Старшыня Віцебскага райвыканкама Генадзь Сабыніч: «Наша тэрыторыя – своеасаблівыя ўязныя вароты ў Віцебск»
Аб перавагах і недахопах непасрэднай блізкасці да абласнога цэнтра, праблемах, якія давялося вырашаць у першыя дні на новай пасадзе, а таксама аб перспектывах развіцця і нерэалізаваным патэнцыяле рэгіёну Генадзь Генадзьевіч распавёў у інтэрв'ю «Віцебскім вястям».
– Генадзь Генадзьевіч, хутка будзе год, як вы ўзначальваеце Віцебскі раён. Успомніце свой першы працоўны дзень на пасадзе старшыні райвыканкама. З чаго пачыналі?
– З праблем ЖКГ. Да працы прыступіў 29 снежня, самі разумёце, канец года – час, калі падводзяць вынікі, але істотна паўплываць на паказчыкі было практычна немагчыма. Затое заставаліся некаторыя пытанні ў жыльлёва-камунальнай гаспадарцы, якія патрабавалі аператыўнага рашэння літаральна на працягу аднаго-двух дзён, таму ў самую актуальную і хвалюючую насельніцтва сферу ўключыўся адразу. Варта адзначыць, што галіна ЖКГ на працягу ўсяго майго перыяду кіраўніцтва раёнам не знікае з поля зроку. Гэтая тэма традыцыйна пераважае і падчас «прамых ліній», рэгулярна грамадзяне прыходзяць на прыём са скаргамі і нараканнямі на працу камунальнікаў. У гэтай сферы свая спецыфіка, асабліва калі ўлічыць, што мы прыгарадны раён – райцэнтра няма, усе праблемныя кропкі размешчаны па перыметры.
Неабходна таксама ўлічваць, што значная частка жылога фонду, сетка камунікацый, кацельні, водаправод, перададзеныя ў свой час на баланс сельскагаспадарчых прадпрыемстваў, знаходзяцца не ў вельмі добрым стане, камунальнікі працуюць напружана, многія аб'екты патрабуюць капітальнага рамонту або замены. Але гэтымі пытаннямі мы займаемся, рэзервы ў ЖКГ ёсць.
З новага года пачаў паўнавартасна працаваць ужо па ўсіх
напрамках. У сельскай гаспадарцы былі актуальныя праблемы зімовага стойлавага утрымання жывёлы: у некаторых гаспадарках практычна не заставалася кармоў, неабходна было арганізаваць іх перакідку, таксама актыўна ішла падрыхтоўка да пасяўной кампаніі. Увагі патрабавалі і прамысловыя прадпрыемствы раёна – бройлерная птушкафабрыка, плодаагароднінны камбінат, якія на пачатак года перажывалі не самыя лепшыя часы.Цяпер ужо намяціліся шляхі іх выхаду з занятальнага становішча, праглядаюцца перспектывы. Няхай і не настолькі відавочныя, як кажуць, не на паверхні, але пытанні ёсць і ў сацыяльнай сферы, хоць варта адзначыць, што многія праблемы адпаведныя службы і структуры вырашаюць самастойна без прыцягнення дадатковых рэсурсаў.
– У вас за плячыма салідны вопыт кіраўніцтва. Вы былі дырэктарам сельгаспрадпрыемства, працавалі ў раённай вертыкалі ўлады, дасягнулі поспеху і ў якасці намесніка старшыні аблсельгаспрода. Напэўна, цудоўна ўсведамлялі, што быць старшынёй раіспналка значыць апынуцца на перадавой у вырашэнні пытанняў жыццезабеспячэння насельніцтва цэлага рэгіёна. Як успрынялі прапанову заняць гэту пасаду?
– Калі старшыня аблвыканкама Мікалай Мікалаевіч Шарснёў прапанаваў узначаліць Віцебскі раён, папрасіў час падумаць: у першую чаргу баяўся не апраўдаць велізарны крэдыт даверу, не хацеў падвесці людзей. Прааналізаваў усё, параіўся з роднымі і прыйшоў да высновы, што пэўны вопыт ёсць, з сітуацыяй у рэгіёне дзякуючы працы ў камітэце па сельскай гаспадарцы і харчаванні аблвыканкама шмат у чым знаёмы: бываў на сельгаспрадпрыемствах і ў арганізацыях Віцебскага раёна, ведаю кіраўніцкі склад і кадры. Таму рэальна ацэньваў сітуацыю, ведаў, куды іду і колькі трэба будзе працаваць. Вырашыў, што павінен справіцца, і пагадзіўся.
