Развіццё будаўнічых тэхналогій патрабуе змяненняў у падрыхтоўцы кадраў і рабоце профільных ВНУ Віцебскай вобласці
Дыплом на заказ
Нямала вядома, што многія адукацыйныя праграмы, і не толькі ў будаўнічай галіне, распрацаваны дзясяткі гадоў таму і з таго часу не абнаўляліся, таму, калі маладыя спецыялісты прыходзяць на працу, аказваецца, там ужо іншыя падыходы і атрыманыя веды састарэлі.
Міністр адукацыі Беларусі Ігар Карпенка: Сёння стаіць задача злучыць ВНУ-адукацыю з усімі астатнімі, каб яны адпавядалі патрабаванням заказчыкаў кадраў.
З 2014 года Рэспубліка Беларусь далучылася да міжнароднага некамерцыйнага руху WorldSkills, мэтай якога з'яўляецца павышэнне статусу прафесійнай адукацыі і стандартаў прафесійнай падрыхтоўкі і кваліфікацыі ва ўсім свеце. У будаўнічай галіне гэта дазволіла дакрануцца да новых тэхналогій, асваення новых матэрыялаў.
Дынамічнае змяненне тэхналагічнага ўзроўню і кваліфікацыйных патрабаванняў прыводзіць да неабходнасці карэкціроўкі адукацыйных стандартаў і навучальных праграм непасрэдна ў ходзе навучання. І гэта павінна ажыццяўляцца ўстановамі адукацыі з абавязковым удзелам арганізацый-працадаўцаў.
– У Кодэксе аб адукацыі мы заклалі такое паняцце, як прыкладны навучальны план, які дазволіць заказчыку кадраў больш сур'ёзна і аператыўна ўплываць на падрыхтоўку спецыялістаў у канкрэтнай установе адукацыі. Таму неабходна ўмацоўваць узаемадзеянне навучальных устаноў з арганізацыямі будаўнічай галіны, – адзначыў міністр адукацыі.
З верасня 2018 года пачалося навучанне новай прафесіі «Мантажнік каркасна-абшыўных канструкцый сухога будаўніцтва»
Дзякуючы конкурсу WorldSkills з верасня 2018 года пачалося навучанне новай прафесіі «Мантажнік каркасна-абшыўных канструкцый сухога будаўніцтва», праграма якой распрацавана на аснове міжнародных стандартаў і пры ўдзеле непасрэдных заказчыкаў кадраў. Яны ж і дапамаглі з аснашчэннем профільным абсталяваннем, інструментамі і расходнымі матэрыяламі.
Падрыхтоўка рабочых і спецыялістаў ажыццяўляецца ў адпаведнасці з замовай, якая задавольваецца ў поўнай меры. Аднак ёсць праблема: 96% ад агульнай колькасці арганізацый, якія размяшчаюць заяўкі праз аўтаматызаваную сістэму «Дзяржзаказ», – гэта дзяржаўныя прадпрыемствы.
– Доля арганізацый прыватнай уласнасці ад агульнай колькасці будаўнічых прадпрыемстваў складае каля 90%, а яны практычна не ўцягнуты ў заказ і ў цэлым у падрыхтоўку кадраў. Таму неабходна прадумаць новую метадалогію фарміравання лічбаў прыёму, – адзначыў Ігар Карпенка.
Вучыцца ўсё жыццё
У Беларусі створана 43 галіновых рэсурсных цэнтра, 10 з якіх ужо аснашчаны па апошнім слове тэхнікі. У развіцці іх матэрыяльна-тэхнічнай базы павінны ўдзельнічаць міністэрствы і суб'екты гаспадарання.
– Няма сэнсу ў кожным ліцэі ці каледжы ствараць сур'ёзную тэхнічную базу. Дастаткова ў адным рэсурсным цэнтры сканцэнтраваць найбольш дарагае навукаёмістае абсталяванне, тэхналогіі, куды на працягу ўсяго года на навучанне будуць прыязджаць з розных навучальных устаноў і арганізацый, – сказаў міністр адукацыі.
