Чаму попыт на бярозавік сярод перапрацоўшчыкаў Віцебскай вобласці падае, а за мяжой на яго ажыятаж?

У гэтыя дні ў лесхозах вобласці вядзецца пробная падкормка дрэў. Аднак вясна ў паўночным рэгіёне краіны яшчэ не цалкам уступіла ў свае правы, і сок ідзе дрэнна – парадку 3 л у дзень з кожнай бярозы. Да масавай нарыхтоўкі лясніцтвы маюць намер прыступіць у апошняй дэкадзе месяца, а пакуль спецыялісты Віцебскага ГПЛХА вядуць перамовы з перапрацоўшчыкамі, вывучаюць попыт на самы народны напой у нашай рэспубліцы. Але вось незадача: як аказалася, гэты самы попыт сёння адсутнічае.

Нацыянальны напой у беларусаў не запатрабаваны?

Пакуль ёсць заказ на 260 т, тады як у мінулым годзе лясгасамі вобласці было рэалізавана больш за 2 тыс. т карыснага прадукту. У тым ліку 500 т пайшло на прадпрыемствы «Віцебскхарчпрама» – кансервавы завод ААТ «Купцоўъ» і Полацкі філіял кандытарскага камбіната «Віцьба». Адно з базавых прадпрыемстваў кансервавай прамысловасці рэспублікі, ААТ «Купцоўъ», якое пастаўляла сок у ўпакоўках тэтра-пак і шкляной тары ў гандлёвую сетку Беларусі і Туркменістана, прызнана нерэнтабельным. А былы Полацкі кансервавы завод адмовіўся ад перапрацоўкі соку па прычыне фізічнага зносу і вываду з ладу вытворчых магутнасцей кансервавага цэха. 60 т «бярозавіку» закупіць сёлета Шаркаўшчынскі кансервавы камбінат. І гэта максімальны аб'ём, які дазваляюць перапрацаваць наяўныя магутнасці. Рэалізуецца ён у шкляных трохлітровых банках у асноўным сярод арганізацый бюджэтнай сферы – у школах, дзіцячых садках, установах аховы здароўя. Аб тым, што такая тара сёння не запатрабавана, кажа дырэктар аднаго з прадпрыемстваў-перапрацоўшчыкаў Аршанскага раёна. У 5 разоў тут зменшацца аб'ёмы кансервавання соку, бо яго перапрацоўка становіцца нявыгаднай. Дарагія вечкі, тара, ды і попыту няма. Сапраўды, у фірменнай гандлёвай сетцы прадпрыемства трохлітровыя банкі з карысным напоем застойваюцца падоўгу. Нягледзячы на тое, што цана на сённяшні дзень на яго нізкая – 20 тысяч за 3 л. У той час як на прылаўках буйных супермаркетаў Віцебскай вобласці пераважае бярозавы сок ад

««Савушкінага прадукту»» ў тэтрапаках па 16 тыс. за літр, гродзенскіх і быхаўскіх вытворцаў у шкляных бутэльках ёмістасцю 0,25 і 0,75 л коштам 8 тыс. і 16 тыс. адпаведна. Атрымліваецца, плацім на парадак больш за меншы, але зручны аб'ём. Многія прадстаўнікі гандлёвых кропак у адзін голас заяўляюць: магазінны «бярозавік» ў спажыўцоў попытам карыстаецца невялікім. Можа, справа ў тым, што насельніцтва прывыкла самастойна яго нарыхтоўваць, купляючы прама на тэрыторыі лясніцтваў?

А вось кіраўніцтва Віцебскага плодаагародніннага камбіната ўпэўнена: там, дзе сур'ёзна падыходзяць да справы, атрымліваюць ад рэалізацыі бярозавага соку нядрэнны даход. І ў гэтым годзе падалі заяўку ў Віцебскае ГПЛХА на 200 т бярозавага соку. Якісьці аб'ём перапрацуюць адразу, а астатняе змесціць у спецыяльныя асептычныя мяшкі, у якіх стэрылізаваны сырэц захоўваецца да аднаго года. 100 т такога соку прадпрыемствам было адгружана ў мінулым годзе ў Брэст, а купажаваны, з дадаткамі апельсіна, цытрыны, мяты і інш. без праблем рэалізуецца ў гандлёвых кропках краіны. У прыватнасці, у сетцы крам «Карона», дзе літровыя, паўтаралітровыя і нават трохлітровыя банкі з традыцыйным напоем разыходзяцца на ўра, асабліва ў летні сезон.

