Пасланне Прэзідэнта беларускаму народу і Нацыянальнаму сходу
Народ Беларусі, прайшоўшы праз выпрабаванні, здолеў стварыць сваю дзяржаву. Гэты факт адзначыў Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка сёння ў Пасланні беларускаму народу і Нацыянальнаму сходу.
"Рэспубліка Беларусь з'явілася на карце свету амаль тры дзясяткі гадоў таму. Атрымаўшы незалежнасць, будавалася і развівалася ва ўмовах найскладанейшых геапалітычных, эканамічных, грамадскіх, рэгіянальных і глабальных трансфармацый. Мы знаходзіліся пад пільнай увагай сусветнай супольнасці. За намі назіралі. Ацэньвалі. Часам (а то і часенька) навязвалі ярлыкі і ставілі ва ўмовы эканамічнай і палітычнай блакады. Але праз цярністыя санкцыі, выпрабаванні сусветнымі крызісамі мы выйшлі да намечаных мэт. У цэнтры Еўропы стварылі сваю краіну.
Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што ўжо чвэрць стагоддзя ў Беларусі існуе замацаваная ў Канстытуцыі традыцыя штогадовага звароту Прэзідэнта з Пасланнем да беларускага народа і Парламента. "У юбілейны для нашага Асноўнага Закона год мы з вамі сустракаемся ў звыклым, але абноўленым інтэр'еры (гаворка аб праведзеным рамонце ў Авальнай зале Дома Урада. - Заўвага.). У будынку, які з'яўляецца летапісам нашай палітычнай гісторыі. Гісторыі станаўлення незалежнай дзяржавы, заснаванай на прынцыпах пераемнасці, справядлівасці і роўнасці перад законам, гатовай абнаўляцца і ісці ў нагу з часам", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Ён нагадаў, што менавіта Авальная зала ў канцы мінулага стагоддзя стала сведкам змены эпох, эпіцэнтрам падзей, якія кардынальна змянілі лёс беларускага народа, сталі кропкай адліку найноўшай гісторыі краіны: "Тут, у гэтых сценах, была распрацавана і прынята Канстытуцыя краіны. Гэты найважнейшы дакумент - квінтэсэнцыя беларускай дзяржаўнасці ад яе старажытных вытокаў, імкнення нашых продкаў заявіць аб сабе як аб адбыўшайся нацыі да стварэння ўласнай дзяржавы на зямлі, па праву нам належнай".
Прэзідэнт адзначыў, што ў пытаннях суверэнітэту і бяспекі ва ўнешняй і ўнутранай палітыцы Беларусі не было і не будзе месца кампрамісам. "Неаднаразова перажыты вопыт падзелу беларускага народа і перакройвання межаў прымушае нас высока цаніць сённяшняе адзінства і тэрытарыяльную цэласнасць", - падкрэсліў беларускі лідар.
Кіраўнік дзяржавы ў сувязі з гэтым падкрэсліў, што памяць аб Вялікай Айчыннай вайне непахісная і святая: "Так, наша гісторыя пачалася больш за тысячу гадоў таму, але яна цалкам магла б скончыцца ў 40-я гады мінулага стагоддзя, калі б не гераізм нашага савецкага народа. У дзень 75-годдзя вызвалення Беларусі ад фашысцкіх захопнікаў мы будзем адзначаць важную для нашай дзяржаўнасці дату. Дату, якая стала сімвалам незалежнасці і свабоды роднай зямлі".
Па словах Аляксандра Лукашэнкі, у гэты знакавы год трэба будзе падарыць краіне яркія мірныя перамогі: "Прыняць маштабныя міжнародныя спартыўныя першынствы. Дастойна, як мы ўмеем гэта рабіць, сустрэць шматлікіх замежных гасцей, спартсменаў і заўзятараў. І, вядома, мы павінны працягнуць увасабляць у жыццё наш вялікі дзяржаўны праект "Малая радзіма".
"Усё гэта - задачы на бліжэйшую перспектыву. Безумоўна, вельмі важныя для Беларусі. Але галоўныя прыярытэты - дабрабыт народа, міралюбная знешняя палітыка, нацыянальная бяспека. Гэта тыя тры слупы ўпэўненага курса нашай краіны", - рэзюмаваў беларускі лідар.
Прэзідэнт адзначыў, што беларуская эканоміка і надалей будзе будавацца на развіцці буйных прадпрыемстваў. "Гэта наш бясспрэчны прыярытэт", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Прэзідэнт падкрэсліў, што моцная эканоміка - фундамент паспяховай дзяржавы і за гады незалежнасці ў Беларусі зроблена нямала. Так, валавы ўнутраны прадукт на душу насельніцтва па парытэце пакупніцкай здольнасці вырас амаль у 5 разоў, а аб'ём прамысловай вытворчасці - у 2,5 раза.
"Мы не сталі на шлях бясконтрольнага перадзелу ўласнасці. Не знішчылі ўсё тое спадчыну, якое дзесяцігоддзямі стваралася на выпаленай пасляваеннай зямлі. Мы яго захавалі і прымнажалі", - звярнуў увагу Кіраўнік дзяржавы.
Усё гэта, па яго словах, было дзякуючы працы людзей, якія на досвітку незалежнасці і пры зарплатах у $20 верылі ў Беларусь і аднаўлялі тое, чым сёння ў краіне па праву ганарацца. "Удыхнулі новае жыццё ў прадпрыемствы, якія былі на мяжы страты і разбурэння ў пачатку дзевяностых. Многія пра гэта памятаюць. "Беларуськалій", нафтаперапрацоўчыя заводы, БелАЗ, МАЗ, МТЗ, БМЗ - гэта далёка не ўвесь пералік. Іх прадукцыю без усякага перабольшання ведаюць ва ўсіх кутках планеты. Сёння гэта стала нашым нацыянальным здабыткам", - заявіў Аляксандр Лукашэнка.
Беларусь, падкрэсліў Прэзідэнт, не спыняецца на дасягнутым: у краіне ствараюцца новыя ўзоры спецыяльнай тэхнікі, электратранспарту, аўтамабіляў і камплектуючыя да іх, інавацыйная сельскагаспадарчая і ваенная тэхніка.
"Мы далі годныя ўмовы для развіцця малога і сярэдняга бізнесу. Справа за ім. Дзейнічайце. Але памятайце, што вакол нашых гігантаў вам заўсёды знойдзецца праца. Гэтым мы вырашым асноўныя задачы: стварэнне новых працоўных месцаў і імпартазамяшчэнне", - дадаў Кіраўнік дзяржавы.
Разам з тым Аляксандр Лукашэнка заўважыў, што заклікі да развіцця малога і сярэдняга бізнесу часам даюць адваротны эфект: людзі не ствараюць новыя вытворчасці, а займаюцца дробным гандлем. "Нам прыводзяць прыклад: паглядзіце, дапусцім, на Італію. Дык я вам намякну, што ў Італіі сярэдні бізнес стварае ўсё - ад музычных інструментаў да самых сучасных узбраенняў", - звярнуў увагу Прэзідэнт.
Ён адзначыў, што ў Беларусі вітаюць такі малы і сярэдні бізнес і будуць яго ўсяляк падтрымліваць, аднак не варта забываць пра прадпрыемствы, якія прыносяць краіне славу і багацце. "Той, хто хоча поўнай незалежнасці ў вытворчасці, займацца дробнымі рэчамі і іншым рамяством, - калі ласка, займайцеся, усе ўмовы ёсць. Але не трэба забываць, што не толькі слава, але і дабрабыт, моц народа ў моцных вытворчасцях", - падкрэсліў беларускі лідар.
Прэзідэнт падкрэсліў, што кожны кіраўнік павінен думаць аб кардынальным павышэнні прадукцыйнасці працы і ў цэлым аб эканамічнай эфектыўнасці прадпрыемства. "Іншага шляху павышэння дабрабыту нашых людзей няма, - звярнуў ён увагу. - Рост заработнай платы і прыбытак - галоўныя крытэрыі ацэнкі працы кіраўніка любога ўзроўню".
Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што ў апошнія гады ў краіне мадэрнізавана больш за пяцьсот буйных прамысловых прадпрыемстваў. Створаны новыя вытворчасці ў дрэва- і металаапрацоўцы, будаўнічай і тэкстыльнай галінах, фармацэўтыцы, харчовай прамысловасці, якія, па словах Прэзідэнта, сёння працуюць годна і эфектыўна.
"Разам з тым выкананне асобных праектаў, мякка кажучы, неапраўдана зацягнулася. Перш за ўсё гэта тычыцца Светлагорскага ЦКК, Добрушскай фабрыкі "Герой працы", завода газетнай паперы ў Шклове, - сказаў Аляксандр Лукашэнка. - І ў сілу абставін, што склаліся, трэба асаблівую ўвагу звярнуць на хутчэйшае завяршэнне мадэрнізацыі двух нафтаперапрацоўчых заводаў, каб мы не хадзілі з працягнутай рукой, нікому не кланяліся, а куплялі, як усе, на сусветным рынку нафту, перапрацоўвалі ў сябе і атрымлівалі пэўны прыбытак. Мы на фінішнай стадыі. Трэба паскарацца".
Ураду даручана завяршыць рэалізацыю асноўных інвестыцыйных праектаў у бліжэйшыя два гады і вывесці іх на эфектыўную працу, забяспечыўшы стопрацэнтную загрузку магутнасцей.
"Беларусь індустрыяльная - наш шлях развіцця. Мэта - стварэнне камфортнага жыцця ў кожным кутку краіны. Прынцыпова важна выключыць усё тое, што сёння стрымлівае эканамічны рост. Для Урада і Нацыянальнага банка гэта першачарговая задача", - падкрэсліў Кіраўнік дзяржавы.
Аляксандр Лукашэнка таксама адзначыў, што выбраны курс на пабудову IT-краіны ў Беларусі застаецца нязменным. Па словах Прэзідэнта, Парк высокіх тэхналогій характарызуе сучасную Беларусь для ўсяго свету. "Галоўнае не зніжаць набраныя тэмпамі росту і не адрывацца ад жыццёвых патрэб эканомікі. Магчымасці, здольнасці і распрацоўкі рэзідэнтаў парка павінны працаваць у Беларусі і на Беларусь", - падкрэсліў ён.
"Парк - гэта адзін з праектаў нашай будучыні. Выпрацаваны курс на пабудову IT-краіны нязменны", - дадаў беларускі лідар.
Дзяржава зацікаўлена ў актыўным развіцці ПВТ, у тым, каб прыязджалі лепшыя спецыялісты, самыя разумныя і таленавітыя людзі ў гэтай сферы - з Украіны, Расіі, Індыі, краін Еўропы і Амерыкі. "Мы іх вітаем, для іх ствараем ідэальныя ўмовы і будзем гэта рабіць пастаянна. Перакананы, што ім будзе камфортна не толькі працаваць, але і жыць у нашай краіне", - сказаў Прэзідэнт.
Разам з тым ён упэўнены, што штучны інтэлект ніколі не заменіць чалавека. Гэтае пытанне ў тым ліку абмяркоўвалася на нядаўняй сустрэчы ў ПВТ. "Так, у чымсьці машыны, робаты будуць усё далей аддаляць чалавека ад вытворчасці, іншых праблем, - лічыць Аляксандр Лукашэнка. - Але якой бы IT-краінай ні былі, усё роўна рэальны сектар застанецца ў аснове. Чалавек і чалавечая праца заўсёды будуць запатрабаваны".
Аляксандр Лукашэнка таксама запатрабаваў ад Урада ствараць асяроддзе для здаровай і сумленнай канкурэнцыі. "Для стрымлівання росту цэн патрабую ад Урада ствараць асяроддзе для здаровай і сумленнай канкурэнцыі. У асобных манапольных галінах ёсць спробы дыктаваць свае цэны і тарыфы, таму жорстка спыняйце цэнавыя змовы, выраўноўвайце ўмовы, адмяняйце ўсякія індывідуальныя льготы, - даручыў Аляксандр Лукашэнка. - Міністэрству антыманапольнага рэгулявання і гандлю, Камітэту дзяржаўнага кантролю, прафсаюзам і іншым упаўнаважаным дзяржорганам - жорстка сачыць за тым, каб закон не парушаўся. Прымаць неабходныя меры без дадатковых даручэнняў Прэзідэнта. Рашэнні павінны быць сацыяльна адказнымі".
Даходы насельніцтва, іх рост застаюцца сярод прыярытэтных дзяржаўных задач. У асобных катэгорый работнікаў навукі, адукацыі, аховы здароўя, будаўніцтва ў мінулым годзе вырасла заработная плата. Але, як паказваюць звароты, людзей усё яшчэ турбуюць перспектывы яе далейшага росту. Асаблівая ўвага - нізкааплатным катэгорыям работнікаў. "Урад абавязаны забяспечыць суадносіны сярэдняй заработнай платы ў бюджэтнай сферы і сярэдняй па краіне на ўзроўні не ніжэй за 80%", - запатрабаваў Аляксандр Лукашэнка.
