Самыя яскравыя старонкі гісторыі Пастаў прадстаўлены ў сутарэннях палаца Тызенгаўза

Самыя яркія старонкі гісторыі Паставаў будуць прадстаўлены ў сутарэннях палаца Тызенгаўзаў. У адрэстаўраваных памяшканнях ужо размясцілася некалькі экспазіцый, якія звязаны з гісторыяй роду Тызенгаўзаў, расійскай афіцэрскай кавалерыйскай школай і Першай сусветнай вайной. Пра гэта карэспандэнту БЕЛТА распавяла дырэктар Пастаўскага раённага краязнаўчага музея Раіса Курачэнка.

У палацы зараз размяшчаецца цэнтральная раённая бальніца, галоўны ўрач якой Уладзімір Чакавы зрабіў усё магчымае, каб максімальна захаваць гістарычны будынак.

Аднаўленне сутарэнняў палаца вялося па праекце "Заахвочванне турызму па абедзвюх памежных межах Літвы і Беларусі з мэтай павышэння даступнасці і прывабнасці культурна-гістарычнай спадчыны ў Рокішскім і Пастаўскім раёнах". Ажыццяўляўся ён па праграме трансгранічнага супрацоўніцтва Латвія-Літва-Беларусь у рамках еўрапейскага інструмента добрасуседства і партнёрства. На рэканструкцыю было выдзелена 650 тыс. еўра. "У перспектыве мы разглядаем магчымасць пераўтварэння ў музейны комплекс усяго палаца. Але для гэтага неабходны вельмі вялікія сродкі, і таму было вырашана пачаць з сутарэнняў. Тым больш што яны шмат у чым унікальныя. Палацаў, падобных пастаўскаму, у Еўропе шмат, але з такімі сутарэннямі адзінкі - гэта яшчэ адзін палац пад зямлёй. Рабрыстыя аўтэнтычныя скляпенні захаваліся амаль у першародным выглядзе. Тут праведзены рамонт, але наперадзе яшчэ шмат працы па напаўненні экспазіцыі. Ствараемы тут музей павінен быць годны сваіх заснавальнікаў", - пераканана Раіса Курачэнка.

Па праекце на закупку экспанатаў было выдзелена 7,5 тыс. еўра. На такую суму шмат рарытэтных рэчаў і мастацкіх каштоўнасцей не набыеш. "Вырашылі, што не трэба распыляцца на вялікія тэмы, а лепш стварыць невялікія экспазіцыі, выкарыстоўваючы па максімуме тое, што ў нас ужо ёсць у фондах", - падкрэсліла дырэктар музея.

Цяпер краязнаўчыя музеі развіваюцца ў напрамку акцэнтавання ўнікальных старонак гісторыі раёнаў і гарадоў. Супрацоўнікі Пастаўскага музея стварылі навуковыя канцэпцыі, па якіх у палацы павінна быць прадстаўлена гісторыя роду Тызенгаўзаў і самыя яркія старонкі жыцця раёна. Фарміраванне экспазіцый у сутарэннях ужо пачалося. Вырашана надаць увагу балетнай школе, якая існавала ў Паставах пры Антоніі Тызенгаўзе; найбагацейшаму арніталагічнаму музею, створанаму пры Канстанціне Тызенгаўзе; Першай сусветнай вайне - па Пастаўшчыне на працягу трох гадоў праходзіла лінія фронту; Пецярбургскай афіцэрскай кавалерыйскай школе - у Паставах базаваліся летнія лагеры гэтага ваеннага навучальнага ўстановы.

У адным з пакояў палаца Тызенгаўзаў размясцілася таксідэрмічная майстэрня (таксідармія - навука па вырабе пудзіл). "Пры Канстанціне Тызенгаўзе тут была створана багатая калекцыя пудзіл птушак, яна ўключала каля 3 тыс. экспанатаў, былі прадстаўлены птушкі ўсіх кантынентаў. Цяпер гэтая калекцыя ў першапачатковым выглядзе знаходзіцца ў Віленскім універсітэце. А ў нас у майстэрні можна ўбачыць майстра, які вырабляў пудзілы асаблівым метадам, а таксама самога вучонага-арнітолага графа Тызенгаўза з жонкай Валерыяй Ваньковіч", - сказала суразмоўніца.

У сутарэннях палаца часова размясціўся і кабінет графа Канстанціна (у перспектыве яго плануецца перанесці наверх, у той пакой, дзе ён сапраўды знаходзіўся). Тут ужо існуе экспазіцыя, якая ілюструе, як у Паставах праходзілі практычнае навучанне курсанты расійскай кавалерыйскай школы (Санкт-Пецярбург), пра гэта нават пакажуць чатыроххвілінны дакументальны фільм. "Курсанты і афіцэры праходзілі тут практычную падрыхтоўку. Менавіта ў Паставах каваліся кавалерыйскія кадры для ўсёй Расіі. Вуліцы горада памятаюць многіх знакамітых генералаў, герояў Першай і Другой сусветных войнаў. Урангель, Краснов, Брусілаў, Будзённы, будучы прэзідэнт Фінляндыі Манергейм - усе яны былі тут", - падкрэсліла Раіса Курачэнка.

У палацы ўжо абсталяваны спецыяльны выставачны зала, некалькі памяшканняў аддадзены пад экспазіцыю, прысвечаную Першай сусветнай вайне.

Алена Ціханава