Першыя ў краіне «Льняныя дажынкі» правялі ў Віцебскай вобласці
«Льняныя дажынкі» маюць намер зрабіць брэндам Віцебскай вобласці
Выставы Дубровенскага льнозавода, Аршанскага льнокамбіната, экспазіцыя ільняных рушнікоў, дэманстрацыя працэсу апрацоўкі лёну з прэзентацыяй прасніц і станкоў, майстар-класы ад майстроў раённага Дома рамёстваў былі арганізаваны ў фае мясцовага Дома культуры. Само ж урачыстасць, у якой прынялі ўдзел старшыня Віцебскага аблвыканкама Мікалай Шарснёў, памочнік Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь – інспектар па Віцебскай вобласці Віталь Воўк, намеснік старшыні Пастаяннай камісіі па аграрнай палітыцы Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь Анатоль Лукашоў, прайшло ў абноўленай глядзельнай зале ўстановы культуры.
Генеральны дырэктар дзяржаўнага аб'яднання «Вітоблленпрам» Таццяна Ерма падвяла вынікі працы на ільняным полі, назвала раёны і арганізацыі, якія дасягнулі найвышэйшых паказчыкаў, а таксама лепшых працаўнікоў.
Яна адзначыла, што апошнія гады былі складанымі для вобласці па ўмовах надвор'я, асабліва пацярпелі заходнія раёны.
– Штогод мы губляем каля 10% усіх плошчаў па вобласці, гэта нямала, – канстатавала Таццяна Ерма. – Аднак за тры мінулыя гады ў нас значна палепшыліся вынікі па валавым вытворчасці і ўраджайнасці льнотрасты.
Генеральны дырэктар паведаміла, што ў бягучым годзе нарыхтавана 43,2 тыс. тон льнотрасты сярэднім нумарам 0,97. Ураджайнасць ільновалакна па вобласці – 10 ц/га. Характэрна, што апошні раз такі валавы збор льнотрасты быў атрыманы ў 2012 годзе, а плошча сяўбы тады складала 19,7 тыс. га. Пры гэтым апрацоўвала культуру ў 2 разы больш ільносейных арганізацый.
Па валавым зборы ільнутрасты і яе якасці Віцебшчына мае сёння лепшыя вынікі ў рэспубліцы, па ўраджайнасці займае другое месца, саступіўшы толькі Магілёўскай вобласці.
– Варта адзначыць, што за апошнія гады ў разы павысілася эфектыўнасць вытворчасці ільнутрасты з 1 га, – падкрэсліла Таццяна Ерма. – Так, ураджайнасць валакна ў 90-я гады складала 2 – 4 ц/га, а апошнія 3 гады мы стабільна па вобласці атрымліваем 10 ц/га, асобныя арганізацыі – значна вышэй.
У бягучым годзе прыросту аб'ёмаў вытворчасці ільнутрасты дасягнулі 8 раёнаў вобласці. Найлепшыя вынікі атрыманы ў Дубровенскім і Аршанскім. Яны выканалі даведзенае аблвыканкамам заданне, пры гэтым нарыхтавалі больш за 50% ад агульнага аб'ёму па вобласці.
Так, на Дубровеншчыне нарыхтавана 13 тыс. тон ільнутрасты з самым высокім у вобласці якасцю ільнутрасты (сярэдні нумар – 1,10) і ўраджайнасцю 48 ц/га.
Аршаншчына нарыхтавала 9,85 тыс. т ільнутрасты сярэднім нумарам 0,97, ураджайнасць – 37,7 ц/га.
Сярод прадпрыемстваў пераможцам стаў Дубровенскі ільназавод: 13 тыс. т ільнутрасты сярэднім нумарам 1,10, ураджайнасць – 46,8 ц/га (валакна – 14,9 ц/га). Характэрна, што на арэндных землях у 2 тыс. га аграрыі прадпрыемства атрымалі ільнутрасту нумарам 1,15, пры гэтым якасць і ўраджайнасць значна перавысілі ўзровень мінулага года.
Адзначылі і Інстытут ільну Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, які паказвае стабільна высокія вынікі. Прадпрыемства з плошчы 300 га атрымала ільнутрасту сярэднім нумарам 2,02, ураджайнасць ільнавалакна – 15,8 ц/га. Другое месца за дасягненне найлепшых паказчыкаў прысуджана ААТ «Якубава-Агра» Дубровенскага раёна.
