Ад рэарганізацыі да мадэрнізацыі: стратэгія Полацкага малочнага камбіната
Свята, калі ўшаноўваюць працаўнікоў, якія забяспечваюць харчовую бяспеку краіны, адзначаць з ААТ «Полацкі малочны камбінат» не толькі перапрацоўшчыкі малочнай прадукцыі, але і прадстаўнікі многіх іншых прафесій. Бо сёння камбінат з'яўляецца галоўным прадпрыемствам Полацкага аграпрамысловага аб'яднання (АПА), у склад якога ўваходзяць 44 суб'екты гаспадарання, з іх 36 сельскагаспадарчых, 3 перапрацоўчыя, 4 абслугоўваючыя і 1 гандлёвы ў 9 раёнах Віцебскай вобласці. Спісачны склад Полацкага АПА — 8240 чалавек.
І «Сафійка», і «Васілёк»
Яшчэ няма і двух гадоў, як камбінат узначаліў малады мэтанакіраваны генеральны дырэктар Уладзімір Сафронаў, але вынікі ўжо сведчаць аб тым, што прадпрыемства ў умелых руках таленавітага кіраўніка. За гэты час аб'ём сыравіны, што перапрацоўваецца, вырас з 220 т да 540 т у суткі (амаль у 2,5 раза), колькасць прадукцыі, што вырабляецца, павялічылася на 235%, рэнтабельнасць продажаў – на 4,6%, заработная плата паднялася з 983,6 да 1401,9 руб. (на 142,5%). У чэрвені 2022-га адбылася рэарганізацыя: да Полацкага малочнага камбіната было далучана ААТ «Малако» г. Віцебск. Аб'яднанне вытворчых магутнасцей дало другое жыццё абласному малоепрацоўнаму прадпрыемству. Цяпер гэта вытворчае падраздзяленне ў г. Віцебску ААТ «Полацкі малочны камбінат».
– Была праведзена вялікая праца па аб’яднанні прадпрыемстваў, і гэта запатрабуе яшчэ нямала намаганняў для дасягнення канчатковага выніку, – кажа Уладзімір Сафронаў. – Але галоўная сацыяльная мэта – працягванне вытворчай дзейнасці на плошчах рэарганізаванага ААТ «Малако» г. Віцебск, захаванне працоўных месцаў і выпуск малочнай прадукцыі з лагатыпам «Васілёк», якая палюбілася пакупнікам, – дасягнута. Цяпер мы адно прадпрыемства, якое існуе на полацкай і віцебскай пляцоўках. Праведзена пераразмеркаванне сыравіны з мэтай атрымання найбольшага эканамічнага эфекту. У віцебскім падраздзяленні ажыццяўляецца вытворчасць тварагу, ёгуртнай і дэсертнай груп, марозіва, смятаны тлустасцю вышэй за 15%, масла дробнай фасоўкі, а таксама разліў пітнога малака ў плёнку; у г. Полацку – разліў малака і кефіру ў ПЭТ-бутэльку, выпускаюцца смятана тлустасцю 15%, масла вагавое і буйной фасоўкі, сухія малочныя прадукты, сыркі глазураваныя пад гандлёвай маркай «Мі-Шу»; у г. п. Шуміліна – вытворчасць сыру. Калі ўзнікаюць нейкія карэкціроўкі па рынках збыту, аператыўна прымаем рашэнне. Сыравіны, можа, і недастаткова, але тая колькасць, якая ў нас сёння ёсць, дазваляе працаваць рэнтабельна. Да канца года плануем атрымаць каля 14 млн рублёў прыбытку.
Асноўнай мэтай Указа №70 Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, згодна з якім арганізоўвалася АПА, з’яўляецца стварэнне ўмоў для выхаду сельскай гаспадаркі Віцебскай вобласці на ўзровень, які дазваляе ўмацаваць пазіцыі на ўнутраным і знешнім рынках, тлумачыць кіраўнік. Краевугольны камень у гэтым – вытворчасць прадукцыі і давядзенне яе да спажыўца, а пасля рэалізацыі – па замкнёным крузе – вяртанне грашовых сродкаў тым самым сельскагаспадарчым прадпрыемствам, якія вырабілі прадукт, з мэтай іх развіцця.
