Рэзідэнты СЭЗ «Віцебск» забяспечылі пятую частку экспарту вобласці

У прымнажэнні экспартнага патэнцыялу прыдзвінскага краю асаблівая роля адводзіцца свабоднай эканамічнай зоне «Віцебск». Нядаўна ў адміністрацыі СЭЗ падвялі вынікі 2016 года і па традыцыі адзначылі рэзідэнтаў, якія дамагліся найбольш важкіх вынікаў. Ацаніць пражыты год і падзяліцца планамі на будучыню «Віцебскія весці» папрасілі кіраўніка адміністрацыі СЭЗ «Віцебск» Сяргея Юркевіча.

– Сяргей Пятровіч, давайце пачнем з галоўнага – як складаліся справы рэзідэнтаў на знешніх рынках?

– Год быў няпросты – падзенне расійскага рынку і ў цэлым зніжэнне эканамічнай і інвестыцыйнай актыўнасці ў свеце, курсавыя розніцы і іншыя выклікі, вядома ж, негатыўна адбіваліся на дзейнасці рэзідэнтаў. Але трэба аддаць належнае, большасць прадпрыемстваў паказала добры запас трываласці.

Усяго па выніках года прадпрыемствы-рэзідэнты экспартавалі прадукцыі на суму звыш 325 млн долараў, а гэта пятая частка экспарту арганізацый Віцебшчыны ў цэлым. Тэмп росту гэтага паказчыка склаў 107,8% да 2015-га пры заданні 104,5%. Нямала важна, што спрацавалі з станоўчым сальда, якое дасягнула амаль 77 млн долараў.

Прадукцыя пастаўлялася партнёрам з больш чым паўсотні краін. Доля экспарту ў ЕС склала 26,9%, у краіны СНД – 70%. Значна выраслі пастаўкі дасягнуты ва Узбекістан (у 28,3 раза), Балгарыю (26,9 раза), Венгрыю (9,3 раза), Фінляндыю (7,4 раза), Грузію (5,6 раза), Кітай (3,9 раза), Сербію (3,4 раза). Згадаю яшчэ і такі паказчык: экспартны аб'ём прадукцыі на новых перспектыўных рынках перавысіў 4,2 млн долараў.

Што тычыцца экспарту паслуг, то і тут ёсць нядрэнная дынаміка. Па падведамасных прадпрыемствах удалося нарасціць аб'ём амаль у 1,5 раза пры заданні 105%. У

абсалютных лічбах гэта больш за 24,3 млн долараў, або 17% ад агульнага аб'ёму па вобласці.

– Яшчэ адным важным паказчыкам эфектыўнасці функцыянавання СЭЗ з'яўляецца інвестыцыйная актыўнасць. Па гэтым напрамку на Віцебшчыне ў цэлым справы не так аптымістычныя, ці ўдаецца СЭЗ дадаць пазітыву?

– Адназначна адказаць на гэтае пытанне, мабыць, не атрымаецца. Калі казаць аб інвеставанні ў асноўны капітал, то тут аб'ём укладанняў павялічыўся больш чым у 4 разы ў фактычных цэнах і склаў амаль 112 млн рублёў. Разам з тым, заданне па прамых замежных інвестыцыях на чыстай аснове выканаць не ўдалося. Фактычна прыцягнута 20,4 млн долараў прамых замежных інвестыцый. Асабліва хацелася б адзначыць ІЗТАА «ЛІНПАК Пекэджынг Іст» і ТАА «Мадэрн Экспа», якія рэалізуюць праекты адпаведна ў Оршы і Віцебску.

– Якія меры прымаюцца для павышэння інвестыцыйнай прывабнасці СЭЗ?

– Праца вядзецца шматпланавая і, калі можна так выказацца, на ўсіх франтах, у тым ліку з выкарыстаннем магчымасцей беларускіх пасольстваў, гандлёва-прамысловай палаты, партнёраў і афіцыйных прадстаўнікоў СЭЗ за мяжой.