Але нездарма гаворыцца, што адзін у полі не воін, таму пры прызначэнні нацэліваў на эфектыўную і плённую працу і раённы актыў. Кожнаму неабходна разумець узровень адказнасці за даручаны ўчастак. Маю дастатковы вопыт кіраўніка, таму разумею, што са злосці махаць шабляй нестоит, трэба даць чалавеку шанец, прыгледзецца і ацаніць яго патэнцыял. Бывае, што нехта стамляецца, не спраўляецца са сваімі абавязкамі на ўсе сто працэнтаў, тады трэба шукаць варыянт з меншай нагрузкай. Пра гэта я і папярэдзіў сваю каманду, але нейкіх сур'ёзных кадравых рашэнняў прымаць не давялося. З павагай стаўлюся да сваіх спецыялістаў, намеснікаў, заўсёды бяру пад увагу іх меркаванне. З упэўненасцю магу сказаць, што са мной працуюць прафесіяналы.
– Якія перавагі дае і якія праблемы прыносіць непасрэдная блізкасць да паўночнай сталіцы?
– Наша тэрыторыя – своеасаблівая ўязная брама ў Віцебск, і, натуральна, гэта прадугледжвае больш высокія патрабаванні па многіх напрамках. Да прыкладу, тычыцца культуры земляробства: палі абавязкова павінны быць тэхналагічна апрацаваны і засеяны. Асаблівыя падыходы і да добраўпарадкавання. На прылеглай да абласнога цэнтра тэрыторыі заўсёды абавязаны быць узорны парадак. Бо ад таго, ў якім стане знаходзяцца населеныя пункты, прыдарожныя палосы, лясныя масівы, шмат у чым залежыць імідж не толькі нашага рэгіёну, але і паўночнай сталіцы, а значыць, Прыдзвіння ў цэлым.
Асобная тэма для размовы – садаводчыя таварыствы. Іх на тэрыторыі раёна 162. Гэта велізарны аб'ём працы, даводзіцца вырашаць шматлікія зямельныя спрэчкі, часам трэба ўнікнуць у тонкасці суседскіх узаемаадносін, каб разабрацца з чарговай скаргай. Часта паступаюць просьбы абсталяваць дадатковыя прыпынкі грамадскага транспарту, часам людзі не хочуць разумець, якая нагрузка пры гэтым кладзецца на раённы бюджэт і што проста немагчыма зрабіць іх праз кожныя 100 – 150 метраў.
Таксама сярод галоўных праблем, якія выцякаюць з суседства з Віцебскам, – адток кадраў. Не сакрэт, што ў буйных населеных пунктах зарплата на парадак вышэй, чым на вёсцы. Па аплаце працы сельсгаспрадпрыемствы з-за многіх акалічнасцей не могуць канкурыраваць з вытворчасцямі і арганізацыямі індустрыяльнага цэнтра. Аднак аптымальны для значнай часткі насельніцтва раёна варыянт – жыць за горадам на свежым паветры у прыгожым месцы, а працаваць у горадзе – для мясцовай улады стварае
пэўныя цяжкасці. Бо падаткі ад іх заробкаў сплачваюцца не ў раённы бюджэт, а сацыяльнымі благамі людзі карыстаюцца ў нас, мы павінны забяспечваць належны стан дарог, вырашаць пытанні жыллёва-камунальнай гаспадаркі, ствараць камфортныя ўмовы для жыцця.
Да прыкладу, запатрабаванымі ў свой час аказаліся участкі пад будаўніцтва прыватных дамоў у аграгарадку Вароны, размешчаным у льноўскім напрамку ад Віцебска. Вольных зараз няма, усе заняты: прададзены альбо прадастаўлены грамадзянам, якія маюць патрэбу ў паляпшэнні жыллёвых умоў. Але, на жаль, практычна не развіваецца інфраструктура населенага пункта, трэба правесці інжынерныя сеткі, электрычнасць, каналізацыю, газ, але сродкаў у раённым бюджэце на гэта не хапае, таму спадзяемся на падтрымку з боку вобласці.
