Падпраграма «ПЯЦЬСОТ»: каб добра адпачывалася

Хоць наш паўночны край рэспублікі і не надта папешчаны гарачым сонцам, але дзякуючы сваім прыродным даным таксама можа стаць турыстычнай мекай. Галоўнае – стварыць належную інфраструктуру, распрацаваць уласныя унікальныя турыстычныя брэнды, пісьменна выкарыстоўваць наяўныя рэсурсы і ўмела падаць патэнцыял. І тады можна гаварыць аб развітым унутраным і ўязным турызме.

Як раз падпраграма «Пятсот» Рэгіянальнай праграмы інавацыйнага і інвестыцыйнага развіцця Віцебскай вобласці на 2011-2015 гады і накіравана на павышэнне прывабнасці Прыдзвіння як для мясцовага насельніцтва, так і для гасцей. Пра гэта карэспандэнту «ВР» распавяла галоўны спецыяліст аддзела па турызме і аздараўленні насельніцтва ўпраўлення фізічнай культуры, спорту і турызму аблвыканкама Святлана АСТАНІНА.

– Аграэкатурызм, можна сказаць, даволі маладое напрамак на айчынным рынку. Як ён развіваецца ў нашай вобласці і ці мае поспех?

– Аб расце папулярнасці дадзенага віду паслуг сведчыць дынаміка наведвальнікаў. Калі ў 2011 годзе 359 суб'ектамі аграэкатурызму было заключана 4062 дагаворы і прынята 19592 турысты, то ў 2012 годзе 422 суб'ектамі заключана 5406 дагавораў і прынята 23360 чалавек. Прыток за ўвесь час узрос практычна на 5 тысяч.

Што характэрна, едуць у прыдзвінскія вёсачкі на адпачынак не толькі нашы землякі і бліжнія суседзі, але і госці з далёкага замежжа – напрыклад, з Італіі, Эстоніі, Францыі, Англіі, Германіі, Ізраіля, Фінляндыі і нават ЗША. Аб запатрабаванасці паслуг сведчыць і той факт, што зараз павялічваецца сярэдняя працягласць знаходжання турыста на сядзібе – ад 1-2 дзён да 3-4.

Таксама мы арыентуем сельскагаспадарчыя арганізацыі, каб яны адкрывалі аграэкасядзібы на сваёй базе, бо ім на парадак прасцей, чым фізічным асобам, якія пачынаюць справу практычна з нуля. Такіх сядзіб у нас у вобласці 13, і гэта, дарэчы, самы лепшы паказчык у рэспубліцы (для параўнання: на Міншчыне – усяго 6). Напрыклад, летась у Віцебскім раёне зарэгістраваліся «Малінкі-аўтфітэрс» (сялянска-фермерская гаспадарка), тут гасцям прапануюць розныя стравы з дзічыны і рыбы ад шэф-повара, актыўны адпачынак, у тым ліку рыбалку, паляванне, збор ягад і грыбоў.

Наогул, аграэкатурызм добры тым, што можна задаволіць любыя пажаданні кліентаў. Хтосьці прыязджае на вёску, каб пабыць у цішыні, а камусьці, наадварот, цікавы актыўны адпачынак (веласіпедныя, водныя, пешыя і іншыя маршруты, паляванне, рыбалка і іншае), іншых вабяць культурная спадчына раёна і мясцовыя гістарычныя славутасці. Напрыклад, «Кролава хата» ў Росанах – звычайны сельскі домік, дзе можна акунуцца ў незацяжлівы побыт нашых продкаў, пакаштаваць драўлянай лыжкай з чыгунка бульбы, прыгатаванай у рускай печы. І што дзіўна, на такі каларыт сюды ўжо не першы год прыязджаюць немцы. А вось, напрыклад, гаспадар сядзібы «Жывіца» на Глыбоччыне заняўся развядзеннем коней і неўзабаве прапануе турыстам павупражняцца ў верхавой яздзе.

Вядома, прасцей развівацца аграэкатурызму там, дзе для гэтага ёсць спрыяльныя ўмовы: добраўпарадкаваныя пляжы на азёрах і рэках, запаведнікі, выбітныя культурна-гістарычныя аб'екты, развітая інфраструктура і іншае. Напрыклад, Браслаўскі, Глыбоцкі, Лепельскі, Мёрскі і Полацкі раёны толькі за два гады выканалі сваё заданне па стварэнні аграэкасядзіб на пяць гадоў са значным адрывам. Усяго за час дзеяння «Пятьсот» у вобласці адкрыліся 154 сядзібы.

– Наяўнасць паблізу вадаёмаў – важная, але не адзіная састаўляючая папулярнасці аграэкасядзібы. Такія турыстычныя аб'екты могуць знаходзіцца ў самых аддаленых кутках Прыдзвіння, і, каб кліент туды ўсё ж дабраўся, важная інфармацыйная падтрымка…

– Сапраўды. І мы над гэтым працуем. Улічваючы тое, што многія турысты, асабліва з-за мяжы, чэрпаюць інфармацыю з інтэрнэт-прасторы, мы ў самы хуткі час запусцім абноўлены сайт упраўлення фізічнай культуры, спорту і турызму аблвыканкама. Тут будзе размешчаны не толькі пералік аграсядзіб Прыдзвінскага краю з іх размяшчэннем і кантактамі гаспадароў, але і падрабязныя звесткі пра ўмовы пражывання. Бо сённяшні спажывец хоча дакладна ведаць, на што ён можа разлічваць. Акрамя таго, у свой час быў створаны Грамадскі савет па развіцці агратурызму ў Віцебскай вобласці. Нядаўна з'явілася аналагічная структура пры Міёрскім райвыканкаме. У блізкай перспектыве плануецца наладзіць цеснае супрацоўніцтва з прадстаўнікамі агратурызму Смаленшчыны, каб дзяліцца
адзін з адным вопытам, запазычваць прагрэсіўныя напрацоўкі, якія дапамогуць удасканальвацца ў гэтым напрамку.