"Калі цэны пачынаюць дзесьці расці, то Урад, мясцовыя органы ўлады павінны неадкладна рэагаваць. Пры гэтым гаворка не ідзе пра тое, каб загнуць цэны так, што таваравытворцы або гандаль сыдуць з гэтай сферы, нібыта там усё загіне, усё будзе стратным", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
"Не трэба нават думаць пра тое, што вось мы ўлезем дзесьці, пачнем рэгуляваць цэны і знікнуць з прылаўкаў прадукты, - не тыя часы", - падкрэсліў Кіраўнік дзяржавы.
Прэзідэнт запатрабаваў абавязкова разабрацца па кожнай канкрэтнай групе тавараў, глыбока ўнікаць у парадак фарміравання цэны на ўсіх этапах і высвятляць, чым выкліканы рост.
Сярэднетэрміновая задача вызначана: інфляцыю неабходна ўтрымліваць у межах 5%. "Гэта агульная лічба. На ўзроўні асабістага ўспрымання інфляцыя ў кожнага свая. Чалавек судзіць аб росце коштаў не па агульным спажывецкім кошыку, а па найбольш значных 6-8 пазіцыях тавараў і паслуг свайго штодзённага попыту", - адзначыў Аляксандр Лукашэнка. Сярод гэтых значных пазіцый - прадукты харчавання. Прэзідэнт звярнуў увагу, што Беларусь забяспечыла экспарт сельгаспрадукцыі больш чым на $5 млрд. "Дык чаму не можам па нармальных цэнах накарміць уласны народ? Адна з прычын - заіграліся ў рынак і дэмакратыю ў эканоміцы", - сказаў Прэзідэнт.
Кіраўнік дзяржавы звярнуў увагу Урада, Міністэрства антыманапольнага рэгулявання і гандлю і прафсаюзаў, што скаргаў людзей на непамерны рост коштаў па найбольш значных пазіцыях тавараў і паслуг быць не павінна. Тым больш што змяненне коштаў на іх адчувальна для малазабяспечаных катэгорый грамадзян і пенсіянераў. "Цэны павінны быць прымальнымі", - падкрэсліў ён.
Не засталіся па-за ўвагай і пытанні пенсій. Аляксандр Лукашэнка даручыў Ураду падрыхтаваць праекты рашэнняў аб павелічэнні пенсій у 2019 годзе.
"У 2018 годзе тройчы павялічаны пенсіі, іх рост павінен быць і ў 2019 годзе. Даручаю Ураду, не адкладаючы, падрыхтаваць праекты неабходных рашэнняў", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Прэзідэнт падкрэсліў, што сацыяльна гарантаваны ўзровень суадносін сярэдняй пенсіі па ўзросце і сярэдняй заработнай платы павінен імкнуцца да 50%, але не ніжэй за 40%, як гэта прынята ва ўсім свеце. "Трэба памятаць, што ад зарплаты тых, хто працуе, залежыць дабрабыт людзей старэйшага ўзросту. Для большасці з іх пенсія - гэта адзіная крыніца даходу", - адзначыў Кіраўнік дзяржавы.
Асобнай тэмай Прэзідэнт абазначыў магчымасць для актыўных пенсіянераў працягваць сваю працоўную дзейнасць. "Нашы пенсіянеры часам сыходзяць на пенсію ў добрым здароўі, актыўнымі. Трэба даць ім магчымасць працаваць. Гэта вопытныя, таленавітыя, здольныя людзі, законапаслухмяныя", - выказаў сваю пазіцыю Аляксандр Лукашэнка.
Ён таксама адзначыў, што зніжэнне ўзроўню занятасці недапушчальна, прыярытэтнай застаецца задача стварэння новых працоўных месцаў, асабліва высокапрадукцыйных.
Асаблівую ўвагу Кіраўнік дзяржавы звярнуў на праблему працаўладкавання і магчымасць грамадзян знайсці добрую працу. "Зніжэнне ўзроўню занятасці насельніцтва або скарачэнне колькасці працоўных месцаў недапушчальна ні пад якой маркай, - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка. - А ўсе, хто іх стварае, атрымаюць усебаковую падтрымку на любым узроўні".
Стварэнне высокапрадукцыйных працоўных месцаў застаецца прыярытэтнай задачай, за выкананне якой адказвае ўся вертыкаль улады, дадаў Прэзідэнт.
На думку Кіраўніка дзяржавы, адным з рашэнняў праблемы занятасці можа стаць мабільнасць працоўнай сілы ў межах краіны. "У гэтым пытанні неабходны сістэмныя прапановы, - адзначыў Аляксандр Лукашэнка. - Але трэба і самім праяўляць ініцыятыву, каб знайсці сябе на рынку працы".
Кіраўнік дзяржавы акцэнтаваў увагу на магчымасці працаўладкавання людзей з інваліднасцю, якія жадаюць актыўна працаваць, нягледзячы на цяжкасці са здароўем. "Асноўныя задачы тут дзве: стварыць сістэму дадатковых стымулаў для наймальніка, які працаўладкоўвае такіх людзей, і дапамагчы знайсці працу канкрэтнаму чалавеку, - сказаў Аляксандр Лукашэнка. - Я б назваў яшчэ трэцюю: жаданне ўсіх нас падтрымаць такіх людзей. Упэўнены: калі б на месцах старшыні выканкамаў, сельскіх Саветаў, кіраўнікі гарадоў бачылі людзей з абмежаванымі магчымасцямі (а іх не так ужо і шмат у краіне) і хварэлі за іх, як за сваіх дзяцей, яны ўсе былі б працаўладкаваны і нармальна жылі".
Таксама Прэзідэнт адзначыў, што ў Беларусі неабходна істотна падняць якасны ўзровень кіраўніцкага корпуса краіны. "Ва ўсіх яго звёнах: ад кіраўнікоў прадпрыемстваў і арганізацый да дзяржаўных органаў і Урада ў цэлым", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Паводле яго слоў, гэта стратэгічная задача дзяржаўнай кадравай палітыкі на сучасным этапе. "Сёння ад кіраўнікоў патрабуюцца не толькі глыбокія веды эканомікі, высокі прафесіяналізм і адказнасць за даручаную справу, але і ўменне працаваць з людзьмі, размаўляць з імі. Асаблівую актуальнасць набывае падрыхтоўка кіраўнікоў новай фармацыі, здольных адаптавацца да хутка зменлівай эканамічнай сітуацыі", - адзначыў Прэзідэнт.
Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што адным з асноўных напрамкаў у дзяржаўным кіраванні з'яўляецца праца з людзьмі. "Той, хто не любіць, не хоча сустракацца з людзьмі, праводзіць гэтыя нудныя, доўгія прыёмы, - таму ва ўладзе рабіць няма чаго, тым больш у дэпутацкім корпусе. Тут патрэбны выключна высокапрафесійныя, пісьменныя, адказныя кадры - спецыялісты, кіраўнікі, дзяржслужачыя", - дадаў Кіраўнік дзяржавы.
Ён адзначыў, што ініцыятыва грамадзян павінна стаць галоўнай рухаючай сілай развіцця краіны на наступныя гады. "Чалавек, яго ініцыятыва і імкненне жыць лепш павінны стаць галоўнай рухаючай сілай развіцця краіны на наступныя гады", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Паводле яго слоў, неабходна больш актыўна залучаць у сістэму кіравання дзяржавай моладзь. "Своечасова разгледзець сярод спецыялістаў найбольш перспектыўных кіраўнікоў - з лідарскімі якасцямі, тых, хто хоча працаваць, чые думкі і ідэі сугучныя з мэтамі і задачамі развіцця краіны, у каго гараць вочы. Там, дзе ёсць пісьменны і працуючы з поўнай аддачай кіраўнік, ёсць і вынік", - адзначыў Прэзідэнт.
Кіраўнік дзяржавы звярнуў увагу на тое, што грамадскія арганізацыі, у прыватнасці "Белая Русь", павінны больш актыўна ўдзельнічаць у падборы і прасоўванні кадраў. "Трэба смелей са сваіх шэрагаў і не толькі сваіх падбіраць моладзь, рэкамендаваць і разам з нашай моладзевай арганізацыяй выштурхоўваць наверх гэту моладзь. У нас няма компартыі, якая займалася калісьці гэтымі пытаннямі, і як займаюцца на месцах гэтай працай выканкамы (я гэта бачу). У гэтым ёсць сур'ёзная дзяржаўная праблема. Але пакуль народ не высунуў, не стварыў нейкую партыю, у нас ёсць апоры: прафсаюзы, "Белая Русь", моладзевыя, жаночыя арганізацыі ў рэшце рэшт, і ветэраны падскажуць - вось яно грамадзянскае наша грамадства. Але гэта грамадзянскае грамадства само павінна варушыцца, не толькі плакацца, што дзесьці крыжы знеслі. Няма больш у вас праблем. Вы разбярыцеся, хто гэтыя крыжы ставіў і хто ім дазваляў", - падкрэсліў ён.
Аляксандр Лукашэнка дадаў, што ў фарміраванні кадраў вельмі важную ролю адыгрывае адукацыя. "Акадэмія кіравання пры Прэзідэнце павінна фарміраваць нацыянальную кіраўніцкую эліту, нацэленую на правядзенне сацыяльна арыентаванай эканамічнай палітыкі ў інтарэсах народа і дзяржавы, і галоўнае - перадаць ім вопыт і назапашаныя веды старэйшых пакаленняў", - сказаў Кіраўнік дзяржавы.
Кіраўнік дзяржавы падкрэсліў, што сусветны гандаль становіцца закладніцай палітычных манеўраў. "Мы не валодаем вялікімі запасамі сыравінных рэсурсаў, таму тым больш павінны рабіць стаўку на экспарт высокадаходных тавараў і паслуг. Але сёння мала проста вырабіць добры тавар і знайсці рынак збыту", - канстатаваў Аляксандр Лукашэнка.
Мінулы год Прэзідэнт назваў годам гандлёвых войнаў. "І ў бягучым годзе яны працягваюцца. Гэта не толькі санкцыйнае процістаянне. Выкарыстоўваецца шырокі арсенал недапушчальных мер - ціск, дыскрымінацыя, шантаж, забароны, - звярнуў ён увагу. - Некаторыя краіны ўвялі аднабаковыя абмежаванні ў гандлі нават у дачыненні да сваіх найважнейшых, найбліжэйшых знешнеэканамічных партнёраў. У тым ліку, як вы ведаеце, і ў дачыненні да Беларусі".
Па словах Кіраўніка дзяржавы, найважнейшай задачай для краіны застаецца развіццё экспарту. "Пры гэтым высокая доля знешнегандлёвага таваразвароту не толькі прыносіць плады, але і фарміруе рызыку залежнасці ад знешняй кан'юнктуры", - заўважыў Аляксандр Лукашэнка.
Таму так важна знайсці свае нішы на сусветным рынку, вырабляць тавары і аказваць паслугі, якія маюць устойлівы попыт, высокую канкурэнтаздольнасць, стабільную рэнтабельнасць. "Урад павінен прапаноўваць эфектыўныя, запатрабаваныя інструменты падтрымкі экспарту", - дадаў Прэзідэнт.
"Новую рэальнасць, мякка кажучы, некамфортную для ўсёй сусветнай супольнасці, стварае напружанасць палітычнага дыялогу найбуйнейшых сусветных дзяржаў - ЗША, Кітая, часткова Індыі і Расіі", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Ламаюцца механізмы глабальнага стрымлівання, а намер ЗША выйсці з Дагавора аб ліквідацыі ракет сярэдняй і меншай дальнасці пагражае непрадказальнымі наступствамі, звярнуў увагу Прэзідэнт.
"Нас не можа не турбаваць узмацненне ваенных сіл НАТА і ЗША ў суседніх дзяржавах. Гэта рэаліі, якія патрабуюць умацавання баявой моцы Узброеных Сіл Беларусі, прыняцця мер для забеспячэння нашай бяспекі", - адзначыў Кіраўнік дзяржавы.
Прэзідэнт адзначыў, што Кітайская Народная Рэспубліка - найважнейшы стратэгічны партнёр Беларусі. Узаемадзеянне дзвюх краін увайшло ў новую эпоху - з асаблівым узроўнем даверлівага ўсебаковага стратэгічнага узаемавыгаднага партнёрства. Гэтая тэма будзе абмяркоўвацца на наступным тыдні падчас візіту беларускага лідара ў Кітай.
Беларусь сёння адыгрывае важную ролю ў рэалізацыі міжнароднай ініцыятывы Кітая. "Беларусь - наймацнейшая ніць у палатне Шаўковага шляху!" - падкрэсліў Кіраўнік дзяржавы.