Аднак самі сядзець склаўшы рукі і проста чакаць дапамогі не збіраемся. Тым больш што патэнцыял у рэгіёне не вычарпаны, асабліва ў сельскай гаспадарцы. У нас маецца шэраг моцных прадпрыемстваў-вытворцаў сельхазпрадукцыі, іншых арыентуем менавіта на гэты ўзровень. У галіне ідзе працэс рэарганізацыі, думаем, ён прынясе свае плады. Бо на вёсцы моцныя гаспадаркі гуляюць ролю горадаўтваральных: калі калгас стабільна працуе, то і вёска будзе існаваць, дарогі – рамантавацца, умовы працы і жыцця людзей стануць годнымі. Не выпускаем з-пад увагі сітуацыю на прамысловых прадпрыемствах рэгіёну, калі неабходна, шукаем інвестараў, здольных даць другое нараджэнне вытворчасці. Стараемся стварыць спрыяльныя ўмовы для развіцця сярэдняга і малога бізнесу. У гэтым плане суседства з абласным цэнтрам нам на руку: транспартныя выдаткі мінімальныя, па прымальным кошце можна набыць або ўзяць у арэнду памяшканне, да таго ж у адрозненне ад горада для сельскай мясцовасці на заканадаўчым узроўні ўстаноўлены прэферэнцыі і льготы па падаткаабкладанні.
Так, паспяхова функцыянуюць у Віцебскім раёне прадпрыемствы, якія займаюцца грузаперавозкамі, вытворчасцю мэблі, вокнаў, помнікаў з граніту, і многія іншыя, маюцца моцныя сялянска-фермерскія гаспадаркі, рэнтабельныя аграсядзібы і базы адпачынку. Вядома, ёсць і тыя, хто несмог адаптавацца да сучасных эканамічных рэалій, ім на змену прыходзяць больш ініцыятыўныя і мабільныя, якія ў складзенай сітуацыі бачаць шляхі развіцця, прасоўваюць запатрабаваныя праекты, а значыць, будуць з'яўляцца і новыя працоўныя месцы. На сённяшні дзень у раёне іх створана ўжо каля 80 пры пастаўленай задачы 120, зараз мы працуем над тым, каб выканаць даручэнне кіраўніка дзяржавы і губернатара.
– Каб эфектыўна працаваць і выконваць пастаўленыя задачы, у кіраўніка, як, зрэшты, і ў любой чалавека, павінен быць надзейны тыл.
– Мне пашанцавала, у мяне цудоўная сям'я. Жонка, дзве дачкі заўсёды разумеюць і падтрымліваюць. За час маёй працы нам некалькі разоў давялося перасяляцца з месца на месца, і гэтыя клопаты ў значнай меры клаліся менавіта на плечы жонкі. Ведаю, як няпроста кожны раз уладкоўваць дом, вырашаць іншыя бытавыя пытанні. Дзякуй маім бацькам: сваім прыкладам яны выхавалі правільнае разуменне жыцця, паважлівае стаўленне да людзей.
– Ці ёсць у вас захапленне, занятак для душы?
– У маладосці цікавіўся тэхнікай: аўтамабілямі, матацыкламі, з узростам стаў інакш глядзець на многія рэчы, таму і кола інтарэсаў змяніўся. Нядаўна заклаў невялікі сад: пасадзіў дзясятак яблынь, грушу, вішню, кусты – агрэст і парэчку. Зараз вывучаю літаратуру па доглядзе за саджанцамі, размаўляю, раюся са знаўцамі, каб у будучыні сад пачаў пладаносіць.
Даведка “ВВ”
Генадзь Сабыніч нарадзіўся ў 1973 годзе у вёсцы Шунеўцы Глыбоцкага раёна. Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію і Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь. Працоўную дзейнасць пачаў з пасады інжынера па ўкамплектаванні тэхнікі калгаса «Парыжская камуна», быў дырэктарам КУСГП «Лукомль» на Чашніччыне, першым намеснікам старшыні Сенненскага райвыканкама. З 2012 года з'яўляўся намеснікам старшыні камітэта па сельскай гаспадарцы і харчаванні аблвыканкама, курыраваў пытанні механізацыі і сельскагаспадарчай перапрацоўкі. У снежні мінулага года ўзначаліў Віцебскі раён.
Наталля Камлёва. Фота Антона Сцепанішчава. "Віцебскія весці".