Астатак не салодкі. Да 1 студзеня віцебскія прадпрымальнікі павінны рэалізаваць астаткі ў рознічным гандлі
1 студзеня 2016 года стане кропкай адліку працы па новых правілах для прадпрымальнікаў, якія гандлююць таварамі лёгкай прамысловасці. З гэтай даты ў іх два шляхі: альбо весці цывілізаваны бізнес у роўных умовах з іншымі суб'ектамі гаспадарання, альбо сысці з рынку ці пераарыентавацца на іншы від дзейнасці.
Насамрэч, каб прыняць рашэнне, у індывідуальных прадпрымальнікаў, плацельшчыкаў адзінага падатку, якія ажыццяўляюць рознічны гандаль на рынках і ў гандлёвых цэнтрах, было паўтара года. Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь №222 «Аб рэгуляванні прадпрымальніцкай дзейнасці і рэалізацыі тавараў індывідуальнымі прадпрымальнікамі і іншымі фізічнымі асобамі» быў прыняты 16 мая 2014 года. Аднак тэрмін прымянення заяўленых у ім нормаў пераносіўся неаднаразова.
У выніку да 1 ліпеня 2015 года ІП павінны былі скласці вопіс наяўных рэшткаў тавараў, унесеных без суправаджальных дакументаў, зацвердзіць іх у падатковай інспекцыі і за шэсць месяцаў рэалізаваць. Каб нагадаць індывідуальным прадпрымальнікам, што продаж дадзеных тавараў заканчваецца, упраўленне развіцця прадпрымальніцтва камітэта эканомікі аблвыканкама арганізавала сустрэчу з віцебскімі ІП, на якую запрасіла спецыялістаў розных службаў, гатовых адказаць на любыя пытанні прадпрымальнікаў. Праўда, скарысталіся гэтай магчымасцю нямногія: прыйшло чалавек 40-50, хоць аб правядзенні сустрэчы інфармавалі на ўсіх рынках і ў гандлёвых цэнтрах. Атрымліваецца, што альбо індывідуальныя прадпрымальнікі не праявілі зацікаўленасці, альбо праведзеная на працягу ўсяго пераходнага перыяду растлумачальная праца прынесла свае плады.
– Да 1 студзеня трэба рэалізаваць рэшткі ў рознічным гандлі альбо прадаць оптам арганізацыям і індывідуальным прадпрымальнікам, перадаць бязвыплатна, унесці рэшткі тавараў у якасці ўкладу ва ўстаўны фонд унітарнага прадпрыемства, ажыццявіць іншае адчужэнне. З надыходам новага года нічога з пералічанага ўжо зрабіць нельга будзе, тавары неабходна вывесці з прадпрымальніцкага абароту і выкарыстоўваць выключна ў асабістых мэтах, – нагадаў начальнік аддзела падаткаабкладання індывідуальных прадпрымальнікаў інспекцыі МПС Беларусі па Віцебскай вобласці Сяргей Богдан. – Цяпер мы сустракаемся з адной мэтай – прафілактыка правапарушэнняў. Не штрафы і канфіскацыя тавару, а інфармаванне. Праводзім тлумачальную працу ва ўсіх раёнах вобласці. Засталося паўтара месяца, каб легальна рэалізаваць гэты тавар. На сённяшні дзень ніякай інфармацыі аб падаўжэнні тэрмінаў няма. На новы асартымент павінны быць дакументы, якія пацвярджаюць набыццё (напрыклад, накладныя) і аплату (касавы чэк, рахунак-фактура). Таксама выплаціць увазны ПДВ.
Але больш за ўсё пытанняў у прадпрымальнікаў выклікае абавязковая наяўнасць сертыфікатаў якасці і дэкларацый адпаведнасці набываемага імі адзення для наступнай рэалізацыі ў Беларусі.
– Гэта датычыцца тавараў, якія падпадаюць пад тэхнічны рэгламент Мытнага саюза 017/2011 «Аб бяспецы тавараў лёгкай прамысловасці», – адзначыла начальнік аддзела абласной інспекцыі Дзяржстандарта Рэспублікі Беларусь Таццяна Буркіна. – Рэестр арганізацый, якія маюць сертыфікаты якасці Мытнага саюза ў Расіі, Беларусі і Казахстане, можна знайсці на сайце Дзяржстандарта. А можна праверыць якасць прывезенай прадукцыі ў нас, у акрэдытаваных лабараторыях. Ёсць шэраг тавараў, якія ніяк не маркіраваны, пры гэтым сертыфікаты маюцца, але не ўяўляецца магчымым суаднесці іх з асартыментам гандлёвага павільёна.
Таму на прадукцыі павінен быць абавязкова пазначаны вытворца, яго адрас, найменне вырабу, склад, памер і інш. Правярайце дакладнасць сертыфікатаў, якія прадастаўляюць вам партнёры ў Расіі. Кантрольныя органы ў выпадку сумневаў маюць права звярнуцца да вашага пастаўшчыка для праверкі інфармацыі.
– Канфіскавалі ў кагосьці тавар? Хто-небудзь сутыкнуўся са штрафамі за гэта? Прайшло паўтара года, але яшчэ ніхто не пацярпеў ад праверак. Калі чалавек сапраўды адлюстроўвае ўсе лічбы ў справаздачнасці, то ён і не трапіць пад увагу падатковай. Не трывожце сябе марнымі хваляваннямі, а проста працуйце сумленна і па законе, – дадаў Сяргей Мікалаевіч.