Па словах Прэзідэнта, Беларусь таксама імкнецца да таго, каб адной з апор яе знешняга гандлю, супастаўнай з Еўразійскім эканамічным саюзам, стаў Еўрасаюз. "Сёння мы, магчыма, як ніхто іншы ў Еўропе, зацікаўлены ў рэформе Еўрасаюза і яго ўмацаванні, але не разбурэнні. Але хачу, каб еўрапейцы яшчэ раз пачулі: для нас адной з ключавых, фундаментальных, састаўных частак правоў чалавека, бяспекі краіны была і застаецца сацыяльна-эканамічная сфера, дабрабыт народа", - звярнуў увагу Аляксандр Лукашэнка.
Беларускі лідар глыбока перакананы, што "ў нестабільным грамадстве, дзе зашкальваюць беднасць і злачыннасць, дзе разгул тэрору, базавыя правы і свабоды чалавека не могуць быць забяспечаны па вызначэнні".
Выбудоўваецца канструктыўны дыялог з Злучанымі Штатамі Амерыкі. "Так, у нас ёсць асобныя рознагалоссі, але мы гатовы шукаць кропкі сутыкнення ў сферах, якія ўяўляюць узаемны інтарэс", - абазначыў пазіцыю Беларусі Кіраўнік дзяржавы.
У напрамку так званай далёкай дугі нарошчваецца супрацоўніцтва з краінамі Лацінскай Амерыкі. "Мы актыўныя на Блізкім Усходзе, а ў апошні час у Афрыцы, Азіі, дзе партнёрства з шэрагам дзяржаў без перабольшання набыло поўнамаштабны характар. Тым больш што палітычныя кантакты на вышэйшым узроўні забяспечваюць спрыяльную атмасферу для прасоўвання эканамічных інтарэсаў нашай краіны", - заўважыў Аляксандр Лукашэнка.
Прэзідэнт падкрэсліў, што Беларусі не важная інтэграцыя дзеля інтэграцыі. "Мы разлічваем на дасягненне канкрэтных мэт, якія дадуць адчувальны вынік для эканомік і народаў нашых краін. ЕАЭС павінен стаць паўнавартасным эканамічным саюзам з роўнымі ўмовамі для яго ўдзельнікаў. Вырашэнне гэтай задачы стане прыярытэтным напрамкам нашага старшынства ў гэтай арганізацыі ў 2020 годзе", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
"Сёння Беларусь гатова гуляць больш значную ролю гандлёвага канала для мільённага рынку Еўразійскага эканамічнага саюза і краін СНД з Еўрапейскім саюзам", - дадаў Прэзідэнт.
Гаворачы аб прыярытэтах знешняй палітыкі на Усходзе, Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што тут намаганні накіраваны на актыўны ўдзел у інтэграцыйных аб'яднаннях на постсавецкай прасторы. Беларусь нязменна прытрымліваецца ўзятага 20 гадоў таму курсу на стварэнне Саюзнай дзяржавы. У ліку прыярытэтаў Аляксандр Лукашэнка назваў і супрацоўніцтва ў СНД, адзначыўшы, што для многіх краін, якія ўваходзяць у яго, гэта фактычна адзіная пляцоўка не толькі для гандлёвага, але і палітычнага дыялогу.
Аляксандр Лукашэнка адзначыў таксама палітычную сталасць беларускага грамадства. "Трэба адзначыць, што сярод зваротаў, якія паступілі падчас нядаўняй сустрэчы з экспертнай супольнасцю, журналістамі, шмат прапаноў па развіцці рэгіёнаў. Іх жыхары сапраўды хварэюць душой за свой край, прапануюць цікавыя рашэнні па развіцці гарадоў і вёсак. Ёсць ініцыятывы, якія без перабольшання датычацца будучыні ўсёй краіны, яе далейшага сацыяльна-эканамічнага і палітычнага развіцця: ад ролі прафсаюзнага руху да ўдасканалення заканадаўства і прапаноў па змяненні нашай Канстытуцыі. Радуе тое, што людзі думаюць маштабна, перажываюць шчыра. Безумоўна, гэта сведчыць аб палітычнай сталасці нашага грамадства", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Паводле яго слоў, для ўсіх органаў улады падобныя ініцыятывы - каштоўная зваротная сувязь ад жыхароў. "Па сутнасці, гэта дарожная карта нашых дзеянняў", - падкрэсліў Кіраўнік дзяржавы.
Кіраўнік дзяржавы дадаў, што заўсёды будзе паважаны той, хто ў любой сферы працуе добрасумленна. "Умовы для развіцця дзелавой ініцыятывы і працоўнай актыўнасці створаны. Але, як кажуць у народзе, Гасподзь дае корм птушкам, але не кідае гэты корм у гняздо. Паспяховыя тыя, хто прыкладае ўласныя намаганні, спачатку - у вучобе, потым - у пошуку працы, прафесійнай рэалізацыі ў любой кропцы нашай краіны", - заявіў Аляксандр Лукашэнка.
Прэзідэнт адзначыў, што падзельных ліній, асабліва па сацыяльна-эканамічных прыкметах і ўмовах жыцця, у Беларусі быць не можа. Аляксандр Лукашэнка акцэнтаваў увагу на раўнамерным развіцці тэрыторый. "У нас вельмі кампактная краіна. І падзельных ліній, асабліва па сацыяльна-эканамічных прыкметах і ўмовах жыцця, быць не можа па вызначэнні", - сказаў беларускі лідар.
У рэгіёнах пражывае большая частка насельніцтва Беларусі, больш чым тры чвэрці зваротаў падчас "Вялікай размовы" паступілі з-за межаў сталіцы. "Гэта сігналы аб тым, дзе вы недапрацоўваеце. Мы недапрацоўваем. Кожны сігнал знаходзіцца на кантролі", - заявіў Аляксандр Лукашэнка.
Па словах беларускага лідара, задача па скарачэнні разрыву ў узроўні і якасці жыцця стаіць не адзін год, аднак яе актыўнага рашэння пакуль не назіраецца. "Урад не павінен адхіляцца ад гэтай праблемы, вырашаць яе неабходна цэнтралізавана. Праблемы ўсюды аналагічныя, таму патрабую ад Савета Міністраў сістэмнай працы. Не варта паўтараць памылкі мінулага складу. Трэба ўсім нам апусціцца на зямлю і быць бліжэй да людзей. Калі не ведаеш, што рабіць (я часта кажу), - ідзі да людзей, яны табе падскажуць і дапамогуць", - адзначыў Кіраўнік дзяржавы.
У Беларусі вызначаны ўзроўні рэгіянальнай палітыкі: сталіца, абласныя цэнтры, раёны, аграгарадкі і вёскі. Па кожным напрамку - свая стратэгія. Па 11 буйных гарадах на прыкладзе Оршы павінны быць распрацаваны асобныя праграмы, якія забяспечаць паскораныя тэмпы развіцця. "Ураду, старшыням аблвыканкамаў даю два гады на рэалізацыю гэтых праграм, - сказаў Аляксандр Лукашэнка. - Павінен быць вынік, які ў першую чаргу адчуюць нашы людзі".
Прэзідэнт лічыць, што ў рэгіёнах з улікам іх спецыялізацыі неабходна надаць мэтавы характар інвестыцыям для ўзмацнення іх эканамічнага патэнцыялу. "Умовы для развіцця прадпрыемстваў любога маштабу і ўсіх форм уласнасці створаны. Мясцовыя органы ўлады павінны аказваць усямернае садзейнічанне інвестару ў арганізацыі сваёй справы. Усё для гэтага ёсць. Дастаткова выразна выконваць на месцах наяўныя нормы", - дадаў ён.
Асобна Аляксандр Лукашэнка спыніўся на развіцці інфраструктуры. "Камфортныя ўмовы пражывання - вось аснова сацыяльных стандартаў і галоўны крытэр паспяховага завяршэння рэгіянальных праектаў. Тут пры неабходнасці павінны быць сфарміраваны адпаведныя праграмы будаўніцтва і мадэрнізацыі", - падкрэсліў Кіраўнік дзяржавы.
Аляксандр Лукашэнка адзначыў значнасць работы па азеляненні гарадоў. "Прыродны ландшафт Беларусі - наша багацце і гонар. Але і гарады, асабліва жылыя масівы, таксама павінны патанаць у зеляніне і колерах. У гэтым годзе неабходна завяршыць у асноўным работу па добраўпарадкаванні і азеляненні краіны. Гэта лейтматыў другога года трылогіі "Малой радзіны". Чысціня і эстэтыка - гэта не проста наш брэнд, гэта стыль жыцця. У рэшце рэшт, гэта ж здароўе людзей", - сказаў Прэзідэнт.
Ён таксама адзначыў, што ўсім беларусам неабходна больш актыўна ўдзельнічаць у азеляненні, высадцы дрэў. "Мы ўсе без выключэння адказныя за навядзенне парадку і яго падтрыманне. Усе павінны падключыцца да гэтай работы - мясцовыя ўлады, арганізацыі, прадпрыемствы, установы і, вядома, самі жыхары. Няма сумненняў у тым, што нашы людзі сапраўды адчуваюць сябе гаспадарамі на сваёй зямлі, любяць сваю малую радзіму", - падкрэсліў Кіраўнік дзяржавы.
Прэзідэнт закрануў і тэму маючых адбыцца выбараў. Ён падкрэсліў, што прэзідэнцкія выбары ў Беларусі, як і планавалася, пройдуць у 2020 годзе. Прэзідэнт адзначыў, што палітычна актыўную частку грамадства хвалюе пытанне маючых адбыцца выбарчых кампаній: "Не ведаю, чаму раптам гэта стала нейкай тэмай для спрэчак. У нас ёсць закон, Канстытуцыя. Вы выдатна разумееце, што я не буду тут круціць-верцець і шукаць нейкую выгаду для захавання ўлады. Некаторыя так званыя палітыкі прапануюць правесці выбары Прэзідэнта ў гэтым годзе, спасылаюцца на стабільную эканамічную сітуацыю, больш-менш спрыяльныя ўмовы".
"Зноў паўтару: не будзем падладжвацца пад нейкія выгадныя фактары, арыентавацца на нейкі прыдатны момант. Прэзідэнцкія выбары павінны адбыцца ў 2020 годзе. У 2020 годзе яны і пройдуць, што б ні здарылася ў нашай краіне. Мы не будзем гуляць з народам, ладзіць палітычныя гульні пад нейкую адну фігуру. Прэзідэнцкія выбары пройдуць у строгай адпаведнасці з законам ва ўстаноўленыя Канстытуцыяй тэрміны", - заявіў Кіраўнік дзяржавы.
"Выбарчая кампанія павінна, як і заўсёды, прайсці спакойна і арганізавана. У гэтым годзе адбудуцца выбары ў Палату прадстаўнікоў і Савет Рэспублікі. Яны стануць экзаменам не толькі для кандыдатаў у дэпутаты і ўсёй вертыкалі ўлады, але і для кожнага выбаршчыка", - заявіў Кіраўнік дзяржавы.
Аляксандр Лукашэнка адзначыў, што пакуль не вызначаўся з датай, але адзначыў, што, калі гэта прымальна па законе, то выбары можна было б прымеркаваць да Дня Кастрычніцкай рэвалюцыі. "Ёсць добры свята. 7 лістапада - выхадны дзень. На мой погляд, прымальна. Давайце будзем да гэтай даты блізка арыентавацца без усялякіх ідэалагічных пасылаў", - сказаў Прэзідэнт.
Ён падкрэсліў, што ў розных людзей могуць быць розныя погляды на падзеі Кастрычніцкай рэвалюцыі, але гэта было ў гісторыі, і адмаўляцца ад гэтага нельга. Больш таго, гэта свайго роду ўрок, што можа адбыцца, калі краіна ўцягнута ў войны і даведзена да галечы. "Гэта народ перавярнуў (краіну. - Заўвага.). Ён не захацеў жыць у гэтай сістэме. Гэта для нас урок. І яшчэ шмат людзей, якія адзначаюць гэтае свята, жывуць ім. Ну і Бог з імі, чаго мы павінны быць супраць гэтага. Таму калі гэта прымальна, давайце арыентавацца на гэту дату (для правядзення парламенцкіх выбараў. - Заўвага.). Я абяцаю вам, што ў бліжэйшы час па законе будзе прынята адпаведнае рашэнне", - заявіў беларускі лідар.