– А як наконт паляўнічых домікаў?

— У вобласці знаходзіцца 61 паляўнічая гаспадарка рознай формы ўласнасці, у тым ліку 15 — лесапаляўнічых, 19 — гаспадарак РГАА «БТРАА», 2 — гаспадаркі Упраўлення справамі Прэзідэнта, 2 — Ваенна-паляўнічага таварыства і 23 прыватныя гаспадаркі. На сённяшні дзень на тэрыторыі вобласці функцыянуе 141 паляўнічы домік.

Важна, каб арандатары ўкладвалі сродкі ў далейшае развіццё паляўнічай гаспадаркі: прадугледзець вальеры з жывёламі, аглядныя вышкі, кармавыя нішы і іншае. Бо створаныя годныя ўмовы для палявання і адпачынку прывабныя ў тым ліку і для замежных турыстаў. Так, замежнікам асабліва спадабаліся асобныя паляўнічыя гаспадаркі ва Ушацкім, Полацкім, Расонскім, Верхнядзвінскім, Аршанскім, Дубровенскім, Гарадоцкім раёнах.

Як правіла, сярод наведвальнікаў – паляўнічыя. Але ў навагоднія святы ўзрастае цікавасць і ў звычайных пастаяльцаў, якія хочуць проста адпачыць у асяроддзі «дзікай прыроды». Часам нават паляўнічыя гаспадаркі не могуць прыняць усіх жадаючых. Нават нягледзячы на тое, што па ўвядзенні новых паляўнічых домікаў па выніках двух гадоў дзеяння падпраграмы Прыдзвінне перавыконвае паказчыкі, устаноўленыя на пяцігодку. Так, за мінулыя два гады ўведзены 51 аб'ект пры заданні 47. На 2013-ы запланавана будаўніцтва яшчэ 12 домікаў.

– Праз нашу вобласць «падарожнічаюць» фуры і грузавыя машыны, ды і проста легкавушкі з замежнымі нумарамі. І для такіх «транзітнікаў» таксама важна стварыць умовы, каб доўгая дарога не была стомнай…

– Заданне па будаўніцтве і рэканструкцыі аб'ектаў прыдарожнага сэрвісу Віцебшчына ажыццяўляе з перавыкананнем, за два гады замест 42 адкрылі 55 аб'ектаў. У сваю чаргу, на 2013-ы намечана ўзвядзенне 15 аб'ектаў. Сярод іх – пункт харчавання на трасе Полацк–Міёры–Браслаў, кафэ і АЗС – на трасе Віцебск — Мінск, дзве аўтамыйкі на дарозе Віцебск – Полацк – мяжа Літоўскай Рэспублікі. Дарэчы, на наступны год запланавана будаўніцтва аўтазаправачнай станцыі для абслугоўвання будучага Паўднёва-Заходняга абходу абласнога цэнтра.

– На вуліцы пацяплела, і людзі ўжо пачынаюць выбірацца на прыроду. Якія добраўпарадкаваныя зоны адпачынку з'явяцца ў гэтым сезоне ў Прыдзвінне?

– У цэлым у рэгіёне сёлета плануецца добраўпарадкаваць і стварыць 42 зоны адпачынку на рэках і азёрах. Усяго за 5 гадоў прадугледжана ўвесці ў строй 200 адзінак, з якіх за два гады дзеяння падпраграмы прынялі першых адпачывальнікаў ужо 119. Асабліва прыемна адзначыць, што некаторыя раёны справіліся з пяцігадовым заданнем. Але на гэтым дадзеная праца не спыніцца, па-ранейшаму будуць весціся бягучыя рамонты, добраўпарадкавацца зоны адпачынку, стварацца новыя месцы.

– А што для жыхароў абласнога цэнтра? Бо ў буйным горадзе асабліва хочацца, каб былі такія куткі, дзе можна адпачыць ад шуму цэнтральных вуліц.

– У віцяблянаў будзе такая магчымасць. Дарэчы, на сённяшні дзень у паўночнай сталіцы ўжо добраўпарадкавана 5 зон адпачынку, якія былі намечаны падпраграмай на 2011-2013 гады. Вызначаны план мерапрыемстваў на бягучы і наступныя гады. Добраўпарадкаваныя куткі прыроды з альтанкамі і лаўкамі з'явяцца ў раёнах Лучосы, Тулава, Лужасна.

Новыя зоны адпачынку ўпрыгожаць і маладыя мікрараёны – Медцэнтр, Білева, Сакольнікі. У добраўпарадкаванне берагоў азёр Палонскае, Гародна і ракі Дабрэйка. Пры гэтым бягучыя работы – устаноўка смеццевых бакаў, падсыпка пяску, афарбоўка лавак – пастаянна праводзяцца адпаведнымі службамі на ўсіх зонах адпачынку Прыдзвіння.

Наталля РЫЖКОВА. «Віцебскі рабочы»