У цяперашні час у стадыі тэсціравання абсталяванне новага цэха па вытворчасці сокаў у Талачыне. Тут у будучыні годзе плануюць ушчыльную заняцца перапрацоўкай ляснога дару і рэалізоўваць яго на экспарт нароўні з іншымі сокамі ў сучасных упакоўках.

Што тычыцца закупачнай цаны на сырэц, то яна невялікая – крыху больш за тысячу рублёў за літр. Дык можа, праблему з перапрацоўкай і збытам усё ж рэальна вырашыць, набыўшы спецыяльныя ёмістасці для захоўвання, правільна выбудаваўшы лагістыку з прыцягненнем камерцыйных структур і пастаўляць на рынак тавар з мінімальнымі выдаткамі і максімальным эфектам для вытворцы?

15 еўра за паўлітра соку

Менавіта столькі, па дадзеных аднаго з расійскіх штотыднёвікаў, гатовыя выкласці за паўлітровую шкляную бутэльку бярозавага соку ў некаторых еўрапейскіх краінах. Чаму так дорага? Ды таму, што «бярозавік» там лічыцца дэтокс-прадуктам, здольным ачышчаць арганізм ад шкодных рэчываў. Яго і прадаюць не ў супермаркетах, а ў буціках здаровага харчавання і аптэках.

Звярнуць увагу на бярозавы сок сёлета вырашылі ў ЗША і Вялікабрытаніі. Найбуйнейшыя заходнія мас-медыя назвалі гэты напой хітом 2015-га. Штодзённік «Daily Mail» рэкамендуе забыць пра модную какосавую ваду, паколькі «сёлета ўсе будуць вар'яцець ад бярозавага соку, суперпрадукту дэтоксікацыі, які нават пазбаўляе ад цэлюліту». Ажыятаж пачаўся менавіта з беларускага прадукту пад брэндам «Byarozavik», які вырабляюць на Мінскім заводзе безалкагольных напояў. Марку назвалі адной з найбуйнейшых у ЗША ў сваім сегменце, а на вядомым сайце «Amazon» кошт склаў амаль 42 даляры за ўпакоўку з 12 паўлітровых бутэлечак. Зрэшты, у наяўнасці беларускага «Бярозавіка» там ужо няма, экалагічна чысты прадукт з пазнакай «Арганік» разабралі за лічаныя дні. Летась мінскі завод адправіў на прылаўкі ЗША і Аўстрыі 50 т бярозавага соку.

А Пастаўскі лясгас вясной 2013-га адгрузіў літоўскай фірме 65 т соку на агульную суму звыш 6 тыс. даляраў. Літоўскія партнёры, высока ацаніўшы якасць напою, вырашылі працягнуць узаемавыгаднае супрацоўніцтва і ў 2014-м закупілі парадку 100 т беларускага «бярозавіка».

Лекаўнасць даказана

Медыцынскія даследаванні паказалі, што адзін шклянку бярозавага соку ў дзень дапамагае арганізму справіцца з вясновым авітамінозам, стомленасцю, сонлівасцю і нават дэпрэсіяй. Пры ўсёй карысці гэты напой яшчэ і дыетычны – усяго 24 ккал на 100 г. У яго складзе – больш за 10 арганічных кіслот, 6 макра- і мікраэлементаў, дубільныя і мінеральныя рэчывы. Гэты сок п'юць пры кашлі, ангіне і галаўных болях, ён паляпшае абмен рэчываў. Адзінае супрацьпаказанне, кажуць медыкі, гэта аб'ёмы спажывання смачнага і гаючага прадукту. Максімум – два шклянкі ў дзень.

А вось для нарыхтоўкі, перапрацоўкі і паставак, здаецца, абмежаванняў няма. Тым больш што магчымасці Віцебскага ГПЛХА дазваляюць рэалізоўваць да 15 тыс. т прыроднага багацця за сезон. Дык няўжо нашы бярозы па-ранейшаму будуць плакаць у зямлю?..

Вольга Лебедзева, "Віцебскія весці"