"Ніякіх гульняў, яшчэ раз падкрэсліваю. Выходзьце і змагайцеся. Краіне патрэбен дзейсны, актыўны, магутны Парламент, у якім павінна быць прадстаўлена моладзь, ветэранам павінна быць прадастаўлена магчымасць пазмагацца, а органы ўлады я папрашу падтрымаць іх. Ім трэба дапамагаць. І не трэба баяцца вылучаць свае кандыдатуры, змагацца - ад партый, арганізацый. Гэта і ёсць перадвыбарчая кампанія, гэта і ёсць выбары, - сказаў Кіраўнік дзяржавы. - Але толькі без дурасці. Без забору крыві, без дэбатаў на стадыёнах і іншага (адсылка да падзей выбарчай кампаніі ва Украіне. - Заўвага.). Ідзіце да людзей. Там асноўны фронт палітычнай барацьбы".
Аляксандр Лукашэнка асабліва падкрэсліў ролю будучага складу Парламента: "Нам патрэбен вельмі таленавіты Парламент. Таму што ён стане эпіцэнтрам выпрацоўкі Асноўнага Закона разам з Прэзідэнтам. Нам - будучым парламентарыям і мне - ставіць канчатковую кропку ў абноўленай Канстытуцыі нашай краіны".
Прэзідэнт упэўнены, што парламентарыі, як ніхто іншы, павінны тонка адчуваць настроі грамадства, ведаць патрэбы выбаршчыкаў і рэагаваць на іх, працаваць на адзіную мэту - пабудову дзяржавы для народа.
"У Беларусі - народная ўлада. Яна жыве рэальнымі клопатамі людзей, а не асабістымі эканамічнымі інтарэсамі і амбіцыямі палітыкаў. У Авальнай зале павінен весціся канструктыўны дыялог з тымі, хто незалежна ад палітычных поглядаў, меркаванняў або пазіцый стаіць на варце інтарэсаў народа і бачыць нашу краіну свабоднай, міралюбнай, мірнай і моцнай", - рэзюмаваў беларускі лідар.
Прэзідэнт таксама выступіў супраць прапаноў, якія перыядычна ўзнікаюць, "закрыць" у краіне інтэрнэт. Ён канстатаваў узрастаючы знешні і ўнутраны медыядзiск. На яго думку, сітуацыя даўно патрабуе прыняцця рашучых мер па ўмацаванні інфармацыйнай бяспекі краіны.
У першую чаргу гэта датычыцца інтэрнэту - асноўнай крыніцы інфармацыі для большасці людзей, і асабліва турбуе масавае распаўсюджванне там адкрыта ілжывай і правакацыйнай інфармацыі. Разам з тым Кіраўнік дзяржавы супраць прапаноў "закрыць" інтэрнэт.
"Калі хтосьці, а да мяне прыходзяць розныя людзі з прапановамі, хоча "закрыць" інтэрнэт, нейкі асобны інтэрнэт стварыць - гэта ўсё лухта", - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.
Замест "закрыцця" Кіраўнік дзяржавы заклікаў чыноўнікаў лепш працаваць у інтэрнэце. "Вы там яшчэ не былі і не працавалі, а ўжо прапануеце ўсё закрыць, усіх задушыць, усіх выкінуць", - сказаў ён. Замест гэтага Кіраўнік дзяржавы даручыў звярнуць увагу на рознага роду старонкі, у тым ліку створаныя ў сацыяльных сетках. "Тут і суседзі нам "дапамагаюць", і тыя, хто ў Беларусь прыехаў працаваць. Вось тым трэба спачатку мазгі ўправіць. Прыехаў у краіну - працуй як трэба, - сказаў Аляксандр Лукашэнка. - Змагаемся не з тым, з кім трэба змагацца, і не тымі метадамі".
На яго думку, змагацца трэба адэкватнымі сітуацыі метадамі, аднак перабору не павінна быць. "Але калі ўжо ўвязаліся ў бойку - ну так змагайцеся, ваюйце і перамагайце", - рэзюмаваў Кіраўнік дзяржавы.
Таксама Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што неабходна не толькі прымаць аператыўныя меры рэагавання на інфармацыйныя пагрозы, але і дзейнічаць на іх папярэджанне і апярэджанне.
Як адзначыў Кіраўнік дзяржавы, сёння асноўныя пагрозы дзяржаве фарміруюцца не на полі бою, а ў інфармацыйнай прасторы.
Камунікацыйныя тэхналогіі ў Беларусі развіваюцца актыўна - у 2018 годзе па гэтым паказчыку краіна заняла 38-е месца амаль з 200 дзяржаў. Разам з тым гэтая тэхналагічнасць адкрывае і новыя магчымасці для злачыннага ўмяшання, несанкцыянаванага атрымання і выкарыстання даных, у тым ліку асабістых. У мінулым годзе колькасць выяўленых кіберзлачынстваў вырасла ў паўтара раза.
Адказныя вектары дзяржаўнай палітыкі пазначаны ў нядаўна прынятай Канцэпцыі інфармацыйнай бяспекі. Аляксандр Лукашэнка звярнуў увагу, што патрэбны канкрэтныя крокі па яе рэалізацыі - гэта задача Дзяржаўнага сакратарыята Савета бяспекі і адпаведных міністэрстваў і ведамстваў.
Прэзідэнт таксама закрануў пытанні барацьбы са злачыннасцю і правапарушэннямі. "У цэлым грамадскі парадак і спакой грамадзян у краіне забяспечваюцца на належным узроўні дзякуючы нашай міліцыі, Камітэту дзяржаўнай бяспекі і іншым. Праваахоўныя органы трымаюць сітуацыю пад кантролем. Колькасць асабліва цяжкіх злачынстваў за апошнія 4 гады паменшылася амаль на чвэрць. У любой частцы Беларусі людзі могуць спакойна жыць і працаваць, не асцерагаючыся за ўласную бяспеку", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Адказваючы на пытанні парламентарыяў пасля звароту з Пасланнем, Аляксандр Лукашэнка не выключыў будаўніцтва ў будучыні другой атамнай станцыі пры паспяховай эксплуатацыі БелАЭС.
"Калі гэты вопыт удасца, не выключана, што ў будучыні новаму грамадству давядзецца пабудаваць яшчэ адну атамную станцыю, - сказаў Аляксандр Лукашэнка. - Для гэтага месца ў нас ёсць. Яно ўжо вызначана, на ўсходзе (Беларусі. - Заўвага.)".
Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што сам з'яўляецца прыхільнікам электрыфікацыі. "Гэта мы зараз бачым прафіцыт электрычнасці, пры цяперашніх умовах. Але нам трэба сыходзіць ад залежнасці ад прыроднага газу, нафты і іншых вуглевадародаў. І пераходзіць на электрычнасць", - сказаў Прэзідэнт. Разам з тым на парадку дня застаецца пытанне цаны электраэнергіі. "Ураду пастаўлена задача, і ў бліжэйшы час яно павінна далажыць: якая будзе кошт гэтай электрычнасці. Калі ўлічваць, што мы будуем за расійскі крэдыт, які трэба вяртаць, нятанная будзе электраэнергія. Таму, хутчэй за ўсё, давядзецца датаваць. Трэба паглядзець, з чаго мы возьмем гэтыя грошы", - абазначыў задачу Аляксандр Лукашэнка.
Ён дадаў, што Беларусь робіць спробы выкарыстоўваць і іншыя крыніцы энергіі: пачынаючы ад ветракоў, сонечных панэляў і заканчваючы гідраэлектрастанцыямі.
Таксама Прэзідэнт адзначыў, што цана будаўніцтва БелАЭС будзе ніжэй за заяўленыя $10 млрд. Аляксандр Лукашэнка распавёў, што праблема абмяркоўвалася на адной з яго сустрэч з Прэзідэнтам Расіі Уладзімірам Пуціным. Тады Кіраўнік беларускай дзяржавы звярнуў увагу расійскага калегі на тое, што крэдытнае пагадненне заключалася на $10 млрд, але рэальная цана будзе менш за $7 млрд. "Цана гэтай станцыі будзе ніжэй. Якая яна будзе, буду бачыць па факце. Але такую лічбу я Прэзідэнту Пуціну неяк называў", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Прэзідэнт асабліва падкрэсліў, што публічна агучыў гэтую інфармацыю ў сувязі з тым, што дэпутат, задаючы пытанне, спаслася на расійскага пасла, які казаў аб зніжэнні Расіяй цаны будаўніцтва БелАЭС на $3 млрд. "Гэта не Расія знізіла цану на атамную станцыю, і калі пасол гэта сказаў, то ён шкодзіць самой Расіі", - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка. "Гэта камерцыйная таямніца, кантрактная цана і агалошвацца не павінна", - растлумачыў ён.
Кіраўнік дзяржавы дадаў, што будаўніцтва станцыі абыдзецца танней і дзякуючы таму, што затраты знаходзяцца пад жорсткім кантролем.
Дакранаючыся прагназуемага кошту электраэнергіі для насельніцтва і прадпрыемстваў пасля ўводу БелАЭС, Аляксандр Лукашэнка адзначыў, што "зацікаўлены крывёю, каб цана была як мага ніжэй". "Я не антынародны прэзідэнт. Калі цана будзе ніжэй, мы на яе вешаць нічога не будзем", - гарантаваў Кіраўнік дзяржавы.
Увядзенне ў строй БелАЭС дазволіць краіне знізіць залежнасць ад паставак нафты і газу. У прыватнасці, Прэзідэнт назваў прагноз па газе. "Мы сыдзем ад залежнасці на 5-6 млрд куб.м", - праінфармаваў ён.
Адказваючы на пытанні, Аляксандр Лукашэнка таксама назваў умовы продажу буйных прамысловых прадпрыемстваў. "Я не супраць прадаць. Галоўнае пытанне ў цане", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Прэзідэнт звярнуў увагу, што пакеты акцый некаторых прадпрыемстваў ужо выстаўлены на продаж. Аднак стратэгічныя актывы не могуць быць прададзены па тых цэнах, якія прапаноўваліся патэнцыйнымі пакупнікамі. Напрыклад, ААТ "Беларуськалій" ацэньвалася ў $30 млрд, а яго хацелі купіць за $5 млрд, хоць толькі ў 2018 годзе выручка прадпрыемства склала $2,5 млрд.
"Трэба заплаціць такую цану, якая задавальняе ўласніка, а яны хочуць узяць бясплатна, - заўважыў Кіраўнік дзяржавы. - Таму не трэба вось так спяшацца: інвестар, прадаць і гэтак далей".
Прэзідэнт нагадаў, што ў свой час на БелАЗе была цяжкая абстаноўка, сёння гэта высокапрыбытковае прадпрыемства, попыт на яго прадукцыю неімаверна ўзрос. Аналагічная сітуацыя з дрэваапрацоўкай: раней да ўкладанняў у яе ставіліся скептычна, а цяпер галіна мае вялікія перспектывы.
Адказваючы на пытанне аб рэформах для дасягнення да 2025 года ВУП $100 млрд, Аляксандр Лукашэнка адзначыў: "Я гатовы пайсці на любыя рэформы, якія вы здольныя вытрымаць, я ўжо пра гэта казаў. Не трэба мяне папракаць у тым, што я рэтраград і не хачу ніякіх рэформ". Разам з тым ён заклікаў паглядзець на гэтае пытанне з розных бакоў: "У нас жа ёсць велізарная маса насельніцтва, якая пры слове "рэформы" пад плінтус. Таму справа не ўва мне. Хочаце рэформы - будуць вам рэформы".
Што тычыцца прыцягнення інвестыцый, то Кіраўнік дзяржавы лічыць, што ў Беларусі створаны ўмовы для працы інвестараў. У якасці аднаго з прыкладаў ён прывёў індустрыяльны парк "Вялікі камень" з яго падатковымі льготамі.
"Рэспубліка Беларусь з'явілася на карце свету амаль тры дзясяткі гадоў таму. Атрымаўшы незалежнасць, будавалася і развівалася ва ўмовах найскладанейшых геапалітычных, эканамічных, грамадскіх, рэгіянальных і глабальных трансфармацый. Мы знаходзіліся пад пільнай увагай сусветнай супольнасці. За намі назіралі. Ацэньвалі. Часам (а то і часенька) навязвалі ярлыкі і ставілі ва ўмовы эканамічнай і палітычнай блакады. Але праз цярністыя санкцыі, выпрабаванні сусветнымі крызісамі мы выйшлі да намечаных мэт. У цэнтры Еўропы стварылі сваю краіну.
Мірную, стабільную і вельмі прыгожую. Беларусь. Краіну для жыцця", - заявіў Кіраўнік дзяржавы.
