Агульны стаж чатырох пакаленняў дынастыі Малікавых-Арлоўскіх на Аршанскім льнокамбінаце — 675 гадоў

Лён і любоў

Аршанскі льнокамбінат — адно з найбуйнейшых у свеце прадпрыемстваў поўнага цыклу, дзе валакно ператвараюць у гатовае выраб, і адзінае ў Беларусі, дзе вырабляюць ільняныя тканіны. На шасці фабрыках з найсучаснейшым абсталяваннем працуе больш за 3 тысячы чалавек, сярод якіх нямала і працоўных дынастый. Гордасць льнокамбіната — сям'я Малікавых-Арлоўскіх. Агульны працоўны стаж 28 работнікаў чатырох пакаленняў дынастыі — 675 гадоў. Працавалі і працуюць на розных вытворчых участках усіх шасці фабрык прадпрыемства. Пабываўшы на прамысловым гіганце, разумееш, чаму людзі выбіраюць працу на Аршанскім льнокамбінаце, перадаючы эстафетную палачку ад пакалення да пакалення. — Заснавальнік дынастыі — мой дзядуля Малікаў Мікалай Фёдаравіч. Ён прыйшоў на прадпрыемства ў 1945-м і 23 гады працаваў токарам у механічнай майстэрні. У 1946-м уладкавалася на камбінат яго жонка, мая бабуля Яўдокія Міхайлаўна. У іх было пяцёра дзяцей, і кожны з іх пачынаў свой працоўны шлях на Аршанскім льнокамбінаце, — распавядае начальнік упраўлення менеджменту якасці Марына Арлоўская, якая вядзе летапіс дынастыі.

28 прадстаўнікоў — гэта тыя сваякі, звесткі пра якіх пацверджаны дакументальна: калі прыйшлі і сышлі з прадпрыемства, некаторыя прысвяцілі яму ўсё жыццё, мелі ўзнагароды. Да прыкладу, нявестка заснавальнікаў дынастыі Яўдокія Малікава з 1968 па 1986 год працавала ткачыхай, апрэтуршчыцай у фарбавальным цэху, узнагароджана ордэнам Леніна. Праўнучка Карына Максімава дзесяць гадоў працавала прадзільшчыцай і двойчы станавілася пераможцам спаборніцтва за званне «Лепшы малады работнік». А ганаровых грамат за доблесную працу ў прадстаўнікоў дынастыі не злічыць!

Сёння на Аршанскім льнокамбінаце восем прадстаўнікоў трэцяга і чацвёртага пакаленняў дынастыі. Толькі іх агульны стаж — 241 год!

Прышчэпкі любові

— Мы жылі і жывём каля камбіната. Побач дзіцячы сад, куды я хадзіла, у басейне ад прадпрыемства вучылася плаваць. У камбіната было тры шэфскія школы, утом ліку мая. Ездзілі на ўборку лёну (тады гэта рабілі ўручную), ставілі на прасушку, здавалі і атрымлівалі нядрэнныя грошы, — успамінае Марына Віктараўна.

Так з дзяцінства рэгулярна прывівалі любоў да лёну, таму і выбар прафесіі ніколі не стаяў: вырашыла паступіць у Віцебскі тэхналагічны інстытут на інжынера-тэхнолага. Выйшла замуж за Юрыя Арлоўскага, нарадзіла дзіця і перавялася на завочнае. На камбінат прыйшла ў 1985 годзе лабарантам навукова-даследчай лабараторыі. Займала розныя інжынерныя пасады, аж да галоўнага інжынера камбіната, была намеснікам генеральнага дырэктара па якасці, цяпер начальнік упраўлення менеджменту якасці.

— У мае абавязкі ўваходзяць кантроль працэсаў вытворчасці і прадукцыі на ўсіх шасці фабрыках, сертыфікацыя. Прэтэнзіі ад спажыўцоў да нашага тавару паступаюць да мяне. Прыемна, што і з падзякамі звяртаюцца, і проста пракансультавацца па доглядзе, — кажа Марына Віктараўна.

«Ніва» ў падарунак

Юрый Уладзіміравіч таксама мясцовы. Ён першы з боку Арлоўскіх прыйшоў на льнокамбінат у 1979‑м слесарам па накіраванні Аршанскага механіка-тэхналагічнага тэхнікума. Папрацаваў, адслужыў у арміі, вярнуўся. Завочна скончыў Кастрамскі тэхналагічны інстытут. За 44 гады давялося папрацаваць памочнікам майстра, зменным майстрам, начальнікам цэха, вядучым інжынерам-тэхнолагам, галоўным інжынерам. Цяпер ён дырэктар аддзелачнай фабрыкі, дзе аздабляюць суровую тканіну: адбельваюць, фарбуюць, даводзяць да таварнага выгляду. Два гады таму за высокія вынікі ў працы, умелую яе арганізацыю Юрыя Уладзіміравіча ўзнагародзілі медалём «За працоўныя заслугі».