Дыпломы і грашовыя прэміі за добрасумленную працу атрымалі і механізатары, занятыя на траўленні, прэсаванні лёну, перавозцы, пагрузцы і разгрузцы ільнутрасты.
Ганаровымі граматамі і падзячнымі пісьмамі Віцебскага аблвыканкама, камітэта па сельскай гаспадарцы і харчаванні аблвыканкама адзначаны шэраг кіраўнікоў і спецыялістаў прадпрыемстваў.
Таццяна Ерма падкрэсліла, што высокія вынікі атрыманы дзякуючы істотнай падтрымцы, аказанай вобласцю.
– Закуплена 192 адзінка новай тэхнікі – як агульнага прызначэння, так і спецыялізаванай, што дало магчымасць істотна скараціць тэрміны правядзення ўсіх відаў палявых работ, – канстатавала генеральны дырэктар. – Перш за ўсё словы падзякі ад усіх ільноводаў вобласці адрасую старшыні аблвыканкама Мікалаю Шарснёву за тое, што надае вялікую ўвагу галіне.
Кіраўнік Віцебшчыны адзначыў, што ўраджай ільнатрасты ў 2019 годзе павінен забяспечыць поўную загрузку заводаў.
– Нам трэба сабраць столькі ільнатрасты, колькі трэба для таго, каб нашы ільназаводы працавалі ў тры змены і без выхадных. Гэта 65-70 тыс. тон, – паведаміў Мікалай Мікалаевіч. – Развіццю ільнаводства ў рэгіёне надаецца вялікая ўвага. У мінулым годзе былі прыняты першасныя меры па стабілізацыі становішча ў галіне. Гэта прынесла эфект. Сёлета да дадзенага пытання падышлі яшчэ больш сур'ёзна: праведзены комплекс мер, які дазволіў у час правесці пасяўныя, уборачныя і іншыя работы, створаны шлейф тэхнікі. У наступным годзе будзем даводзіць да дасканаласці тэхналогію культывавання лёну, дапрацоўваць пытанні з забеспячэннем тэхнікай, каб усе работы ўкладваліся ў тэхналагічны рэгламент – максімум два тыдні. Гэта асноўная мэта. Мы павінны дамагчыся такіх якасных і валавых паказчыкаў па ўраджаі, якія дазволяць забяспечыць поўную загрузку ільназаводаў.
Нельга не сказаць і аб выніках вытворча-фінансавай дзейнасці ільназаводаў. Нягледзячы на тое, што ў 2018-м большасць ільназаводаў адчувала недахоп у сыравіне, ільнатраста мінулага года была больш нізкай якасці, па выніках работы за 10 месяцаў гэтага года назіраецца рост аб'ёмаў вытворчасці ільнавалакна ў натуральным выражэнні – 103,7%, у грашовым – 113%. Нязначна, але вышэйшая якасць выпрацоўваемага як доўгага, так і кароткага валакна.
За пазначаны перыяд у кошт дзяржаўнага заказу пастаўлена 1057 тон доўгага ільнага валакна, што на 170 т больш, чым за аналагічны перыяд мінулага года.
На экспарт адгружана 2400 т ільнага валакна на суму 2 млн долараў, або 120,8% да ўзроўню 2017-га. Чысты убытак скараціўся ў 2,9 раза ў адносінах да ўзроўню 2017 года. Палова ільназаводаў спрацавала з чыстым прыбыткам.
Як прыклад – Дубровенскі ільназавод. Высокай эфектыўнасці вытворчасці тут удалося дасягнуць дзякуючы мадэрнізацыі і сучасным тэхналогіям. Інвестыцыі за бягучы год тут складуць 2 млн рублёў. Іх большая частка ўжо накіравана ў асноўны капітал. І калі раней выпрацоўка ільнага валакна складала ў сярэднім каля 200-240 т у месяц, то за кастрычнік 2018-га прадпрыемства атрымала 367 т прадукцыі. Тут рэканструявалі навесы для захоўвання сыравіны, плануецца будаўніцтва чацвёртага дадатковага.