Прэзідэнт адзначыў, што за параўнальна кароткі час была выбудавана новая дыпламатычная лінія знешняга ўзаемадзеяння. Беларусь выступіла не толькі ініцыятарам, але і актыўным удзельнікам еўразійскіх інтэграцыйных праектаў. "Здолелі захаваць нейтралітэт у адносінах да вядомых глабальных і рэгіянальных канфліктаў. Звярнуліся да сусветнай супольнасці з заклікам да новага шматбаковага дыялогу па ўмацаванні мер даверу, бяспекі і супрацоўніцтва, - нагадаў Аляксандр Лукашэнка. - Занялі цвёрдую пазіцыю ў сучаснай геапалітычнай сістэме. Развіваючы адносіны з нашымі стратэгічнымі саюзнікамі і замежнымі партнёрамі ў розных частках зямнога шара, ні на крок не адступілі ад прынцыпаў самастойнага прыняцця рашэнняў, падпарадкаваных уласным нацыянальным інтарэсам, але ні ў якім разе не супярэчачым іншым народам і, перш за ўсё, нашым суседзям".
Прэзідэнт адзначыў, што за параўнальна кароткі час была выбудавана новая дыпламатычная лінія знешняга ўзаемадзеяння. Беларусь выступіла не толькі ініцыятарам, але і актыўным удзельнікам еўразійскіх інтэграцыйных праектаў. "Здолелі захаваць нейтралітэт у адносінах да вядомых глабальных і рэгіянальных канфліктаў. Звярнуліся да сусветнай супольнасці з заклікам да новага шматбаковага дыялогу па ўмацаванні мер даверу, бяспекі і супрацоўніцтва, - нагадаў Аляксандр Лукашэнка. - Занялі цвёрдую пазіцыю ў сучаснай геапалітычнай сістэме. Развіваючы адносіны з нашымі стратэгічнымі саюзнікамі і замежнымі партнёрамі ў розных частках зямнога шара, ні на крок не адступілі ад прынцыпаў самастойнага прыняцця рашэнняў, падпарадкаваных уласным нацыянальным інтарэсам, але ні ў якім разе не супярэчачым іншым народам і, перш за ўсё, нашым суседзям".
Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што ўжо чвэрць стагоддзя ў Беларусі існуе замацаваная ў Канстытуцыі традыцыя штогадовага звароту Прэзідэнта з Пасланнем да беларускага народа і Парламента. "У юбілейны для нашага Асноўнага Закона год мы з вамі сустракаемся ў звыклым, але абноўленым інтэр'еры (гаворка аб праведзеным рамонце ў Авальнай зале Дома Урада. - Заўвага.). У будынку, які з'яўляецца летапісам нашай палітычнай гісторыі. Гісторыі станаўлення незалежнай дзяржавы, заснаванай на прынцыпах пераемнасці, справядлівасці і роўнасці перад законам, гатовай абнаўляцца і ісці ў нагу з часам", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Ён нагадаў, што менавіта Авальная зала ў канцы мінулага стагоддзя стала сведкам змены эпох, эпіцэнтрам падзей, якія кардынальна змянілі лёс беларускага народа, сталі кропкай адліку найноўшай гісторыі краіны: "Тут, у гэтых сценах, была распрацавана і прынята Канстытуцыя краіны. Гэты найважнейшы дакумент - квінтэсэнцыя беларускай дзяржаўнасці ад яе старажытных вытокаў, імкнення нашых продкаў заявіць аб сабе як аб адбыўшайся нацыі да стварэння ўласнай дзяржавы на зямлі, па праву нам належнай".
Прэзідэнт адзначыў, што ў пытаннях суверэнітэту і бяспекі ва ўнешняй і ўнутранай палітыцы Беларусі не было і не будзе месца кампрамісам. "Неаднаразова перажыты вопыт падзелу беларускага народа і перакройвання межаў прымушае нас высока цаніць сённяшняе адзінства і тэрытарыяльную цэласнасць", - падкрэсліў беларускі лідар.
Кіраўнік дзяржавы ў сувязі з гэтым падкрэсліў, што памяць аб Вялікай Айчыннай вайне непахісная і святая: "Так, наша гісторыя пачалася больш за тысячу гадоў таму, але яна цалкам магла б скончыцца ў 40-я гады мінулага стагоддзя, калі б не гераізм нашага савецкага народа. У дзень 75-годдзя вызвалення Беларусі ад фашысцкіх захопнікаў мы будзем адзначаць важную для нашай дзяржаўнасці дату. Дату, якая стала сімвалам незалежнасці і свабоды роднай зямлі".
Па словах Аляксандра Лукашэнкі, у гэты знакавы год трэба будзе падарыць краіне яркія мірныя перамогі: "Прыняць маштабныя міжнародныя спартыўныя першынствы. Дастойна, як мы ўмеем гэта рабіць, сустрэць шматлікіх замежных гасцей, спартсменаў і заўзятараў. І, вядома, мы павінны працягнуць увасабляць у жыццё наш вялікі дзяржаўны праект "Малая радзіма".
"Усё гэта - задачы на бліжэйшую перспектыву. Безумоўна, вельмі важныя для Беларусі. Але галоўныя прыярытэты - дабрабыт народа, міралюбная знешняя палітыка, нацыянальная бяспека. Гэта тыя тры слупы ўпэўненага курса нашай краіны", - рэзюмаваў беларускі лідар.
Прэзідэнт адзначыў, што беларуская эканоміка і надалей будзе будавацца на развіцці буйных прадпрыемстваў. "Гэта наш бясспрэчны прыярытэт", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Прэзідэнт падкрэсліў, што моцная эканоміка - фундамент паспяховай дзяржавы і за гады незалежнасці ў Беларусі зроблена нямала. Так, валавы ўнутраны прадукт на душу насельніцтва па парытэце пакупніцкай здольнасці вырас амаль у 5 разоў, а аб'ём прамысловай вытворчасці - у 2,5 раза.
"Мы не сталі на шлях бясконтрольнага перадзелу ўласнасці. Не знішчылі ўсё тое спадчыну, якое дзесяцігоддзямі стваралася на выпаленай пасляваеннай зямлі. Мы яго захавалі і прымнажалі", - звярнуў увагу Кіраўнік дзяржавы.
Усё гэта, па яго словах, было дзякуючы працы людзей, якія на досвітку незалежнасці і пры зарплатах у $20 верылі ў Беларусь і аднаўлялі тое, чым сёння ў краіне па праву ганарацца. "Удыхнулі новае жыццё ў прадпрыемствы, якія былі на мяжы страты і разбурэння ў пачатку дзевяностых. Многія пра гэта памятаюць. "Беларуськалій", нафтаперапрацоўчыя заводы, БелАЗ, МАЗ, МТЗ, БМЗ - гэта далёка не ўвесь пералік. Іх прадукцыю без усякага перабольшання ведаюць ва ўсіх кутках планеты. Сёння гэта стала нашым нацыянальным здабыткам", - заявіў Аляксандр Лукашэнка.
Беларусь, падкрэсліў Прэзідэнт, не спыняецца на дасягнутым: у краіне ствараюцца новыя ўзоры спецыяльнай тэхнікі, электратранспарту, аўтамабіляў і камплектуючыя да іх, інавацыйная сельскагаспадарчая і ваенная тэхніка.
"Мы далі годныя ўмовы для развіцця малога і сярэдняга бізнесу. Справа за ім. Дзейнічайце. Але памятайце, што вакол нашых гігантаў вам заўсёды знойдзецца праца. Гэтым мы вырашым асноўныя задачы: стварэнне новых працоўных месцаў і імпартазамяшчэнне", - дадаў Кіраўнік дзяржавы.
Разам з тым Аляксандр Лукашэнка заўважыў, што заклікі да развіцця малога і сярэдняга бізнесу часам даюць адваротны эфект: людзі не ствараюць новыя вытворчасці, а займаюцца дробным гандлем. "Нам прыводзяць прыклад: паглядзіце, дапусцім, на Італію. Дык я вам намякну, што ў Італіі сярэдні бізнес стварае ўсё - ад музычных інструментаў да самых сучасных узбраенняў", - звярнуў увагу Прэзідэнт.
Ён адзначыў, што ў Беларусі вітаюць такі малы і сярэдні бізнес і будуць яго ўсяляк падтрымліваць, аднак не варта забываць пра прадпрыемствы, якія прыносяць краіне славу і багацце. "Той, хто хоча поўнай незалежнасці ў вытворчасці, займацца дробнымі рэчамі і іншым рамяством, - калі ласка, займайцеся, усе ўмовы ёсць. Але не трэба забываць, што не толькі слава, але і дабрабыт, моц народа ў моцных вытворчасцях", - падкрэсліў беларускі лідар.
Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што неабходна спыніць практыку, калі прадпрыемствы імкнуцца кампенсаваць сваю гаспадарскую неарганізаванасць бюджэтнымі сродкамі. "Перш за ўсё неабходна павышаць эфектыўнасць працы рэальнага сектара. Савету Міністраў варта прымаць больш дзейсныя меры. Усе суб'екты гаспадарання ў Беларусі знаходзяцца ў аднолькавых умовах. Курс рубля, працэнтныя стаўкі і іншыя ўмовы для ўсіх адны, а працуюць усе па-рознаму, - адзначыў Аляксандр Лукашэнка. - Практыку, калі прадпрыемствы імкнуцца кампенсаваць сваю гаспадарскую неарганізаванасць бюджэтнымі сродкамі, трэба спыняць канчаткова".
Прэзідэнт падкрэсліў, што кожны кіраўнік павінен думаць аб кардынальным павышэнні прадукцыйнасці працы і ў цэлым аб эканамічнай эфектыўнасці прадпрыемства. "Іншага шляху павышэння дабрабыту нашых людзей няма, - звярнуў ён увагу. - Рост заработнай платы і прыбытак - галоўныя крытэрыі ацэнкі працы кіраўніка любога ўзроўню".
Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што ў апошнія гады ў краіне мадэрнізавана больш за пяцьсот буйных прамысловых прадпрыемстваў. Створаны новыя вытворчасці ў дрэва- і металаапрацоўцы, будаўнічай і тэкстыльнай галінах, фармацэўтыцы, харчовай прамысловасці, якія, па словах Прэзідэнта, сёння працуюць годна і эфектыўна.
"Разам з тым выкананне асобных праектаў, мякка кажучы, неапраўдана зацягнулася. Перш за ўсё гэта тычыцца Светлагорскага ЦКК, Добрушскай фабрыкі "Герой працы", завода газетнай паперы ў Шклове, - сказаў Аляксандр Лукашэнка. - І ў сілу абставін, што склаліся, трэба асаблівую ўвагу звярнуць на хутчэйшае завяршэнне мадэрнізацыі двух нафтаперапрацоўчых заводаў, каб мы не хадзілі з працягнутай рукой, нікому не кланяліся, а куплялі, як усе, на сусветным рынку нафту, перапрацоўвалі ў сябе і атрымлівалі пэўны прыбытак. Мы на фінішнай стадыі. Трэба паскарацца".
Ураду даручана завяршыць рэалізацыю асноўных інвестыцыйных праектаў у бліжэйшыя два гады і вывесці іх на эфектыўную працу, забяспечыўшы стопрацэнтную загрузку магутнасцей.
"Беларусь індустрыяльная - наш шлях развіцця. Мэта - стварэнне камфортнага жыцця ў кожным кутку краіны. Прынцыпова важна выключыць усё тое, што сёння стрымлівае эканамічны рост. Для Урада і Нацыянальнага банка гэта першачарговая задача", - падкрэсліў Кіраўнік дзяржавы.
Аляксандр Лукашэнка таксама адзначыў, што выбраны курс на пабудову IT-краіны ў Беларусі застаецца нязменным. Па словах Прэзідэнта, Парк высокіх тэхналогій характарызуе сучасную Беларусь для ўсяго свету. "Галоўнае не зніжаць набраныя тэмпамі росту і не адрывацца ад жыццёвых патрэб эканомікі. Магчымасці, здольнасці і распрацоўкі рэзідэнтаў парка павінны працаваць у Беларусі і на Беларусь", - падкрэсліў ён.
"Парк - гэта адзін з праектаў нашай будучыні. Выпрацаваны курс на пабудову IT-краіны нязменны", - дадаў беларускі лідар.
Дзяржава зацікаўлена ў актыўным развіцці ПВТ, у тым, каб прыязджалі лепшыя спецыялісты, самыя разумныя і таленавітыя людзі ў гэтай сферы - з Украіны, Расіі, Індыі, краін Еўропы і Амерыкі. "Мы іх вітаем, для іх ствараем ідэальныя ўмовы і будзем гэта рабіць пастаянна. Перакананы, што ім будзе камфортна не толькі працаваць, але і жыць у нашай краіне", - сказаў Прэзідэнт.
Разам з тым ён упэўнены, што штучны інтэлект ніколі не заменіць чалавека. Гэтае пытанне ў тым ліку абмяркоўвалася на нядаўняй сустрэчы ў ПВТ. "Так, у чымсьці машыны, робаты будуць усё далей аддаляць чалавека ад вытворчасці, іншых праблем, - лічыць Аляксандр Лукашэнка. - Але якой бы IT-краінай ні былі, усё роўна рэальны сектар застанецца ў аснове. Чалавек і чалавечая праца заўсёды будуць запатрабаваны".
