Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка наведаў Талачынскі кансервавы завод – прадпрыемства з самай высокай ураджайнасцю бульбы ў краіне

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка сёння здзейсніў рабочую паездку ў Талачынскі раён Віцебскай вобласці.

Кіраўнік дзяржавы азнаёміўся з перспектывамі бульбаводства на прыкладзе дзейнасці Талачынскага кансервавага завода, дзе ў апошнія гады асвойваюць сучасныя тэхналогіі вырошчвання, перапрацоўкі і закладкі на захоўванне бульбы. Прэзідэнту таксама далажылі аб ходзе ўборачнай кампаніі ў цэлым па краіне, у Віцебскай вобласці і Талачынскім раёне ў прыватнасці.

Хто і колькі бульбы вырошчвае ў Беларусі?

Асноўны ўраджай бульбы ў Беларусі збіраюць на асабістых падворках. Каля 80% усёй плошчы пасадкі бульбы сканцэнтравана ў насельніцтва. Чакаецца, што сёлета тут будзе вырашчаны ўраджай парадку 5 млн т. Астатнія 1,1 млн т - у сельгасарганізацыях і фермерскіх гаспадарках. Дарэчы, за апошнія гады суадносіны аб'ёмаў вытворчасці бульбы паміж імі істотна змянілася. Доля фермерскіх гаспадарак у 2019 годзе склала 41% (у параўнанні з 15% у 2010-м). Сярэдняя ўраджайнасць у сельгасарганізацыях і фермерскіх гаспадарках узрасла ў паўтара раза (з 186 да 292 ц/га), а валавая вытворчасць - на 7% (да 1,1 млн т).

Пры гэтым ураджайнасць бульбы ў спецыялізаваных сельгасарганізацыях значна вышэй за сярэднія паказчыкі па краіне. Напрыклад, на Талачынскім кансервавым заводзе яна дасягае амаль 500 ц/га пры сярэдняй па Беларусі каля 300 ц/га.

У цяперашні час уборка бульбы практычна завершана (засталося 11% плошчаў, па даных Мінсельгасхарча на 13 кастрычніка). Сельгасарганізацыі ўжо атрымалі ўраджай амаль 600 тыс. т бульбы. Яго рэалізуюць у гандлёвых сетках, на кірмашах, пастаўляюць на экспарт, прамысловую перапрацоўку, закладваюць у стабілізацыйныя фонды і ў спецыялізаваныя сховішчы.

У залежнасці ад таго, для якіх мэт патрэбна бульба, выбіраюць з 173 сартоў, уключаных у дзяржаўны рэестр. Ёсць асаблівыя разнавіднасці, напрыклад, для прыгатавання паўфабрыкатаў фры, хрумсткай бульбы, для салатаў, для дадання ў замарожаныя агароднінныя сумесі, прыгатавання сухога бульбянога пюрэ, захоўвання ў вакууме. У тройку найбольш папулярных айчынных сартоў уваходзяць "брыз" (займае 16% у структуры пасадак), "скарб" (14%) і "маніфест" (10%). Дарэчы, сарты беларускай селекцыі застаюцца найбольш папулярнымі - яны займаюць 75% у структуры пасадак.

Што вырабляе Талачынскі кансервавы завод?

Талачынскі кансервавы завод - адно са старэйшых прадпрыемстваў Беларусі (пабудавана ў 1906 годзе). З 2006 года яно ўваходзіць у склад Навукова-практычнага цэнтра НАН па бульбаводстве і пладаагародніне.

Прадпрыемства займаецца вытворчасцю бульбянога крухмалу, сакавой прадукцыі, віна (па тысячы тон, 6 млн л і каля 840 тыс. дал у год адпаведна), вырошчваннем бульбы, збожжавых і алейных культур, а таксама іх насення, вядзе прамысловае садаводства, мае кропкі рознічнага гандлю і грамадскага харчавання.

Плошча сельскагаспадарчых земляў завода складае больш за 8 тыс. га, у тым ліку 6,5 тыс. га – ворнай зямлі. На 630 га закладзены прамысловы пладова-ягадны сад інтэнсіўнага тыпу, дзе вырошчваюць яблыкі, грушы, слівы, вішні, чорную і чырвоную парэчку, чорнаплодную рабіну, агрэст, маліну і чарніцу.

Але ўсё ж вялікія стаўкі на прадпрыемстве робяць на бульбаводства.

У 2015 годзе тут запусцілі ў эксплуатацыю поўны комплекс захоўвання бульбы. Усталяванае абсталяванне дазваляе аўтаматычна праводзіць перадпродажную падрыхтоўку: вымытыя, высушаныя, адпаліраваныя і адсартаваныя карняплоды фасуюць у сеткі рознага памеру.

Дзякуючы гэтаму толькі за восем месяцаў гэтага года выручка ад рэалізацыі харчовай бульбы склала Br2,643 млн, рэнтабельнасць продажаў – вышэй за 19%. Значная частка прадукцыі адгружаецца на экспарт у Расію (Маскву і Санкт-Пецярбург), а з 2019 года – і ва Украіну.

Да канца бягучага года Талачынскі кансервавы завод плануе завяршыць будаўніцтва цэха хуткага замарожвання. Тут будуць вырабляць бульбу фры з уласнай сыравіны з выкарыстаннем айчыннай інавацыйнай тэхналогіі лезаніравання і тонкаслаёвай паніроўкі (гэта значыць, вадкай і сухой паніроўкі). Магутнасць лініі – 3,6 тыс. т у год. Вытворчасць такіх аб'ёмаў дазволіць цалкам замясціць імпарт аналагічнай прадукцыі ў гандлі і пашырыць пастаўкі на экспарт прадукцыі з высокай дабаўленай вартасцю.

 

БЕЛТА.