Прэсаваную скуру з адходаў абутковай прамысловасці вырабляюць у тэхнапарку ВГТУ

Навукоўцы і прадстаўнікі прадпрыемстваў Белегпрама абмеркавалі праблемы перапрацоўкі адходаў тэкстыльнай і лёгкай прамысловасці ў ходзе навукова-практычнай канферэнцыі ў ВДТУ.

Абрэзкі, стружка, рэшткі тэкстылю, валокнаў і нават пыл могуць прыносіць вытворцам прыбытак пры правільным падыходзе. Але, на жаль, многія прадпрыемствы літаральна закопваюць свае грошы ў зямлю, паколькі асноўным спосабам утылізацыі адходаў на сённяшні дзень з'яўляецца іх пахаванне.

Толькі за мінулы год на прадпрыемствах легпрама ўтварылася 20,5 тыс. тон цвёрдых прамысловых адходаў (ЦПА), больш за палову гэтага аб'ёму – каля 11 тыс. т — адправілася на палігоны, за што вытворцам давялося заплаціць у бюджэт больш за 5 трлн рублёў (да дэнамінацыі) экалагічнага падатку. Нятанкавае задавальненне, але навукоўцы прапануюць сучасныя тэхналогіі, дзякуючы якім значную частку гэтага «скарбу» можна будзе эфектыўна перапрацоўваць для далейшага выкарыстання.

Адкрываючы працу навукова-практычнага форуму, першы намеснік старшыні канцэрна «Белегпрам» Вячаслаў Мірусін адзначыў, што па шэрагу галін пытанні дбайнага абыходжання з цвёрдымі прамысловымі адходамі вырашаны за кошт іх утылізацыі альбо продажу прадпрыемствам-перапрацоўшчыкам, аднак для некаторых вытворцаў, асабліва ў гарбарнай прамысловасці, якая дае да 95% у аб'ёме ЦПА, гэтая тэма застаецца актуальнай.

Ён таксама дадаў, што ў канцэрна і Віцебскага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта – цесныя кааперацыйныя сувязі, і распрацоўка тэхналогій утылізацыі і ўцягвання ў другасны абарот адходаў лёгкай і тэкстыльнай прамысловасці — сярод найбольш перспектыўных напрамкаў супрацоўніцтва. У прыватнасці, у тэхнапарку ВНУ маецца абсталяванне, якое дазваляе метадам рэцыклінгу перапрацоўваць некаторыя віды

пабочных прадуктаў вытворчасці і вырабляць шэраг вырабаў.

– Улічваючы разнастайнасць адходаў, немагчыма прыдумаць адзіную тэхналогію іх перапрацоўкі. У кожным канкрэтным выпадку неабходна займацца даследаваннем складу, шукаць пэўны метад. У прамысловых прадпрыемстваў для гэтага няма тэхнічных магчымасцей, абсталявання і спецыялістаў. Вучоныя ўніверсітэта могуць аказаць дапамогу, акрамя таго, у тэхнапарку ВДТУ функцыянуе эксперыментальна-вытворчы ўчастак па перапрацоўцы адходаў лёгкай прамысловасці, ён унесены ў спецыяльны рэестр. Таксама, у нас ёсць ліцэнзія на выкарыстанне адходаў 1-3 класаў небяспекі, – распавёў дырэктар навукова-тэхналагічнага парка ВДТУ Канстанцін Мацвееў.

Удзельнікі форуму змаглі на практыцы ацаніць магчымасці камплекта абсталявання для асноўных этапаў перапрацоўкі: драбнення на двух відах драбнілак, экструзіі профільнага вырабу і атрымання грануляту з наступным фарміраваннем яго на прэсах.

Акрамя гэтага, ВНУ прапануе варыянты ўтылізацыі адходаў абутковай прамысловасці. Да прыкладу, дадаўшы да абрэзкаў, стружкі і пылу палімерны матэрыял, можна атрымаць кампазітную (так званую прэсаваную) скуру – якасны аналог натуральнай. З адходаў сінтэтычных скур рэальна выпускаць лінолеум, плёнкавыя пакрыцці, шляхам хімічнага аднаўлення атрымаць зыходныя кампаненты. Таксама для гэтага тыпу ТПА распрацаваны тэхналогіі для вытворчасці кампазітных скур і тэкстыльных матэрыялаў, геатраў, якія выкарыстоўваюцца ў садовой дызайне, пры будаўніцтве дарожных пакрыццяў, вырабе геатканін.

Прыкладам паспяховага бізнесу, у аснову якога легла утылізацыя пабочных прадуктаў, можа служыць пастаўскі «Завод Беліт». Дырэктар

прадпрыемства Дзмітрый Чыжэўскі прадставіў на форуме вынікі працы свайго вытворчасці.

– На дадзены момант мы з'яўляемся найбуйнейшым перапрацоўшчыкам не толькі ў Беларусі, але і ў Расіі, уваходзім у дзясятку вядучых еўрапейскіх прадпрыемстваў аналагічнага профілю. За месяц мы утылізуем да тысячы тон адходаў тэкстыльнай прамысловасці, для параўнання, тры асноўных нашых канкурэнта ў РФ разам за такі перыяд перапрацоўваюць усяго 700 т. Тры гады таму мы пачыналі з малых аб'ёмаў, за прыклад бралі нямецкія кампаніі, якія ў гэтым бізнесе працуюць больш стагоддзяў. У выніку за мінулы год мы атрымалі экспартнай выручкі на паўмільёна долараў, а за 2016-ы – 1 млн долараў. Перапрацоўка адходаў, калі яна правільна пастаўлена, – надзвычай выгадны бізнес, – падкрэсліў Дзмітрый Барысавіч.

У ходзе «круглага стала» і стасункаў са спецыялістамі ўдзельнікі канферэнцыі таксама абмеркавалі пытанні экалагічнага заканадаўства, магчымыя варыянты працы з аб'ёмамі і структурай адходаў, што ўтвараюцца, эканамічную мэтазгоднасць іх перапрацоўкі, асаблівасці маркетынгу пры рэцыклінгу, укараненне і падбор адпаведных тэхналогій.

Наталля Камлёва. Фота Дзмітрыя Осіпава. «Віцебскія весці».