Аляксандр Лукашэнка таксама запатрабаваў ад Урада ствараць асяроддзе для здаровай і сумленнай канкурэнцыі. "Для стрымлівання росту цэн патрабую ад Урада ствараць асяроддзе для здаровай і сумленнай канкурэнцыі. У асобных манапольных галінах ёсць спробы дыктаваць свае цэны і тарыфы, таму жорстка спыняйце цэнавыя змовы, выраўноўвайце ўмовы, адмяняйце ўсякія індывідуальныя льготы, - даручыў Аляксандр Лукашэнка. - Міністэрству антыманапольнага рэгулявання і гандлю, Камітэту дзяржаўнага кантролю, прафсаюзам і іншым упаўнаважаным дзяржорганам - жорстка сачыць за тым, каб закон не парушаўся. Прымаць неабходныя меры без дадатковых даручэнняў Прэзідэнта. Рашэнні павінны быць сацыяльна адказнымі".
Даходы насельніцтва, іх рост застаюцца сярод прыярытэтных дзяржаўных задач. У асобных катэгорый работнікаў навукі, адукацыі, аховы здароўя, будаўніцтва ў мінулым годзе вырасла заработная плата. Але, як паказваюць звароты, людзей усё яшчэ турбуюць перспектывы яе далейшага росту. Асаблівая ўвага - нізкааплатным катэгорыям работнікаў. "Урад абавязаны забяспечыць суадносіны сярэдняй заработнай платы ў бюджэтнай сферы і сярэдняй па краіне на ўзроўні не ніжэй за 80%", - запатрабаваў Аляксандр Лукашэнка.
"Калі цэны пачынаюць дзесьці расці, то Урад, мясцовыя органы ўлады павінны неадкладна рэагаваць. Пры гэтым гаворка не ідзе пра тое, каб загнуць цэны так, што таваравытворцы або гандаль сыдуць з гэтай сферы, нібыта там усё загіне, усё будзе стратным", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
"Не трэба нават думаць пра тое, што вось мы ўлезем дзесьці, пачнем рэгуляваць цэны і знікнуць з прылаўкаў прадукты, - не тыя часы", - падкрэсліў Кіраўнік дзяржавы.
Прэзідэнт запатрабаваў абавязкова разабрацца па кожнай канкрэтнай групе тавараў, глыбока ўнікаць у парадак фарміравання цэны на ўсіх этапах і высвятляць, чым выкліканы рост.
Сярэднетэрміновая задача вызначана: інфляцыю неабходна ўтрымліваць у межах 5%. "Гэта агульная лічба. На ўзроўні асабістага ўспрымання інфляцыя ў кожнага свая. Чалавек судзіць аб росце коштаў не па агульным спажывецкім кошыку, а па найбольш значных 6-8 пазіцыях тавараў і паслуг свайго штодзённага попыту", - адзначыў Аляксандр Лукашэнка. Сярод гэтых значных пазіцый - прадукты харчавання. Прэзідэнт звярнуў увагу, што Беларусь забяспечыла экспарт сельгаспрадукцыі больш чым на $5 млрд. "Дык чаму не можам па нармальных цэнах накарміць уласны народ? Адна з прычын - заіграліся ў рынак і дэмакратыю ў эканоміцы", - сказаў Прэзідэнт.
Кіраўнік дзяржавы звярнуў увагу Урада, Міністэрства антыманапольнага рэгулявання і гандлю і прафсаюзаў, што скаргаў людзей на непамерны рост коштаў па найбольш значных пазіцыях тавараў і паслуг быць не павінна. Тым больш што змяненне коштаў на іх адчувальна для малазабяспечаных катэгорый грамадзян і пенсіянераў. "Цэны павінны быць прымальнымі", - падкрэсліў ён.
Не засталіся па-за ўвагай і пытанні пенсій. Аляксандр Лукашэнка даручыў Ураду падрыхтаваць праекты рашэнняў аб павелічэнні пенсій у 2019 годзе.
"У 2018 годзе тройчы павялічаны пенсіі, іх рост павінен быць і ў 2019 годзе. Даручаю Ураду, не адкладаючы, падрыхтаваць праекты неабходных рашэнняў", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Прэзідэнт падкрэсліў, што сацыяльна гарантаваны ўзровень суадносін сярэдняй пенсіі па ўзросце і сярэдняй заработнай платы павінен імкнуцца да 50%, але не ніжэй за 40%, як гэта прынята ва ўсім свеце. "Трэба памятаць, што ад зарплаты тых, хто працуе, залежыць дабрабыт людзей старэйшага ўзросту. Для большасці з іх пенсія - гэта адзіная крыніца даходу", - адзначыў Кіраўнік дзяржавы.
Асобнай тэмай Прэзідэнт абазначыў магчымасць для актыўных пенсіянераў працягваць сваю працоўную дзейнасць. "Нашы пенсіянеры часам сыходзяць на пенсію ў добрым здароўі, актыўнымі. Трэба даць ім магчымасць працаваць. Гэта вопытныя, таленавітыя, здольныя людзі, законапаслухмяныя", - выказаў сваю пазіцыю Аляксандр Лукашэнка.
Ён таксама адзначыў, што зніжэнне ўзроўню занятасці недапушчальна, прыярытэтнай застаецца задача стварэння новых працоўных месцаў, асабліва высокапрадукцыйных.
Асаблівую ўвагу Кіраўнік дзяржавы звярнуў на праблему працаўладкавання і магчымасць грамадзян знайсці добрую працу. "Зніжэнне ўзроўню занятасці насельніцтва або скарачэнне колькасці працоўных месцаў недапушчальна ні пад якой маркай, - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка. - А ўсе, хто іх стварае, атрымаюць усебаковую падтрымку на любым узроўні".
Стварэнне высокапрадукцыйных працоўных месцаў застаецца прыярытэтнай задачай, за выкананне якой адказвае ўся вертыкаль улады, дадаў Прэзідэнт.
На думку Кіраўніка дзяржавы, адным з рашэнняў праблемы занятасці можа стаць мабільнасць працоўнай сілы ў межах краіны. "У гэтым пытанні неабходны сістэмныя прапановы, - адзначыў Аляксандр Лукашэнка. - Але трэба і самім праяўляць ініцыятыву, каб знайсці сябе на рынку працы".
Кіраўнік дзяржавы акцэнтаваў увагу на магчымасці працаўладкавання людзей з інваліднасцю, якія жадаюць актыўна працаваць, нягледзячы на цяжкасці са здароўем. "Асноўныя задачы тут дзве: стварыць сістэму дадатковых стымулаў для наймальніка, які працаўладкоўвае такіх людзей, і дапамагчы знайсці працу канкрэтнаму чалавеку, - сказаў Аляксандр Лукашэнка. - Я б назваў яшчэ трэцюю: жаданне ўсіх нас падтрымаць такіх людзей. Упэўнены: калі б на месцах старшыні выканкамаў, сельскіх Саветаў, кіраўнікі гарадоў бачылі людзей з абмежаванымі магчымасцямі (а іх не так ужо і шмат у краіне) і хварэлі за іх, як за сваіх дзяцей, яны ўсе былі б працаўладкаваны і нармальна жылі".
Таксама Прэзідэнт адзначыў, што ў Беларусі неабходна істотна падняць якасны ўзровень кіраўніцкага корпуса краіны. "Ва ўсіх яго звёнах: ад кіраўнікоў прадпрыемстваў і арганізацый да дзяржаўных органаў і Урада ў цэлым", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Паводле яго слоў, гэта стратэгічная задача дзяржаўнай кадравай палітыкі на сучасным этапе. "Сёння ад кіраўнікоў патрабуюцца не толькі глыбокія веды эканомікі, высокі прафесіяналізм і адказнасць за даручаную справу, але і ўменне працаваць з людзьмі, размаўляць з імі. Асаблівую актуальнасць набывае падрыхтоўка кіраўнікоў новай фармацыі, здольных адаптавацца да хутка зменлівай эканамічнай сітуацыі", - адзначыў Прэзідэнт.
Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што адным з асноўных напрамкаў у дзяржаўным кіраванні з'яўляецца праца з людзьмі. "Той, хто не любіць, не хоча сустракацца з людзьмі, праводзіць гэтыя нудныя, доўгія прыёмы, - таму ва ўладзе рабіць няма чаго, тым больш у дэпутацкім корпусе. Тут патрэбны выключна высокапрафесійныя, пісьменныя, адказныя кадры - спецыялісты, кіраўнікі, дзяржслужачыя", - дадаў Кіраўнік дзяржавы.
Ён адзначыў, што ініцыятыва грамадзян павінна стаць галоўнай рухаючай сілай развіцця краіны на наступныя гады. "Чалавек, яго ініцыятыва і імкненне жыць лепш павінны стаць галоўнай рухаючай сілай развіцця краіны на наступныя гады", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Паводле яго слоў, неабходна больш актыўна залучаць у сістэму кіравання дзяржавай моладзь. "Своечасова разгледзець сярод спецыялістаў найбольш перспектыўных кіраўнікоў - з лідарскімі якасцямі, тых, хто хоча працаваць, чые думкі і ідэі сугучныя з мэтамі і задачамі развіцця краіны, у каго гараць вочы. Там, дзе ёсць пісьменны і працуючы з поўнай аддачай кіраўнік, ёсць і вынік", - адзначыў Прэзідэнт.
Кіраўнік дзяржавы звярнуў увагу на тое, што грамадскія арганізацыі, у прыватнасці "Белая Русь", павінны больш актыўна ўдзельнічаць у падборы і прасоўванні кадраў. "Трэба смелей са сваіх шэрагаў і не толькі сваіх падбіраць моладзь, рэкамендаваць і разам з нашай моладзевай арганізацыяй выштурхоўваць наверх гэту моладзь. У нас няма компартыі, якая займалася калісьці гэтымі пытаннямі, і як займаюцца на месцах гэтай працай выканкамы (я гэта бачу). У гэтым ёсць сур'ёзная дзяржаўная праблема. Але пакуль народ не высунуў, не стварыў нейкую партыю, у нас ёсць апоры: прафсаюзы, "Белая Русь", моладзевыя, жаночыя арганізацыі ў рэшце рэшт, і ветэраны падскажуць - вось яно грамадзянскае наша грамадства. Але гэта грамадзянскае грамадства само павінна варушыцца, не толькі плакацца, што дзесьці крыжы знеслі. Няма больш у вас праблем. Вы разбярыцеся, хто гэтыя крыжы ставіў і хто ім дазваляў", - падкрэсліў ён.
Аляксандр Лукашэнка дадаў, што ў фарміраванні кадраў вельмі важную ролю адыгрывае адукацыя. "Акадэмія кіравання пры Прэзідэнце павінна фарміраваць нацыянальную кіраўніцкую эліту, нацэленую на правядзенне сацыяльна арыентаванай эканамічнай палітыкі ў інтарэсах народа і дзяржавы, і галоўнае - перадаць ім вопыт і назапашаныя веды старэйшых пакаленняў", - сказаў Кіраўнік дзяржавы.
Кіраўнік дзяржавы падкрэсліў, што сусветны гандаль становіцца закладніцай палітычных манеўраў. "Мы не валодаем вялікімі запасамі сыравінных рэсурсаў, таму тым больш павінны рабіць стаўку на экспарт высокадаходных тавараў і паслуг. Але сёння мала проста вырабіць добры тавар і знайсці рынак збыту", - канстатаваў Аляксандр Лукашэнка.
Мінулы год Прэзідэнт назваў годам гандлёвых войнаў. "І ў бягучым годзе яны працягваюцца. Гэта не толькі санкцыйнае процістаянне. Выкарыстоўваецца шырокі арсенал недапушчальных мер - ціск, дыскрымінацыя, шантаж, забароны, - звярнуў ён увагу. - Некаторыя краіны ўвялі аднабаковыя абмежаванні ў гандлі нават у дачыненні да сваіх найважнейшых, найбліжэйшых знешнеэканамічных партнёраў. У тым ліку, як вы ведаеце, і ў дачыненні да Беларусі".
Па словах Кіраўніка дзяржавы, найважнейшай задачай для краіны застаецца развіццё экспарту. "Пры гэтым высокая доля знешнегандлёвага таваразвароту не толькі прыносіць плады, але і фарміруе рызыку залежнасці ад знешняй кан'юнктуры", - заўважыў Аляксандр Лукашэнка.
Таму так важна знайсці свае нішы на сусветным рынку, вырабляць тавары і аказваць паслугі, якія маюць устойлівы попыт, высокую канкурэнтаздольнасць, стабільную рэнтабельнасць. "Урад павінен прапаноўваць эфектыўныя, запатрабаваныя інструменты падтрымкі экспарту", - дадаў Прэзідэнт.
