, павінен адказваць. Заўсёды ці гэта адбываецца?
Ну і просьба да саміх журналістаў вытрымліваць баланс пазітыўных і праблемных матэрыялаў, а не ствараць нейкія «миpкі», дзе ўсё добра:
— Гэта дзяржаве не трэба. І мне ў тым ліку. Яшчэ раз падкрэсліваю: не трэба нічога крышыць-ламіць. Пяро і слова, якім вы валодаеце сёння, — рэч вельмі небяспечная ва ўсе часы была. Таму трэба ўмець гэтым карыстацца. Карыстайцеся. Дзе трэба — крытыкуйце, але дзе трэба — і пахваліце.Неабходна вытрымліваць баланс пазітыўных і праблемных матэрыялаў у СМІ, а не рабіць крэн у тое, што ўсё добра, перакананы Аляксандр Лукашэнка.
ШЕСТАЕ. Ніша друкаваных медыя — разумная аналітыка і хлёсткая публіцыстыка
У Адміністрацыі Прэзідэнта прытрымліваюцца меркавання, што на сучасным этапе развіцця грамадства газеты і часопісы павінны стаць элітарнымі медыя ў добрым сэнсе, без іроніі. Кіраўнік дзяржавы выказаўся з гэтай нагоды з доляй сумневу:— Магчыма. Дай бог, каб так здарылася. Аб тым, што папяровыя выданні, як і тэатр, — гэта высокае мастацтва, кажуць усё часцей. Хвалебны статус, але яго неабходна апраўдваць.
Не трэба спрабаваць канкураваць у аператыўнасці з інтэрнэт-рэсурсамі. Гэта бескарысна. Ніша друкаваных медыя — разумная аналітыка і хлёсткая публіцыстыка. У кожным выданні павінны быць свае героі.
СЁМАЕ. Быць актыўней у лічбавым асяроддзі
Закрануў беларускі лідар і развіццё інтэрнэту. На яго думку, гэтавыклік, бо інфармацыйнае поле развіваецца без межаў, прычым ва ўсіх сэнсах:— Асабліва турбуе адсутнасць межаў маральных і этычных. Як бы ні было складана, але на гэты выклік трэба адказваць, нікуды не падзенешся. Нашы журналісты і эксперты павінны быць актыўнейшымі ў лічбавым асяроддзі. Важна вучыцца супрацьстаяць штучнаму інтэлекту ў пытаннях распазнавання створаных ім фэйкаў. Гэта складана. Але неабходна. Мы пакуль глыбока не думалі ў гэтым напрамку, але, бачым, час прыйшоў.На думку Аляксандра Лукашэнкі, інтэрнэт мае асаблівае значэнне і можа разглядацца як з пазітыўнага, так і з негатыўнага боку:
— Апроч таго, што гэта смецце, як яго некаторыя называюць, гэта і найвялікшае дасягненне. І нам трэба навучыцца карыстацца інтэрнэтам (выкарыстоўваць яго на карысць развіцця краіны. — Заўв. рэд.). Мы пачалі гэта рабіць, нашы журналісты.
Падводзячы вынікі сказанага, Кіраўнік дзяржавы выказаў упэўненасць, што ўдзельнікі медыяфоруму прапануюць новыя ідэі, якія ў тым ліку стануць рашэннем абазначаных праблемных пытанняў.
«Калі няма дзёрзкасці, гэта ўжо не журналістыка. Але дарма крыўдзіць людзей нельга»
Ну і які ж медыйны форум без прэс-канферэнцыі. Наш Прэзідэнт заўсёды адкрыты для журналістаў. Прадстаўнікі масмедыя з задавальненнем скарысталіся гэтай магчымасцю і на гэты раз.
Не мірыцца з недахопамі
Прадстаўніца раённага выдавецкага дома «Шклоў-інфа» Любоў Матюшонак папрасіла Кіраўніка дзяржавы расказаць пра ўласныя спробы пяра ў юныя гады. Аказваецца, Аляксандр Лукашэнка зімой насіў за 15 кіламетраў свае вершы ў шклоўскую раённую газету, спадзеючыся, што іх апублікуюць.
Любоў Матюшонак— Кіраўніком тады быў, здаецца, Леанід Анціпенка. Ён паглядзеў і кажа: «Ну якія гэта вершы? Гэта ж проза ў вершах». І я назад гэтыя 15 кіламетраў ішоў пешшу, і мне так было крыўдна. Мне здавалася, што мае вершы добрыя… Я падумаў: калі б у тыя часы юнкораўскі быў рух, то я дакладна б стаў журналістам.
Адказваючы на пытанне, пра што б ён сягодня пісаў, калі б усё ж такі стаў журналістам, Аляксандр Лукашэнка сказаў, што дакладна б крытыкаваў недахопы і змагаўся з імі:
— З дзяцінства я бачыў недахопы сельскага жыцця. Я бачыў цяжкасці, складанасці, масу несправядлівасці. І мне страшэнна хацелася ўсё гэта выправіць.