У праекце стратэгіі развіцця будгаліны да 2030 года прадугледжаны пераход на электроннае ўзаемадзеянне
У праекце стратэгіі развіцця будгаліны да 2030 года прадугледжаны пераход на электроннае ўзаемадзеянне ўдзельнікаў інвестыцыйна-будаўнічага працэсу, стварэнне электроннага дзяржаўнага будаўнічага партала, гэта значыць усё ідзе да 100-працэнтнай замены папяровых носьбітаў на электронныя, пачынаючы ад працэсу стварэння аб'екта да яго дэмантажу.
– Трэба на працягу двух гадоў перакваліфікаваць цяперашніх работнікаў і актыўна рыхтаваць будучых выпускнікоў у адпаведнасці са стратэгічным развіццём тэхналогій, – сказаў міністр архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь Дзмітрый Мікулёнак. – Арганізацыям будаўнічай галіны неабходна больш актыўна праводзіць палітыку «Адукацыя на працягу ўсяго жыцця», а ўстановам адукацыі – падвоіць практычныя заняткі, каб студэнты і навучэнцы праходзілі практыку не раз у год, а раз у семестр.
– Будаўнікі ўсіх узроўняў павінны павышаць кваліфікацыю як мінімум раз у 3 – 4 гады. Пакуль жа кіраўнікі перападрыхтоўваюцца прыкладна раз у 4 гады, спецыялісты – раз у 10 гадоў, рабочыя – раз у 15 гадоў, – акцэнтаваў увагу намеснік міністра архітэктуры і будаўніцтва Дзмітрый Семянкевіч.
Трэба сыходзіць ад вузкаспецыялізаваных профіляў там, дзе гэта магчыма. Ужо цяпер каля 20 рабочых спецыяльнасцей будуць перафарматаваны ў пяць, дзякуючы чаму кадры атрымаюцца больш універсальнымі, а значыць, і больш канкурэнтаздольнымі.
Сёння будiндустрыі патрабуюцца спецыялісты ў галіне праграмавання і кіравання сістэмамі робататэхнікі
Сёння будiндустрыі патрабуюцца спецыялісты ў галіне праграмавання і кіравання сістэмамі робататэхнікі, кіравання праектамі. Неабходна замяніць састарэлыя дысцыпліны новымі.
Вярнуць былыя пазіцыі
– У апошнія гады заўважна ўпаў прэстыж прафесіі будаўніка. Калі ў 2013 годзе конкурс у ВНУ быў 3 чалавекі на месца, то ў 2018-м – 1,4. Знізіўся і сярэдні бал паступаючых, – сказала першы намеснік міністра адукацыі Ірына Старавойтава.
Міністэрствам адукацыі ўнесены шэраг змен у нарматыўна-прававыя акты. Для ранняй прафарыентацыі з 1 верасня 2018 года школьнікам 10 – 11-х класаў прадастаўлена магчымасць асваення рабочых прафесій у рамках вучэбнага прадмета «Працоўнае навучанне». У пераліку гэтых прафесій дзесяць будаўнічых, па сямі будуць прысвойвацца пачатковыя кваліфікацыйныя разрады.
– Калі з прадастаўленнем першага працоўнага месца праблем няма, то з абуладкаваннем кадраў ёсць. І рашэнне мы бачым у першую чаргу ў павышэнні заработнай платы. Пакуль у суседніх краінах прапануюць заработную плату вышэй, будаўнікоў тут не ўтрымаць, – адзначыў намеснік прэм'ер-міністра Рэспублікі Беларусь Уладзімір Кухараў.
Патрабуюць дапрацоўкі і нарматыўна-прававыя акты ў частцы ўвядзення мер, накіраваных на матэрыяльнае стымуляванне арганізацый будаўнічай галіны, у якіх моладзь праходзіць вытворчае навучанне і практыку.
– ЗПС павінны перагледзець разрады атрымоўваемых прафесій. Каму патрэбен спецыяліст 2-га разраду? – сказаў Уладзімір Яўгенавіч.