Толькі ў 2016-м мы ўдзельнічалі амаль у 60 мерапрыемствах інвестыцыйнай накіраванасці як у Беларусі, так і ў іншых краінах. Больш за дзесятак дэлегацый наведалі адміністрацыю СЭЗ. Акрамя таго, былі падпісаны 6 пагадненняў аб супрацоўніцтве з замежнымі арганізацыямі, якія маюць магчымасць аказваць нам інфармацыйную падтрымку за мяжой і садзейнічанне ў пошуку патэнцыйных інвестараў.

Сёння прапрацоўваецца пытанне стварэння двух новых сектараў СЭЗ у межах Полацкага раёна і Наваполацка, дзе ў перспектыве магчыма стварэнне нафтахімічнага кластара. Гэта будзе спрыяць павышэнню інвестыцыйнай прывабнасці Полацкага рэгіёну. Ды і ў цэлым мы гатовыя да супрацоўніцтва з усімі раёнамі Віцебшчыны, гатовыя дзяліцца напрацаванымі кантактамі, магчымасцямі і вопытам. Бо любы паспяхова рэалізаваны інвестыцыйны праект, неважна дзе – у Ліёзне, Браславе ці Бешанковічах, павышае інвестыцыйны імідж вобласці ў цэлым.

Нароўні

з прапрацоўкай перспектыў пашырэння СЭЗ мы актыўна развіваем інфраструктуру ў сектары №1 «Журжава», які з'яўляецца асноўнай пляцоўкай у Віцебску. Там у нас ёсць аснашчаныя неабходнымі камунікацыямі і гатовыя да асваення ўчасткі агульнай плошчай 40 га. У іншых сектарах у Оршы, Паставах, у абласным цэнтры ёсць вольныя плошчы на прадпрыемствах, тэрытарыяльна ўвайшоўшых у СЭЗ. Яны таксама могуць быць выкарыстаны інвестарамі для арганізацыі вытворчай дзейнасці на льготных умовах.

І на дзяржаўным узроўні удасканальваецца заканадаўства аб свабодных эканамічных зонах. Гэта звязана з неабходнасцю, у прыватнасці, выконваць абавязацельствы Беларусі як члена ЕАЭС, а таксама патрэбай у павышэнні канкурэнтаздольнасці і прывабнасці СЭЗ на фоне абвастрэння барацьбы за інвестыцыйныя рэсурсы.

Так, у ліку апошніх новаўвядзенняў можна адзначыць зніжэнне мінімальнага аб'ёму інвестыцый па праекце для інвестараў, якія прэтэндуюць на атрыманне статусу рэзідэнта СЭЗ, вызваленне ад ПДВ тавараў, вырабленых рэзідэнтамі з выкарыстаннем замежнай сыравіны, унесенай у рамках мытнай працэдуры свабоднай мытнай зоны, і шэраг іншых льгот. Рэзідэнты вызваляюцца ад спагнання арэнднай платы за зямельныя ўчасткі не толькі на перыяд праектавання і будаўніцтва, але і на ўвесь тэрмін рэалізацыі інвестпраекта.

– У канцы 2016 года тэрыторыя СЭЗ пашырылася за кошт аднаго з сектараў у Аршанскім раёне. Як ідзе інвестыцыйнае асваенне гэтага ўчастка?

– Сапраўды, Указам ад 30 снежня 2016 года межы сектара СЭЗ у пасёлку Балбасава пашыраны на 231 га. На гэтай пляцоўцы кампанія «Брэміна Групп» ужо прыступіла да рэалізацыі праекта па будаўніцтве мультымадальнага прамыслова-лагістычнага комплексу. Вельмі выгаднае геаграфічнае становішча гэтага сектара, наяўнасць узлётнай паласы, чыгункі, блізкасць аўтамагістралі М1 дазволіць стварыць у рэгіёне лагістычны кластар з спадарожнымі вытворчасцямі.