У сельскай гаспадарцы па выніках 9 месяцаў Полацкім АПП атрымана валавай сельскагаспадарчай прадукцыі на суму 216 млн рублёў, або 100,8% да ўзроўню 2021 года. Выпрацавана 84 тыс. тон малака, прадукцыі вырошчвання буйной рагатай жывёлы – 7,9 тыс. тон, свіней 1,5 тыс. тон. Па выніках уборачнай атрымана: 149 тыс. тон збожжа з ураджайнасцю 22,5 ц/га (139% да ўзроўню 2021-га); 12 тыс. тон крыжакветных; 667 тон грэчкі, 2280 тон бульбы.
Сыравінная зона — у прыярытэце
– Цяпер мы працуем над тым, каб пашырыць заваяваны рынак, знайсці сыравіну, вырабіць прадукцыю, атрымаць абаротныя сродкі і развівацца, – распавядае начальнік упраўлення па эканоміцы Алена Гаркуша. – Уласная сыравінная зона АПП уключае 36 сельгаспрадпрыемстваў. На першым этапе мы паставілі задачу захаваць усё малочнае статак, усё пагалоўе буйной рагатай жывёлы. Зразумела, патрэбны спецыялісты, таму важнае кадравае пытанне. Мы працуем над тым, каб навучаць моладзь і прыцягваць у свае гаспадаркі. Для гэтага трэба стварыць базу, забяспечыць іх больш сучаснымі малочнатаварнымі фермамі і комплексамі, каб маладому спецыялісту было прыемна туды прыйсці, застацца і замацавацца. Дзяржава выдзеліла значныя сумы пад будаўніцтва такіх аб'ектаў, таксама была разгледжана спрошчаная схема, якая не патрабуе дадатковых затрат на распрацоўку новых даволі дарагіх праектаў.
У 2022 – 2025 гадах неабходна правесці мерапрыемствы па мадэрнізацыі, рэканструкцыі і будаўніцтве 20 памяшканняў для ўтрымання жывёлы з аб'ёмам фінансавання каля 54 млн рублёў.
Увесь комплекс работ дазволіць атрымаць дадатковы прырост цялячага пагалоўя ў 2650 галоў, кароў – 1030 галоў, па малаку ў 2023 годзе – на 8867 т, дадатковую выручку ў суме 1,3 млн у бягучым годзе і 8,2 млн у наступным, знізіць затраты на 1,1 млн руб.
У 2023 – 2025 гадах плануецца на базе рэканструяваных жывёлагадоўчых аб'ектаў пабудаваць або рэканструяваць 12 малочнатаварных ферм з агульным пагалоўем кароў 6360 галоў і 5 памяшканняў для беспрывязного ўтрымання буйной рагатай жывёлы на 1 тыс. галоў.
Рэалізацыя гэтай праграмы ў перспектыве дазволіць цалкам забяспечыць уласнае вытворчасць малаком са сваёй сыравіннай зоны.
Будаўніцтва для будучыні
А таму галоўны вектар намаганняў сёння накіраваны на будаўніцтва аб'ектаў на сельгаспрадпрыемствах.
– Полацкі малочны камбінат уваходзіць у пералік арганізацый-інтэгратараў, якім прадастаўляюцца бюджэтныя пазыкі ў рамках Указа Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь №387 для фінансавання будаўніцтва і рэканструкцыі, капітальнага рамонту і мадэрнізацыі сельскагаспадарчых аб'ектаў, – кажа начальнік упраўлення капітальнага будаўніцтва прадпрыемства Віталь Чырскі. – Дзякуючы гэтаму найбольш значныя з іх будуць уведзены ў строй ужо да 1 студзеня 2023 года. Гэта даільна-малочны блок у в. Мікалаева Мёрскага раёна, ферма для беспрывязнога ўтрымання маладняку КРС у в. Селяўшчына Расонскага раёна, МТФ з даільна-малочным блокам і добраўпарадкаваннем прылеглай тэрыторыі ў н. п. Захарнічы Полацкага раёна. А наогул, работы цяпер вядуцца на 7 важных сельскагаспадарчых аб'ектах, размешчаных у розных раёнах Віцебшчыны.