Распрацоўкі ўкараняць у вытворчасць
Па прагнозах да 2025 года будаўнічая галіна будзе мець патрэбу ў 21 навуковым супрацоўніку па чатырох спецыяльнасцях
– На сённяшні дзень у сферы будаўніцтва і архітэктуры Беларусі налічваецца 39 дактароў навук (сярэдні ўзрост 71 год) і 209 кандыдатаў, сярэдні ўзрост якіх 56 гадоў. Прыём у аспірантуру таксама знізіўся з 43 чалавек у 2016 годзе да 17 у гэтым годзе. Па прагнозах да 2025 года галіна будзе мець патрэбу ў 21 навуковым супрацоўніку па чатырох спецыяльнасцях, – паведаміла Ірына Старавойтава.
Адным з варыянтаў павышэння ўзроўню падрыхтоўкі кадраў з'яўляецца стварэнне на базе ВНУ галіновых лабараторый (цяпер такіх 16), у якіх выконваюцца навукова-даследчыя, доследна-канструктарскія, доследна-тэхналагічныя работы.
– Галіновыя лабараторыі – гэта, па-першае, заўсёды актуальная тэматыка работ па заказах рэальнага сектара эканомікі. Па-другое, распрацоўка новых матэрыялаў і тэхналогій. Па-трэцяе, больш шырокае прыцягненне студэнтаў, магістрантаў, аспірантаў да навукова-даследчай работы, што натуральным чынам павышае і якасць адукацыі, – сказала Ірына Анатолеўна.
Удзельнікі калегіі мелі магчымасць на падрыхтаванай выставе азнаёміцца з навуковымі распрацоўкамі, інавацыйнымі тэхналогіямі і прадукцыяй, прадстаўленымі ВНУ, навукова-даследчымі інстытутамі і прадпрыемствамі Беларусі.
Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт прадэманстраваў цеплаізаляцыйныя і сценныя будаўнічыя матэрыялы на аснове расліннай сыравіны, у якасці якой можа выкарыстоўвацца мох, салома, ачэсы і трэска лёну, трыснёг, пальма, рысавая шалупіна. Таксама быў прадстаўлены сценны матэрыял на аснове арбаліту – з адходамі дрэваапрацоўчай прамысловасці.
У ПДУ распрацаваны праграмныя прадукты для будаўнічай галіны, якія ўжо выкарыстоўваюцца ў Беларусі
Ва ўніверсітэце распрацаваны і праграмныя прадукты для будаўнічай галіны, якія ўжо выкарыстоўваюцца ў нашай краіне: праграма, якая дазваляе ацаніць элементы будаўнічых канструкцый, і комплекс па разліку ўстойлівасці земляных адхонаў.
Віцебскі дзяржаўны тэхналагічны ўніверсітэт прадставіў экалагічныя тэкстыльныя шпалеры, вырабленыя з выкарыстаннем кароткага лёну, непрыдатнага для якасных тканін, тэхналогію вырабу матэрыялаў будаўнічага і бытавога прызначэння з выкарыстаннем адходаў тэкстыльнай вытворчасці, за кошт якіх павышаюцца трываласць вырабаў і тэрмін службы. Так, ва ўніверсітэце выраблены тратуарная плітка, уцяпляльнікі – падкладка пад ламінат і бетон.
Міністр адукацыі Беларусі Ігар Карпенка: ВНУ павінны займацца не толькі адукацыяй і навукай, але і знаходзіць спажыўцоў і прадаваць свае распрацоўкі
– На жаль, ад навуковай распрацоўкі матэрыялаў, тэхналогій да ўкаранення ў вытворчасць праходзіць працяглы перыяд, таму ВНУ павінны займацца не толькі адукацыяй і навукай, але і знаходзіць спажыўцоў і прадаваць свае распрацоўкі, – сказаў Ігар Карпенка.
Для падтрымкі вышэйшай школы намеснік прэм'ер-міністра Рэспублікі Беларусь Уладзімір Кухараў даручыў арганізаваць на базе ВНУ пашыраныя сустрэчы-прэзентацыі навуковых распрацовак.
Сумесныя калегіі Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь плануе правесці з усімі галіновымі міністэрствамі, каб распрацаваць канцэптуальныя падыходы па падрыхтоўцы кадраў з улікам патрабаванняў сучаснасці.