— Дзяцінства праводзіў у бабулі ў Дубровенскім раёне. Раней лён вырошчвалі ў кожным калгасе: выйшаў за аколіцу — і вось яны, палі. У сямідзесятыя кожнаму дому выдзялялі ўчасткі, і мы хадзілі ўбіраць лён. Гэты праца быў у пашане і добра аплачваўся. Звянавая глядзела, каб снапы былі роўненькія, акуратненькія. Урэзалася ў памяць, што адну з такіх работніц за добрасумленную працу ўзнагародзілі машынай «Ніва», — узгадвае Юрый Арлоўскі.

Ад рабочых да начальнікаў

Трэцяе пакаленне дынастыі, апроч мужа і жонкі Арлоўскіх, — стрыечныя браты Марыны Віктараўны Канстанцін Самацветаў і Віталь Чарнышоў, стрыечная сястра Таццяна Восіпава і жонка брата Таццяны Уладзіміраўны Святлана Малікова.

Канстанцін Самацветаў таксама скончыў Кастрамскі тэхналагічны інстытут. За 39 гадоў працы на ільнокамбінаце быў вядучым тэхнолагам, начальнікам цэха, галоўным інжынерам фабрыкі «Дняпро», сёння ўзначальвае тэхнічны аддзел.

Віталь Чарнышоў усе 30 гадоў працуе грузчыкам у транспартным цэху. Сёлета за добрасумленную працу занесены на Дошку гонару Аршанскага ільнокамбіната.

Столькі ж гадоў Таццяна Восіпава працуе камплектоўшчыцай тканіны фабрыкі № 2, а Святлана Малікова, атрымаўшы дыплом Віцебскага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэтарсітэта, 40 гадоў размяркоўвае работы на аздабляльнай фабрыцы.

Чацвёртае пакаленне дынастыі прадстаўляе сын Арлоўскіх і пляменніца Марыны Віктараўны. Уладзіслаў скончыў ВГТУ, пяць гадоў як зменны майстар фабрыкі № 3 па вытворчасці тканін. Алена Хонікава, атрымаўшы дыплом БДУ, за 15 гадоў была прадаўцом на прадпрыемстве, а сёння таваразнаўца ў аддзеле збыту.

Павысіць эфектыўнасць

На Аршанскім льнокамбінаце ў апошнія гады правялі маштабную мадэрнізацыю, якая працягваецца і ў цяперашні час. Дзякуючы сучаснаму абсталяванню эфектыўнасць вытворчасці ўзрасла ў 2,5 — 3 разы, палепшыліся якасць тканіны і ўмовы працы.

— Калі прыйшоў на камбінат, тут працавала каля 10 тысяч чалавек. Цяпер у тры разы менш, пры гэтым прадукцыі выпускаем яшчэ больш, — кажа Юрый Уладзіміравіч.

Ёсць на прадпрыемстве ўчасткі, дзе выключыць ручную працу немагчыма. Напрыклад, ільнопрасальны цэх — самы першы ў тэхналагічнай ланцужку перапрацоўкі лёну. Тут усталявалі новыя кітайскія машыны, але без аператараў ільнапрасальнага абсталявання ніяк. Праца не з лёгкіх. Каб зацікавіць людзей, кіраўніцтва і прафсаюз стараюцца палепшыць умовы працы, пашырыць сацыяльную падтрымку.

Падтрымаць цела, парадаваць душу

Спектр сацыяльнай падтрымкі на Аршанскім ільнакамбінаце шырокі. Ёсць свая арэндная жыллё, дзе адзінокія маладыя спецыялісты атрымліваюць абсталяваную тэхнікай пакой, а сямейныя — кватэры. На кожнага работніка прадпрыемства афармляе медыцынскую страхоўку. Акрамя гэтага, любы супрацоўнік раз на год можа замовіць пуцёўку ў санаторый сабе ці дзіцяці ў аздараўленчы лагер прадпрыемства ў сасновым лесе. Таксама ёсць свой аздараўленчы комплекс, басейн, спортзал, сауна, трэнажорная зала.

Камбінат аказвае добрую фінансавую падтрымку бацькам, чые дзеці ідуць у школу, восенню ўсе атрымліваюць матдапамогу на набыццё гародніны. У калектыўны дагавор уносіцца артыкул, на падставе якога кожны работнік раз на год атрымае да адпачынку суму ў памеры 20 базавых велічынь.

— Замежнікі абрус ці адзенне з лёну лічаць раскошай, а ў работнікаў Аршанскага ільнакамбіната лён па ўсім доме: на ложку, стале, вокнах, у шафе, таму што на кожнае свята мы атрымліваем у падарунак высакаякасныя вырабы свайго прадпрыемства, — распавядае Марына Віктараўна.

Аршанскі ільнакамбінат — найбуйнейшае тэкстыльнае прадпрыемства Еўропы і адно з самых вялікіх у Оршы. Муж і жонка Арлоўскія спадзяюцца, што так будзе заўсёды і што іх унукі, праўнукі і наступныя пакаленні нашчадкаў працягнуць дынастыю.