"Новую рэальнасць, мякка кажучы, некамфортную для ўсёй сусветнай супольнасці, стварае напружанасць палітычнага дыялогу найбуйнейшых сусветных дзяржаў - ЗША, Кітая, часткова Індыі і Расіі", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Ламаюцца механізмы глабальнага стрымлівання, а намер ЗША выйсці з Дагавора аб ліквідацыі ракет сярэдняй і меншай дальнасці пагражае непрадказальнымі наступствамі, звярнуў увагу Прэзідэнт.
"Нас не можа не турбаваць узмацненне ваенных сіл НАТА і ЗША ў суседніх дзяржавах. Гэта рэаліі, якія патрабуюць умацавання баявой моцы Узброеных Сіл Беларусі, прыняцця мер для забеспячэння нашай бяспекі", - адзначыў Кіраўнік дзяржавы.
Прэзідэнт адзначыў, што Кітайская Народная Рэспубліка - найважнейшы стратэгічны партнёр Беларусі. Узаемадзеянне дзвюх краін увайшло ў новую эпоху - з асаблівым узроўнем даверлівага ўсебаковага стратэгічнага узаемавыгаднага партнёрства. Гэтая тэма будзе абмяркоўвацца на наступным тыдні падчас візіту беларускага лідара ў Кітай.
Беларусь сёння адыгрывае важную ролю ў рэалізацыі міжнароднай ініцыятывы Кітая. "Беларусь - наймацнейшая ніць у палатне Шаўковага шляху!" - падкрэсліў Кіраўнік дзяржавы.
Па словах Прэзідэнта, Беларусь таксама імкнецца да таго, каб адной з апор яе знешняга гандлю, супастаўнай з Еўразійскім эканамічным саюзам, стаў Еўрасаюз. "Сёння мы, магчыма, як ніхто іншы ў Еўропе, зацікаўлены ў рэформе Еўрасаюза і яго ўмацаванні, але не разбурэнні. Але хачу, каб еўрапейцы яшчэ раз пачулі: для нас адной з ключавых, фундаментальных, састаўных частак правоў чалавека, бяспекі краіны была і застаецца сацыяльна-эканамічная сфера, дабрабыт народа", - звярнуў увагу Аляксандр Лукашэнка.
Беларускі лідар глыбока перакананы, што "ў нестабільным грамадстве, дзе зашкальваюць беднасць і злачыннасць, дзе разгул тэрору, базавыя правы і свабоды чалавека не могуць быць забяспечаны па вызначэнні".
Выбудоўваецца канструктыўны дыялог з Злучанымі Штатамі Амерыкі. "Так, у нас ёсць асобныя рознагалоссі, але мы гатовы шукаць кропкі сутыкнення ў сферах, якія ўяўляюць узаемны інтарэс", - абазначыў пазіцыю Беларусі Кіраўнік дзяржавы.
У напрамку так званай далёкай дугі нарошчваецца супрацоўніцтва з краінамі Лацінскай Амерыкі. "Мы актыўныя на Блізкім Усходзе, а ў апошні час у Афрыцы, Азіі, дзе партнёрства з шэрагам дзяржаў без перабольшання набыло поўнамаштабны характар. Тым больш што палітычныя кантакты на вышэйшым узроўні забяспечваюць спрыяльную атмасферу для прасоўвання эканамічных інтарэсаў нашай краіны", - заўважыў Аляксандр Лукашэнка.
Прэзідэнт падкрэсліў, што Беларусі не важная інтэграцыя дзеля інтэграцыі. "Мы разлічваем на дасягненне канкрэтных мэт, якія дадуць адчувальны вынік для эканомік і народаў нашых краін. ЕАЭС павінен стаць паўнавартасным эканамічным саюзам з роўнымі ўмовамі для яго ўдзельнікаў. Вырашэнне гэтай задачы стане прыярытэтным напрамкам нашага старшынства ў гэтай арганізацыі ў 2020 годзе", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
"Сёння Беларусь гатова гуляць больш значную ролю гандлёвага канала для мільённага рынку Еўразійскага эканамічнага саюза і краін СНД з Еўрапейскім саюзам", - дадаў Прэзідэнт.
Гаворачы аб прыярытэтах знешняй палітыкі на Усходзе, Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што тут намаганні накіраваны на актыўны ўдзел у інтэграцыйных аб'яднаннях на постсавецкай прасторы. Беларусь нязменна прытрымліваецца ўзятага 20 гадоў таму курсу на стварэнне Саюзнай дзяржавы. У ліку прыярытэтаў Аляксандр Лукашэнка назваў і супрацоўніцтва ў СНД, адзначыўшы, што для многіх краін, якія ўваходзяць у яго, гэта фактычна адзіная пляцоўка не толькі для гандлёвага, але і палітычнага дыялогу.
Аляксандр Лукашэнка адзначыў таксама палітычную сталасць беларускага грамадства. "Трэба адзначыць, што сярод зваротаў, якія паступілі падчас нядаўняй сустрэчы з экспертнай супольнасцю, журналістамі, шмат прапаноў па развіцці рэгіёнаў. Іх жыхары сапраўды хварэюць душой за свой край, прапануюць цікавыя рашэнні па развіцці гарадоў і вёсак. Ёсць ініцыятывы, якія без перабольшання датычацца будучыні ўсёй краіны, яе далейшага сацыяльна-эканамічнага і палітычнага развіцця: ад ролі прафсаюзнага руху да ўдасканалення заканадаўства і прапаноў па змяненні нашай Канстытуцыі. Радуе тое, што людзі думаюць маштабна, перажываюць шчыра. Безумоўна, гэта сведчыць аб палітычнай сталасці нашага грамадства", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Паводле яго слоў, для ўсіх органаў улады падобныя ініцыятывы - каштоўная зваротная сувязь ад жыхароў. "Па сутнасці, гэта дарожная карта нашых дзеянняў", - падкрэсліў Кіраўнік дзяржавы.
Кіраўнік дзяржавы дадаў, што заўсёды будзе паважаны той, хто ў любой сферы працуе добрасумленна. "Умовы для развіцця дзелавой ініцыятывы і працоўнай актыўнасці створаны. Але, як кажуць у народзе, Гасподзь дае корм птушкам, але не кідае гэты корм у гняздо. Паспяховыя тыя, хто прыкладае ўласныя намаганні, спачатку - у вучобе, потым - у пошуку працы, прафесійнай рэалізацыі ў любой кропцы нашай краіны", - заявіў Аляксандр Лукашэнка.
Прэзідэнт адзначыў, што падзельных ліній, асабліва па сацыяльна-эканамічных прыкметах і ўмовах жыцця, у Беларусі быць не можа. Аляксандр Лукашэнка акцэнтаваў увагу на раўнамерным развіцці тэрыторый. "У нас вельмі кампактная краіна. І падзельных ліній, асабліва па сацыяльна-эканамічных прыкметах і ўмовах жыцця, быць не можа па вызначэнні", - сказаў беларускі лідар.
У рэгіёнах пражывае большая частка насельніцтва Беларусі, больш чым тры чвэрці зваротаў падчас "Вялікай размовы" паступілі з-за межаў сталіцы. "Гэта сігналы аб тым, дзе вы недапрацоўваеце. Мы недапрацоўваем. Кожны сігнал знаходзіцца на кантролі", - заявіў Аляксандр Лукашэнка.
Па словах беларускага лідара, задача па скарачэнні разрыву ў узроўні і якасці жыцця стаіць не адзін год, аднак яе актыўнага рашэння пакуль не назіраецца. "Урад не павінен адхіляцца ад гэтай праблемы, вырашаць яе неабходна цэнтралізавана. Праблемы ўсюды аналагічныя, таму патрабую ад Савета Міністраў сістэмнай працы. Не варта паўтараць памылкі мінулага складу. Трэба ўсім нам апусціцца на зямлю і быць бліжэй да людзей. Калі не ведаеш, што рабіць (я часта кажу), - ідзі да людзей, яны табе падскажуць і дапамогуць", - адзначыў Кіраўнік дзяржавы.
У Беларусі вызначаны ўзроўні рэгіянальнай палітыкі: сталіца, абласныя цэнтры, раёны, аграгарадкі і вёскі. Па кожным напрамку - свая стратэгія. Па 11 буйных гарадах на прыкладзе Оршы павінны быць распрацаваны асобныя праграмы, якія забяспечаць паскораныя тэмпы развіцця. "Ураду, старшыням аблвыканкамаў даю два гады на рэалізацыю гэтых праграм, - сказаў Аляксандр Лукашэнка. - Павінен быць вынік, які ў першую чаргу адчуюць нашы людзі".
Прэзідэнт лічыць, што ў рэгіёнах з улікам іх спецыялізацыі неабходна надаць мэтавы характар інвестыцыям для ўзмацнення іх эканамічнага патэнцыялу. "Умовы для развіцця прадпрыемстваў любога маштабу і ўсіх форм уласнасці створаны. Мясцовыя органы ўлады павінны аказваць усямернае садзейнічанне інвестару ў арганізацыі сваёй справы. Усё для гэтага ёсць. Дастаткова выразна выконваць на месцах наяўныя нормы", - дадаў ён.
Асобна Аляксандр Лукашэнка спыніўся на развіцці інфраструктуры. "Камфортныя ўмовы пражывання - вось аснова сацыяльных стандартаў і галоўны крытэр паспяховага завяршэння рэгіянальных праектаў. Тут пры неабходнасці павінны быць сфарміраваны адпаведныя праграмы будаўніцтва і мадэрнізацыі", - падкрэсліў Кіраўнік дзяржавы.
Аляксандр Лукашэнка адзначыў значнасць работы па азеляненні гарадоў. "Прыродны ландшафт Беларусі - наша багацце і гонар. Але і гарады, асабліва жылыя масівы, таксама павінны патанаць у зеляніне і колерах. У гэтым годзе неабходна завяршыць у асноўным работу па добраўпарадкаванні і азеляненні краіны. Гэта лейтматыў другога года трылогіі "Малой радзіны". Чысціня і эстэтыка - гэта не проста наш брэнд, гэта стыль жыцця. У рэшце рэшт, гэта ж здароўе людзей", - сказаў Прэзідэнт.
Ён таксама адзначыў, што ўсім беларусам неабходна больш актыўна ўдзельнічаць у азеляненні, высадцы дрэў. "Мы ўсе без выключэння адказныя за навядзенне парадку і яго падтрыманне. Усе павінны падключыцца да гэтай работы - мясцовыя ўлады, арганізацыі, прадпрыемствы, установы і, вядома, самі жыхары. Няма сумненняў у тым, што нашы людзі сапраўды адчуваюць сябе гаспадарамі на сваёй зямлі, любяць сваю малую радзіму", - падкрэсліў Кіраўнік дзяржавы.
Прэзідэнт закрануў і тэму маючых адбыцца выбараў. Ён падкрэсліў, што прэзідэнцкія выбары ў Беларусі, як і планавалася, пройдуць у 2020 годзе. Прэзідэнт адзначыў, што палітычна актыўную частку грамадства хвалюе пытанне маючых адбыцца выбарчых кампаній: "Не ведаю, чаму раптам гэта стала нейкай тэмай для спрэчак. У нас ёсць закон, Канстытуцыя. Вы выдатна разумееце, што я не буду тут круціць-верцець і шукаць нейкую выгаду для захавання ўлады. Некаторыя так званыя палітыкі прапануюць правесці выбары Прэзідэнта ў гэтым годзе, спасылаюцца на стабільную эканамічную сітуацыю, больш-менш спрыяльныя ўмовы".
"Зноў паўтару: не будзем падладжвацца пад нейкія выгадныя фактары, арыентавацца на нейкі прыдатны момант. Прэзідэнцкія выбары павінны адбыцца ў 2020 годзе. У 2020 годзе яны і пройдуць, што б ні здарылася ў нашай краіне. Мы не будзем гуляць з народам, ладзіць палітычныя гульні пад нейкую адну фігуру. Прэзідэнцкія выбары пройдуць у строгай адпаведнасці з законам ва ўстаноўленыя Канстытуцыяй тэрміны", - заявіў Кіраўнік дзяржавы.
"Выбарчая кампанія павінна, як і заўсёды, прайсці спакойна і арганізавана. У гэтым годзе адбудуцца выбары ў Палату прадстаўнікоў і Савет Рэспублікі. Яны стануць экзаменам не толькі для кандыдатаў у дэпутаты і ўсёй вертыкалі ўлады, але і для кожнага выбаршчыка", - заявіў Кіраўнік дзяржавы.
Аляксандр Лукашэнка адзначыў, што пакуль не вызначаўся з датай, але адзначыў, што, калі гэта прымальна па законе, то выбары можна было б прымеркаваць да Дня Кастрычніцкай рэвалюцыі. "Ёсць добры свята. 7 лістапада - выхадны дзень. На мой погляд, прымальна. Давайце будзем да гэтай даты блізка арыентавацца без усялякіх ідэалагічных пасылаў", - сказаў Прэзідэнт.