У перспектыве ён можа быць спалучаны з кітайскім праектам адраджэння Вялікага шаўковага шляху. Вядуцца перамовы з кампаніямі з Кітая, Амана, Аб'яднаных Арабскіх Эміратаў.

 Адміністрацыя СЭЗ актыўна прасоўвае дадзены праект сярод патэнцыйных замежных інвестараў, якія гатовыя развіваць лагістычныя паслугі, вытворчасць упакоўкі, розныя зборачныя вытворчасці і шэраг іншых напрамкаў. Рэалізацыя праекта, несумненна, будзе спрыяць развіццю эканамічнага патэнцыялу Віцебшчыны.

– Хто прыйшоў у СЭЗ у 2016 годзе і як спрацавалі дзеючыя рэзідэнты?

– У якасці новага рэзідэнта зарэгістравана ТАА «Бешанковічы аграпрадукт», якое будзе будаваць кролікаводчы комплекс гадавой магутнасцю 500 т мяса і субпрадуктаў, што прадугледжвае ўкараненне шэрагу высокатэхналагічных рашэнняў у сферы жывёлагадоўлі. Дарэчы, гэты інвестыцыйны праект уключаны ў Дзяржаўную праграму інавацыйнага развіцця Рэспублікі Беларусь на 2016-2020 гады.

Прыемна адзначыць, што да нас сталі прыходзіць усясветна вядомыя карпарацыі, якія валодаюць кампаніямі ў розных краінах.

Сярод прадпрыемстваў мы традыцыйна выбіраем перадавікоў па пяці намінацыях. На гэты раз званнем «Лепшы рэзідэнт СЭЗ 2016 года» з уручэннем пераходзячага ганаровага знака адзначана праца ТАА «ПРА «Энергакомплект». Кампанія ў няпростых умовах сумела нарасціць вытворчасць прадукцыі больш чым у 1,5 разы (а яе доля ў агульным аб'ёмным паказчыку па СЭЗ склала 24,5%), а таксама больш чым на траціну павялічыла экспарт (удзельная вага ў экспарце ў цэлым па СЭЗ – 24%).

Лепшым інвестарам прызнана аршанскае СТАА «ЛІНПАК Пекэджынг Іст», якое прыцягнула 1,4 млн долараў прамых замежных інвестыцый на чыстай аснове. Лепшым экспарцёрам стала ААТ «Віцебскія дываны», у тым ліку таму, што прадпрыемству удалося выйсці на рынкі краін Блізкага Усходу і годна канкураваць з сусветнымі лідарамі ў сваёй галіне. ААТ «Аршанскі авіярамонтны завод» адзначаны як лепшы экспарцёр паслуг: яго доля ў гэтым паказчыку СЭЗ перавысіла 50%. ААТ «Канструктарскае бюро «Дысплей» на працягу шэрагу гадоў дэманструе стабільна высокія вынікі фінансава-гаспадарчай дзейнасці, не зніжае інвестыцыйную актыўнасць. Менавіта таму адміністрацыя СЭЗ вырашыла ўзнагароду ў намінацыі «Стабільнасць і поспех» уручыць менавіта «Дысплею».

ДАСЬЕ «ВВ»: СЭЗ «Віцебск» створана ў 1999 годзе. Тэрыторыя займае каля 2,5 тыс. га і ўключае 13 сектараў, у тым ліку ў Віцебску – 7, Аршанскім і Віцебскім раёнах – адпаведна 4 і 1, а таксама 1 сектар у Паставах. У якасці рэзідэнтаў СЭЗ зарэгістраваны 36 прадпрыемстваў, створаных з удзелам капіталу з 14 краін. Агульная колькасць працуючых у СЭЗ перавышае 10,7 тыс. чалавек. У 2016 годзе створана 216 працоўных месцаў. Сярэднямесячная зарплата склала больш за 666 рублёў, у тым ліку па прадпрыемствах без ведамаснай падпарадкаванасці амаль 850 руб.

Сяргей Анто́наў, «Віцебскія весці».