Прадпрымальнікі павінны ўважліва паставіцца і да яшчэ аднаго патрабавання закона і часу: з 1 студзеня 2016 года ў гандлёвых аб'ектах неабходна ўсталяваць тэрмінальнае абсталяванне для безнаяўных разлікаў. Пра гэта паведаміў намеснік начальніка аддзела кантролю падакзных тавараў інспекцыі МПЗ Беларусі па Віцебскай вобласці Аляксандр Кудзяноў. Навацыя рэгулюецца пастановай Саўміна і Нацбанка Рэспублікі Беларусь ад 19 чэрвеня 2015 года №516/15. Там жа пазначаны поўны пералік і тэрміны для кожнай катэгорыі. Адказваючы на пытанні прадпрымальнікаў, Аляксандр Уладзіміравіч растлумачыў, што калі гаворка ідзе пра гандлёвым месцы, а не аб'екце, гэта значыць прадукцыя рэалізуецца, груба кажучы, на вуліцы, то пакуль тэрмінал не патрэбен. Аб'ектаў па аказанні бытавых паслуг, дзе працуе адзін чалавек у змену, навацыя таксама не закране. Але наогул безнаяўны разлік – зручнасць і клопат пра пакупнікоў, так што варта было б падумаць пра гэта і без напамінку органаў улады. Тэрміналы розных мадыфікацый можна набыць або ўзяць у арэнду, паведаміўзагадчык філіяла па Віцебскай вобласці банкаўскага працэсінгавага цэнтра Уладзімір Куржос. Ён жа адказаў на шматлікія пытанні прадпрымальнікаў аб тонкасцях выкарыстання тэрмінальнага абсталявання.
У цэлым задаваць пытанні і атрымліваць на іх кампетэнтныя адказы прадстаўнікі прыватнай сферы могуць пастаянна – бясплатныя кансультацыі аказвае базавы цэнтр падтрымкі прадпрымальніцтва ККУП «Віцебскі абласны цэнтр маркетынгу». Тут жа малы і сярэдні бізнес можа атрымаць фінансавую і маёмасную падтрымку, штомесяц праводзіцца конкурс на атрыманне грашовых сродкаў на выгадных умовах, аказваецца дапамога ў напісанні бізнес-планаў, можна прапанаваць сваю тэму семінара. Усё гэта вызначана карысна для тых, хто вырашыў асвоіць новы від дзейнасці. Аднак чамусьці мала хто гэтым карыстаецца, – адзначыла намеснік дырэктара цэнтра Вольга Леўшына. Але бізнесмены недастаткова актыўныя, на думку начальніка ўпраўлення развіцця прадпрымальніцтва камітэта эканомікі аблвыканкама Аляксандра Трафімава, прадпрымальнікі былі і падчас інавацыйнага форуму, які нядаўна прайшоў у Віцебску.
– Мы чакалі ўбачыць якраз тых, хто хоча заняцца новай справай. Стварылі кансультацыйны цэнтр з прадстаўнікоў усіх службаў, былі гатовыя прадаставіць кожнаму рэкамендацыі, у тым ліку і па выбары перспектыўнай сферы дзейнасці.
Інфармавалі аб форуме праз гучную сувязь ва ўсіх гандлёвых цэнтрах і на рынках, распаўсюджвалі раздатачны матэрыял, але адгукнуліся нямногія. Больш актыўнымі былі студэнты, якія ўжо з 2-3 курса задумваюцца аб сваёй справе. У любым выпадку тым, хто сыдзе з гэтай сферы, органы ўлады могуць прапанаваць розныя варыянты, – адзначыў Аляксандр Іванавіч. – Калі казаць аб сустрэчы, якая прайшла, то, мяркуючы па пытаннях, прадпрымальнікі гатовыя працаваць у новых умовах. Многія ўжо гэта робяць, гэта значыць, увозяць тавар, маючы на руках неабходныя дакументы. Як бачым, наяўнасць сертыфікатаў якасці – пакуль што балючае пытанне, тут галоўнае – вызначыцца з добрасумленным пастаўшчыком.
Сваімі ўражаннямі падзяліліся і прадпрымальнікі: «Прыемна, што з намі сустрэліся, і дзякуй, што адказваеце на ўсе пытанні. Зразумееце нашу занепакоенасць, мы не ведаем, што нас чакае», «Буду зачыняцца з новага года. Праблема не ў выплаце ПДВ, а ў сертыфікатах, бо ў Расіі іншыя ўмовы, хоць і Мытны саюз. Можа, звярнуся ў цэнтр маркетынгу і займуся чымсьці іншым, прапанаваная інфармацыя была карыснай».
Так, прадстаўнікам гандлёвых цэнтраў і рынкаў цяпер сапраўды няпроста, трэба перабудоўваць працу і ўнутраныя перакананні. Бо формула «купіў незразумела дзе і што і прадаў даражэй» цяпер не пракаціць. Сучасны прадпрымальнік – гэта не чаўнок, навантажаны клетчатымі торбамі з барахлом, як у суровыя і хітрыя 90-я. Гэта чалавек, які думае пра пакупнікоў, здольны весці цывілізаваны бізнес у роўных з канкурэнтамі ўмовах.
Зразумела, што не ўсе ІП змогуць працаваць па новых правілах, пра гэта сведчыць і некаторае памяншэнне сярод іх колькасці падаткаплацельшчыкаў. Зрэшты, гэта звязана і з цяперашнім падзеннем пакупніцкага попыту. У любым выпадку ў інтарэсах прадпрымальнікаў як мага хутчэй рэалізаваць рэшткі тавараў. Аднак чаканых распродажаў на рынках пакупнікі так і не бачаць, цэны зніжаць пакуль ніхто не спяшаецца.
Вольга Маслоўская. Фота Антона Сцепанішчава. «Віцебскія весці».