Першую за 100 гадоў сінагогу адкрылі ў Віцебску
Зрэшты, не толькі цяперашняга, але і ўсяго стагоддзя, на працягу якога не было ўзведзена ніводнага іўдзейскага дома малітвы. А яшчэ напачатку XX стагоддзя ў Віцебску існавала амаль 60 сінагог, па перапісе 1897 года яўрэі складалі больш за 52% насельніцтва горада.
Храм пабудавалі за два гады, падобнага, як сцвярджае старшыня Віцебскай іўдзейскай абшчыны «Дом Ізраіля» Леанід Томчын, няма нідзе. Гэта аўтарскі праект архітэктара Аляксея Федарыстава. Будынак у гістарычным раёне Пясковацік, на вуліцы Грыбаедава знешне нагадвае шацёр, адпавядаючы сваёй назве «Шацёр Давіда».
Яго вянчае шкляны купал. Па задуме праекціроўшчыкаў, святло, якое мае вялікае значэнне для іўдзеяў і ў прамым, і ў пераносным сэнсе, пранікае праз дах, бакавыя вокны. Копіі шагалаўскіх вітражоў «Дванаццаць каленаў Ізраілевых», якія ўпрыгожылі сцены, таксама з унутранай падсветкай. У храм убудаваны камяні, прывезеныя з Іерусаліма.
Акрамя малітоўнай залы тут размешчаны вялікі вучэбны клас, абсталяваны для лекцый, кінапаказаў, экспазіцый. Ёсць міква – спецыяльны басейн для рытуальных абмыванняў. У адным з памяшканняў у далейшым плануецца зрабіць Музей яўрэйскага жыцця Віцебска.
На урачыстасць з нагоды адкрыцця сінагогі прыйшлі члены яўрэйскай абшчыны, рабіны з гарадоў Беларусі і Расіі, праваслаўныя і каталіцкія святары, сярод якіх можна было ўбачыць настаяцеля Свята-Успенскага кафедральнага сабора Міхаіла Марціновіча і кіраўніка Віцебскай каталіцкай епархіі Алега Буткевіча, прадстаўнікі абласной і гарадской улады.
Выступіўшы на цырымоніі саветнік старшыні аблвыканкама Міхаіл Даніленка падкрэсліў, што ў Беларусі заўсёды мірна суіснавалі ўсе рэлігіі, таму свята іудзеяў падзяляюць вернікі розных канфесій.
Міхаіл Раманавіч таксама адзначыў, што прадстаўнікі яўрэйскага народа ўнеслі вялікі ўклад у гісторыю і культуру Віцебшчыны. Імя Марка Шагала праславіла горад на Дзвіне на ўвесь свет. Наш зямляк Бен-Іегуда адрадзіў іўрыт у якасці мовы зносін. У гады Вялікай Айчыннай вайны фашыстамі было знішчана каля 20 тыс. жыхароў Віцебска яўрэйскай нацыянальнасці.
Прэзентацыя сінагогі стала гарадскім святам. Паводле яўрэйскага звычаю мужчыны і хлопчыкі ў кіпах вадзілі карагод, сімвалізуючы сустрэчу старэйшага і малодшага пакаленняў.
На даху, як на шагалаўскім палатне, граў скрыпач, а ў неба ўзляцелі пучкі рознакаляровых шароў. Пасля традыцыйнага разразання чырвонай стужкі быў выкананы яшчэ адзін цырыманіял – прымацаванне мезузы – скрутка з фрагментамі з Торы, які азначае, што будынак знаходзіцца пад асаблівай абаронай Творцы.
Сінагогу ўзвялі на спонсарскія сродкі і ахвяраванні вернікаў не толькі з Віцебска, але і з іншых гарадоў і краін. Іх імёны ўвекавечаны на камянях у заходняй частцы будынка.
Стары малітоўны зала, які размяшчаўся ў доме насупраць, стануць выкарыстоўваць як трапезную, дзе пасля малітвы можна будзе прыняць кашэрную (дазволеную) ежу. Разам з новым будынкам яны складуць сінагогальны комплекс.
– Хацелася б, каб людзі прыходзілі сюды з добрымі думкамі і сыходзілі са святлом у душы, – пажадаў членам яўрэйскай абшчыны Леанід Томчын.
Першых наведвальнікаў храма вітаў рабін Віцебска Малкіэль Гаргодзе, які адзначыў, што цяпер у іўдзеяў горада з'явіўся свой утульны светлы дом.