Прагулку па балоце прапануюць гасцям фестывалю "Жураўлі і журавіны Міёрскага краю"
У Міёрах 28-29 верасня чакаецца шмат гасцей на фестывалі "Жураўлі і журавіны Міёрскага краю". Экалагічны форум упершыню прайшоў мінулай восенню і прыцягнуў увагу грамадскасці да ўнікальнай прыроды рэгіёна і надзвычайнай прыгажосці відовішча: велізарная колькасць журавоў і іншых рэдкіх пералётных птушак спыняецца на адпачынак на тэрыторыі заказніка "Ельня".
Пра тое, што сёлета плануе прапанаваць гэтая дзяржаўная прыродаахоўная ўстанова гасцям фестывалю, а таксама якімі клопатамі жыве "Ельня", мы гутарылі з дырэктарам установы Іванам Боркам:
– Сёлета вырашылі перад фестывалем правесці ў школах экалагічны тыдзень. А ўжо 29 верасня пройдуць асноўныя мерапрыемствы. Праграма насычаная: выбары "Дзяўчынкі-журавінкі", конкурс сярод сельсаветаў на лепшае падвор'е са стравамі з журавін, анімацыя ад грамадскай арганізацыі "Ахова птушак Бацькаўшчыны", канцэрт, а таксама падвоз жадаючых на аўтобусе на палі, дзе ўдзень жывуць журавы, каб паназіраць за імі праз устаноўленыя аптычныя прыборы.
Сама ідэя фестывалю вітала даўно. Яго правядзенне стала магчымым шмат у чым дзякуючы праекту ПРААН, яго інфармацыйнай падтрымцы. Райисполком выдзеліў сродкі, падрыхтаваў культурную праграму. Таксама сёлета далучаецца наш пастаянны партнёр Соса-Соlа. Раней ён дапамагаў з арганізацыяй штогадовага валанцёрскага лагера. Яго ўдзельнікі рамантуюць каскады плацін на каналах, якія вядуць ад цэнтра верхавога балота да перыферыі для прадухілення перасыхання. Да сёлетняга фестывалю Cоcа-Cоlа выдзеліла грошы на куплю роставых касцюмаў Жураўля і Журавінкі. Таксама хочам прапанаваць турыстам шпацыр па балоце і наведванне экалагічнага цэнтра.
– Яго стварэнне – частка праекта ПРААН, праўда? Раскажыце ў цэлым пра зробленае і планы, задумкі ў рамках праекта.
– З яго дапамогай набыта турыстычнае рыштунак, інвентар (палатка, спальнікі, біноклі і г.д.), якія ўжо выкарыстоўваюцца. З экасцежкай узнікла затрымка: гатовыя толькі 200 метраў насцілу для прагулкі ўглыб балот з запланаваных 1,5 км. Прыйшлося нанова праводзіць тэндар, нядаўна знайшлі новага падрадчыка. Экасцежка стартуе ва ўрочышчы Таборы Мёрскага лясніцтва ДЛГУ "Дзісненскі лясгас".
– Затое экацэнтр ужо гатовы да запуску, ці не так? Што чакае турыстаў?
– Засталося толькі запоўніць памяшканні нагляднымі матэрыяламі, стэндамі, макетамі. Тут жа мы плануем правесці брыфінг для журналістаў падчас фестывалю, тым самым адзначыўшы адкрыццё экалагічнага цэнтра ў Міёрах. Калі запрацуе і экасцежка, будзем прапаноўваць комплекс паслуг. Дзякуючы праекту мы атрымалі неабходнае тэхнічнае абсталяванне: аргтэхніку, тэлевізары, камп'ютары, гульнявыя тэрміналы, аўтамабіль і пазадарожнік. Але ён для прагулак турыстаў не прапануецца.
– Чаму?
– Прыслухоўваемся да меркавання эколагаў, каб не нашкодзіць балоту. Выкарыстоўваем пазадарожнік у рэйдах па ахове, для суправаджэння навуковых экспедыцый або здымачных груп, у экстранных сітуацыях, калі патрэбна медыцынская дапамога. Супрацоўнікаў заказніка ўсяго трое. Згадзіцеся, няшмат для выканання ўсіх ускладзеных на нас задач. Таму цесна супрацоўнічаем з мясцовым насельніцтвам, якое трапятліва ставіцца да захаванасці балота. Жыхары вёсак, прылеглых да яго, сігналізуюць, калі ў лесе парушальнікі, напрыклад, чорныя капальнікі. Сёлета таксама быў такі сігнал. Злавіць не атрымалася, але прынамсі спалохалі. Даводзіцца пастаянна пазначаць сваю прысутнасць для аховы запаведных месцаў ад браканьераў, парушальнікаў, якія перасоўваюцца па заказніку на маторных лодках, квадрацыклах і таму падобным. Дарэчы, калі ўжо гаварыць пра спосабы перамяшчэння па балоце, то, напрыклад, сярод дзяцей асабліва папулярныя прагулкі па Ельне на снегаступах.
– Гэта адна з вашых платных паслуг?
– Так, водзім групы дзяцей, пакуль са школ раёна. Таксама прапануем турыстам паслугі па суправаджэнні, хоць тэрыторыя не закрыта ад наведвальнікаў і можна шпацыраваць самастойна. Але цікавей жа прайсціся па заказніку з чалавекам, які добра ведае балота, ён раскажа аб сустрэтых раслінах, жывёлах. І каштуе гэта ўсяго толькі 15 тысяч рублёў за гадзіну.
– Што можна ўбачыць падчас такога шпацыру?
– Ельня – адно з найбуйнейшых верхавых балот у Еўропе. Кавалачак тундры з характэрным наборам раслін, жывёл, птушак, многія з якіх занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі. Да таго ж больш чыстага паветра няма нават у хваёвым лесе. А яшчэ ў некаторых краінах прапануюць шпацыры па балоце ў якасці прафілактыкі захворванняў хрыбетніка. Акрамя таго, у верасні мы прапануем назіранне за журавамі (у тым ліку з дапамогай оптыкі) з вышак у вячэрні час. Удзень птушкі кормяцца на палях, а на ноч прылятаюць адпачываць на балота. На працягу некалькіх гадзін тысячы цудоўных птушак збіраюцца ў Ельні – відовішча зачаравальнае!
– Як прыцягваеце сюды замежнага турыста, які на беларускія сайты звычайна не заходзіць, нашу прэсу не чытае?
– Стараюся ўдзельнічаць у семінарах, міжнародных сустрэчах. Цесна супрацоўнічаю з гаспадарамі аграэкасядзіб у кантэксце нядаўна ўтворанага Браслаўска-Міёрскага кластара. Нядаўна па гэтай лініі ў нас былі фіны, днямі – сямейная пара замежнікаў прыехала з аграэкасядзібы. Многія проста не ўяўляюць, што такое Ельня. Але, пабываўшы тут, застаюцца ў захапленні. А далей працуе "сарафаннае радыё".
Яшчэ адну ідэю планую увасобіць. Хачу стварыць старонку, нешта накшталт "Сябры Ельні", у сацыяльнай сетцы Facebook, дзе зарэгістравана шмат замежнікаў. І буду рэкламаваць наш заказнік, публікаваць навіны і анонсы мерапрыемстваў.
Кацярына Князева, Віцебскія весці