У сувязі з гэтым Аляксандр Лукашэнка звярнуўся да журналістаў з такімі словамі:
— Я прашу вас, каб вы не мірыліся з недахопамі. Але рабілі гэта вельмі акуратна. Бруду наліць на кагосьці і на самога сябе вельмі проста. Нам бы краіну не страціць. Трэба абараніць і ўтрымаць краіну, захаваць яе суверэнітэт і незалежнасць. Гэта — галоўнае. Страціце сваю краіну — лепш не будзе.
«Каб у раёне быў кулак»
Галоўны рэдактар докшыцкай раённай газеты «Родныя вытокі» Аляксандр Варанковіч цікавіцца: ці трапляе рэгіянальная прэса ў агляд сродкаў масавай інфармацыі, які штодня рыхтуецца для Кіраўніка дзяржавы?— Я, паслухаўшы вас, некалькі разоў лавіў сябе на думцы, што амаль нічога не ведаю пра тое, што вы пішаце. Для сябе я зрабіў выснову, што я гэта выправлю, — сказаў Аляксандр Лукашэнка. — Думаю, што і на цэнтральных каналах трэба больш удзяляць увагі сваім калегам унізе. Ды і кадры — людзей убачым, і падымаць іх наверх. Абяцаю вам, што ў аглядзе будзе значна больш матэрыялаў ад вас. Будзем выбіраць лепшае.
У той жа час Кіраўнік дзяржавы лічыць неабходным падцягнуць рэгіянальныя СМІ з пункту гледжання іх уплыву і аўтарытэту:
— Каб у раёне быў кулак. І гэты кулак павінен быць адносна незалежным.
ПРА ШТО ЯШЧЭ ГАВАЎ ПРЭЗІДЭНТ НА МЕДЫЯФОРУМЕ
Пра вайну ва Украіне
Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што погляды краін Еўрасаюза і ЗША па шэрагу пытанняў не супадаюць:
— Розныя мэты. Еўропа дакладна разумее, што гэтая вайна ў іх доме. Яе не павінна быць, яна не патрэбна.
На думку Прэзідэнта, еўрапейцы, будучы супраць працягу вайны, ідуць на павадку ў ЗША і не пярэчаць, таму што баяцца. Як расказаў Аляксандр Лукашэнка, у размове зо сваім расійскім калегам Уладзімірам Пуціным ён таксама абмяркоўваў гэту тэму — чаму еўрапейцы баяцца амерыканцаў. Прычыны перш за ўсё эканамічнага характару.
— Поўная залежнасць (у эканоміцы. — Заўвага. рэд.) ад Злучаных Штатаў Амерыкі. Яны ж друкуюць гэтыя грошы і аддаюць Украіне. А мы ў выглядзе інфляцыі спажываем гэта ўсё, — растлумачыў Прэзідэнт.
Аб абароне краіны
Падчас выступлення на форуме Аляксандр Лукашэнка заявіў, што робіць усё, каб ніякай вайны не было:
— Упэўнены, што пераважная большасць (людзей. — Заўвага. рэд.) у Беларусі не хочуць вайны. Зламаць жыццё і гніць ў акопах — гэта не трэба нікому з беларусаў. Таму я вайны не хачу і раблю ўсё, каб яе не было.
Разам з тым Кіраўнік дзяржавы лічыць вельмі важным улічваць гістарычны вопыт Вялікай Айчыннай вайны, пачатак якой, як адзначыў Аляксандр Лукашэнка, кіраўнікі не спрагназавалі і належным чынам не падрыхтаваліся да яе:
— Таму нам нельга прапусціць. Я вайскоўцам заўсёды кажу: мы павінны падрыхтавацца да гэтага. Таму мы будуем рубяжы на захадзе нашай мяжы. Я спрабую праз вас (прадстаўнікоў СМІ. — Заўвага. рэд.) данесці народу тое, што адбываецца зараз, і адпаведна на гэта рэагаваць. Але гэта не значыць, што Лукашэнка «агрэсар», як яны там крычаць, лямантуюць, асабліва ў Польшчы, і хоча вайны. Я больш за ўсё, больш, чым мільёны беларусаў, не прымаю і не хачу вайны.
«ЗАЛАТАЯ ЛІТАРА» ДЛЯ ПРЭЗІДЭНТА
Пасля таго як Аляксандр Лукашэнка скончыў адказваць на пытанні журналістаў, намеснік Кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта Уладзімір Перцоў адзначыў, што ў праграме цяперашняга форуму — дваццатая, юбілейная цырымонія падвядзення вынікаў конкурсу сярод журналістаў друкаваных СМІ «Залатая Літара»:
— І я б хацеў, паважаны Аляксандр Рыгоравіч, па даручэнні ўсіх удзельнікаў медыяфоруму ўручыць вам статуэтку — «Залатую Літеру».
Прэзідэнт з падзякай прыняў узнагароду і жартам заўважыў:
— Хацеў спытаць, за што, а ён кажа: Дзень пагранічніка. Дзякуй! У Палацы Незалежнасці знойдзем месца.