Ён падкрэсліў, што ў розных людзей могуць быць розныя погляды на падзеі Кастрычніцкай рэвалюцыі, але гэта было ў гісторыі, і адмаўляцца ад гэтага нельга. Больш таго, гэта свайго роду ўрок, што можа адбыцца, калі краіна ўцягнута ў войны і даведзена да галечы. "Гэта народ перавярнуў (краіну. - Заўвага.). Ён не захацеў жыць у гэтай сістэме. Гэта для нас урок. І яшчэ шмат людзей, якія адзначаюць гэтае свята, жывуць ім. Ну і Бог з імі, чаго мы павінны быць супраць гэтага. Таму калі гэта прымальна, давайце арыентавацца на гэту дату (для правядзення парламенцкіх выбараў. - Заўвага.). Я абяцаю вам, што ў бліжэйшы час па законе будзе прынята адпаведнае рашэнне", - заявіў беларускі лідар.
"Ніякіх гульняў, яшчэ раз падкрэсліваю. Выходзьце і змагайцеся. Краіне патрэбен дзейсны, актыўны, магутны Парламент, у якім павінна быць прадстаўлена моладзь, ветэранам павінна быць прадастаўлена магчымасць пазмагацца, а органы ўлады я папрашу падтрымаць іх. Ім трэба дапамагаць. І не трэба баяцца вылучаць свае кандыдатуры, змагацца - ад партый, арганізацый. Гэта і ёсць перадвыбарчая кампанія, гэта і ёсць выбары, - сказаў Кіраўнік дзяржавы. - Але толькі без дурасці. Без забору крыві, без дэбатаў на стадыёнах і іншага (адсылка да падзей выбарчай кампаніі ва Украіне. - Заўвага.). Ідзіце да людзей. Там асноўны фронт палітычнай барацьбы".
Аляксандр Лукашэнка асабліва падкрэсліў ролю будучага складу Парламента: "Нам патрэбен вельмі таленавіты Парламент. Таму што ён стане эпіцэнтрам выпрацоўкі Асноўнага Закона разам з Прэзідэнтам. Нам - будучым парламентарыям і мне - ставіць канчатковую кропку ў абноўленай Канстытуцыі нашай краіны".
Прэзідэнт упэўнены, што парламентарыі, як ніхто іншы, павінны тонка адчуваць настроі грамадства, ведаць патрэбы выбаршчыкаў і рэагаваць на іх, працаваць на адзіную мэту - пабудову дзяржавы для народа.
"У Беларусі - народная ўлада. Яна жыве рэальнымі клопатамі людзей, а не асабістымі эканамічнымі інтарэсамі і амбіцыямі палітыкаў. У Авальнай зале павінен весціся канструктыўны дыялог з тымі, хто незалежна ад палітычных поглядаў, меркаванняў або пазіцый стаіць на варце інтарэсаў народа і бачыць нашу краіну свабоднай, міралюбнай, мірнай і моцнай", - рэзюмаваў беларускі лідар.
Прэзідэнт таксама выступіў супраць прапаноў, якія перыядычна ўзнікаюць, "закрыць" у краіне інтэрнэт. Ён канстатаваў узрастаючы знешні і ўнутраны медыядзiск. На яго думку, сітуацыя даўно патрабуе прыняцця рашучых мер па ўмацаванні інфармацыйнай бяспекі краіны.
У першую чаргу гэта датычыцца інтэрнэту - асноўнай крыніцы інфармацыі для большасці людзей, і асабліва турбуе масавае распаўсюджванне там адкрыта ілжывай і правакацыйнай інфармацыі. Разам з тым Кіраўнік дзяржавы супраць прапаноў "закрыць" інтэрнэт.
"Калі хтосьці, а да мяне прыходзяць розныя людзі з прапановамі, хоча "закрыць" інтэрнэт, нейкі асобны інтэрнэт стварыць - гэта ўсё лухта", - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.
Замест "закрыцця" Кіраўнік дзяржавы заклікаў чыноўнікаў лепш працаваць у інтэрнэце. "Вы там яшчэ не былі і не працавалі, а ўжо прапануеце ўсё закрыць, усіх задушыць, усіх выкінуць", - сказаў ён. Замест гэтага Кіраўнік дзяржавы даручыў звярнуць увагу на рознага роду старонкі, у тым ліку створаныя ў сацыяльных сетках. "Тут і суседзі нам "дапамагаюць", і тыя, хто ў Беларусь прыехаў працаваць. Вось тым трэба спачатку мазгі ўправіць. Прыехаў у краіну - працуй як трэба, - сказаў Аляксандр Лукашэнка. - Змагаемся не з тым, з кім трэба змагацца, і не тымі метадамі".
На яго думку, змагацца трэба адэкватнымі сітуацыі метадамі, аднак перабору не павінна быць. "Але калі ўжо ўвязаліся ў бойку - ну так змагайцеся, ваюйце і перамагайце", - рэзюмаваў Кіраўнік дзяржавы.
Таксама Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што неабходна не толькі прымаць аператыўныя меры рэагавання на інфармацыйныя пагрозы, але і дзейнічаць на іх папярэджанне і апярэджанне.
Як адзначыў Кіраўнік дзяржавы, сёння асноўныя пагрозы дзяржаве фарміруюцца не на полі бою, а ў інфармацыйнай прасторы.
Камунікацыйныя тэхналогіі ў Беларусі развіваюцца актыўна - у 2018 годзе па гэтым паказчыку краіна заняла 38-е месца амаль з 200 дзяржаў. Разам з тым гэтая тэхналагічнасць адкрывае і новыя магчымасці для злачыннага ўмяшання, несанкцыянаванага атрымання і выкарыстання даных, у тым ліку асабістых. У мінулым годзе колькасць выяўленых кіберзлачынстваў вырасла ў паўтара раза.
Адказныя вектары дзяржаўнай палітыкі пазначаны ў нядаўна прынятай Канцэпцыі інфармацыйнай бяспекі. Аляксандр Лукашэнка звярнуў увагу, што патрэбны канкрэтныя крокі па яе рэалізацыі - гэта задача Дзяржаўнага сакратарыята Савета бяспекі і адпаведных міністэрстваў і ведамстваў.
Прэзідэнт таксама закрануў пытанні барацьбы са злачыннасцю і правапарушэннямі. "У цэлым грамадскі парадак і спакой грамадзян у краіне забяспечваюцца на належным узроўні дзякуючы нашай міліцыі, Камітэту дзяржаўнай бяспекі і іншым. Праваахоўныя органы трымаюць сітуацыю пад кантролем. Колькасць асабліва цяжкіх злачынстваў за апошнія 4 гады паменшылася амаль на чвэрць. У любой частцы Беларусі людзі могуць спакойна жыць і працаваць, не асцерагаючыся за ўласную бяспеку", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Адказваючы на пытанні парламентарыяў пасля звароту з Пасланнем, Аляксандр Лукашэнка не выключыў будаўніцтва ў будучыні другой атамнай станцыі пры паспяховай эксплуатацыі БелАЭС.
"Калі гэты вопыт удасца, не выключана, што ў будучыні новаму грамадству давядзецца пабудаваць яшчэ адну атамную станцыю, - сказаў Аляксандр Лукашэнка. - Для гэтага месца ў нас ёсць. Яно ўжо вызначана, на ўсходзе (Беларусі. - Заўвага.)".
Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што сам з'яўляецца прыхільнікам электрыфікацыі. "Гэта мы зараз бачым прафіцыт электрычнасці, пры цяперашніх умовах. Але нам трэба сыходзіць ад залежнасці ад прыроднага газу, нафты і іншых вуглевадародаў. І пераходзіць на электрычнасць", - сказаў Прэзідэнт. Разам з тым на парадку дня застаецца пытанне цаны электраэнергіі. "Ураду пастаўлена задача, і ў бліжэйшы час яно павінна далажыць: якая будзе кошт гэтай электрычнасці. Калі ўлічваць, што мы будуем за расійскі крэдыт, які трэба вяртаць, нятанная будзе электраэнергія. Таму, хутчэй за ўсё, давядзецца датаваць. Трэба паглядзець, з чаго мы возьмем гэтыя грошы", - абазначыў задачу Аляксандр Лукашэнка.
Ён дадаў, што Беларусь робіць спробы выкарыстоўваць і іншыя крыніцы энергіі: пачынаючы ад ветракоў, сонечных панэляў і заканчваючы гідраэлектрастанцыямі.
Таксама Прэзідэнт адзначыў, што цана будаўніцтва БелАЭС будзе ніжэй за заяўленыя $10 млрд. Аляксандр Лукашэнка распавёў, што праблема абмяркоўвалася на адной з яго сустрэч з Прэзідэнтам Расіі Уладзімірам Пуціным. Тады Кіраўнік беларускай дзяржавы звярнуў увагу расійскага калегі на тое, што крэдытнае пагадненне заключалася на $10 млрд, але рэальная цана будзе менш за $7 млрд. "Цана гэтай станцыі будзе ніжэй. Якая яна будзе, буду бачыць па факце. Але такую лічбу я Прэзідэнту Пуціну неяк называў", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Прэзідэнт асабліва падкрэсліў, што публічна агучыў гэтую інфармацыю ў сувязі з тым, што дэпутат, задаючы пытанне, спаслася на расійскага пасла, які казаў аб зніжэнні Расіяй цаны будаўніцтва БелАЭС на $3 млрд. "Гэта не Расія знізіла цану на атамную станцыю, і калі пасол гэта сказаў, то ён шкодзіць самой Расіі", - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка. "Гэта камерцыйная таямніца, кантрактная цана і агалошвацца не павінна", - растлумачыў ён.
Кіраўнік дзяржавы дадаў, што будаўніцтва станцыі абыдзецца танней і дзякуючы таму, што затраты знаходзяцца пад жорсткім кантролем.
Дакранаючыся прагназуемага кошту электраэнергіі для насельніцтва і прадпрыемстваў пасля ўводу БелАЭС, Аляксандр Лукашэнка адзначыў, што "зацікаўлены крывёю, каб цана была як мага ніжэй". "Я не антынародны прэзідэнт. Калі цана будзе ніжэй, мы на яе вешаць нічога не будзем", - гарантаваў Кіраўнік дзяржавы.
Увядзенне ў строй БелАЭС дазволіць краіне знізіць залежнасць ад паставак нафты і газу. У прыватнасці, Прэзідэнт назваў прагноз па газе. "Мы сыдзем ад залежнасці на 5-6 млрд куб.м", - праінфармаваў ён.
Адказваючы на пытанні, Аляксандр Лукашэнка таксама назваў умовы продажу буйных прамысловых прадпрыемстваў. "Я не супраць прадаць. Галоўнае пытанне ў цане", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Прэзідэнт звярнуў увагу, што пакеты акцый некаторых прадпрыемстваў ужо выстаўлены на продаж. Аднак стратэгічныя актывы не могуць быць прададзены па тых цэнах, якія прапаноўваліся патэнцыйнымі пакупнікамі. Напрыклад, ААТ "Беларуськалій" ацэньвалася ў $30 млрд, а яго хацелі купіць за $5 млрд, хоць толькі ў 2018 годзе выручка прадпрыемства склала $2,5 млрд.
"Трэба заплаціць такую цану, якая задавальняе ўласніка, а яны хочуць узяць бясплатна, - заўважыў Кіраўнік дзяржавы. - Таму не трэба вось так спяшацца: інвестар, прадаць і гэтак далей".
Прэзідэнт нагадаў, што ў свой час на БелАЗе была цяжкая абстаноўка, сёння гэта высокапрыбытковае прадпрыемства, попыт на яго прадукцыю неімаверна ўзрос. Аналагічная сітуацыя з дрэваапрацоўкай: раней да ўкладанняў у яе ставіліся скептычна, а цяпер галіна мае вялікія перспектывы.
Адказваючы на пытанне аб рэформах для дасягнення да 2025 года ВУП $100 млрд, Аляксандр Лукашэнка адзначыў: "Я гатовы пайсці на любыя рэформы, якія вы здольныя вытрымаць, я ўжо пра гэта казаў. Не трэба мяне папракаць у тым, што я рэтраград і не хачу ніякіх рэформ". Разам з тым ён заклікаў паглядзець на гэтае пытанне з розных бакоў: "У нас жа ёсць велізарная маса насельніцтва, якая пры слове "рэформы" пад плінтус. Таму справа не ўва мне. Хочаце рэформы - будуць вам рэформы".
Што тычыцца прыцягнення інвестыцый, то Кіраўнік дзяржавы лічыць, што ў Беларусі створаны ўмовы для працы інвестараў. У якасці аднаго з прыкладаў ён прывёў індустрыяльны парк "Вялікі камень" з яго падатковымі льготамі.