Сярод навінак — «Прэміёла»
– За суткі мы выпускаем каля 80 – 90 т суцэльнамалочнай прадукцыі, – кажа намеснік галоўнага тэхнолага вытворчага падраздзялення ААТ «Полацкі малочны камбінат» у Віцебску Алена Раманоўская. – Дзякуючы далучэнню пашырыўся асартымент, захаваны працоўныя рэсурсы, павысілася заработная плата. Падраздзяленне працуе ў поўным аб'ёме. Вялікая частка абсталявання тут мадэрнізавана, таму ёсць магчымасць абнаўляць асартымент. У найбліжэйшы час мы выпусцім новы дыетычны кісламалочны прадукт «Прэміёла» з утрыманнем пахты, які падыходзіць для тых, хто прытрымліваецца здаровага харчавання. У студзені гэтага года ў нас была ўведзена ў эксплуатацыю новая лінія па вытворчасці ПЭТ-бутэлькі, куды разліваюцца малако і кефір. «Прэміёлу», пахту, ёгурты таксама будзем разліваць у гэты новы для нас від упакоўкі. Прадукцыя выпускаецца пад брэндам «Васілёк», але так як мы адно прадпрыемства, то выкарыстоўваем і ўпакоўку «Сафійкі».
А «Мі-Шу» любяць усюды
– Высокаякасная прадукцыя ААТ «Полацкі малочны камбінат» запатрабавана ў многіх краінах свету, – кажа начальнік упраўлення продажаў па знешнеэканамічнай дзейнасці прадпрыемства Вольга Варашкевіч. – Найбольшую ўдзельную вагу ў экспарце прадукцыі прыпадае на краіны СНД. Акрамя таго, расце экспарт у Кітай, Філіпіны, Манголію, Ліван, Малайзію, Аман, Саудаўскую Аравію, ААЭ, Егіпет, Пакістан, Сінгапур. А ў 2021 годзе мы асвоілі новыя геаграфічныя нішы: рынкі Японіі, В'етнама, Емена. Наша геаграфія экспарту налічвае больш за 34 краіны свету. Дыверсіфікацыя экспарту — адзін з прыярытэтаў нашага знешняга гандлю, бо павелічэнне рынкаў збыту дазваляе нівеліраваць знешнегандлёвыя рызыкі.
У экспарце тавараў ААТ «Полацкі малочны камбінат» каля 50% прыпадае на сухое малако і сухую сыроватку, 22% займае сладкаслівочнае масла, 17% – сыры, 11% – цэльнамалочная прадукцыя. За 10 месяцаў бягучага года на экспарт было пастаўлена малочнай прадукцыі на суму больш за 41,5 млн долараў. У параўнанні з аналагічным перыядам мінулага года экспарт тавараў у грашовым выражэнні павялічыўся на 2,2%.
Мы вядзём планамерную актыўную працу па пашырэнні не толькі рынкаў збыту, але і асартыменту прадукцыі на ўжо асвоеных рынках. Так, у планах арганізацыя паставак марожанага на рынак Узбекістана, куды на пастаяннай аснове мы экспартуем нашы знакамітыя глазураваныя сыркі «Мі-Шу» ў замарожаным выглядзе.
Нягледзячы на складаныя міжнародныя ўмовы, звязаныя з увядзеннем санкцый, мы змаглі захаваць аб'ём экспарту.
Дастойны ўклад кожнага
У гэтыя дні шматтысячны калектыў Полацкага АПА атрымлівае віншаванні са святам, а многія яго працаўнікі – заслужаныя ўзнагароды. Бо ўсе яны маюць дачыненне да таго, каб на сталах беларусаў былі смачныя, якасныя прадукты. Гэта людзі, якія вырошчваюць збожжа і гародніну, займаюцца развядзеннем жывёлы і лечаць жывёл, перапрацоўваюць малако, збожжа і мяса, вырабляюць камбікармы, будуюць сельскагаспадарчыя аб'екты, развозяць прадукцыю, кормяць механізатараў і рэалізуюць выпушчаную прадукцыю ў гандлёвай сетцы АПА.
Праца работнікаў сельгаспрадпрыемстваў і такіх падраздзяленняў АПА, як УП «Рудакова», ААТ «Полацкі камбінат хлебапрадуктаў» і яго філіял «Міёрскі ККЗ»,